Γράφει η Μαρία Κασσιανή Πανούτσου*

Δεν γράφω για κατατρεγμένους, για τον άνθρωπο που υποφέρει. Το σύστημα της διακυβέρνησης – όλα τα συστήματα – είναι φτιαγμένα για να συνθλίβουν τον άνθρωπο. Αφήνω το έργο της ενημέρωσης στις εφημερίδες. Την αλήθεια την εμπιστεύομαι στις μαρτυρίες, στην ποίηση και στην τέχνη.

Ο Omed Qarani είναι Κούρδος και γεννήθηκε το 1992 στο Ερμπίλ* (την αρχαία Άρβηλα, όπως την αναφέρει ο Στράβων στη Γεωγραφία του). Γράφει ποίηση και διηγήματα που δημοσιεύονται σε κουρδικά περιοδικά και εφημερίδες. Είχε την τύχη να ζήσει για μερικά χρόνια στην Ελλάδα και ερωτεύτηκε την ελληνική λογοτεχνία. Μεταφράζει μόνος του τα ποιήματά του στα ελληνικά. Μεταφράζει επίσης ποιήματα Ελλήνων ποιητών στα κουρδικά και κουρδικά ποιήματα στα ελληνικά.

Η σχέση του με την Ελλάδα και η ζωή του, που ξεκίνησε και ξετυλίγεται στην πατρίδα του, είναι η μαρτυρία που εμπιστεύομαι. Δύο χώρες, η μία στη Δύση, η άλλη στην Ανατολή, με πολλά κοινά στοιχεία, στη διαδρομή της ιστορίας τους, και αυτό δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά βέβαια. Οι διαφορές πολλές , αλλά και οι ομοιότητες επίσης.

Διαβάζοντας την ποίηση του Omed Qarani, υπερισχύει το προσωπικό βίωμα του ποιητή, η εμπειρία, τα τραύματα, η καθημερινότητα του τόπου του και η παγκόσμια στάση απέναντι στους αδύναμους, που γεννιόμαστε χωρίς να ορίζουμε την τύχη μας και τα χρόνια της ζωής μας. Αυτά είναι το υλικό που κυριαρχεί στην ποίησή του.

Με πίστη στην ποίηση, η οποία προβάλλεται ως το τίποτα αλλά και ως το όλον, αφού τόσο λίγα μπορούμε να ονειρευτούμε και να πραγματώσουμε στη ζωή μας πάνω στη γη.

Πιστεύω πως – και αυτό μου το δείχνει η ίδια η ποίησή του – πως, με το πέρασμα του χρόνου, θα γίνεται όλο και βαθύτερη, όλο και πιο μοναδική. Ποίηση προσωπική, αλλά και μαρτυρία. Ποίηση κοινωνικοπολιτική, συγχρόνως προσωπική, εξομολογητική, πονεμένη, με μια πειθαρχία του έμμεσου, σαν να προσπαθεί να μην τραυματίσει και τον αναγνώστη. Προσεκτικά βαδίζει, με επιρροές από την ποίηση του τόπου του, αλλά και την ελληνική ποίηση όπως, ο Μίλτος Σαχτούρης, του Γιάννη Ρίτσου και του Μανόλη Αναγνωστάκη συγγένεια ως προς την ανθρωπιστική και κοινωνική διάσταση, στην ανάδειξη του απλού ανθρώπου και στην αξιοπρέπεια των καταπιεσμένων. Μας φωτογραφίζει τους αδικημένους, τους ξεχασμένους και τους ανθρώπους που αναζητούν μια χαμένη ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Ουτοπικό στοιχείο και γι΄ αυτό τραγικό.

Τις επιρροές του όμως, τις απομακρύνει, γυρεύοντας να μη χάσει την ταυτότητα του τόπου του και των θεμάτων που τον απασχολούν. Ισορροπίες βλέπω στη γραφή του, που έχουν ενδιαφέρον. Απ’ τη μία πλευρά, ο τρόπος που χτίζει τον στίχο και, από την άλλη, το περιεχόμενο που τιθασεύει, για να μην γίνει δραματικό, χωρίς όμως να χάσει, μέσα στην απλότητά του, το τραγικό στοιχείο. Ακριβώς σε αυτήν την απλότητα εμφανίζει ταπεινά και λιτά, το τραγικό στοιχείο.

Η ανάπαυση στο ποίημά του Η Ανάπαυση έχει ένα χαμένο κλειδί , δεν είναι πλέον κάτι αυτονόητο ή προσιτό. Είναι κάτι που πρέπει να αναζητηθεί, σχεδόν σαν να αποτελεί ένα άπιαστο όνειρο ή ο λαβύρινθος της ζωής μας. Η αναζήτηση γίνεται δύσκολη, ατελείωτη, σχεδόν μυθική. Το επτά, ως παραδοσιακός συμβολικός αριθμός, προσδίδει στο ποίημα μια παρα- μυθική και τελετουργική διάσταση.

Η Ανάπαυση έχει ένα χαμένο κλειδί
πίσω από εφτά πόλεις κι εφτά δρόμους,
μέσα σε εφτά εφταώροφα κτίρια,
σε εφτά δωμάτια κλειστά…
Μέσα στις τσέπες των δερμάτινων παλτών,
εκεί που κατοικούν οι εφήμεροι θεοί,
οι εργάτες το αναζητούν.

Ποίηση εξομολογητική, με αίσθημα μόνιμης πικρίας και απολογισμού. Μια ποίηση που φανερώνει το άδικο, τη μονιμότητα του άδικου ουσιαστικά – την μη ελπίδα- αλλά και την αθωότητα μιας κοινωνίας. Τη δική του ματιά, που είναι ματιά ενός ανθρώπου που επιδιώκει, με απλό τρόπο και άμεσες εικόνες, και συμβολισμούς να αναδείξει την κατάσταση της ανθρωπότητας, διότι οι μαρτυρίες του, ποιητικά δοσμένες, δεν παύουν να είναι μαρτυρίες που θα έπρεπε να αντιμετωπιστούν όχι μόνο ως ποίηση, ως έμμεση τέχνη και έκφραση, αλλά ως μαρτυρία, για να δοθεί προσοχή και λύση. Μαρτυρούν επίσης και την διαχρονικότητα.

Η φράση αυτή ΜΕ ΞΕΧΑΣΕΣ μπορεί να διαβαστεί ως προσωπικό παράπονο, αλλά αποκτά ευρύτερη κοινωνική διάσταση μέσα από τους επόμενους στίχους:

…..σαν αίμα χυμένο
από τα σπλαχνικά
δυστυχήματα της δουλειάς…

Στο ποίημα το αίμα γίνεται σύμβολο της θυσίας του ανθρώπου στον βωμό της εργασίας.

ΚΑΙ ΧΑΡΑ ΑΠΟΥΣΙΑΖΕΙ.
Με ξέχασες
σαν αίμα χυμένο
από τα σπλαχνικά
δυστυχήματα της δουλειάς…

Παραθέτω αυτά τα δύο ποιήματα ως δείγματα που αντιπροσωπεύουν την ποίησή του στο σύνολό της. Το πρώτο δημιουργεί έναν ποιητικό κόσμο κατά την γνώμη μου το δεύτερο αφήνει να φανεί η πληγή το προσωπικό βίωμα το τραύμα. Στοιχεία βασικά της ποίησής του.

Τι μου αρέσει στην ποίησή του προσωπικά: «Η απλότητα ακόμη και όταν δεν είναι απλά διατυπωμένο το ποίημα δίνει τη αίσθηση της καθαρότητας της ψυχής, της ειλικρίνειας και της απλότητας ».Προτείνω να αναζητήσετε την ποίησή του.

“Ιουλιανές νύχτες”

Νύχτα ενός Ιουλίου,
εργάτες κοιμούνται υπό το σεληνόφως,
περιστέρια πίσω
από τα βλέφαρα των οφθαλμών μου κρύβονται,
τα όνειρά μου
από τον μιναρέ της σιγής πέφτουν
και λέω στον εαυτό μου:
δεν είμαστε τίποτα
παρά παιχνίδι για τον τόπο και τον χρόνο…
Άλλη νύχτα ενός Ιουλίου,
εργάτες υπό το σεληνόφως
κοιμισμένοι, τα βλέφαρά μου τόσο βαριά
όσο εκείνο το κτίριο
που πάνω του είμαστε ξαπλωμένοι,
σκέπτομαι τις παραπλανητικές σχέσεις,
τους φθηνούς λόγους,
το τραύμα του ανόητου γέλιου,
λέω στον εαυτό μου:
η ζωή ρεύει με την φλέβα που υπομένει…

7/11/26
Αθήνα

Σημ.

1. Η Μαρία Κασσιανή Πανούτσου έχει ζήσει στην παιδική της ηλικία και εφηβεία στο Ιράκ και έχει μια εμπειρία από τις χώρες αυτές σε καλύτερες εποχές.
2. Το Erbil βρίσκεται σε απόσταση περίπου 350 χλμ. βόρεια της Βαγδάτης του Ιράκ.

SMOG OF THE SOUL / ΤΟ ΝΕΦΟΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

There’s a wrongness in the air, a smog of the soul.
The dictionary started coughing and coughed up blood
delicately as a heroine in lace dying of consumption.
The music is sorry for her
but there’s nothing to be done.
The signs saying Dead End don’t just mean streets.
The living in their ordinary clothes haunt the dead
and the dead laugh.
We stub our eyes as easily as our toes.
It hurts.
There’s no band-aid for bruised smiles.

Υπάρχει κάτι λάθος στον αέρα, ένα νέφος της ψυχής.
Το λεξικό άρχισε να βήχει και έφτυσε αίμα
με την ίδια λεπτότητα που θα έδειχνε μια ηρωίδα με δαντέλες που πεθαίνει από φυματίωση.
Η μουσική τη λυπάται
αλλά δεν υπάρχει τίποτα να γίνει.
Οι πινακίδες που λένε «Αδιέξοδο» δεν αναφέρονται μόνο στους δρόμους.
Οι ζωντανοί με τα καθημερινά τους ρούχα στοιχειώνουν τους νεκρούς
και οι νεκροί γελούν.
Χτυπάμε τα μάτια μας τόσο εύκολα όσο τα δάχτυλα των ποδιών μας.
Πονάει.
Δεν υπάρχει τσιρότο για τα μελανιασμένα χαμόγελα.

*

OLD MAN CROSSING THE STREET / ΓΕΡΟΣ ΠΟΥ ΔΙΑΣΧΙΖΕΙ ΤΟ ΔΡΟΜΟ

Old man
drags his feet after a cane
slowly.
Light changes
half way across the street.
Cars screech to a halt,
lean on their horns,
yell out their windows,
give him the finger.
If anything
he slows down.
He’s old.
He can barely
haul himself up the curb.
His grandchildren don’t write.
But shiny new cars wait trapped
as his cane takes its time.
They hate him.
It makes him young.

Ο γέρος
σέρνει τα πόδια του ακολουθώντας ένα μπαστούνι
αργά.
Το φανάρι αλλάζει
στη μέση του δρόμου.
Τα αυτοκίνητα φρενάρουν απότομα,
πατούν το κλαξόν,
φωνάζουν από τα παράθυρά τους,
του κάνουν κωλοδάχτυλο.
Αν μη τι άλλο,
αυτός επιβραδύνει ακόμα περισσότερο.
Είναι γέρος.
Μόλις που
καταφέρνει να σκαρφαλώσει στο πεζοδρόμιο.
Τα εγγόνια του δεν του γράφουν.
Αλλά τα καινούργια, γυαλιστερά αυτοκίνητα περιμένουν παγιδευμένα,
καθώς το μπαστούνι του παίρνει το χρόνο του.
Τον μισούν.
Αυτό τον κάνει να νιώθει νέος.

*Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης

**Σχετικός σύνδεσμος: https://poeticoutlaws.substack.com/p/five-brief-loaded-poems-by-berkeley?utm_source=post-email-title&publication_id=811133&post_id=215504896&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=true&r=5f6ik6&triedRedirect=true&utm_medium=email

Ηρωική ρίγη 



Είναι βράδυ κρυώνω.
Δυο βήματα από μένα,

το φεγγάρι μου μιλά.

Παραπέρα το τζάμι,
ανακοπανά ρυθμικά.

Χαμογελώ στον εαυτόν μου
και νοιώθω καλά.

Ας βάλω μια ζακέτα λέω.

Σηκώνομαι, πλησιάζω στο τζάμι

Και το κλείνω.
Το βλέμμα πάει στο δρόμο. 

Κάποιος διαβάτης περπατά γοργά.

Μετρώ βηματισμούς
στο απέναντι πεζοδρόμιο.

Ακουμπώ το μέτωπο στο γυαλί.

Μένω εκεί όπως σε παύση,
σε ανακωχή.


Δεν λέω ψέματα κι όμως,
παραμύθια τον κόσμο γεμίζω
και σε μένα την αλήθεια.

Καταρρέω.

Ας βάλω την ζακέτα τελικά.

*



à tout à l’heure

…δεν γυρίζει πίσω ο χρόνος
οι άνθρωποι φεύγουν
νέοι έρχονται
η φύση όμοια και αυτή
πηγαινοέρχεται με ρυθμούς
θεϊκούς
ομοιάζουν αιώνιοι είναι αιώνιοι

και εγώ – εσύ
μικροί πλανήτες λίγων ημερών
ένα ίσα ίσα με ένα φτερούγισμα
μια ανάσα

όμως εσένα θα θυμάμαι
και όσους αγάπησα ναι και τις λέξεις
που με κράτησαν και με έμαθαν
και τα χέρια σου όταν με άγγιζες
και όταν με κοίταζες με απορία
τι να θέλω σκεπτόσουν

εγώ από σένα τι να θέλω
μια γυναίκα σ ένα κόσμο
τελειωμένο, ίσως κι εκείνη πεπερασμένη
απ’ τα φίλτρα της μνήμης
μ’ ένα τούλι στο πρόσωπό της
σε χαιρετά,
χαιρετά τον κόσμο που την μάγεψε…

*

Χαρούμενο τραγούδι

Ξεφυτρώνω σαν βλαστάρι
μιας στιγμής μαγικής
δίπλα σου.

Αγγίζοντάς σε,
η ζωή επανέρχεται
κι η ανάσα φωτίζει
ένα φιλί,
σαν προσευχή,
για το αύριο.

Φύλαξέ με.
Κράτα με
πριν το σώμα
σπαράξει
σαν λαβωμένο περιστέρι,
σαν τίγρη,
αιχμάλωτη,
σαν άλογο
που έχασε
το τρίτο του ποδάρι.

Και άκου τους ήχους μου
μέχρι να με γνωρίσεις —
εμένα
και όχι το είδωλό μου.

Πέφτουν γυμνά τα ρούχα μου στα πόδια μου ένα ένα
Και σπάσαν οι ψιλές κλωστές που δέναν την καρδιά
Από τις φούχτες σκόρπισαν ανώφελα οι σπόροι
Χορός μοναχικός…
Ήταν προμήνυμα της γης η μαλακιά μου ζέστη
Κι υγρό το σώμα, χνουδερό, σαν έτοιμο χωράφι
Που περιμένει σιγανή ποτιστική ψιχάλα.
Ξεράθηκε ο ουρανός…
Και λύθηκαν τα χέρια μου
Αργά χωρίς απελπισιά
Στιγμή – στιγμή
Κι ανάμεσα απ’ τα δάχτυλα
Κυλήσανε οι σπόροι
Σε μάρμαρα
Σπειρί – σπειρί…

*Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Τα Νέα Γράμματα”, περίοδος Β’ – Χρόνος Ζ’- Αρ. 2 – Μάρτης 1944.

For decades, data has told the story of our ecological crisis. Scientists track carbon emissions, map deforestation and log biodiversity loss. Yet data alone cannot make humanity feel the reality of a changing planet. True impact hinges on a shift in language – a vocabulary that dissolves the border between the human and the living world.

Phoebe Giannisi embodies this shift. Poet, classicist, performer, architect and environmentalist, Giannisi has produced one of the most radical bodies of eco-poetry in contemporary literature. Her work blends ancient Greek myth, site-specific performance, video poems and field recordings to offer a long-lasting lesson in what it means to coexist on a vulnerable earth.

Giannisi’s environmental message is anchored in the chimera. In classical mythology, the chimera was a fire-breathing monster, part lion, part goat, part serpent. For Giannisi, this creature is not a monstrous abstraction but a biological and ethical reality.

Giannisi performing in the natural landscape on mainland Greece (2013). Tassos Vrettos
In her collection Chimera (2024), Giannisi bridges ancient myth with modern genetics, drawing a line from Homer’s legendary she-goat chimera to the scientific phenomenon of microchimerism – the way cells from one organism can live permanently inside another. Humans are, her poetry suggests, inherently collaborative creatures. As she writes in the poem Chimera II:

Call me Chimera.
A being composed of
other beings
A being with different genetic codes
incorporated.
Various genes connected
in one body.
Multiple body.

Giannisi’s poetry challenges the delusion that humans stand apart from nature, either as masters or saviours. Instead, she invites her readers to recognise that we are composite creatures, physically and ecologically tangled with the world around us. To harm the landscape is to tear apart our own multi-species body.

This philosophy comes to life through Giannisi’s use of multiple voices. Her poems, now collected in Goatsong (2025), abandon the solitary narrator to thrive as living ecosystems where human and non-human voices hold equal weight. In her second poetry collection, Cicada (2022), the protagonist is the eponymous insect. Giannisi layers ancient texts by Plato, Archilochus and the Japanese poet Bashō, alongside observations of the insect’s life cycle and its droning mating calls. Its song becomes environmental testimony – a non-human language demanding the reader’s attention.

Giannisi’s focus deepened in Chimera, her third collection. In it, she tracks the ancient traditions of northern Greece’s Vlach herding communities, who move their livestock seasonally between mountain and valley pastures.

Rather than romanticising pastoral life, Giannisi constructs an archive of shared survival, reassembling state archives, regional oral histories and her own field recordings. In her live performances, Giannisi loops the cries of shepherds alongside the bellowing of the herd, the roar of a passing motorcycle and the grinding crunch of a cement mixer.

This acoustic space forces listeners to inhabit the modern industrial world and the ancient, animal landscape simultaneously. It is an ecology of sound that captures both the beauty of shared life and the vulnerability of an environment under threat.

Language as a material path

Trained as an architect, Giannisi conceives of language as a physical path to be walked, tasted and felt. When I hosted Giannisi at the Center of Hellenic Studies, Harvard in October 2023, I watched this spatial approach to poetry take shape in the room. There is an intimate, architectural precision to how she moves language off the page and into a shared physical space.

Giannisi holding her aigis during performance in 2016. Beowulf Sheehan/Onassis Antigone Festival New York

For her 2017 installation Aigis II at the Panourgias Museum in Amfissa, Greece, Giannisi inscribed her poetry onto semitransparent goatskin parchment. On one side, she traced traditional migration routes and on the other, she wrote lines of verse. As I observed viewers handling the parchment, the written word and the geography of the earth ghost one another through the animal hide.

In this method of composition, the human body becomes the primary medium for environmental memory. In her performances, Giannisi routinely blocks her own sight with a cloth or basket, intentionally de-centering her own human gaze to open up a vulnerable, sensory relationship with her surroundings. Her poems are filled with the taste of an earthy cicada, the sting of sea salt and the pungent smell of animal secretions.

This late autumn, that physical performance of environmental memory is coming to the University of Bristol. I will join Giannisi and her poet-translator, Brian Sneeden, to see how these ancient textures resonate inside a new architectural space, letting our contemporary landscape and classical myth collide once again.

Grounding her poetry in these realities allows Giannisi to create a space where human and environmental forces spill into one another. This strategy carries a subtle political edge, positioning her work as a defence of the “commons”, the shared resources currently being dismantled by economic profit. Her collaborative projects, including acoustic explorations of marine soundscapes, bear witness to the devastating loss of biodiversity driven by climate change and industrial expansion.

Giannisi covering her head during a 2012 performance. Yorgos Rimenidis

In the boundary crossing tradition of poet and translator Barbara Köhler and the 2026 Nobel prize winner Anne Carson, Giannisi dissolves the divisions between myth, scholarship and creativity, turning them into vital tools for navigating our difficult era.

Surviving the ecological crisis requires an entirely new framework of imagination. We are called to view our world not as resources to exploit, but as a vast, connected web where every creature’s song breathes life into the whole.

*From here: https://theconversation.com/phoebe-giannisis-eco-poetry-challenges-the-idea-that-humans-are-separate-from-nature-294214?fbclid=IwY2xjawVGEkBleHRuA2FlbQIxMABwZG9mAWJyaWQRMUFpc29Kckh6UjJERFVlbGxzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeyfOcMflZw_yYHU4HV_a-h-n5onD_wD0MMEhbN3Cl4OtasgmlP2UAgeXPgJw_aem_jqjXTaIoy45XpAadR7hyrA

Κύριε, το παράπονο μου είναι τούτο,
εσύ θα με καταλάβεις.
Από αγάπη πεθαίνω
όμως δεν μπορώ ν’ αγαπήσω.

Το τέλειο επιδιώκω
σε μένα και στους άλλους.
Το τέλειο επιδιώκω
για να μπορέσω ν’ αγαπήσω.

Λιώνω στη φωτιά μου.
Κύριε, έλεος, έλεος!
Από αγάπη πεθαίνω
όμως δεν μπορώ να αγαπήσω!

I think
you’ll find
a tomb
not so beautiful
baby oh
They tie you tight
in the beautiful
dress
I listen
It’s cold
and the worms and the things
are there for selfish reasons
I think
you’d like
to turn
away from your side
to your hair
it won’t please
to stay in place
forever
and in your hands
it won’t please
to be nailed
like that
I think
to your lips
won’t please
for themselves

Νομίζω
ότι θα βρεις
έναν τάφο
όχι και τόσο όμορφο
μωρό μου, ω
Σε δένουν σφιχτά
μέσα στο όμορφο
φόρεμα
Ακούω
Κάνει κρύο
και τα σκουλήκια και τα πράγματα
είναι εκεί για εγωιστικούς λόγους
Νομίζω
ότι θα ήθελες
να γυρίσεις
μακριά από το πλευρό σου
στα μαλλιά σου
δεν θα τους αρέσει
να μείνουν στη θέση τους
για πάντα
και στα χέρια σου
δεν θα τους αρέσει
να καρφωθούν
έτσι
Νομίζω
στα χείλη σου
δεν θα τους αρέσει
για τον εαυτό τους

*Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

As if I were writing,
as if I were dreaming that I write
I raise a glass for that night we lost in Baires
and the bar displayed its newly operated tires
and you followed me from bar to bar,
from night to night,
from death to death,
while the emerald of your eyes
penetrated me.
Mine is the small, the inexact, the turbid,
what I can barely see is what the head understands,
I don’t write extraordinary things,
I don’t have the tic of the national poet,
behind the flower, the humidity.
We were not born for anything great,
we barely managed a life of artificial yellow light
on our heads,
far, far from our heads,
there is a place where the condors brush against the mountain range
as if by wings they had words
Down the city carrion and the southern cross illuminating our skin,
down the earth, under the feet the earth,
under the earth, the sky and the shattering memory
of thousands who have not died at all for anything great.
In front of your eyes, the past of the future and the future of the past
and those walks through the Forestal
when we had nothing and for that,
the world was ours.

Σαν να έγραφα,
σαν να ονειρευόμουν ότι γράφω
Σηκώνω το ποτήρι μου για εκείνη τη νύχτα που χάσαμε στο Μπουένος Άιρες
και το μπαρ έδειχνε τα καινούργια του ελαστικά
και εσύ με ακολουθούσες από μπαρ σε μπαρ,
από νύχτα σε νύχτα,
από θάνατο σε θάνατο,
ενώ το σμαράγδι των ματιών σου
με διαπερνούσε.

Δικό μου είναι το μικρό, το ανακριβές, το θολό,
αυτό που μόλις και μετά βίας βλέπω είναι αυτό που καταλαβαίνει το μυαλό,
δεν γράφω εξαιρετικά πράγματα,
δεν έχω το τικ του εθνικού ποιητή,
πίσω από το λουλούδι, η υγρασία.

Δεν γεννηθήκαμε για τίποτα μεγάλο,
με το ζόρι τα βγάζαμε πέρα με μια ζωή από τεχνητό κίτρινο φως
πάνω από τα κεφάλια μας,
μακριά, πολύ μακριά από τα κεφάλια μας,
υπάρχει ένα μέρος όπου οι κόνδορες αγγίζουν την οροσειρά
σαν να είχαν λέξεις στα φτερά τους

Κάτω από την πόλη, τα ψοφίμια και ο Σταυρός του Νότου που φωτίζουν το δέρμα μας,
κάτω από τη γη, κάτω από τα πόδια μας η γη,
κάτω από τη γη, ο ουρανός και η συντριπτική ανάμνηση
χιλιάδων που δεν πέθαναν καθόλου για κάτι μεγάλο.

Μπροστά στα μάτια σου, το παρελθόν του μέλλοντος και το μέλλον του παρελθόντος
και εκείνες οι βόλτες στο Forestal*
όταν δεν είχαμε τίποτα και γι’ αυτό,
ο κόσμος ήταν δικός μας.

*Μεγάλο αστικό πάρκο που βρίσκεται στο κέντρο του Σαντιάγο.

**Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

1.

στην εισαγγελία πρωτοδικών καλαμάτας προσήλθαν σήμερα οι δικηγόροι συγγενών αγνοουμένων

το βαθυσκάφος “τιτάν” βρισκόταν σε αποστολή εξερεύνησης του ναυαγίου του “τιτανικού”

υπέβαλαν εκ μέρους τους αίτημα ανέλκυσης του σκάφους και ανάσυρσης των σορών

στα σκοτεινά και απέραντα βάθη του ατλαντικού ωκεανού

το έγγραφο αίτημα πρωτοκολλήθηκε κατόπιν προφορικής ακρόασης

το ταξίδι ξεκίνησε από το σεντ Τζονς, στη νέα γη

αφήνοντας αιχμές για τη μυστικότητα της έρευνας που επέβαλε ο εισαγγελέας του αρείου πάγου

πλήρωσαν 250.000 έκαστος για και εμπειρία στο ναυάγιο

εξακολουθεί να είναι σε εξέλιξη ένα παράλληλο δράμα με ανθρώπους να καταφτάνουν αναζητώντας συγγενείς και δικούς τους ανθρώπους

είναι ένα απίστευτα αδυσώπητο περιβάλλον εκεί κάτω στον πυθμένα της θάλασσας

οι αρχές έστειλαν μια ομάδα που περιλάμβανε τέσσερις μασκοφόρους ένοπλους άντρες

τα θερμά μας συλλυπητήρια στα αγαπημένα πρόσωπα του πληρώματος

2.

η ελληνική κυβέρνηση αντιμετώπισε την κατάσταση σαν επιχείρηση επιβολής του νόμου και όχι διάσωσης

η ερειπωμένη ύπαιθρος να αποκτήσει εργάτες

δεν υπήρχε σημαία πάνω στο ελληνικό πλοίο και οι άντρες που φορούσαν μάσκες ήταν μαυροντυμένοι

δεν θα κάθεστε για να σας δίνουμε επιδόματα μέχρι να βρείτε τον τρόπο να φτάσετε στην ευρώπη με smugglers

το ναυάγιο προκλήθηκε όταν το ελληνικό πλοίο έδεσε με σκοινί το αλιευτικό και προσπάθησε να το τραβήξει

δημιουργεί χώρο για θεσμική παρέμβαση από το κράτος, προκειμένου να ενισχυθεί το οργανωμένο σκέλος εισαγωγής εργατικών χεριών από άλλες χώρες

με αποτέλεσμα το υπερφορτωμένο σκάφος να παλαντζάρει και να βυθιστεί

Αναδεικνύοντας τη μεγάλη πρόκληση της κινητικότητας των προσφυγικών πληθυσμών

οι επιζώντες μας λένε ότι άκουσαν από τους διακινητές ότι στο πλοίο αυτό βρίσκονταν 747 άτομα

θα μείνουν στη χώρα για να δουλεύουν καταναγκαστικά στα χωράφια και τις δουλειές που δεν θέλουν οι έλληνες

φαίνονται να έχουν τα χέρια σηκωμένα ψηλά

με την απειλή της απέλασης-επαναπροώθησης

*Από την ενότητα “Ναυάγια” που περιλαμβάνεται στη συλλογή “Προλεποίηση”, εκδ. Τεφλόν, Απρίλιος 2024.

Στη συνοικία ”Κλώνο του Μπρονξ”-Αποβάθρα μεταναστών-Πληθώρας υπογείων-Της μοναξιάς-Του εγκλήματος-Της προσφυγιάς της υδρογείου-Πώς έβγαλε η αλήθεια νοκ άουτ τον φασισμό-Διηγόταν το παιδί που θα πνιγεί-Μετά από καιρό-Στη σχάρα της τουαλέτας ενός μπαρ απ’ τη χημεία και δεν θα τον προλάβουν στα Επείγοντα-Σύμφωνα με την ιστορία–Στο φασιστάκι από πάππου προς πάππου-Που εκπαιδεύει για να δαγκώνουν πρόσφυγες-Ομοφυλόφιλους-Ρομά-Με ξύλο και μάντρωμα σ’ υπόγες-Σκυλιά που λέει «Σκοτώστρες»-Ο γεροδάσκαλος γείτονας-Αργά και με ησυχία-Του λέει ‘κείνη τη μέρα-Που συναντιούνται με ένα ταλαίπωρο σκυλί του στην πολυκατοικία: «Τα σκυλιά-Παρόλο που εκπαιδεύονταν για μήνες-Σε ειδικό χιμλερικό* πρόγραμμα-Ως αναπληρωτές φρουρών στα ναζιστικά στρατόπεδα-Όχι μόνο δεν συνεργάστηκαν-Αλλά ως σκυλιά κοιμούνταν όποτε γουστάριζαν-Κι όσο κι αν τα είχαν αγριέψει στη σάρκα των εβραίων και των άλλων κρατουμένων-Ως σκυλιά-Κι όχι ως άνθρωποι-θηρία-Δεν πείραζαν τα λείψανα εκείνων των ανθρώπων στου θανάτου τα εργοστάσια»-Το φασιστάκι αντάριασε σαν τη φουρτουνιασμένη θάλασσα-Αποπειράται να τον χτυπήσει άτσαλα-Μα ο δάσκαλος τον ξαπλώνει με μπουνιά στο πάτωμα-Αναγαλιάζοντας οι αυτόπτες-Που τον μισούσανε θανάσιμα-Κι αυτόν και τον παππού του-Που δούλευε στην Κατοχή για την Γκεστάπο και τους ναζί-Και του ‘βγάλαν μια νύχτα-Σε δρόμο σκοτεινό-Τ’ άντερα- Στη συνοικία ”Κλώνο του Μπρονξ”-Αποβάθρα μεταναστών-Πληθώρας υπογείων-Της μοναξιάς-Του εγκλήματος-Της προσφυγιάς της υδρογείου-Πώς έβγαλε η αλήθεια νοκ άουτ τον φασισμό-Διηγόταν το παιδί που θα πνιγεί-Μετά από καιρό-Στη σχάρα της τουαλέτας ενός μπαρ-Απ’ τη χημεία-Και δεν θα τον προλάβουν στα Επείγοντα

*Xιμλερικό: Από το όνομα του Χάινριχ Λούιτπολντ Χίμλερ (Heinrich Luitpold Himmler), Μόναχο 7 Οκτωβρίου 1900-Λύνεμπουργκ 23 Μαΐου 1945. Ο Χίμλερ ήταν από τους γνωστότερους Γερμανούς εθνικοσοσιαλιστές πολιτικούς και από τους πιο σημαντικούς διαμορφωτές της ναζιστικής πολιτικής. Θεωρείται ο ιθύνων νους του Ολοκαυτώματος. Ήταν ανώτατος αρχηγός των Ες-Ες. Όταν συνελήφθη από τους Βρετανούς έδωσε ο ίδιος τέλος στη ζωή του. (Περισσότερα στη σημείωση στις σελίδες 33-34 της συλλογής της Αλήτις Τσαλαχούρη).

**Από τη συλλογή “Κάθαρμα”, εκδ. Οδός Πανός, 2020.