Μπίλη Βέμη, Ο κόκορας των θεμελίων

Ήσυχα ήσυχα
άνοιξε η καταπακτή
που οδηγούσε στο βάθος του σπιτιού
καθόταν εκεί και τραγουδούσε
χωρίς το χυμένο αίμα του
ο κόκορας των θεμελίων

Απ’ την καταπακτή
χάθηκαν πρώτα τα ποντίκια
έφτασαν κοντά στον τραγουδιστή
και πέθαναν
μετά κατέβηκαν ο σκύλος
και η γάτα
και πέθαναν
ο παππούς και η μητέρα
και πέθαναν
ο πατέρας και ο μεγάλος αδερφός
με τη σειρά
κι όταν ακούστηκαν χτυπήματα στην πόρτα
τραβήχτηκαν και τα παιδιά

Ήταν το πιο κρυφό μέρος του σπιτιού

Εκεί άλλαζαν βάρδιες κι αγρυπνούσαν τα παιδιά
μεταγγίζοντας χυμό απ’ τους νεκρούς
στις φλέβες του πουλιού
να φέγγει το τραγούδι του
τη νύχτα

*”Ο κόκορας των θεμελίων”, 1971. Περιλαμβάνεται στο συγκεντρωτικό τόμο “Ποιήματα”, εκδ. Άγρα, 2023. (Σελ. 54).

Χρήστος Κολτσίδας, Τρία ποιήματα

ΤΡΑΒΗΓΜΑ ΤΟΥ ΞΙΦΟΥΣ

Ο Σαμουράι έχει ένα ξίφος βρόχινο
καλά ακονισμένο.

Το τραβάει απ’ τη θήκη
κόβει με μιαν ανάσα το κενό,
ξαναθηκώνει.

Έτσι δεν έχει αίμα να σκουπίσει
-μόνο νερό.

*

ΚΡΑΥΓΗ

Για να τρομάξει τους εχθρούς του
ο Σαμουράι βγάζει μια κραυγή.

Αλλά απ’ την κραυγή
τρομάζει κι ο εαυτός του.

*

ΜΑΧΟΜΕΝΟΣ Ή ΜΟΝΟΣ

Με πολλούς εχθρούς μάχεται ταυτόχρονα ο Σαμουράι.

Χορός ο πόλεμος
στην επιφάνεια του χάους.

Αλλά το χάος
-που είναι μια ύπουλη ρουφήχτρα-
τον ρούφηξε
και τελικά τον ξέβρασε
σε μια κρυστάλλινη ερημιά.

Και τώρα νιώθει μόνος
φυσικά.

*Από τη συλλογή “Η καρδιά του Σαμουράι – Δεκάξι ασκήσεις ψυχραιμίας”, εκδ. Θράκα, 2023.

Λευτέρης Πούλιος, Δρόμοι

Δρόμοι — στιλπνά σκούρα χταπόδια τούτης της χώρας μου,
που πάνω σας δίχως μορφή και δίχως βάρος
πορεύεται το μέλλον· κούρσες, πούλμαν, δεξαμενόπλοια,
κάποιο ποδήλατο και κανένα σπουργίτι
που κυλά τις αόρατες ρόδες του πάνω στην άσφαλτο.
Από κάτω υπόγειοι δρόμοι. Από πάνω
αέρινες σήραγγες παίζοντας τζαζ.
Δρόμοι πλάι σε στραφτερές βιτρίνες, πλάι
σ’ αγάλματα ή ανάμεσα από μαγαζιά κι
εργοστάσια. Δρόμε έξω απ’ το πανεπιστήμιο.
Έξω απ’ το κτίριο της Βουλής. Δρόμε εθνικέ.
Δρόμοι της συνοικίας. Δρόμοι μαστιγωμένοι
από πίσσα και αίμα. Φτιαγμένοι με φωνές
και χαλίκια. Κάτω απ’ το βάρος
οδοστρωτήρων και χιλιάδων διαδηλώσεων.
Δρόμε, σάβανο του Γρηγόρη, του Σωτήρη, του Τάσσου.
Δρόμοι — παιάνες. Δρόμοι γιορτής.
Δρόμοι — αγωνία. Δρόμοι — φονιάδες.
Ποια κατάρα πάνω σας έχει πέσει;

Περιμένουμε ο καθένας στη στάση του.
Περιμένουμε όλοι μαζί στο τσίγκινο υπόστεγο.

*Πηγή: Ποίηση 1, 2, εκδ. Κέδρος, 1975.

Ντίνας Σιώτης, Ο φασίστας

Η κοινωνία αν και ακίνητη μού φαίνεται πως είναι
πολύ σκληρή προς τον εαυτό της, την έχουν πείσει
πως φτώχεια και ανέχεια είναι ο τελευταίος σταθμός

της κανονικότητας, έχει εθιστεί να πιστεύει σε ένα
μέλλον χωρίς υποδομές, σήμερα κάνει πολύ παρέα
με εκείνους που την υπονομεύουν, πολύ θα ’θελα

να συναντούσα στο δρόμο για το Πολυτεχνείο έναν
φασίστα και να πιάναμε κουβέντα για τούτο και για
’κείνο, να μου εξηγήσει πώς χάβει τόσο ανέξοδα

τόσες ανοησίες απ’ τα γήπεδα του Διαδικτύου, πώς
έχει παραχωθεί μέσα σε τόσα ξεφλουδισμένα ξόρκια,
τι σόι ψυχή έχει (αν έχει), ξέρει τι σημαίνει κοινωνία;

νιώθει μοναξιά μπροστά στην άδεια τηλεόρασή του;
μετά να τον υποχρεώσω, να τον κάνω με το ζόρι να
σκάψει βαθιά μέσα του να δει τι σκατά έχει μαζεμένα

Τήνος, 16 Νοεμβρίου 2026

Βαρβάρα Χριστιά, Κάποιοι νεκροί

Κάποιοι νεκροί
δεν θέλουν ησυχία.
Δεν θέλουν καντηλέρια κι άσπρα μάρμαρα.
Θέλουν η τέφρα τους να ίπταται στον άνεμο
στων λεύτερων πνευμάτων την ανάσα
να τρυπώνει.

Κάποιοι νεκροί
δεν την αντέχουν την ανάπαυση.
Ζητούν γροθιές σφιγμένες να υψώνονται.
Ζητούν κραυγές
και ουρλιαχτά ψυχής ν’ ακούγονται
φρέσκο γαλβάνι στα ιδανικά που σκούριασαν.

Κάποιοι νεκροί
έχουν για σπίτι τους το στέρνο μας
καντήλι πρέπει τους, η φλόγα της ψυχής μας.
Αν ξεχαστούν, θυμώνουν και στοιχειώνονται
κι έρχονται νύχτα στη συνείδηση ερινύες.

Κάποιοι νεκροί,
–βαθιά σου κράτα το–

κάποιοι νεκροί, αν ξεχαστούν, πεθαίνουν.

*Από τη συλλογή «Δευτερολογία», εκδ. Πικραμένος, 2022.

Θύμιος Χαραλαμπόπουλος, Πολυτεχνείο – Νοέμβρης 1973

Σαν χρυσοσταλίδα ανοιξιάτικης βροχής,
ροβόλησε αργά – αργά το δάκρυ
από τις κόχες των ματιών,
καθώς ζύγωνα στον τόπο της θυσίας.
Η θύμηση πέταξε στα περασμένα…
σ´εκείνη τη νυχτιά που ανάψατε
χιλιάδες καντηλιέρια και φωτίσανε
με άπλετο φως, τις καρδιές των σκλάβων.
Σ´εκείνη τη νυχτιά που ενώσατε τα χέρια
και σπαθίσατε την ένοχη σιγή, σκορπώντας
θείο τραγούδι στις γειτονιές της Αθήνας,
για τη σωστική λύτρωση.
Σ´εκείνη τη σελίδα που έγραφε:
«ΨΩΜΙ ΠΑΙΔΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ!»
Σ´εκείνη τη νυχτιά που πήρατε
στα χέρια σας την καρδιά σας,
και την κάνατε πυρσό, για να φωτίσει
στους Είλωτες το δρόμο για τη λευτεριά.
Χαϊδεμένα μας μυριάκριβα παιδιά!
Ντάπιες κάνατε τα γυμνά σας στήθη,
για να ξεσκλαβώσετε το φως,
για μπει στις μανταλωμένες κάμαρες.
Χαϊδεμένα μας, χιλιάκριβα παιδιά!
Την καρδιά σας κάνατε προσάναμμα
με πάθος ανοικονόμητο και με προζύμι
τους νεκρούς συντρόφους σας, στεριώσατε
την ελπίδα, για να λυθούν απ´ τα σκυφτά κεφάλια,
τα πικρά μαντήλια και να σταθεί
η πικρή πατρίδα, ψηλά, εκεί που της ταιριάζει.
Μέσα στην ανταύγεια της τρανοφεγγαριάς,
ξεχώρισα τις μορφές του Κώστα, του Θανάση,
της Φανής, του Θοδωρή, της Αργυρώς,
να προβάλλουν με χαμόγελο
στα χείλη και με τα γυμνά τους στήθη,
βαμμένα στ´ άλικο αίμα των άφταιγων
συντρόφων τους, να χαιρετούν το θάνατο.
Χαϊδεμένα μας, αλησμόνητα παιδιά!
Δεν σας κλαίω!
Εσείς, πουλιά γλυκόλαλα γινήκατε
κι εκεί πάνω στις άλικες κορφές,
τραγούδια αντρειωμένα λέτε χωρίς σταματημό!
Δεν σας κλαίω Ακριβά μου!
Μονάχα σας θαυμάζω!
Και τριπλά σας χαιρετώ!
Ακριβά μας αδέλφια,
μείνατε ανίκητοι!
Κοιμηθείτε στο χώμα κείνο
που πολύ αγαπήσατε, σκεπασμένα
αιώνια, από τις μυρουδιές των λουλουδιών
του πολύπαθου τόπου μας, μαζί με τη
δική μας θύμηση!
Τη θυσία σας αυτή,
μενταγιόν μυριάκριβο την κάναμε
και το φοράμε μερονυχτίς
στο μέρος της καρδιάς!
*Σε όλους εμάς, που θέλαμε
μια λουλουδιασμένη Άνοιξη…
αλλά έμεινε χάρτινη…!

Κυπαρισσία, 16 Νοέμβρη 2026

Νικόλας Κάλας, Γιορτάζω το ηλιοστάσιον και την επέτειο κάθε Κομμούνας

1

Στο χάρτη κατακόρυφα από Βορρά σε Νότο
Ελληνικό (Ελλάδα), Charles de Gaule (Γαλλία)
Κέννεντυ (Η.Π.Α.). Αισία προβλέπεται η πτήση
νούμερα φωτοκινούν την διαδοχή του χρόνου
(για τα κρομμύδια το ρολόι που ανοιγοκλείνει
την γωνιά κλασμάτων αγωνίας).
Πάει ό Αρχιμήδης! Άμμος σκεπάζει
την ταραχή των κύκλων του.
Κι ο Πίνδαρος ποδοπατιέται. Δημοσιογράφοι
τώρα πανηγυρίζουν ρεκόρ στίβου κι ωδείου.
Ricordate! Το ποίημα αναζητάει τετάρτη διάσταση
ενώ το μάτι ακόμα μνημονεύει συλλαβές
κι οραματίζεται Σίβυλλες.
Όταν όμως γίνεται φως η πνοή
τότες το βλέμμα ορθώνει τη σκιά του
στίξεων λάμψη.

Μανχάταν 1977

2

Αραχνοΰφαντο λόγο πλέκουν στον ουρανό
τ’ ανεμοδαρμένα κλωνάρια της Πενσυλβανίας
στο σχεδιάγραμμά τους διαβάζω το άγνωστον.
Νησιώτης ποτισμένος στο σεληνόφως λιοδέντρων
επαναστάτης, μετανάστης, επαγγέλλομαι
τον ονειροκρίτη. Μελετώ Μάγους
τον van Eyck και τον Bosch, τον Breton
και τον Duchamp. Χαιρετώ άθεους Βουδιστές
του Colorado, αναρχικούς κι αιρετικούς.
Γιορτάζω το ηλιοστάσιον και την επέτειο
κάθε Κομμούνας. Σέβομαι τη σκιά του Άθωνα
τις πυραμίδες, την Αφροδίτη.
Χάνομαι στο πλήθος, ξαναβρίσκω τον εαυτό μου
στις αρτηρίες της Βαβυλώνας
στην παλάμη του μέλλοντος.

Μανχάταν 1977

*Από τη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΛΑΣ ΟΔΟΣ ΝΙΚΗΤΑ ΡΑΝΤΟΥ, εκδ. Ίκαρος, Αθήνα 1977.

Αλεξάνδρα Πλαστήρα, Πέντε ποιήματα

Εκεί

Όλες οι μορφές
που ανασαίνουν
έξω απ’ το δίχτυ
Λύνοντας
τους κόμπους της αγάπης
με τα υγρά τους μάτια
Στέλνουν πίσω τη βάρκα

*

Αγαπημένος

Έρχονται οι βροχές
θα βαρύνει σε λίγο
το λεπτό ύφασμα του κήπου
Πόσο καιρό χρειάζεσαι αλήθεια;
Να η στιγμή
αυτή βρήκα
Γιατί να χαθεί στον δρόμο
όταν υπάρχει τόσος χώρος
στο βλέμμα

*

Οι ξένοι θυμίζουν εσένα

Αργεί να φέρει το κύμα
τον ήχο
όμως κι εδώ ζωή είναι
Αν και σκισμένα τα πρωινά
χαμηλό το κατώφλι
Αντέχει κανείς
αφήνει να πέσουν τα φύλλα
θ’ αφήσει αργότερα
και τους καρπούς
Γυμνό κι ελαφρύ
το δέντρο ανεμπόδιστο ακούει
όπως αξίζει ν’ ακουστεί
το τραγούδι

*

Δωρητής

Χέρια παιδικά στον ύπνο γράφουν
το βιβλίο που γνωρίζει
του θέρους την ώρα
Όταν εσύ κουρασμένος κοιμάσαι
πυκνές θημωνιές
χρυσώνουν
το μαύρο όνειρό σου

*

Μονοπάτι του τσαγιού

Μα ό,τι αργούσε δικό μου
δική σου χαρά θα γίνει
τώρα που φέρνει η στροφή
πινελιές τα ελάφια
τα χρόνια υγρά
στο χρυσό μονοπάτι
Αχ κουρασμένο χέρι
τέτοια άνοιξη περίμενες
Φίλοι και ξένοι σου κράτησαν
χρώματα να σύρεις χορό
κι ο κούκος το πρώτο κελάηδημα
να σε ξεβγάλει
Φλέβα που ξέκοψε άξαφνα
κι άνοιξε το αίμα
να μπούνε κι άλλες φωνές
στο τραγούδι που γράφεις
κι άλλοι θα γράψουν για σένα
πάντα γραμμένο θα είναι.

*Από τη συλλογή “Τόπος για να ζεις”, 1999.

Alejandra Pisarnik, Δύο ποιήματα

El sol, el poema


Barcos sobre el agua natal.
Agua negra, animal de olvido. Agua lila, única vigilia.
El misterio soleado de las voces en el parque. Oh tan antiguo.

Ο ήλιος, το ποίημα
Πλοία πάνω στο γεννημένο νερό.
Μαύρο νερό, ζώο της λησμονιάς. Νερό λουλακί, μοναδική αγρύπνια. Το ηλιόλουστο μυστήριο των φωνών στο πάρκο. Ω, τόσο παλιό.

*

En un ejemplar de “Les chants de Maldoror”

Debajo de mi vestido ardía un campo con flores alegres como los niños de la medianoche.
El soplo de la luz en mis huesos cuando escribo la palabra tierra.
Palabra o presencia seguida por animales perfumados; triste como sí misma, hermosa como el suicidio; y que me sobrevuela como una dinastía de soles.

Σε ένα αντίτυπο “Των ασμάτων του Μαλντορόρ”

Κάτω απ’ τη φούστα μου φλέγονταν ένας κάμπος με χαρούμενα λουλούδια όπως τα μικρά παιδιά το μεσονύχτι.
Η πνοή του φωτός μες στα κόκαλα μου όταν γράφω τη λέξη γη.
Λέξη η παρουσία συνοδευόμενη από αρωματισμένα ζώα;
θλιμμένη όπως η ίδια, όμορφη σαν την αυτοκτονία ; και υπερίπταται πάνω μου σαν μια δυναστεία από ήλιους.

*Μετάφραση: Στέλιος Καραγιάννης.

Κώστας Ρεούσης, Ο ποιητής ως πράκτορας… της εποχής και του βίου του (αποσπάσματα)

4
Μια δυσοσμία επιδερμικής φρεσκοσαπουνισμένης συγχρονίλας θρέφει τον πολιτισμό των ζόμπι.

5
Η βίαιη απολυμαντική ανακαίνιση των αισθαντικά αναίσχυντων χαμαιτυπείων εγκαινιάζει το μόνιμο φάσκελο του βλέμματος.

6
Εποχή της προσβολής και του οδοστρωτήρα.

7
Στα τελειώματα, ο Εκατομβαιών, ξεπόρτισε να συναντήσει δυο φίλους ποιητές καθώς ο Μεταγειτνιών πλησίαζε. Η Ερμού, αλκοολικός σηματοδότης, έλαμπε όπως τα καπούλια της πατρόνας στο πλατύσκαλο ενός σφουγγαρισμένου μπορντέλου. Περπατώντας τα σοκάκια της γριάς πόρνης Χώρας, άραξε κάθιδρος στην μπάρα που φιλοξένησε την υγρή ψυχή τρεις νύχτες αποσπασματικής εξομολόγησης.

8
Μαχητικός και προστιματικός, ο αβίωτος, θεριεύει στη μούγκα και σμπαραλιάζεται στη λαφαζανιά. Πόσα τραπέζια Κυριακής δε στείλαμε στου Θεού τον Διάβολο και στου Διαβόλου τον Θεό, κι αυτός όλος συγχώρεση να δείχνει πώς: Με το δαυλί της σιωπής ανατινάχτηκα (Νίκος Καρούζος, Πενθήματα, Αθήνα, 1969).

9
Δελαπατρίδης την πόλη να οργώνεις, καρπίζοντας βάρβαρες ψυχές –με καρακόλια απ’ την αιδώ μεριά κι από την άλλη Τούρκο.

10
Εύηχ’ ακούμπησε ως εις καθρέπτην, Παντελή, κορνίζα του διοπτροφόρου.

*Από την ενότητα ”Εντός εκτός κι επί τ’ αυτά του… τείχους”, στο “Ο ποιητής ως πράκτορας… της εποχής και του βίου του”, έκδοση “Χάβρα”.