Henry David Thoreau, We must learn to reawaken / Πρέπει να μάθουμε να ξαναξυπνάμε

We must learn to reawaken
and keep ourselves awake,
not by mechanical aids,
but by an infinite expectation
of the dawn, which does not
forsake us even in our
soundest sleep.

I know of no more encouraging fact
than the unquestionable ability
of man to elevate his life
by a conscious
endeavour.

It is something to be able to paint
a particular picture, or to carve a statue,
and so to make a few objects beautiful;
but it is far more glorious to carve
and paint the very atmosphere
and medium through which we look,
which morally we can do.

To affect the quality of the day,
that is the highest of arts.

Πρέπει να μάθουμε να ξαναξυπνάμε
και να παραμένουμε ξύπνιοι,
όχι με μηχανικά βοηθήματα,
αλλά με μια άπειρη προσδοκία
για την αυγή, η οποία δεν
μας εγκαταλείπει ούτε καν στον
πιο βαθύ ύπνο μας.

Δεν γνωρίζω πιο ενθαρρυντικό γεγονός
από την αδιαμφισβήτητη ικανότητα
του ανθρώπου να ανυψώσει τη ζωή του
με μια συνειδητή
προσπάθεια.

Είναι κάτι το να μπορείς να ζωγραφίσεις
έναν συγκεκριμένο πίνακα ή να σμιλεύσεις ένα άγαλμα,
και έτσι να κάνεις μερικά αντικείμενα όμορφα,
αλλά είναι πολύ πιο ένδοξο να σμιλεύεις
και να ζωγραφίζεις την ίδια την ατμόσφαιρα
και το μέσο μέσω του οποίου βλέπουμε,
κάτι που ηθικά μπορούμε να κάνουμε.

Να επηρεάζεις την ποιότητα της ημέρας,
αυτή είναι η υψηλότερη από τις τέχνες.

*Από εδώ: https://poeticoutlaws.substack.com/p/we-must-learn-to-reawaken?utm_source=post-email-title&publication_id=811133&post_id=198407656&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=true&r=5f6ik6&triedRedirect=true&utm_medium=email Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

Helen Ivory, Τρία ποιήματα

Θα ήθελες να ζεις πλουσιοπάροχα;
-BLACK PHILLIP: The Witch, 2015

Σε έχω δει
στην είσοδο του δάσους
να εισπνέεις την οσμή των δέντρων σαν φάρμακο.

Και έχω στείλει τους πιο βελουδένιους λαγούς
ως δώρο της καρδιάς μου
για να σε γλιτώσουν από το άχθος του κόσμου.

Ήσουν η ευσεβής κόρη –
έπλενες στο ρυάκι τα κουρέλια του πατέρα σου.
Δεν χόρτασε ακόμα τη Θεία χάρη;

Οι γονείς σου σε πρόσταξαν να προσευχηθεί για φως
ενώ σε κυκλώνουν από παντού οι σκιές –
άκου, τώρα σε σημαδεύουν σαν μάγισσα, χωρίς ούτε ένα ψήγμα απόδειξης.

Έλα, ακολούθησε με, έχω τέτοια αφθονία για σένα.
Πάντα υπάρχει λίγη αιματοχυσία
όταν γεννιέται μια γυναίκα.

*Μετάφραση: Κατερίνα Ηλιοπούλου.

*

Μόνο οι Κακιές Μάγισσες Είναι Άσχημες
-ΓΚΛΙΝΤΑ Η ΚΑΛΗ ΜΑΓΙΣΣΑ, Ο μάγος του Οζ, 1939

Βγαίνεις λαμπερή από μια φυσαλίδα που σκάει στον ουρανό
το φόρεμά σου στολισμένο με αστέρια,
ή μήπως τινάζεσαι μέσα από τη γη που ξερνάει κόκκινο καπνό;

Είσαι περισσότερο ροδάκινο με κρέμα ή βατράχι στο βάλτο;
Μαστουρωμένη με όπιο σε λίκνο από παπαρούνες
ή σε πλήρη εγρήγορση από το ταρακούνημα μιας χιονοθύελλας;

Είσαι καλύτερη από καλή σε ένα καλάθι καλού
λύνοντας τα μάγια του κακού με το λευκό μαγικό σου ραβδί,
ή μήπως είναι η δύναμή σου το σκανδαλώδες σου κορμί;

Είσαι καλή μάγισσα ή κακιά μάγισσα;

*Μετάφραση: Κατερίνα Ηλιοπούλου.

*

Τα Συστατικά

Υπήρχανε πνεύματα στη φωτιά
σκιές που στέκονταν γύρω,
ζωντανά που πήραν την κάτω βόλτα, πυρετός
κι αυτός ο παρατεταμένος χειμώνας
που σχεδόν μας ισοπέδωσε όλους.

Σε εκείνα τα χώματα
στολίσαμε μια μαριονέτα από σάρκα και οστά
βάζοντας γύρω τριγύρω ξύλο χλωρό –
κατόπιν η καύση ήταν αργή
κι όλοι ζεστάναμε τα χέρια μας.

Οι θρήνοι δεν είχαν σημασία
γιατί δεν ήταν άνθρωπος
ήταν μόλις και μετά βίας μια γυναίκα·
ένα άκαρπο τίποτα, ένα στοιχειό
που κάηκε μαζί με την κακία του.

*Μετάφραση: Νικόλας Κουτσοδόντης.

*Από το βιβλικό “η κατασκευή της μάγισσας”, εκδ., θράκα, 2025.

Άλτα Πανέρα, Τρία ποιήματα

Ασυνείδητη Συμμαχία

Φαίνεσαι καλός
Σταθερός
Δεν μ’ αιφνιδιάζεις
Οι λέξεις μου πέφτουν ψίχουλα χάμω
Φοβάσαι μην τσαλακωθώ
Μην ακουμπήσεις μέσα μου
κάτι πιο σκληρό απ’ ό,τι αντέχεις
κάτι δικό σου

Σε αυτό το γραφείο που δεν αλλάζει εποχές
φοράμε ο ένας στον άλλον φωτοστέφανο

*

Λαμαρίνα στην άσφαλτο

Παιδί στην επαρχία
νύχτα σε αυτοκίνητο
Οδηγεί ο πατέρας
και εγώ
-ακούγοντας στο ραδιόφωνο ειδήσεις
που δεν καταλαβαίνω-
γέρνω και κοιμάμαι
ασφαλής στον μικρό μεταλλικό του κόσμο
όπου δεν θα επιτρέψει σε κανέναν να με πειράξει

*

Μοιρασμένη σιωπή

Ας καθίσουμε εδώ ήσυχα
τα κόκαλα μας χαλαρά και ασύνδετα
ριγμένα άτακτα στην καρέκλα σ’ ένα σακί από δέρμα
Ας καθίσουμε χωρίς συνδέσμους και συνοχή
χωρίς ασφάλεια, περίγραμα και σώμα
Ας καθίσουμε έως ότου φανερωθεί
το επόμενο βήμα,
η επόμενη στιγμή
όπου θα ανασυνταχθούμε, θα ανασυνδεθούμε,
θα ολοκληρωθούμε
και ξανά – σαν να μη συνέβη τίποτα-
θα πάμε στις δουλειές μας

*Από τη συλλογή “Το κέντρο δεν αντέχει”, εκδ. ενύπνιο, 2026.

Philip Levine (1928—2015), Τρία ποιήματα

A Theory Of Prosody

When Nellie, my old pussy
cat, was still in her prime,
she would sit behind me
as I wrote, and when the line
got too long she’d reach
one sudden black foreleg down
and paw at the moving hand,
the offensive one. The first
time she drew blood I learned
it was poetic to end
a line anywhere to keep her
quiet. After all, many morn-
ings she’d gotten to the chair
long before I was even up.
Those nights I couldn’t sleep
she’d come and sit in my lap
to calm me. So I figured
I owed her the short cat line.
She’s dead now almost nine years,
and before that there was one
during which she faked attention
and I faked obedience.
Isn’t that what it’s about—
pretending there’s an alert cat
who leaves nothing to chance.

Μια Θεωρία της Προσωδίας

Όταν η Νέλι, η γριά γατούλα μου,
ήταν ακόμα στην ακμή της,
καθόταν πίσω μου
καθώς έγραφα, και όταν η γραμμή
μάκραινε πολύ, άπλωνε
ξαφνικά το ένα μαύρο μπροστινό πόδι της κάτω
και την πατούσα της στο κινούμενο χέρι,
το προσβλητικό. Την πρώτη
φορά που έβγαλε αίμα, έμαθα
ότι ήταν ποιητικό να τελειώνεις
μια γραμμή οπουδήποτε για να την κρατήσεις
ήσυχη. Άλλωστε, πολλά
πρωινά είχε φτάσει στην καρέκλα
πολύ πριν καν ξυπνήσω.
Εκείνες τις νύχτες που δεν μπορούσα να κοιμηθώ,
ερχόταν και καθόταν στην αγκαλιά μου
για να με ηρεμήσει. Έτσι σκέφτηκα
ότι της χρωστούσα την κοντή γραμμή με τις γάτες.
Είναι νεκρή τώρα σχεδόν εννέα χρόνια,
και πριν από αυτό υπήρχε μια φορά
κατά την οποία προσποιούνταν την προσοχή μου
και εγώ προσποιούμουν την υπακοή.
Δεν είναι αυτό το θέμα;
Να προσποιείσαι ότι υπάρχει μια ξύπνια γάτα
που δεν αφήνει τίποτα στην τύχη;

*

A Sleepless Night

April, and the last of the plum blossoms
scatters on the black grass
before dawn. The sycamore, the lime,
the struck pine inhale
the first pale hints of sky.
An iron day,
I think, yet it will come
dazzling, the light
rise from the belly of leaves and pour
burning from the cups
of poppies.
The mockingbird squawks
from his perch, fidgets,
and settles back. The snail, awake
for good, trembles from his shell
and sets sail for China. My hand dances
in the memory of a million vanished stars.
A man has every place to lay his head.

Μια νύχτα αυπνίας

Απρίλης, και τα τελευταία άνθη δαμασκηνιάς
σκορπίζονται στο μαύρο γρασίδι
πριν την αυγή. Το πλατάνι, η φλαμουριά,
το χτυπημένο πεύκο εισπνέουν
τις πρώτες χλωμές νότες του ουρανού.
Μια σιδερένια μέρα,
σκέφτομαι, κι όμως θα έρθει
εκθαμβωτική, το φως
θα ανατέλλει από την κοιλιά των φύλλων και θα χύνεται
φλεγόμενο από τα φλιτζάνια
με τις παπαρούνες.
Το μικρό κοτσύφι κελαηδά
από τη φωλιά του, νευριάζει
και ηρεμεί. Το σαλιγκάρι, ξύπνιο
για πάντα, τρέμει μέσα από το καβούκι του
και σαλπάρει για την Κίνα. Το χέρι μου χορεύει
στη μνήμη ενός εκατομμυρίου χαμένων αστεριών.
Ένας άνθρωπος έχει κάθε μέρος για να ακουμπήσει το κεφάλι του.

*

A Woman waking

She wakens early remembering
her father rising in the dark
lighting the stove with a match
scraped on the floor. Then measuring
water for coffee, and later the smell
coming through. She would hear
him drying spoons, dropping
them one by one in the drawer.
Then he was on the stairs
going for the milk. So soon
he would be at her door
to wake her gently, he thought,
with a hand at her nape, shaking
to and fro, smelling of gasoline
and whispering. Then he left.
Now she shakes her head, shakes
him away and will not rise.
There is fog at the window
and thickening the high branches
of the sycamores. She thinks
of her own kitchen, the dishwasher
yawning open, the dripping carton
left on the counter. Her boys
have gone off steaming like sheep.
Were they here last night?
Where do they live? she wonders,
with whom? Are they home?
In her yard the young plum tree,
barely taller than she, drops
its first yellow leaf. She listens
and hears nothing. If she rose
and walked barefoot on the wood floor
no one would come to lead her
back to bed or give her
a glass ofwater. If she
boiled an egg it would darken
before her eyes. The sky tires
and turns away without a word.
The pillow beside hers is cold,
the old odor of soap is there.
Her hands are cold. What time is it?

Μια γυναίκα που ξυπνάει

Ξυπνάει νωρίς και θυμάται
τον πατέρα της να σηκώνεται στο σκοτάδι
και να ανάβει τη σόμπα με ένα σπίρτο
ξυμένο στο πάτωμα. Μετά μετράει το
νερό για τον καφέ και αργότερα τη μυρωδιά
που βγαίνειι από μέσα του. Τον άκουγε
να στεγνώνει κουτάλια και να
τα ρίχνει ένα ένα στο συρτάρι.
Μετά ήταν στις σκάλες
και πήγαινε για το γάλα. Έτσι σύντομα
θα βρισκόταν στην πόρτα της
για να την ξυπνήσει απαλά, σκέφτηκε,
με το χέρι του στον αυχένα της, να τρέμει
πέρα δώθε, μυρίζοντας βενζίνη
και ψιθυρίζοντας. Μετά έφυγε.
Τώρα εκείνη κουνάει το κεφάλι της,
τον διώχνει και δεν σηκώνεται.
Ομίχλη στο παράθυρο
και να πήζει τα ψηλά κλαδιά
των πλατανιών. Σκέφτεται
την κουζίνα της, το πλυντήριο πιάτων
να ανοίγει, το χαρτόκουτο
που έσταζε στον πάγκο. Τα αγόρια της
έφυγαν αχνιστά σαν πρόβατα.
Ήταν εδώ χθες το βράδυ;
Πού μένουν; αναρωτιέται,
με ποιον; Είναι σπίτι;
Στην αυλή της, η νεαρή δαμασκηνιά,
ελάχιστα ψηλότερη απ’ αυτήν, ρίχνει
το πρώτο της κίτρινο φύλλο. Ακούει
και δεν ακούει τίποτα. Αν σηκωνόταν
και περπατούσε ξυπόλητη στο ξύλινο πάτωμα,
κανείς δεν θα ερχόταν να την οδηγήσει
πίσω στο κρεβάτι ή να της δώσει
ένα ποτήρι νερό. Αν
έβραζε ένα αυγό, θα σκοτείνιαζε
μπροστά στα μάτια της. Ο ουρανός κουράζεται
και γυρίζει την πλάτη του χωρίς να πει λέξη.
Το μαξιλάρι δίπλα της είναι κρύο,
η παλιά μυρωδιά του σαπουνιού είναι εκεί.
Τα χέρια της είναι κρύα. Τι ώρα είναι;

*Μετάφραση: Στέλιος Καραγιάννης.

Ιωάννα Θεοχάρη, Πέντε ποιήματα

Αγγελικούλα

Ημέρα Τετάρτη
Φορέσαμε τις πανοπλίες μας
και σήμερα.
Εσύ την πατρική σου υπόσταση
κι εγώ την εμμονή μου ν’ αγαπηθώ.
Δώσαμε,
όπως ήμαστε μαθημένοι
και σώσαμε τη μέρα.
Χαμογελούν εκείνοι.
Κανένας δεν τολμάει από τους δύο
μας να ρωτήσει.
Εμάς;
Ποιος θα μας σώσει εμάς;

*

Ραδίκια

Άγρια και πικρά
σαν επαφή που στεγνώνει.
Μια στιγμιαία τόνωση ποθούν
κι έπειτα στην ανούσια ζωή τους
επιστρέφουν.

*

Αγιόκλημα

Το νιώθει:
εκείνος δεν τη θωρεί
όπως το αγιόκλημα τη νύχτα αντικρίζει.
Κι εκείνη,
που της λαχτάρας τη μυρωδιά
σαν νύχτα πεθυμά,
αρχοντικά στον εαυτό της κλείνεται.

*

Μη με λησμόνει

Αλάνθαστη πυξίδα των δεσμών,
το βλέμμα.
Κι αν τα μάτια μας δε συναντιούνται πια,
έχει ήδη ειπωθεί θαρρώ,
ό,τι με λέξεις σωπαίνει.

*

Χαμομήλι

Κι αν σου μέλλει ν’ αγαπήσεις
ας είναι κάθε σου βήμα ανάλαφρο
σαν να διασχίζεις λιβάδι απέραντο
από χαμομήλι.

*Από τη συλλογή “De planis et anemis”, εκδ. Ενύπνιο, 2026.

Lawrence Ferlinghetti, Ο δρόμος ο μακρύς

Ο δρόμος ο μακρύς
που είναι του κόσμου ο δρόμος
περνάει από τον κόσμο όλο
που ‘ναι γεμάτος μ’ όλου του κόσμου τους ανθρώπους
για να μην αναφέρουμε όλες τις φωνές
των ανθρώπων όλων
που υπήρξαν ποτέ
Εραστές και θρηνολογούντες
παρθένες και κοιμώμενοι
πωλητές σάντουιτς και μακαρονάδας
γαλατάδες και ρήτορες
άκαμπτοι τραπεζίτες
και εύθραυστες νοικοκυρές
ντυμένες με νάιλον έπαρση
έρημοι ανδρών διαφημιστών
κοπάδια φοραδίτσες του λυκείου
πλήθη κολεγιόπαιδων
που όλοι τους ακατάπαυστα μιλούν
και τριγυρίζουν πέρα-δώθε
ή κρέμονται από τα παράθυρα
για να κοιτάξουν τι γίνεται
έξω στον κ΄σούμο
όπου τα πάντα συμβαίνουν
αργά ή γρήγορα
αν πράγματι συμβαίνουν
και ο δρόμος ο μακρύς
που ‘ναι ο πιό μακρύς ο δρόμος
του κόσμου όλου
μα που και τόσο μακρύς δεν είναι
όσο κανείς νομίζει
περνάει
μέσα από τις πόλεις όλες κι όλες τις σκηνές
κατηφορίζει κάθε μια αλέα
ανηφορίζει κάθε μια λεωφόρο
διασχίζει κάθε σταυροδρόμι
περνάει κόκκινα και πράσινα φανάρια
πόλεις λουσμένες στη λιακάδα
ηπείρους μέσα στη βροχή
πεινασμένα Χονγκ Κονγκ
ακαλλιέργητες Τουσκαλούσας
Ώκλαντς της ψυχής
Δουβλίνα της φαντασίας
Και ο δρόμος ο μακρύς
γυρίζει γύρω-γύρω
σαν ένα τεράστιο τσαφ-τσουφ τρένο
που ξεφυσάει σ’ όλο τον κόσμο
με τους σαματατζήδες επιβάτες του
και με μωρά και με πανέρια για πικ-νικ
και γάτες και σκυλιά
και μ’ όλους τους να αναρωτιούνται
ποιος είναι εκεί ψηλά
μέσα στην άμαξα μπροστά
που οδηγεί το τρένο
αν κάποιος πράγματι
οδηγεί το τρένο που στον κόσμο όλο γυρίζει
σαν να γυρίζει ο κόσμος όλος
και όλοι τους αναρωτιούνται
τι είναι ψηλά
αν είναι κάτι
και μερικοί γέρνουν έξω
με βλέμμα ερευνητικό
και προσπαθούν να ρίξουν
μια ματιά στον οδηγό
μέσα σ’ αυτήν την /άμαξα με το ‘να μάτι
και προσπαθούν να τον ιδούν
το πρόσωπό του να διακρίνουν
το μάτι του να αντιληφθούν
την ώρα που μια στροφή σαν σφαίρα παίρνει
αλλά ποτέ δεν γίνεται
αν και σπάνια μερικές φορές
φαίνεται
πως θα τα καταφέρουν
Και ο δρόμος συνεχίζει να στροβιλίζεται
το τρένο προχωρεί ουρλιάζοντας
με τα παράθυρά του να φτάνουν ψηλά
τα παράθυρά του παράθυρα
όλων των κτιρίων
στου κόσμου τους δρόμους όλους
και να εκσφενδονίζεται
μέσα στο φως του κόσμου
με σηματοδότες στα σταυροδρόμια
χαμένα φώτα να αναβοσβήνουν
πλήθη στα καρναβάλια
τσίρκα σε παραπήγματα
πορνεία και κοινοβούλια
ξεχασμένα συντριβάνια
πόρτες υπογείων και πόρτες ανεξερεύνητες
ανθρώπινες μορφές στο φως μιας λάμπας
χλωμά είδωλα να χορεύουν
καθώς ο κόσμος στροβιλίζεται
Μα τώρα ερχόμαστε
στο μέρος το μοναχικό του κόσμου
το μέρος του δρόμου
που κύκλους κάνει
το μέρος το μοναχικό του κόσμου
Κι αυτό δεν είναι ο τόπος
που αλλάζεις τρένα
απ΄την πλατφόρμα του Μπράιτον Εξπρές
Αυτός δεν είναι ο τόπος
που κάνεις οτιδήποτε
Αυτό είναι το μέρος του κόσμου
όπου τίποτα δεν γίνεται
όπου κανείς δεν κάνει
κάτι
όπου κανένας δεν είναι πουθενά
κανείς πουθενά
παρά μονάχα ο εαυτός σου
ούτε καν ένας καθρέφτης
για να γίνετε δυό
ούτε μια ψυχή
παρά μονάχα η δική σου
ίσως
και ακόμη και αυτή
δεν είναι εκεί
ίσως
ή όχι η δική σου
ίσως
διότι είσαι αυτό που λέγεται
νεκρός
έφτασες στον προορισμό σου

Αποβιβάσου

*Μετάφραση: Χρυσούλα Πατρώνου-Παπατέρπου
**Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Οροπέδιο”, Τόμος4-Τεύχος 15, Άνοιξη-Καλοκαίρι 2015.

Μαρία Κασσιανή Πανούτσου, Veritas Amoris

Α.
Ποιος θα θελήσει την ιστορία μας να γράψει.
Διαθήκη σε ερωτευμένους,
άνδρες και γυναίκες.
Από κοντά και οι άλλες σου αγάπες.

Β.
Εσύ ο πάντα ξένος, ο πάντα δικός μου.
Εσύ και εγώ την γράφουμε,
σε κάθε κύτταρο του κορμιού
και ό,τι υπάρχει,
συνοδεύει την ζωή
και τον θάνατο,
δικό σου και δικό μου.

Γ.
Χθες σε είδα στο όνειρό μου.
Παίρνεις διάφορες μορφές.
Δεν φανερώνεσαι εύκολα.
Όμως πώς σε αναγνωρίζει το κορμί μου!
Καθώς σου έφτιαχνα, λέω, τον γιακά του πουκάμισου,
Σε ΑΝΑΓΝΏΡΙΣΑ και σε ΑΓΚAΛΙΑΣΑ.

Δ.
Δεν σε ξεγέλασα.
Με ένοιωσες αμέσως.
Και λόγια που ίσως είχες ξαναπεί,
έγιναν ευθύς ολάνθιστα λουλούδια,
τρυπώντας την καρδιά μου.
Και ρίζωσαν.
Και πια, δεν είχαμε τα λόγια.
Έχουμε όμως ο ένας τον άλλον.

3/8/2026

Ηλίας Μέλιος-Λιανός, Τέσσερα ποιήματα

ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ

χρόνια κανονίζεις παρέες
εκπέμπεις λαθραία μηνύματα κρυπτογραφημένα
ΜΗΤΕΡΑ
ανατολή

ζεσταίνεις τις ανάσες
χτίζεις μέτωπα χαμηλά υγρά
βρέχοντας σταγόνα-σταγόνα τις σκιές μας με ρακί

μας αγκαλιάζεις – τα χέρια ματωμένα

*

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ -κατά τους προσωκρατικούς παππούδες μας- ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΕΙΡΗΝΗ

Το πρόβλημα με τον πόλεμο είναι η ειρήνη. Διότι η ειρήνη αποτελεί την εξαίρεση. Τον γνωρίζουν καλά τον πόλεμο οι μαχητές μισθοφόροι. Η ειρήνη -λένε- φέρνει ανεργία. Στον καιρό της οι μισθοφόροι αλλάζουν δουλειά. Ανοίγουν περίπτερο!

*

ΧΩΡΙΣ ΑΙΣΘΗΣΗ ΦΩΤΟΣ
(Στρατιώτες)

όπως οι έλληνες
εισβολείς στη δροσιά της τύχης
κοιτάζαμε τον ήλιο να γέρνει πίσω
στα μεγάλα βουνά της Θράκης

οι Θεοί δεν εξουσιάζουν πλέον
δεν φωτίζουν παρά τη στερημένη μορφή
ενός κόσμου σταματημένου στη δύση

η ανατολή υπήρξε για μας
ένα περασμένο λάθος

σκεπάζει ο νους το σίδερο ψυχή θωρεί πως είναι

*Από τη συλλογή “Φωνές γράφουν ιστορίες”, εκδ. Anakestan Gallery, Δεκέμβριος 2023.

Σωκράτης Καμπουρόπουλος, Τρία ποιήματα

έρχεσαι με τον ήλιο
το πρωί
σαν αντανάκλαση στο
τζάμι
που ανοίγουμε
να μπει η θάλασσα
ή μάλλον αυτό που βλέπουμε
να αιωρείται
πάνω απ’ τη θάλασσα
το τζάμι ανύπαρκτο

εσύ φωλιάζεις
στον ύπνο μου

*

τόσα πολλά ήθελα να σου πω
το μεσημέρι σβήνει αργά

τίποτα ιδιαίτερο
κι ύστερα είπες να συναντηθούμε
με τον Πέτρο, τον Τάκη, τον Κρίτωνα
μα δεν είχαμε τίποτα ιδιαίτερο να πούμε
όλα ξαναρχίζουν την αυγή
με ηρεμία
λίγο κρύο
λίγο Τρακ
τη γεύση της στέρησης του καφέ
τη φευγαλέα ματιά

από εδώ ξεκίνησα
-τίποτα δεν διακρίνω καθαρά

γέρνει με σύνεση το ηλιοβασίλεμα

*

ΜΕΤΕΙΚΑΣΜΑ

χρώμα αγάπης
αμβλύ

παράδεισος
έστεφε

φλοίσβος
αν αιρούμενος

πανωδία

ομόηχο

τραγούδι

ολοκάθισμα

λυσίκομος
κόρη

λύσσαξε ο σταχτολαίμης
στα λευκά

νύφη της νύχτας
ανύμφευτε

παλίμψηστο
φεγγάρι

ασπαλάθων
λειτουργία

ανεμώνης
σκύβαλα

τι αξία έχει

το μεταίσθιημα;

*Από τη συλλογή “Μετείκασμα”, εκδ. θράκα, 2024.

Νικόλας Κάλας (1907-1988), Φυλακισμένοι

Βαρέθηκα τα γύρω μου βιβλία και τα πολλά μου τα τετράδια
τους τοίχους που τριγυρίζουνε την κάμαρά μου
θέλω να ακινητήσω με λόγια από μπετόν.

Οι τοίχοι ζουν στριφογυρίζουν γύρω γύρω στην κάμαρά μου
οι τοίχοι ζουν στριφογυρίζουν ως βαθιά μέσα στο μυαλό μου
οι τοίχοι ζουν δεν αφήνουν τα λόγια μου ν’ απλώνουνε κλαριά
τα κλαδεύουν και μένουν πίσω τα φτώματα των ρημάτων μου
μαραμένες υπάρξεις ξαπλωμένες σε αχαράκωτο χαρτί
τη μυρουδιά τους δεν την ακούει ούτε το φως της λάμπας
σκιάζει όσα λέω κάτω από πέτρες
τα τείχη ζουν ενώ εγώ ζω μεσ’ σε τοίχους
μ’ ανατριχιάζει το άγγιγμά τους
ο αιώνιος καλπασμός τους μου στεφανώνει τον ίλιγγο
μπορεί να ήσαν πιο όμορφα ακίνητα στάσιμα
αλλ’ είναι αληθινά άμα τρέχουνε με ταχύτητα φωτός
από την Εδέμ και πέρα ως τα τώρα και πιο πέρα δυστυχώς.

Πιο γοργά από τα λόγια ασκώνονται τα τείχη
φράζουν το μελάνι και κάνουν λίμνη τη μαύρη επιφάνεια των λέξεων
ενώ έπρεπε να κυλάει με την ορμή του καταρράχτη
πλημμυρώντας με νότες βυρωνικές τους κρυμμένους μεσ’ σε όγκους δεσποτικούς
συθέμελα γκρεμίζοντάς τους
τώρα πια δεν μπορεί ο ποιητής να οραματίζεται από Βαστίλλιες που πέφτουν
δάση ολόκληρα από πύργους στολίζουν ακόμα τους βυθούς
μεγάλων ατάραχων νερών με τις άγκυρες της απελπισιάς
αρίθμητες φυλακές υψώνονται από την Αμερική στου Σιγκ-Σιγκ τα βράχια
ως την γαλάζια θάλασσα της Ελλάδας στου Ιτζεδδίν τη βάση
κι από τον Τάμεση κι από τον Δούναβη και το Βιστούλα
κι από τις λαγούνες στα βενετικά κανάλια
ζεστός ακόμα φτάνει ο αχνός των στεναγμών
καλλιεργημένων στα θερμοκήπια της ελευθεριάς.

Μέσα σε φημισμένους τοίχους πολλά σαπίζουν κάτυγρα κορμιά
που είσαι Χριστέ μου σ’ αυτό το άφτονο νερό
που δαχτυλιδώνει τόσες φυλακές
να δώσεις το σκούρο χρώμα των χτυπημένων κορμιών;
μόνο σε νυφικά φαγοπότια δεν αξίζει το μεθύσι των θαυμάτων
δε θέλουμε κρασί αλλά μαύρο μελάνι και λόγια κόκκινα
απ’ αυτά βαμμένα το χαρτί ασ’ το να πιεί τους πόθους εκείνων
που η κάθε συλλαβή ριμάρει με πέτρα
άσε να γκρεμιστεί η ομοιοκαταληξία με τρελή αλλά βαθιά ανθρώπινη ματιά
κι ο ψαλμός αυτός λεύτερα πια ανύποπτα ας φυτρώσει
σε αγκώνες δρόμων όπου ο αγέρας αψηφώντας τους τοίχους
τη μυρουδιά των λουλουδιών θα φέρει μακριά
μακριά ως τους άσπαρτους κήπους.

Δεν ήρθεν όμως η μεγάλη ημέρα
και με μηχανή τα κάτεργα ξακολουθούν και ζώνουν φιδίσια τείχη τη γη
καρπό φαρμακωμένο με δεσμωτήρια
από φυλακή σε φυλακή σέρνουν τα τραίνα τους καταδίκους
και σταματούν σε στάσεις του κόσμου
που πελασγικά εχτές και σιδερένια τώρα τρίζουν τους πόθους μας.
Από τις πυραμίδες τάφοι για τις ελπίδες των δούλων
από τους κρεμαστούς κήπους όπου άνθη αγκαθωτά μοσχοβολούν
για τους σκλάβους τα αγκάθια
απ’ τα παλάτια της Ρώμης φυλακές γι’ αυτούς που μένουν όξω
απ’ τα Μακρά Τείχη από της Κίνας τα μουράγια
ανεβαίνει σα βοή τεράστια το παράπονο των κολασμένων-
και σήμερις στον πόλεμο κάτου απ’ τη γη
και στη θάλασσα πελώριοι τοίχοι προσφέρουνε νέα δάκρυα
με κλάματα αδιάκοπα σκεπάζουν τον ουρανό οι τοίχοι
οι τοίχοι της Βαβέλ που συμπληρώνουν τα κυπαρίσσια του Νέου Κόσμου
φύλακες κοιμητηριού όπου η φτωχολογιά ζει θρονιασμένη σε ηλεχτρική καρέκλα
κι από τις άπιστες εκείνες κορφές αναβλύζει τώρα η φωνή του Ζέφυρου
τραγουδεί με μάρμαρα προπυλαίων σε πλήχτρα σύγχρονης οικοδομής
απίθανες ιστορίες-τα έργα των ανθρώπων δούλοι της πέτρας
μας λέει πως τη σηκώσανε ψηλά με πόνο
για να ν’ ανασάνει λεύτερα στους αιθέρες του χρόνου
ενώ οι σκλάβοι ποιητές της φυσούνε το χτικιό στο βραδί τους δρόμο.

Για δέτε πως τρέχουν τρέχουν οι τοίχοι
σπούνε τον ορίζοντα πλημμυρούν τη γη
φάμπρικες παλάτια θέατρα μουσεία αποθήκες κλινικές
Λόντρα Ρώμη Πεκίνο Τόκιο μού ’ναι αδιάφορο
τρέχουν τρέχουν οι τοίχοι
με ρόδες από δολλάρια και βενζίνη της Μοσσούλης
και κάνουν λαδιές-στάδια εργατικής πορείας
σπάνιο το θέαμα διεθνική η συνάντηση
άραγες θα προφτάσει το τραγούδι μου ν’ ανάψει τις καρδιές
προτού στους τοίχους του γραφείου μου φυτρώσει η μούχλα
η μούχλα της φυλακής
της φυλακής που κλείνει τα κορμιά
ή της άλλης της πιο φριχτής με τους τοίχους της απελπισιάς;
γράφω τόσο πολύ σιγά κι οι διαβαστές προφέρουν τόσο άσκημα τις ιδέες
που φοβούμαι μην κουραστώ να δω τους άλλους ακόμα να σταθμεύουν.
Όχι της φυλακής οι τοίχοι
τα λόγια μου δεν θα κρατήσουν
ο αγέρας θα πάρει τα χαρτιά μου
θα τα πετάξει στους δρόμους
θα τα σκορπίσει
και μακριά αν ζήσουν απ’ την ψυχή μου
κι εγώ γυμνός αν μείνω
θα’χω μια φωνή τη γροθιά μου.

*Από τη συλλογή “Οδός Νικήτα Ράντου”, εκδ. Ίκαρος 1977.