Μαργαρίτα Μηλιώνη, Γυναίκες

που περνάτε τις λευκές σας νύχτες
νοσηλεύοντας αρρώστους
και το πρωί σας βρίσκει μ’ ένα κόκκορα σφαγμένο
ανάμεσα στα σκέλη σας
γυναίκες που τακτοποιείτε τα συρτάρια σας
τα μυαλά σας τα ψώνια της λαικής

γυναίκες με άβυσσο την ψυχή να κατρακυλάνε
τα νεκρά έμβρυα που θάβετε κάθε πρωί
στον κήπο η στην κατσαρόλα με τη λαχανόσουπα
γυναίκες φυτά λουλούδια φρούτα λαχανικά και όσπρια

γυναίκες έρμαια του καιρού και των ορμονών
γυναίκες που γεννηθήκατε σαν ελλείμματα
συμπληρώματα διατροφής και πλεονάσματα ενοχής
μέρος του κορμιού του Αδάμ -πάρε λίγη μαμά νάχεις
λίγη ερωμένη λίγη κόρη λίγη γύρη
λίγο βυζί να θηλάζεις τις νύχτες που φοβάσαι
κι ένα είδωλο να καθρεφτίζεσαι

η παναγία γέννησε το χριστό παρθένα
η ηδονή ως επάγγελμα στις πουτάνες
ως παροχή υπηρεσιών
αλλά όχι ως αίτημα του κορμιού σας

γυναίκες μόνες στα σαράντα ή στα πενήντα
χωρίς τρόπο να σφραγίσετε το χάος ανάμεσα
στα πόδια σας και ο χρόνος να σας χλευάζει

γυναίκες που σας σμίλεψαν γυναίκες υποταγμένες
όπως η κοίτη στο ποτάμι

που φτεροκοπάτε γύρω από την ματαίωση
όπως οι μύγες γύρω απο την λάμπα

με δεκαέξι ημιτελή ποιήματα στο συρτάρι
με δεκαέξι ημιτελείς συλλογές στη μήτρα του κόσμου
με δεκαέξι ημιτελή φωνήεντα στο λάρυγγα
με δεκαέξι ημιτελή σύννεφα στο ουρανό σας

γυναίκες που σας την έχουν στημένη στη γωνία
το γήρας που έρχεται
οι ρυτίδες τα βυζιά που θα αδειάσουν
κι οι κριτές υπεράνω πάσης υποψίας

κορμιά δίχως ανάγκες
θαλασσινές σπηλιές που μπαινοβγαίνει
ανέγγιχτος ο χρόνος

γυναίκες δίχως τόπο

Βασίλης Βασιλειάδης, Ποιήματα

Στό μπαλκόνι
ή γυναίκα κάπνιζε σιωπηλά τό τσιγάρο της,
ό άνδρας ρούφηξε βιαστικά τόν καφέ του
τή ζωή αξίζει νά τή ζήσει κάθε άνθρωπος,τής είπε
εμείς οί δύο αξίζει νά τή ζήσουμε τή ζωή μας,
αλλά τώρα πιά
αναρωτιέμαι
μπορέσαμε νά τή ζήσουμε τή ζωή;
αυτή ή αναπάντητη αμφιβολία
μάς έχει κάνει τρελλούς,
είμαστε καί οί δύο άρρωστοι,
ή γυναίκα φύσηξε τόν καπνό από τή μύτη της,
τόν κοίταξε
ή τρέλα δέν είναι αρρώστεια
είναι μία διαφορετικού τρόπου αντίληψη τού μυαλού
πού πολλές φορές μετατρέπεται σέ δυνατή νεύρωση
τόσο δυνατή πού μάς κάνει νά υποφέρουμε,
εξ άλλου γιατί χρησιμοποιείς χαρακτηρισμούς σάν νά μάς αφορούν καί τούς δύο καί γιατί μιλάς γιά κοινή ζωή;
μά ζούμε γιά πολλά χρόνια μαζί
σέ ξέρω καί μέ ξέρεις καλά
απάντησε ό άνδρας,
ή φωνή της έγινε αυστηρή
ό καθένας μας βλέπει τόν άλλον μέ τή δική του ματιά
κανένας από έμάς τούς δύο δέν βλέπει τόν άλλον όπως είναι,
εσύ,εγώ,ό καθένας έχει χίλια πρόσωπα διαφορετικά,
άν μέ ρωτήσουν νά πώ ποιός είσαι
δέν θά μπορέσω νά τούς απαντήσω
αλλά σίγουρα μπορώ νά τούς πώ γιά τόν άνθρωπο πού γιά πολλά χρόνια μέ τόν δικό μου τρόπο βιώνω
καί πού μπορεί νά μήν είσαι εσύ,
από τά πολλά πρόσωπα πού είναι ένας άνθρωπος ερωτευόμαστε καί αγαπούμε μόνο μερικά,
αυτά πού μάς βολεύουν,
τό ίδιο κι εσύ γιά μένα,
πόσες φορές
γιά νά νοιώσουμε ασφάλεια
όταν τά τείχη τού εγωτισμού μας πέφτουν
δέν ανασκουμπώνουμε τά κλισέ μας;
επιστρατεύουμε τά απωθημένα τών φύλων μας,
είναι πολλές οί φορές
πού εσύ κι εγώ κοιταζόμαστε
χωρίς νά βλέπει ό ένας τόν άλλον,
μιλάμε διεκπαιρεωτικά γιά ό,τι προκύψει
ή απλά προτιμούμε τίς αποσιωπήσεις,
αλλά,χαμογέλασε,ακόμη καί οί σιωπές έχουν τούς θορύβους τους,
τού έδωσε τό ποτήρι μέ τό κρασί,
τό ξέρω καί τό ξέρεις πώς οί σχέσεις δέν είναι πάντα περιοχές καλής διάθεσης,
όλα όσα λές είναι ή αλήθεια μας,μουρμούρισε ό άνδρας κουνώντας καταφατικά τό κεφάλι του,
εγώ όμως δέν αγαπώ ούτε τήν σέβομαι τήν αλήθεια,τού είπε,αυτή πού επικαλούμενη τό όνομα της μειώνει τούς ανθρώπους,
ή δική μας αλήθεια μάς ξεφτιλίζει,
σκούπισε τά δακρυσμένα της μάτια,
ή αλήθεια πρέπει νά συνυπάρχει μαζί μέ τήν ομορφιά καί τή καλοσύνη,
ομορφιά
χωρίς αλήθεια καί καλοσύνη
δέν είναι ομορφιά,
καλοσύνη
χωρίς ομορφιά καί αλήθεια
δέν είναι καλοσύνη,
καί αλήθεια
χωρίς ομορφιά καί καλοσύνη
δέν είναι αλήθεια,
ό άνδρας χωρίς νά τήν κοιτάζει μονολόγησε
μάς κλέψαν τή ζωή μας οί καταστάσεις
αλλά φταίμε εμείς
πού τίς αφήσαμε νά μάς τήν κλέψουν,
γέλασε δυνατά καί ή τρυφερότητα της τού χάιδεψε τά μαλλιά
ηρωισμοί φιλοσοφικών αποφθεγμάτων,τού είπε κοιτώντας τον στά μάτια
μόνο πού ή φιλοσοφία ψάχνει τήν αλήθεια
αλλά ή ίδια δέν είναι ή αλήθεια,
ό φόβος
αυτός πού μάς γεμίζει μέ αισθητικούς καί εγκεφαλικούς δογματισμούς
καί μάς καταντούν παρωχημένους,
ό φόβος πού μάς περιπολεί πάντα ένοπλος δέν είναι παίξε-γέλασε,
αυτός κλέβει τά πάντα
τή ζωή μας
τήν ομορφιά μας
τήν καλοσύνη μας
τήν αλήθεια μας,
τού έπιασε τό χέρι
έλα,τού είπε
πάμε μέσα,
θέλησε νά χαιδέψει τά μάτια της,
τό χέρι του χάιδεψε τόν δροσερό αέρα τής νύχτας
έμεινε ακίνητος
έσφιξε τά δάχτυλα στήν παλάμη,
έκλεισε τήν μπαλκονόπορτα
κι έσυρε τά βήματα του στό δωμάτιο,
τό γέλιο της
αυτό τό γέλιο της πόσο ήθελε νά τό ακούσει καί νά τό δεί ξανά καί ξανά,
μόνο αυτός τό ξέρει.

(Σανγκάη -Κίνα 2002,αδημοσίευτηκαί ανεπεξέργαστη ποίηση )

Στάσου ακίνητος
μπροστά στόν καθρέφτη τού κόσμου,
κοίταξε τό Είναι σου κατάμουτρα
δές το πώς κατάντησε
ένα σύνολο παραληρημάτων τών πολλών
μία μάζα ιδιοτήτων χωρίς τόν άνθρωπο
χωρίς εσένα,
θυμάσαι πού σού είχα πεί
μήπως θά έπρεπε νά σκεφθείς πώς ή προσωπικότητα μας είναι κάτι πού συνέχεια εξελίσσεται
κι όχι ένα γιά πάντα αμετάβλητο Είναι,
μιά εύχάριστη φυλακή πού απομονώνει τήν ύπαρξη μας από τήν αλήθεια τής ζωής καί τού ανθρώπου;
τό θυμάσαι ή τό ξέχασες;
μέ κοίταξε στά μάτια
δέν περίμενε απάντηση
μέ χτύπησε φιλικά στόν ώμο
κι έφυγε.

(Παληό κομμάτι ηλικίας σχεδόν 30 χρόνων,ποίηση πού γράφτηκε καλοκαίρι 1989 στήν Ισχια/Ιταλία.)

Σ αυτόν τόν τόπο
πού είναι ένα τεράστιο σκηνικό τών χαμένων παραδείσων,
στή γενεαλογία τής ζωής τών ανθρώπων του
ή τόλμη τής διάνοιας συρρικνώνει τήν επικράτεια της,
ενώ διαστέλλεται τό κύρος τής εφευριματικότητας καί εγκατάστασης πραγματικοτήτων,
σ αυτόν τόν τόπο οί άνθρωποι εγκαλούνται
γιατί
μισούν τή συστημική εξουσία
αλλά φοβούνται παθολογικά τίς ριζικές αλλαγές,
αισθάνονται στό πετσί τους τήν αδικία
αλλά δέν εκτιμούν τούς ανατροπείς της,τούς ακτιβιστές,
απεχθάνονται τή γραφειοκρατία
αλλά υποτάσσονται σ αυτή
ότάν τά συμφέροντα τους εξυπερετεί,
σιχαίνονται τούς μπάτσους
αλλά ζητούν περισσότερη αστυνόμευση γιά χάρη τής ασφάλειας τους,
νοιώθουν εξαπατημένοι
αλλά πιστεύουν σέ αυτά πού τούς λέει ή γκόμενα στή τηλεόραση,
μισούν τόν πόλεμο
αλλά στηρίζουν αδιαμαρτύρητα τούς εξοπλισμούς,
σ’αυτόν τόν τόπο
άνθρωποι καί εξουσία βρίσκονται σέ σχέση σαδομαζοχιστική
καί απολαμβάνουν μέ καύλα τόν δεσμό τους,
στό κάθε σήμερα σκηνοθετούν παιχνίδια ό ένας γιά τόν άλλον,
καταναλώνονται καί καταναλώνουν,
αγαπούν μέ τούς κανόνες τους τόν άλλον
σέ αυτόν τόν τόπο
πού είναι ακατάργητο τό μεγάλο καρναβάλι τής πραγματικότητας
καί διώκονται γιά κακούργημα οί σχεδιαστές τών συγκρούσεων
κι άλλων ενεργημάτων ανατίναξης αδιεξόδων,
σχεδόν όλοι
χωρίς δράμι μνήμης στοκαρισμένης στόν εγκέφαλο
παραλύουν σέ σχέσεις ναρκωτικές.

(Τό κομμάτι ,ηλικίας 40 χρόνων ,γράφτηκε στό Δυτ.Βερολίνο,τήν κοσμογονική περίοδο δημιουργίας τών Πρασίνων,τότε πού ή Petra Kelly είχε μόλις κάνει αλήθεια τήν Ουτοπία της καί τήν παρακολουθούσαμε (μικρό τό ακροατήριο τότε στό ξεκίνημα) νά εκφράζει συγκινημένη τόν ενθουσιασμό της γιά τό Καινούργιο, τήν εποχή πού ό Joschka Fisher ήταν ακόμη ταξιτζής καί μιλούσε μέ τήν γλώσσα τού πολιτικοποιημένου ταξιτζή στό βήμα,πολύ πρίν γίνει κεντρικός πολιτικός παράγοντας ώς Υπ.Εξωτερικών,τότε πού συναντιόμασταν όλοι μαζί μετά τίς ομιλίες καί τά forum στίς αίθουσες τού ΙCC γιά δείπνο καί ποτό στό Paris Bar στήν Κantstrasse,τότε πού ετοιμάζαμε μέ τόν Γιώργο Νασιούλα καί τόν Ιάκωβο Ρήγο καί άλλους τόν θεατρικό μας γκρούπ καί παίζαμε γιά τούς έλληνες φοιτητές καί εργαζόμενους τής πόλης,λίγο μετά από τήν ίδρυση τού παιδικού θιάσου πού είχαμε ιδρύσει εγώ μέ τόν Γιώργο τόν Νασιούλα στό Μόναχο κι ανεβάζαμε παιδικό θέατρο στήν Στέγη Ελληνίδας τού Μονάχου γιά τά παιδιά τών εργατών,δηλαδή χωρίς νά θυμάμαι ακριβώς τόν χρόνο,τό κομμάτι γράφτηκε τό 1978-1980.
Αδημοσίευτο μέχρι τώρα,στά παληά σκονισμένα αρχεία στριμωγμένα στά κάτω ράφια τής βιβλιοθήκης μου.)

Ελάχιστη Τέχνη καί Ποίηση σήμερα δημιουργεί καί στηρίζει μία Πολιτική τής Αγάπης ή τής Επιθυμίας. Ενώ είναι αποδεκτά στή Τέχνη καί στήν Ποίηση ό Ερωτισμός ακόμη καί ή Πορνογραφία,αντίθετα ή Αγάπη παραμένει τό παραβατικότερο από όλα αυτά τά θέματα.Τήν στιγμή πού τό Μίσος είναι πρώτο στή θέση τών θεμάτων πού μάς απασχολούν-έχουμε τεράστιες σέ ποσότητα δημιουργίες τής Τέχνης καί τής Ποίησης πού παράγονται μέ αφετηρία τό Μίσος-κι έχουμε Πολιτικές τών Φύλων, τής Ράτσας, τών Τάξεων, γιατί νά μήν εισάγει στή ζωή μας,στόν καθημερινό μας πολιτισμό ή Τέχνη ή ή Ποίηση δημιουργίες πού νά στηρίζουν τήν Πολιτική τής Αγάπης; (όχι τού Ρομάντζου γιά νά μήν λάθρα ταυτιστεί ή Αγάπη μέ τήν Sentimentalitaet /μέ τό Σεντιμενταλ τό σιχαμερό επαρχιώτικο, τό εμετικό,ούτε μέ τίς συναισθηματικές εξάρσεις τού εγωτισμού μας όταν αυτός γουστάρει νά φορτίσει συγκινησιακά καί φυσικά ούτε τόν γελοίο εκκλησιαστικό ή θρησκευτικό κανονιστικό όρισμα της ).

Κι έτσι εδώ στά βόρεια έγραψα αυτές τίς λίγες σειρές ποίησης. ……

Πόσο θέλω
νά μέ χαρακτηρίζουν τά μικρά τής καθημερινής μου ζωής πράγματα
“Ανίατα Τρελός εξ αιτίας Αγάπης ”
Πόσο θέλω νά φοβάμαι
αυτούς πού ή καλοσύνη τους επιμένει νά μού προσφέρει δωρεάν τήν θεραπεία από αυτή τήν ανίατη μαγική τρέλα μου,
διαβάζω επάνω στά θεραπευτικά σκευάσματα
Δράση :
“ή αποτελεσμστική θεραπεία τής νόσου καί ή επαναφορά στή φυσιολογία τής λογικής βασίζεται στήν άμεση καί ολοκληρωτική αφαίρεση τής Αγάπης από τήν καθημερινή ζωή τού ασθενούς “,
δέν θέλω νά θεραπευτώ
τέλος.

(Ενδομήτριες -από τήν κυοφορία μου στή μήτρα τής ποίησης-Φωνές καί Ερωτήσεις .)

Naif ποίηση

Μά
μέ τί νομίζεις πώς καταπιάνομαι σέ όλη μου τή ζωή
σέ ένα κόσμο νεομπαρόκ
πού τόν πρώτο λόγο έχουν οί εξαπατήσεις καί οί αυτοεξαπατήσεις;
παλεύω νά νικήσω τή δουλεία μου στή κοινωνία
καί νά αφανίσω τήν εσωτερική μου ειδωλολατρεία
αφήνοντας τόν καθωσπρεπισμό τού κόσμου νά γαυγίζει πίσω μου,
ναί
μέ τέτοιες γελοίες γιά τή λογική παραλογίες καταπιάνομαι σέ όλη μου τή ζωή.

(Copyright Βασίλης Βασιλειάδης)

Naif ποίηση

Μέ τή συγκατάθεση μας
μάς επέβαλαν νά ζούμε σέ καθεστώς Χρόνου
τό ατέλειωτο Παρόν,
οί σχέσεις μας Interface γεννημένες από τήν υπέρτεχνολογία
ξεχάσαμε τήν face to face ζωή μας,
γι αυτό σκάβω
χρειάζεται νά ξεθάψουμε τό Μέλλον μας
γιά νά πάρουμε πίσω τή Φαντασία μας
κι άς τήν υποτιμάει τώρα ή γλώσσα τους λέγοντας την fiction
εμείς επιμένουμε νά θυμόμαστε τούς ξεχασμένους της δεσμούς αίματος μέ τό fingere,
δημιουργώ τέχνη καί βιώνω τή δημιουργία της,
μήπως υπάρχει μεγαλύτερη τέχνη από τή ζωή μας;
μήπως υπάρχει ζωή χωρίς Φαντασία;
αυτή τήν ακατάπαυστη παρόρμηση πρός τήν ασέβεια
απέναντι στά τεχνητά “άρα” τους
πού μά υποχρεώνουν νά τά διαβάζουμε σάν τήν φύση τών πραγμάτων
τής υπαρκτής πραγματικότητας,
έφτυσε τίς παλάμες της καί πιάνοντας τό φτυάρι συνέχιζε νά σκάβει μέ πείσμα,
θέλουμε ό κόσμος καί ή ζωή μας,μουρμούρισε,νά έχουν τίς δικές μας εικόνες κι όχι τίς δικές τους,
μά εσύ ξεθάβεις καί τούς νέκρούς;τή ρώτησε
τούς χρειαζόμαστε
χρειαζόμαστε τό εκτοπισμένο παρελθόν μας

(Copyright Βασίλης Βασιλειάδης)

Τό ένα μάτι τής Αλήθειας γελούσε
καί τό άλλο μάτι της έκλαιγε
όταν τούς έλεγε τό κοινότυπο,
είμαστε υπάρξεις προσωρινές
μόνο ή στιγμή είναι ή πραγματικότητα τού χρόνου μας
αλλά
μόνο άν οί στιγμές έχουν αλήθειες,
πού αυτές έτσι κι αλλοιώς δέν βρίσκονται στήν πραγματικότητα,
καταργείται ό χρόνος από οντοποιός
καί μπορεί ή προσωρινότητα τής ύπαρξης
νά γίνει ζωή ξέχειλη από αλήθεια ζωής,
τέτοια ζωή
πού στό μυαλό νά φαντάζει ατέλειωτη.

(Σόφια Νοέμβρης 2018, Copyright Βασίλης Βασιλειάδης )

Εδώ φοβούνται τούς ξένους;
δέν έχει ξένους ό τόπος,απάντησε
τούς διώξαμε όλους,
άλλους δολοφονήσαμε
άλλους τούς αφήσαμε νά πεθάνουν από τήν πείνα
κι άλλους τούς διώξαμε
δέν έμεινε κανένας τους,
είστε φυλή καθαρή τώρα..αυτό είναι πού θέλατε. .έτσι δέν είναι;
τόν κοίταξε απογοητευμένος
οί καθαρότητες σηματοδοτούν αγκυλώσεις,
πισωπατήματα
όρια
λογικές τσακάλια πού διψούν γιά αίμα
βαρύτητες πού παραμορφώνουν
κι άλλες αναπηρίες,
οί καθαρές φυλές είναι καταδικασμένες νά πεθαίνουν
αργά ή γρήγορα τίς ρουφάει ό βάλτος τής καθαρότητας τους,
ό άνθρωπος χρειάζεται τόν ξένο γιά νά συνεχίσει να ζεί
κι άν είναι άτυχος καί δέν τόν έχει
τότε πρέπει νά τόν εφεύρει, νά τόν δημιουργήσει,
όταν πέφτει ή ματιά τού ξένου επάνω του
τού ανοίγει πέρασμα
νά εκτεθεί φτάνοντας στήν αλήθεια του,
νά συνειδητοποιήσει τό παρελθόν του,
μέσα από τόν ξένο αποκτάει τή δυνατότητα νά σκέφτεται μέ ερωτηματικά,
αμφισβητώντας τίς βεβαιότητες ,
έτσι μπορεί νά σπρώχνει τή ζωή του
ολοένα καί παραπέρα
κατά εκεί πού είναι ή ζωή.

(Σόφια 2018 τόν Νοέμβρη. Copyright Βασίλης Βασιλειάδης )

Αυτοί οί άνθρωποι
ακροάζονται τόν κόσμο από απόσταση
δέν βυθομετρούν τά πράγματα
κατοικημένοι καθώς είναι από τήν ειρωνία καί τήν ηρεμία τής μή συμμετοχής
δέν δείχνουν νά τρελαίνονται
ούτε από χαρά
ούτε από θυμό
έτσι μεγάλωσαν
μέ αυτό τόν τρόπο σκέψης μεγαλώνουν τά παιδιά τους
καί ή ζωή βρίσκει τό νόημα της στά σπασμωδικά likes καί στα replies
αυτοί οί άνθρωποι
μ αυτή τή ζωή τους
μή συμμετοχή
ειρωνία
ηρεμία
like
reply…….

Όμορφε κόσμε
πού βρίσκεσαι;
ξέρει κανείς από σάς νά μού πεί
πού θά βρώ
τόν γαμημένο όμορφο κόσμο;
αυτόν ψάχνω….

Νίκος Σφαμένος, Τρία ποιήματα

τραγούδι

οι μούσες κρεμάστηκαν
στις ροδακινιές
η θάλασσα μύρισε κάρβουνο
και γω περπατώ
λίγο νέος
λίγο γέρος
λίγο σοφός
λίγο ανίδεος
παραπάνω θλίψη δε χωράει
και να
γίνομαι καλός
γίνομαι κακός
και όλα τα πράγματα του κόσμου δεν υπάρχουν πια
μόνο περπατώ
μ’ ένα άδειο κεφάλι
μ’ ένα άδειο κορμί
οι λέξεις στερεύουν
η καρδιά πεθαίνει
δεν ξέρω πως συμβαίνει αυτό δεν υπάρχει κανείς
δεν υπάρχει τίποτα
κρέμομαι στην άρπα μου
ενώ οι μούσες παραπατάνε
τα λιμάνια καίγονται
λίγο τρελός
λίγο δυνατός
λίγο σοφός
λίγο ηλίθιος
περπατώ

***

παιχνίδια με τη φωτιά

είναι η περίοδος που η χώρα
ταλαιπωρείται από πολιτικά
σκάνδαλα
και έξω ο αέρας φυσά
μανιασμένα
η εκπαίδευση δε βοηθά
οι συγγραφείς δε βοηθάνε
τα οράματα μας αδειάζουν
τη γωνιά
η φρίκη απλώνεται
ο κόσμος φοβάται

τούτο το βράδυ
σκέφτομαι
κάποιους θα τους βρίσκουν
παγωμένους
σπάζοντας τη πόρτα
σκόρπιες φωτογραφίες στο
πάτωμα από
γνωστές ηθοποιούς και
τραγουδίστριες

το κεφάλι μου αδειάζει
οι λέξεις αδειάζουν
τυλίγομαι στους τοίχους
βρίσκω λίγη γαλήνη
ενώ έξω ο αέρας
κι αυτό το βράδυ θα
φυσά
μανιασμένα

***

εκτόξευση μέσα στη νύχτα

ε κοίτα
τα άστρα χάνονται στο βαθυγάλαζο τοπίο
και συ περπατάς
οι στιγμές που περίμενες πως κάτι σπουδαίο θα συνέβαινε και ποτέ δεν ερχόταν
-κάτι έχεις μάθει-
ε
θα ρθουν δυσκολότεροι καιροί
γι αυτό φύτεψε ένα κυκλάμινο
ενώ τα πλήθη ουρλιάζουν
οι συγγραφείς μας δεν λένε τίποτα
ε
άδειασε το ποτήρι σου
χαμογέλα
πάρε ένα ουράνιο τόξο
ένα χάρτη
μια σαΐτα
και
εκτοξεύσου

*Από τη συλλογή “Αυτά που γράφτηκαν κάτω από βρώμικο φως”.

Ισμήνη Λιόση, Έξι γυμνάσματα

Artwork: Diego Rivera

α.
πως είθε το σπίτι Μου
να είναι μία αντρική παλάμη
όταν η μοναξιά μαλώνει με τον άνεμο
κι
αρχίζει μία ατέλειωτη βροχή
ακατάληπτων λέξεων

β,
πως είθε ο ύπνος μου να είναι
μία αντρική μασχάλη
όταν η σφίγγα της θλίψης
χτενίζει τα μωβ λυπημένα μαλλιά μου
στο κεντρί της
και
κατεβαίνει στα χείλη μου
να τρυπήσει το ρόδο
να χυθούν τα γέλια με τα πέταλα
και το φιλί να γίνει αίμα.

γ.
Πως είθε να λέω καλημέρα στην ήβη του
με ένα φιλί
και να το ανταποδίδει
η ήβη
γεμάτη αηδόνια
κι η κοιλιά Του γυμνή να γίνεται πεδιάδα
να τρέχει μαύρο μεταξωτό
το άλογο Εγώ
προς τις πατρίδες των καλπασμών
και των εκπλήξεων.

δ.
πως είθε το Σώμα Του να γίνει
τοπίο θαλάσσης
τρικυμισμένο νερό πάνω στην Σάρκα Μου
όπου
θα γλύφει με κύματα
η αρσενική ευθυμία το δέρμα
και θα είναι η βροχή Του αγάπη του σπέρματος.

ε.
πως είθε ο σπόρος Του
να χύνεται αστέρι στα δακτυλά μου
να τρέχει σαν κόκκινη σκόνη
λάσπη θεϊκή
στην αρχιτεκτονική γης κι ουρανού Μου
να κτίζω με την Σάρκα μία στέρεη γη
με ένα πιάνο
στην άκρη του γκρεμού την τελευταία στιγμή
για τον σωσμό ΜΟυ.

ζ.
πως είθε το στήθος Του
να γίνει ένα απλωμένο χέρι γης
όπου
θα κτίσω ένα μικρό καταφύγιο
την φωλιά των ποιημάτων Μου
από στίχους
κι αγκαλιάσματα
κι ύστερα θα στρώνει το κρεβάτι του έρωτα
μικρής αιωνιότητας κλίνη
από βιβλία και τρυφερά λόγια άγρια

Α μ ή ν.

Anastasia N. Margeti, Two poems in English translation

Eden

All things dream-like,
transcendent,
ethereal
in a tableau vivant.

And Adam bends
above Eve
to touch her
– once again –
to savor her apple
– once again
the knowledge
of good and evil.

On her part
unrepentent,
beyond the curse,
she claims
for herself
the breath on the lips
of the earthen statue.

The cloudy scene
of a common fantasy
in collapse.

Then the snakes encircled us.

***

Memories in Relief

Landscapes of expectations
cancelled
by holocausts
of instincts
and pathos.

The phosphorescence
of potentials
softly
sinks
into the abyss.

In the sky
clouds of loneliness
and tears.

Ethereal tombs in relief
haunt
the Museum atriums.

*Translated by Robert Crist and Despina Lala Crist

**The poems in their original Greek version have been published here: https://tokoskino.me/2018/07/09/%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1-%CE%BD-%CE%BC%CE%B1%CF%81%CE%B3%CE%AD%CF%84%CE%B7-%CE%B4%CF%8D%CE%BF-%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1/

***Από τη συλλογή “Τρίτοι από της Αληθείας”, ΑΩ Εκδόσεις, 2015.

Πόπη Γιόκαλα, Τρία ποιήματα

Φώτο: ομάδα φωτογραφίας Αν.ISO.ρροποι

Σκόνη

Όλοι δεν έχουν τον ίδιο καλπασμό ψυχή μου.
Οι ονειροπόλοι στέκονται
πάντα στην άκρη.
Ίσως φοβούνται από τον αφθορμητισμό που βγάζει
η ψυχή τους και τον σκορπάει
απλόχερα…
Γίνεται σκόνη… μελαγχολία, μετάνοια…

***

Αναζήτηση

Ζητείται Ελπίδα.
Υπάρχει προσφορά;
Μήπως τα ράφια άδειασαν;
Που να ψάξω τώρα;
Δεν πρόλαβα!
Πολύς συνωστισμός..
Όλοι τρέχουν να προλάβουν!
Τόση ζήτηση;
Ξαφνικά τη βρίσκω!!
Θα την εναποθέσω στις αποθήκες της ψυχής μου..
Για να μη μου λείψει ποτέ.

***

Ήχος

Ένας ήχος μια κραυγή..
Ένα άγγιγμα γλυκό με συνεπαίρνει.
Μια ηλιαχτίδα που βγαίνει με γλυκαίνει-
Μια ζωή γεννιέται
Μια ζωή χάνεται
Τι σύμπαν κρατάει Καλά
τις ισορροπίες-
Η απόλυτη γαλήνη το σκοτάδι
Η χαρά μέσα μου βαδίζει στο
αύριο-
Το είναι γαλάζιο του ουρανού
με σπρώχνει-
Οι πηγές των ονείρων
Ευτυχία που λοιώνει.

Α. Ξηρογιάννη: “Η δεύτερη φύση μου είναι η παραφορά του καλλιτέχνη”

Συνέντευξη στην Ελένη Τζατζιμάκη

Συνομιλούμε με τη συγγραφέα Ασημίνα Ξηρογιάννη με αφορμή το τελευταίο της ποιητικό βιβλίο «Δεύτερη φύση» (ΑΩ εκδόσεις 2018).

Ποια ειδική αποστολή υπηρετούν τα «65 χαϊκού» για σένα, σε αντιδιαστολή με τις προηγούμενες συλλογές σου; Ποια πρόθεση;
Hθελα να πειραματιστώ και σε αυτό το είδος. Εχω πειραματιστεί σε διάφορα είδη (θέατρο, νουβέλα, ποίηση, δοκίμιο, κριτική). Εχω επίσης, υπάρξει δύο φορές ανθολόγος («Μονόλογοι συγγραφέων», Βακχικόν 2015 και «Το θέατρο στην ποίηση», Μοmentum 2017). Το κάθε είδος το αντιμετωπίζω πάντα με σοβαρότητα και αφιερώνομαι. Είχα γράψει δύο μόνο ερωτικά χαϊκού για τις ανάγκες του υβριδικού βιβλίου μου «23 μέρες» (Γαβριηλίδης 2015). Είχα γράψει και χαϊκού για τις Εποχές με τους μαθητές μου. Και τρίτον έχω πρόσφατα κάνει αφιέρωμα στο είδος στην ελληνική εκδοχή του, με σχετική Ανθολόγηση στο Varelaki/Notationes. Όμως πάντα ήθελα να γράψω και ένα βιβλίο, οπότε εργάστηκα για αυτόν το σκοπό.

Σε πρώτη ανάγνωση,τα κέντρα της ζωής σου εδώ είναι η ζωή ως πράξη και ως θεωρία ,ο έρωτας,το θέατρο,η ποίηση ως εσωτερική λειτουργία πριν να έρθει ο λόγος. Με άλλα λόγια, θα έλεγα καταχρηστικά ότι τα κέντρα της ποίησής σου είναι όντως ούσα «πρώτη φύση» σου. Ποια είναι η «Δεύτερη φύση»;
Η δεύτερη φύση μου είναι η παραφορά που πάει μαζί με τον άλλο μου εαυτό, τον καλλιτεχνικό! Η παραφορά επίσης της Μούσας που αποτελεί αντικείμενο έμπνευσης. Υπάρχει και το σχετικό χαϊκού:

H παραφορά
δεύτερη φύση είναι
για σένα, Μούσα.

Δημιουργείται μια αίσθηση ότι ολόκληρη η συλλογή είναι ένα ποίημα σε συνέχεια. Μικρές ακροβασίες στα σημεία εκείνα που ορίζουν τον κόσμο σου. Υπάρχει πράγματι ένα συνεχές αδιάσπαστο;
Nαι… ένα συνεχές αδιάσπαστο, με την έννοια ότι είναι ένας συνεχής διάλογος του δημιουργού με την τέχνη του και τις εμπνεύσεις του. Άλλωστε, τα δικά μου τα βιβλία είναι σαν συγκοινωνούντα δοχεία, το ένα μέσα στο άλλο σχεδόν. Το έχει επισημάνει η κριτική, που μιλάει μάλιστα και για το επαναλαμβανόμενο στοιχείο του εγκλεισμού, της διακειμενικότητας και άλλων θεμάτων-μοτίβων στα οποία μοιραία επανέρχομαι, όμως μπαίνω σε αυτά με άλλο βλέμμα και με άλλη οπτική. Είναι σαφές ότι αυτά απασχολούν την σκέψη μου.

Πιστεύεις ότι η ελληνική γλώσσα αντέχει την τέχνη του χαϊκού;
Ναι,το έχει αποδείξει ότι αντέχει, νομίζω. Το διαπίστωσα και επειδή έχω μελετήσει σχετικά για το αφιέρωμα που έκανα στο varelaki για το ελληνικό χαϊκού (http://varelaki.blogspot.com/2018/03/notationes-anoi-2018-e.html, Τετάρτη 21 Μαρτίου 2018). Ως όρος το χαϊκού καθιερώνεται πιθανά στα τέλη του 19ου αιώνα από τον Μασαόκα Σίκι, ποιητή, εκδότη, και εκμοντερνιστή του είδους, ενώ εισηγητής των χαϊκού στην Ελλάδα είναι ο Σεφέρης («16 χαϊκού», Τετράδιο Γυμνασμάτων). Όμως το 1969 έχουμε το «Αλφαβητάρι» του Ζήσιμου Λορεντζάτου, την πρώτη αυτοτελή συλλογή χαϊκού στην Ελλάδα. Οι Έλληνες βεβαίως μπορεί να μην μείνουν αυστηρά στο 5-7-5 που απαιτείται, αλλά να ανοίξουν τη φόρμα, κάνοντας μικρές παραβάσεις, ή καταφεύγοντας στο μονόστιχο με 17 συλλαβές. Το θέμα είναι κάτι που έρχεται «έξωθεν» και είναι προϊόν μιας άλλης κουλτούρας και μιας άλλης λογοτεχνικής ιστορίας να μεταφέρεται δημιουργικά.

Ο Ρολάν Μπαρτ διακρίνει τις διάφορες δυνατές εναλλακτικές αναγνώσεις των χαϊκού. Την δυτική ανάγνωση, η οποία το ερμηνεύει συμβολικά και ρέπει προς ένα μεταφυσικό νόημα την απορρίπτει ως ευρωκεντρική και σημειώνει ότι τέτοιου είδους προσεγγίσεις μπορούν «να αστοχήσουν στο χαϊκού, καθώς η ανάγνωσή του συνίσταται στην αιώρηση της γλώσσας και όχι στην πρόκλησή της. Ποια είναι η δική σου άποψη έχοντας δουλέψει ποιητικά πάνω σε αυτήν τη φόρμα;
Το χαϊκού από την καταγωγή του είχε μια συγκεκριμένη κατεύθυνση. Συνήθιζε να αναφέρεται στη Φύση και να συνδιαλέγεται με αυτήν και τα στοιχεία της. Ενας σύγχρονος ποιητής που γράφει χαϊκού πιστεύω ότι έχει χρέος να κάνει την αναπροσαρμογή του. Το 2018 επέλεξα να μην γράψω χαϊκού με θέμα τη Φύση, παρόλο που αυτό είναι μέρος της παράδοσης του είδους. Επίσης επέλεξα να μην δώσω μεταφυσική χροιά στα χαϊκού μου. Παίζω όμως με τα νοήματα και τις Ιδέες και εκφράζω συναισθήματα. Επίσης, δίνω ένα Νόημα κάθε φορά που μπορεί να αποτελέσει τροφή για σκέψη. Εχω την επιθυμία να υπενθυμίσω στους αναγνώστες πως η ζωή είναι ένα ατέρμονο παίγνιο και ένα απέραντο πεδίο «στοχαστικών προσαρμογών».

Τι σε δυσκόλεψε περισσότερο κατά τη δημιουργική διαδικασία; H οικονομία, το μέτρημα, η επιλογή των λέξεων ή η συνοπτική απόδοση του εκάστοτε νοήματος;
Όλα. Επειδή, όπως προανέφερα, το είχα κάνει μόνο σποραδικά και όχι συστηματικά. Οπότε ήταν αρκετά κοπιώδες, αλλά νομίζω το αποτέλεσμα με δικαίωσε.

Θα ξαναέγραφες χαϊκού;

Eχω ήδη αρκετά στο γραφείο μου που τα παλεύω!

*Από εδώ: https://www.vakxikon.gr/%CE%B1-%CE%BE%CE%B7%CF%81%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7-%CE%B7-%CE%B4%CE%B5%CF%8D%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B7-%CF%86%CF%8D%CF%83%CE%B7-%CE%BC%CE%BF%CF%85-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9/