Phoebe Giannisi’s eco‑poetry challenges the idea that humans are separate from nature

For decades, data has told the story of our ecological crisis. Scientists track carbon emissions, map deforestation and log biodiversity loss. Yet data alone cannot make humanity feel the reality of a changing planet. True impact hinges on a shift in language – a vocabulary that dissolves the border between the human and the living world.

Phoebe Giannisi embodies this shift. Poet, classicist, performer, architect and environmentalist, Giannisi has produced one of the most radical bodies of eco-poetry in contemporary literature. Her work blends ancient Greek myth, site-specific performance, video poems and field recordings to offer a long-lasting lesson in what it means to coexist on a vulnerable earth.

Giannisi’s environmental message is anchored in the chimera. In classical mythology, the chimera was a fire-breathing monster, part lion, part goat, part serpent. For Giannisi, this creature is not a monstrous abstraction but a biological and ethical reality.

Giannisi performing in the natural landscape on mainland Greece (2013). Tassos Vrettos
In her collection Chimera (2024), Giannisi bridges ancient myth with modern genetics, drawing a line from Homer’s legendary she-goat chimera to the scientific phenomenon of microchimerism – the way cells from one organism can live permanently inside another. Humans are, her poetry suggests, inherently collaborative creatures. As she writes in the poem Chimera II:

Call me Chimera.
A being composed of
other beings
A being with different genetic codes
incorporated.
Various genes connected
in one body.
Multiple body.

Giannisi’s poetry challenges the delusion that humans stand apart from nature, either as masters or saviours. Instead, she invites her readers to recognise that we are composite creatures, physically and ecologically tangled with the world around us. To harm the landscape is to tear apart our own multi-species body.

This philosophy comes to life through Giannisi’s use of multiple voices. Her poems, now collected in Goatsong (2025), abandon the solitary narrator to thrive as living ecosystems where human and non-human voices hold equal weight. In her second poetry collection, Cicada (2022), the protagonist is the eponymous insect. Giannisi layers ancient texts by Plato, Archilochus and the Japanese poet Bashō, alongside observations of the insect’s life cycle and its droning mating calls. Its song becomes environmental testimony – a non-human language demanding the reader’s attention.

Giannisi’s focus deepened in Chimera, her third collection. In it, she tracks the ancient traditions of northern Greece’s Vlach herding communities, who move their livestock seasonally between mountain and valley pastures.

Rather than romanticising pastoral life, Giannisi constructs an archive of shared survival, reassembling state archives, regional oral histories and her own field recordings. In her live performances, Giannisi loops the cries of shepherds alongside the bellowing of the herd, the roar of a passing motorcycle and the grinding crunch of a cement mixer.

This acoustic space forces listeners to inhabit the modern industrial world and the ancient, animal landscape simultaneously. It is an ecology of sound that captures both the beauty of shared life and the vulnerability of an environment under threat.

Language as a material path

Trained as an architect, Giannisi conceives of language as a physical path to be walked, tasted and felt. When I hosted Giannisi at the Center of Hellenic Studies, Harvard in October 2023, I watched this spatial approach to poetry take shape in the room. There is an intimate, architectural precision to how she moves language off the page and into a shared physical space.

Giannisi holding her aigis during performance in 2016. Beowulf Sheehan/Onassis Antigone Festival New York

For her 2017 installation Aigis II at the Panourgias Museum in Amfissa, Greece, Giannisi inscribed her poetry onto semitransparent goatskin parchment. On one side, she traced traditional migration routes and on the other, she wrote lines of verse. As I observed viewers handling the parchment, the written word and the geography of the earth ghost one another through the animal hide.

In this method of composition, the human body becomes the primary medium for environmental memory. In her performances, Giannisi routinely blocks her own sight with a cloth or basket, intentionally de-centering her own human gaze to open up a vulnerable, sensory relationship with her surroundings. Her poems are filled with the taste of an earthy cicada, the sting of sea salt and the pungent smell of animal secretions.

This late autumn, that physical performance of environmental memory is coming to the University of Bristol. I will join Giannisi and her poet-translator, Brian Sneeden, to see how these ancient textures resonate inside a new architectural space, letting our contemporary landscape and classical myth collide once again.

Grounding her poetry in these realities allows Giannisi to create a space where human and environmental forces spill into one another. This strategy carries a subtle political edge, positioning her work as a defence of the “commons”, the shared resources currently being dismantled by economic profit. Her collaborative projects, including acoustic explorations of marine soundscapes, bear witness to the devastating loss of biodiversity driven by climate change and industrial expansion.

Giannisi covering her head during a 2012 performance. Yorgos Rimenidis

In the boundary crossing tradition of poet and translator Barbara Köhler and the 2026 Nobel prize winner Anne Carson, Giannisi dissolves the divisions between myth, scholarship and creativity, turning them into vital tools for navigating our difficult era.

Surviving the ecological crisis requires an entirely new framework of imagination. We are called to view our world not as resources to exploit, but as a vast, connected web where every creature’s song breathes life into the whole.

*From here: https://theconversation.com/phoebe-giannisis-eco-poetry-challenges-the-idea-that-humans-are-separate-from-nature-294214?fbclid=IwY2xjawVGEkBleHRuA2FlbQIxMABwZG9mAWJyaWQRMUFpc29Kckh6UjJERFVlbGxzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeyfOcMflZw_yYHU4HV_a-h-n5onD_wD0MMEhbN3Cl4OtasgmlP2UAgeXPgJw_aem_jqjXTaIoy45XpAadR7hyrA

Alfonsina Storni, Παράπονο

Κύριε, το παράπονο μου είναι τούτο,
εσύ θα με καταλάβεις.
Από αγάπη πεθαίνω
όμως δεν μπορώ ν’ αγαπήσω.

Το τέλειο επιδιώκω
σε μένα και στους άλλους.
Το τέλειο επιδιώκω
για να μπορέσω ν’ αγαπήσω.

Λιώνω στη φωτιά μου.
Κύριε, έλεος, έλεος!
Από αγάπη πεθαίνω
όμως δεν μπορώ να αγαπήσω!

Diane Di Prima, Requiem / Ρέκβιεμ

I think
you’ll find
a tomb
not so beautiful
baby oh
They tie you tight
in the beautiful
dress
I listen
It’s cold
and the worms and the things
are there for selfish reasons
I think
you’d like
to turn
away from your side
to your hair
it won’t please
to stay in place
forever
and in your hands
it won’t please
to be nailed
like that
I think
to your lips
won’t please
for themselves

Νομίζω
ότι θα βρεις
έναν τάφο
όχι και τόσο όμορφο
μωρό μου, ω
Σε δένουν σφιχτά
μέσα στο όμορφο
φόρεμα
Ακούω
Κάνει κρύο
και τα σκουλήκια και τα πράγματα
είναι εκεί για εγωιστικούς λόγους
Νομίζω
ότι θα ήθελες
να γυρίσεις
μακριά από το πλευρό σου
στα μαλλιά σου
δεν θα τους αρέσει
να μείνουν στη θέση τους
για πάντα
και στα χέρια σου
δεν θα τους αρέσει
να καρφωθούν
έτσι
Νομίζω
στα χείλη σου
δεν θα τους αρέσει
για τον εαυτό τους

*Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

Malú Urriola (Santiago, June 9, 1967 – Santiago, July 21, 2023), As if I were writing / Σαν να έγραφα

As if I were writing,
as if I were dreaming that I write
I raise a glass for that night we lost in Baires
and the bar displayed its newly operated tires
and you followed me from bar to bar,
from night to night,
from death to death,
while the emerald of your eyes
penetrated me.
Mine is the small, the inexact, the turbid,
what I can barely see is what the head understands,
I don’t write extraordinary things,
I don’t have the tic of the national poet,
behind the flower, the humidity.
We were not born for anything great,
we barely managed a life of artificial yellow light
on our heads,
far, far from our heads,
there is a place where the condors brush against the mountain range
as if by wings they had words
Down the city carrion and the southern cross illuminating our skin,
down the earth, under the feet the earth,
under the earth, the sky and the shattering memory
of thousands who have not died at all for anything great.
In front of your eyes, the past of the future and the future of the past
and those walks through the Forestal
when we had nothing and for that,
the world was ours.

Σαν να έγραφα,
σαν να ονειρευόμουν ότι γράφω
Σηκώνω το ποτήρι μου για εκείνη τη νύχτα που χάσαμε στο Μπουένος Άιρες
και το μπαρ έδειχνε τα καινούργια του ελαστικά
και εσύ με ακολουθούσες από μπαρ σε μπαρ,
από νύχτα σε νύχτα,
από θάνατο σε θάνατο,
ενώ το σμαράγδι των ματιών σου
με διαπερνούσε.

Δικό μου είναι το μικρό, το ανακριβές, το θολό,
αυτό που μόλις και μετά βίας βλέπω είναι αυτό που καταλαβαίνει το μυαλό,
δεν γράφω εξαιρετικά πράγματα,
δεν έχω το τικ του εθνικού ποιητή,
πίσω από το λουλούδι, η υγρασία.

Δεν γεννηθήκαμε για τίποτα μεγάλο,
με το ζόρι τα βγάζαμε πέρα με μια ζωή από τεχνητό κίτρινο φως
πάνω από τα κεφάλια μας,
μακριά, πολύ μακριά από τα κεφάλια μας,
υπάρχει ένα μέρος όπου οι κόνδορες αγγίζουν την οροσειρά
σαν να είχαν λέξεις στα φτερά τους

Κάτω από την πόλη, τα ψοφίμια και ο Σταυρός του Νότου που φωτίζουν το δέρμα μας,
κάτω από τη γη, κάτω από τα πόδια μας η γη,
κάτω από τη γη, ο ουρανός και η συντριπτική ανάμνηση
χιλιάδων που δεν πέθαναν καθόλου για κάτι μεγάλο.

Μπροστά στα μάτια σου, το παρελθόν του μέλλοντος και το μέλλον του παρελθόντος
και εκείνες οι βόλτες στο Forestal*
όταν δεν είχαμε τίποτα και γι’ αυτό,
ο κόσμος ήταν δικός μας.

*Μεγάλο αστικό πάρκο που βρίσκεται στο κέντρο του Σαντιάγο.

**Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

Jazra Khaleed, Ναυάγια (αποσπάσματα)

1.

στην εισαγγελία πρωτοδικών καλαμάτας προσήλθαν σήμερα οι δικηγόροι συγγενών αγνοουμένων

το βαθυσκάφος “τιτάν” βρισκόταν σε αποστολή εξερεύνησης του ναυαγίου του “τιτανικού”

υπέβαλαν εκ μέρους τους αίτημα ανέλκυσης του σκάφους και ανάσυρσης των σορών

στα σκοτεινά και απέραντα βάθη του ατλαντικού ωκεανού

το έγγραφο αίτημα πρωτοκολλήθηκε κατόπιν προφορικής ακρόασης

το ταξίδι ξεκίνησε από το σεντ Τζονς, στη νέα γη

αφήνοντας αιχμές για τη μυστικότητα της έρευνας που επέβαλε ο εισαγγελέας του αρείου πάγου

πλήρωσαν 250.000 έκαστος για και εμπειρία στο ναυάγιο

εξακολουθεί να είναι σε εξέλιξη ένα παράλληλο δράμα με ανθρώπους να καταφτάνουν αναζητώντας συγγενείς και δικούς τους ανθρώπους

είναι ένα απίστευτα αδυσώπητο περιβάλλον εκεί κάτω στον πυθμένα της θάλασσας

οι αρχές έστειλαν μια ομάδα που περιλάμβανε τέσσερις μασκοφόρους ένοπλους άντρες

τα θερμά μας συλλυπητήρια στα αγαπημένα πρόσωπα του πληρώματος

2.

η ελληνική κυβέρνηση αντιμετώπισε την κατάσταση σαν επιχείρηση επιβολής του νόμου και όχι διάσωσης

η ερειπωμένη ύπαιθρος να αποκτήσει εργάτες

δεν υπήρχε σημαία πάνω στο ελληνικό πλοίο και οι άντρες που φορούσαν μάσκες ήταν μαυροντυμένοι

δεν θα κάθεστε για να σας δίνουμε επιδόματα μέχρι να βρείτε τον τρόπο να φτάσετε στην ευρώπη με smugglers

το ναυάγιο προκλήθηκε όταν το ελληνικό πλοίο έδεσε με σκοινί το αλιευτικό και προσπάθησε να το τραβήξει

δημιουργεί χώρο για θεσμική παρέμβαση από το κράτος, προκειμένου να ενισχυθεί το οργανωμένο σκέλος εισαγωγής εργατικών χεριών από άλλες χώρες

με αποτέλεσμα το υπερφορτωμένο σκάφος να παλαντζάρει και να βυθιστεί

Αναδεικνύοντας τη μεγάλη πρόκληση της κινητικότητας των προσφυγικών πληθυσμών

οι επιζώντες μας λένε ότι άκουσαν από τους διακινητές ότι στο πλοίο αυτό βρίσκονταν 747 άτομα

θα μείνουν στη χώρα για να δουλεύουν καταναγκαστικά στα χωράφια και τις δουλειές που δεν θέλουν οι έλληνες

φαίνονται να έχουν τα χέρια σηκωμένα ψηλά

με την απειλή της απέλασης-επαναπροώθησης

*Από την ενότητα “Ναυάγια” που περιλαμβάνεται στη συλλογή “Προλεποίηση”, εκδ. Τεφλόν, Απρίλιος 2024.

Αλήτις Τσαλαχούρη, Πώς έβγαλε η αλήθεια νοκ άουτ τον φασισμό:

Στη συνοικία ”Κλώνο του Μπρονξ”-Αποβάθρα μεταναστών-Πληθώρας υπογείων-Της μοναξιάς-Του εγκλήματος-Της προσφυγιάς της υδρογείου-Πώς έβγαλε η αλήθεια νοκ άουτ τον φασισμό-Διηγόταν το παιδί που θα πνιγεί-Μετά από καιρό-Στη σχάρα της τουαλέτας ενός μπαρ απ’ τη χημεία και δεν θα τον προλάβουν στα Επείγοντα-Σύμφωνα με την ιστορία–Στο φασιστάκι από πάππου προς πάππου-Που εκπαιδεύει για να δαγκώνουν πρόσφυγες-Ομοφυλόφιλους-Ρομά-Με ξύλο και μάντρωμα σ’ υπόγες-Σκυλιά που λέει «Σκοτώστρες»-Ο γεροδάσκαλος γείτονας-Αργά και με ησυχία-Του λέει ‘κείνη τη μέρα-Που συναντιούνται με ένα ταλαίπωρο σκυλί του στην πολυκατοικία: «Τα σκυλιά-Παρόλο που εκπαιδεύονταν για μήνες-Σε ειδικό χιμλερικό* πρόγραμμα-Ως αναπληρωτές φρουρών στα ναζιστικά στρατόπεδα-Όχι μόνο δεν συνεργάστηκαν-Αλλά ως σκυλιά κοιμούνταν όποτε γουστάριζαν-Κι όσο κι αν τα είχαν αγριέψει στη σάρκα των εβραίων και των άλλων κρατουμένων-Ως σκυλιά-Κι όχι ως άνθρωποι-θηρία-Δεν πείραζαν τα λείψανα εκείνων των ανθρώπων στου θανάτου τα εργοστάσια»-Το φασιστάκι αντάριασε σαν τη φουρτουνιασμένη θάλασσα-Αποπειράται να τον χτυπήσει άτσαλα-Μα ο δάσκαλος τον ξαπλώνει με μπουνιά στο πάτωμα-Αναγαλιάζοντας οι αυτόπτες-Που τον μισούσανε θανάσιμα-Κι αυτόν και τον παππού του-Που δούλευε στην Κατοχή για την Γκεστάπο και τους ναζί-Και του ‘βγάλαν μια νύχτα-Σε δρόμο σκοτεινό-Τ’ άντερα- Στη συνοικία ”Κλώνο του Μπρονξ”-Αποβάθρα μεταναστών-Πληθώρας υπογείων-Της μοναξιάς-Του εγκλήματος-Της προσφυγιάς της υδρογείου-Πώς έβγαλε η αλήθεια νοκ άουτ τον φασισμό-Διηγόταν το παιδί που θα πνιγεί-Μετά από καιρό-Στη σχάρα της τουαλέτας ενός μπαρ-Απ’ τη χημεία-Και δεν θα τον προλάβουν στα Επείγοντα

*Xιμλερικό: Από το όνομα του Χάινριχ Λούιτπολντ Χίμλερ (Heinrich Luitpold Himmler), Μόναχο 7 Οκτωβρίου 1900-Λύνεμπουργκ 23 Μαΐου 1945. Ο Χίμλερ ήταν από τους γνωστότερους Γερμανούς εθνικοσοσιαλιστές πολιτικούς και από τους πιο σημαντικούς διαμορφωτές της ναζιστικής πολιτικής. Θεωρείται ο ιθύνων νους του Ολοκαυτώματος. Ήταν ανώτατος αρχηγός των Ες-Ες. Όταν συνελήφθη από τους Βρετανούς έδωσε ο ίδιος τέλος στη ζωή του. (Περισσότερα στη σημείωση στις σελίδες 33-34 της συλλογής της Αλήτις Τσαλαχούρη).

**Από τη συλλογή “Κάθαρμα”, εκδ. Οδός Πανός, 2020.

Νίκος Σφαμένος, Μέρα του Νοέμβρη

Φωτoγραφία: Clarence H. White, Drops of Rain, 1903

ο δάσκαλος της μουσικής
βάζει την πέμπτη συμφωνία
του Μάλερ
«η χαρά πάντα έρχεται
μετά από τον πόνο!»
λέει στους μαθητές
καθώς κλείνουν τα μάτια τους
η βροχή ξεκινά

ένας μόνο στο πίσω θρανίο
δεν σταματά να κοιτά έξω

τώρα η μουσική
δυναμώνει
διαπερνά τους τοίχους
ταξιδεύει στην πόλη
σκορπίζει ξεχασμένες μελωδίες

κι εκείνος πάντα να κοιτά
στο παράθυρο
τη βροχή που ποτίζει
τα δέντρα
τα κλειστά σπίτια
τις μέρες μας

Georges Bataille, Τέσσερα ποιήματα

Πέρα από το θάνατό μου
μια μέρα
η γη περιστρέφεται στον ουρανό

είμαι νεκρός
και το βαθύ σκότος
εναλλάσσεται ασταμάτητα με το φως

η πλάση με φυλάκισε
και βρίσκομαι στην αγκαλιά της τυφλός
συμφιλιωμένος με το Τίποτα.

*

Εγώ ο ίδιος είμαι το μηδέν
η πλάση είναι ο τάφος μου
ο ήλιος δεν είναι παρά ο χάρος

ο τυφλός κεραυνός είν’ η ματιά μου
ουρανός η καρδιά μου
εκεί που μαίνεται η καταιγίδα\

μέσα μου
βαθειά σε μιαν άβυσσο
ο απέραντος κόσμος είναι νεκρός.

*

Είμαι ο πυρετός
ο πόθος
είμαι η δίψα

Το κέφι π’ ανεμίζει το φουστάνι σε δύνη
και το κρασί που κάνει χωρατά
και τσίτσιδη σ’ αφήνει.

*

Αιμόπτυση
είναι η ρόδινη δροσιά
η μαχαιριά που απ’ αυτήν θα πεθάνω
από του πηγαδιού το φυλιατρό
στη διαφάνεια την δακρύων με αγωνία
τον αστερόφωτο ανερευνώ ουρανό.

*Από το βιβλίο “Georges Bataille, Ποίηση”, έκδοση “το μικρό Δέντρο” Νο 5. Δεν αναφέρεται χρόνος έκδοσης. Μεταγραφή: Νίκος Δ. Κοντομήτρος.

Grzegorz Kwiatkowski, Τρία ποιήματα

Μαργκαρέτε Χάουπτμαν

στο σαλόνι μέσα σ’ ένα σφραγισμένο φέρετρο
εδώ κι έναν μήνα κείτεται και ζέχνει το πτώμα του συζύγου μου
πόσο δυνατός ήταν κάποτε
πόσο δυνατό ήταν το κεφάλι του
με τη φωνή του τους έβαζε όλους στη θέση τους
τον φοβόντουσαν ακόμα και τα ζώα στο χωράφι κι οι αγελάδες
μα τώρα σαπίζει
το πρώτα δεν μπορεί να μεταφερθεί χωρίς άδεια
και είμαστε στα τέλη Ιουλίου

*

σφυρίζαμε

δεν ‘ξέραν πού να τρέξουν να γλυτώσουν στους αγρούς και ‘τρέχαν
γύρω γύρω
πώς γελάσαμε
πριν τους σκοτώσουμε
σφυρίζαμε εύθυμα

*

Βάλτερ Στιρ

ο πατέρας μου ευσυνείδητος σιδηροδρομικός υπάλληλος
δεν συμμετείχε ποτέ στις εκτελέσεις
έκανε απλά τη δουλειά του
οργάνωνε τις μεταφορές
ανατολικά δυτικά
βόρεια νότια
μπρος πίσω

*Από το βιβλίο “Θέρισμνα”, εκδ. Τεφλόν, 2022. Μετάφραση: Peter Constantine.

Mohammed Moussa, As If I Were the Dead Sea / Σαν να ήμουν η Νεκρά Θάλασσα

As if I were the Dead sea,
you forgot me
and left me reading
the palm of a dead city
Searching for my destiny .

I still breathe my longing
For you, and I still miss you.
How do you expect me
to teach a drowned city
how to swim with me
to you, or how to take
me instead of you.

If I learn the language
of this dead city
Begging for me,
or if I hold the key
to the last eternity;

if I ever live like a canary
in the forest
of your mystery,
Or if I shelter my heart
in the same body of water
that chokes me

will my liberty
become a final prayer
from you to me
or will this
sea crying before me
set me free
from you
for another eternity.

Σαν να ήμουν η Νεκρά Θάλασσα,
με ξέχασες
και με άφησες να διαβάζω
την παλάμη μιας νεκρής πόλης
ψάχνοντας το πεπρωμένο μου.

Ακόμα αναπνέω τη λαχτάρα μου
για σένα, και ακόμα μου λείπεις.
Πώς περιμένεις από μένα
να διδάξω σε μια πνιγμένη πόλη
πώς να κολυμπήσει μαζί μου
προς εσένα, ή πώς να πάρει
εμένα αντί για εσένα.

Αν μάθω τη γλώσσα
αυτής της νεκρής πόλης
που με ικετεύει,
ή αν κρατώ το κλειδί
για την τελευταία αιωνιότητα,

αν ζήσω ποτέ σαν καναρίνι
στο δάσος
του μυστηρίου σου,
ή αν προστατεύσω την καρδιά μου
στο ίδιο νερό
που με πνίγει

θα γίνει η ελευθερία μου
μια τελευταία προσευχή
από σένα προς εμένα
ή μήπως αυτή η
θάλασσα που κλαίει μπροστά μου
θα με ελευθερώσει
από σένα
για μια άλλη αιωνιότητα.

*Σχετικός σύνδεσμος: https://gazapoetssociety.substack.com/p/todays-poem-as-if-i-were-the-dead?utm_source=post-email-title&publication_id=4606768&post_id=223173144&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=true&r=2bljus&triedRedirect=true&utm_medium=email

**Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης