Μάρκος Μέσκος, Από τη συλλογή “Στον ίσκιο της γης”

ΧΙΙ

Φίδι σαΐτα τρέχει το νερό κι όπου λιμνάζει
κόρη ξανθή με τη σελήνη λούζει τα μαλλιά της
σάλεμα στη χλόη κι άνεμος με το σπιρούνι
στη μια πλευρά του αλόγου χτυπώντας.
Και το σύννεφο τρέχει στον ουρανό μα δεν προλαβαίνει
τον ήλιο που πήγε στη μάνα του να κοιμηθεί
ασβέστης κι άσπρο σεντόνι στο λάκκο μια νύχτα
πριν απ’ το αηδόνι και μετά-
μέρα που δεν ήθελε να ξημερώσει.

*“Στον ίσκιο της γης”, 1986.

Μαρία Πανούτσου, Η περίπτωση

Πόσο οι λέξεις έχασαν το σφρίγος τους
και, μαδημένες, αποχωρούν,
αφήνοντας τη θέση τους
σε μια τέλεια απορία·
σαν μαργαρίτες από καιρό
σε ένα βάζο.

Δεν είναι ηδονή αυτό·
πόσο λίγο της μοιάζει.
Άγνωστη μου γίνεται αυτή η λέξη,
γεμάτη από νεκρά λουλούδια
και ρούχα φορεμένα.
Η δική μου περίπτωση είναι ένα θέμα,
ένα θέμα άγνωστο και νέο, ένα νέο πρόσωπο·
μια απέραντη ανάσα, ένας άλλος άνθρωπος
που ποτέ δεν σκέφτηκα, που ποτέ δεν θέλησα.
Όλα αλλάζουν στο πρόσωπό του
και η μαγεία εγκαθίσταται.
Αλχημεία δεν πίστευα πως θα εύρισκα
σε μια συνάντηση·
ότι ο κόσμος, με τις αρχές του,
θα φανερωνόταν
μέσα σ’ αυτήν την περίπτωση.
Πώς φτάσαμε
ο ένας να γίνεται δύο;

*Από τη συλλογή “Έρημη πόλη”.

Conrad Kent Rivers, The still voice of Harlem / Η ήρεμη φωνή του Χάρλεμ

Come to me broken dreams and all
bring me the glory of fruitless souls,
I shall find a place for them in my gardens.

Weep not for he golden sun of California
think not of the fertile soil of Alabama…
nor your father’s eyes, your mother’s body twisted
by the washing board.

I am the hope of your unborn,
truly, the there is no more of me…
there shall be no more of you…

Ελάτε σε μένα, σπασμένα όνειρα και όλα τα άλλα,
Φέρτε μου τη δόξα των άκαρπων ψυχών,
θα βρω μια θέση γι’ αυτές στους κήπους μου.

Μην κλαίτε για τον χρυσό ήλιο της Καλιφόρνιας,
μην σκέφτεστε το εύφορο έδαφος της Αλαμπάμα…
ούτε τα μάτια του πατέρα σας,
το σώμα της μητέρας σου λυγισμένο
πάνω στην τάβλα του πλυσίματος.

Είμαι η ελπίδα των αγέννητων παιδιών σου,
αλήθεια, δεν υπάρχει πια τίποτα από μένα…
δεν θα υπάρχει πια τίποτα από εσένα…

*Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, θέση

Εδώ στέκομαι
σ’ αυτή την ερημιά που κάποτε ήταν λεωφόρος
κατακτημένη από ζωντανές σημαίες και τραγούδια
-τώρα περνάνε μόνο μεσ’ από το αίμα μου
κάθε φορά που ξύνω τους τοίχους να ξεθάψω το σύνθημα
την προδομένη εκείνη λέξη βουτηγμένη στα δάκρυα
τη λέξη που ξεκίνησε μα δεν έφτασε ώς εμάς.

Εδώ στέκομαι
και μάχομαι την πέρα και τη γαλήνη σας
και σπάω πάνω της τα δάχτυλά μου και τα χρόνια μου
εδώ στέκομαι κι απόψε
ανεμίζοντας τα κουρέλια τούτα της φωνής μου
κι ακούω την έρημη καρδιά μου να βροντάει
και να τελειώνει σβήνοντας από στίχο σε στίχο.

*Περιλαμβάνεται στο βιβλίο “Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, Ποιήματα (1962-2018), Εκδόσεις ΠΑΝΟΠΤΙΚόΝ, 2020.

Λίνα Φούντογλου, Δύο ποιήματα

1
Παλάμες πιο κρύες απ’ τον ωκεανό
μάτια ασάλευτα σαν ναυτικού
ατμόσφαιρα διάτρητη από χιλιάδες πεσόντες
αστέρες
όνειρα
πειρατές
όλα πολύ βαριά για το μικρό μου καράβι

είδα στον ύπνο μου την αδερφή σου
τη ρώτησα για σένα
έκανε πως δεν άκουσε
ήταν πολύ όμορφη
στα μάτια, στη μύτη, στο δέσιμο του προσώπου
ήθελα να τη φιλήσω
σου έμοιαζε τόσο πολύ

η ταραχή ξερνάει μνήμες
ένα γλαρόπουλο κολύμπησε ώσπου πνίγηκε
«αν ήμουν έντομο
θα είχα στο μυαλό μόνο το χώμα»

τα κύματα καβάλησαν την πλώρη μου
γελάω
η στεριά κοντά
μα λίγο πριν πεθάνω

2
Βλέπω στα μάτια σου
το υπολειπόμενο γονίδιο
-δωρεά της μητέρας σου-
μέσα του όλοι οι προπάτορές σου

η συγκέντρωση μελανίνης
στο επιθήλιο της ίριδας
σε συνδυασμό με τη σκέδαση του φωτός
από το θολό μέσο
δίνουν σ’ εμένα το αποτέλεσμα
ενός ψέματος
που με κρατάει
σε εγρήγορση

τα μάτια σου, ο ουρανός
ψεύδονται κατ’ εξακολούθηση
προκαλώντας ύγρανση
των εύπιστων βλεννογόνων μου

αναρωτιέμαι
αν είναι εξίσου ψέμα το άγγιγμα των χεριών σου
αν ό,τι νιώθω είναι μετάφραση προγράμματος
περασμένου στο κρανίο μου
ή αλήθεια αληθινή
σε όποια χωροχρόνο

αναρωτιέμαι
αν καταφέρω να εκτοξευτώ σε κάποιο αστέρι
εκεί που αργεί η εικόνα μας να φτάσει

θα ξαναζήσω τη στιγμή της ένωσής μας;

σε ποιο αστέρι να πηδήξω
σε άλλο ποιο θα παίρνει επανάληψη

για να έχω μια ζωή στο πλάι σου

*Από τη συλλογή “Αυτοχειρία σε χρόνο εξακολουθητικό”, Εκδόσεις Σμίλη, 2024.

Γρηγόρης Σακαλής, Το καλό και το κακό

Χριστούγεννα
η κοινωνία σε εξαθλίωση
οι απλοί άνθρωποι
αγωνίζονται
βασανίζονται
να επιβιώσουν
να τα βγάλουν πέρα
με τις καθημερινές υποχρεώσεις
να φάνε, να ντυθούν
να πληρώσουν λογαριασμούς
κι ένα μικρό υποσύνολο
βρίσκεται στον αφρό
κολυμπάει στη χλιδή.
Ένας φίλος μού είπε
πρέπει να είμαστε καλοί
να μη μας κυριεύει 
ο διάβολος
κι εγώ του είπα
πως διάβολος δεν υπάρχει
δεν τον συνάντησα ποτέ
για μένα διάβολος
είναι το χρήμα
και οι εξουσίες
αυτοί κάνουν τους πολέμους
αυτοί φταίνε για την πείνα, τις αρρώστιες
τους θανάτους των μικρών παιδιών
είναι καιρός
τα φτωχότερα στρώματα
ν΄αποτινάξουν
αρχαία ιδεολογήματα
και να παλέψουν
για την αυτοδιάθεσή τους.

Nicanor Parra, Young Poets / Νεαροί

Write as you will
In whatever style you like
Too much blood has run under the bridge
To go on believing
That only one road is right.
In poetry everything is permitted.
With only this condition of course,
You have to improve the blank page.

*Translated by Miller Williams.

Γράφετε ό,τι θέλετε
Στο ύφος που σας φαίνεται καλύτερο.
Αρκετό αίμα έχει κυλήσει κάτω απ’ τις γέφυρες
Για να συνεχίσουμε να πιστεύουμε
Πως μόνο ένα δρόμο μπορούμε ν’ ακολουθούμε.
Στην ποίηση όλα επιτρέπονται,
Μ’ αυτές τις προϋποθέσεις ασφαλώς
Ξεπερνάς την άγραφη σελίδα.

*”Ξένη ποίηση του 20ου αιώνα”, Μαρία Λαϊνά, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.

Βικτωρία Θεοδώρου (1925 – 2019), Τρία ποιήματα

ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ

Οι γονείς μου σαν από κάποια επιταγή
κατέβηκαν από ορεινά χωριά για να με γεννήσουν στ΄ακρογιάλι.
Εκεί, πίστευαν, ο σπόρος τους θ΄αναπτυχθεί καλός
και θ’ αρτυθεί με το αλάτι και με το ρυθμό.
Πουλιά της θάλασσας νηπιαγωγοί μου, ψάρια αθώα
-Άργησα πολύ να μιλήσω δεν ήθελα να πω τ΄όνομά μου–
και δάκρυα της μητέρας μου πολλά στις Δρίμες για να μου δώσουνε φωνή.
Ωστόσο, μέσα από δύσβατα όνειρα
κατόρθωσα ν΄απαλλαγώ από το κατσικίσιο πόδι μου
και να πάω με τους ανθρώπους.
Αλλά είμαι καταδικασμένη ν΄ακούω τον αυλό τους
και να ιστορώ τη φυγή και την προσφυγή εκείνων των κυνηγημένων.
Στο τάγμα της Μνήμης υπηρετώντας.

*Από τη συλλογή “Η νυχτωδία των συνόρων”, 1986.

*

ΤΣΑΚΙΖΩ ΤΙΣ ΛΙΑΝΕΣ ΕΛΙΕΣ

Τσακίζω τις λιανές ελιές και συλλογίζομαι
όσά ΄τανε να γίνουν κι απομείναν
σύννεφα, όπου δεν ρίξαν τη βροχή
παρά τα σκόρπισεν ενάντιος άνεμος.
Θα τις γλυκάνω με το βρυσικό νερό
με τ΄άλλαγμα η πικράδα τους θα φύγει
μάραθο και λεμόνι θα τους βάλλω να ευωδιάσουνε
Μα η πίκρα η δικιά μου πως γλυκαίνει;
Ωσάν την πράσινην ελιά να με τσακίζανε
δεν θα ΄φευγα με τους προσκυνημένους.

*Από τη συλλογή “Κατώφλι και παράθυρο”, 1962.

*

ΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ ΖΗΤΩ

Την αρμονία νʼ ακούσω ζητώ
τη μουσική της γαλήνης
όπως απʼ τα λιβάδια ακούγεται
την ώρα που τʼ άστρα δακρύζουν
και την πρωινή πάχνη υφαίνουν.
Τότε αναδείχνεται του αγκαθιού το φύλλο
σαν ασημένιο κέντημα πάνω στο χώμα
η εύνοια τʼ ουρανού προσγειώνεται
και προστατεύει τον ύπνο του σπόρου.
Άγια τα γήινα, μα εγώ έχω κινήσει
για των ερωτημάτων τους κόσμους,
διάλειμμα στη θλίψη η περιέργειά μου.
Ανία της έντασης
πλήξη των σχέσεων και πλήξη της μοναξιάς
να ξεφύγω θέλω και να φύγω ακμαία,
με τη γύρη των άστρων νʼ αφομοιωθώ.
Νεφέλη πάνω απʼ το κάστρο αυτό να με σηκώσει.

*Από τη συλλογή “Ουρανία”, 1978.

Γιώργος Αναγνώστου, Η διασπορά σαν μετανάστης στην Ελλάδα

[μέρες γκολντεν ντον]

Η μαύρικη ελληνική διασπορά
αυτή η παντρεμένη έξω από την ομογένεια

Η σκούρα ελληνική διασπορά
αυτή που βλέπουν έξω σαν κατώτερη σκούρα

Η καφέ ελληνική διασπορά
αυτή που δεν επαναπαύεται στην λευκότητα της

Η έγχρωμη ελληνική διασπορά
αυτή που θα μαχαιρωθεί τα μεσάνυχτα σε σταθμούς
μετρό “ελλάς”

Η rainbow ελληνική διασπορά
αυτή που θα προπηλακιστεί στην Ομόνοια

Η ελληνική διασπορά με τις μνήμες του
Αμερικάνικου του Αυστραλέζικου του
Ευρωπαϊκού αυτοχθονισμού

Αυτή η διασπορά αυτές τις μέρες
δεν είναι σίγουρο καν
αν η οργή πνίγει την φωνή της
ή αν η σιγή αναβάλλει επ’ αόριστο
οποιαδήποτε υποψία καλοκαιρινής
“επιστροφής”

*Από τη συλλογή «Γλώσσες Χ Επαφής, Επιστολές εξ Αμερικής», ΕκδόσειςΕνδυμίων, 2016

**Ο Γιώργος Αναγνώστου είναι καθηγητής στο Πρόγραμμα Νεοελληνικών Σπουδών του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Οχάιο. Η ερευνά του εστιάζεται σε θέματα διασποράς και αμερικανικών εθνοτικοτήτων μέσω του διεπιστημονικού πρίσματος των Πολιτισμικών Σπουδών. Έχει δημοσιεύσει σε ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών περιοδικών όπως Melus, Ethnicities, Diaspora, Italian American Review, Journal of American Folklore και Journal of Modern Greek Studies μεταξύ άλλων.

Robin Tomens, The Problem Of Language / Το πρόβλημα της γλώσσας

This post preserves alienation. Creation and preservation are coterminous.

Preservation is superfluous. Things preserve themselves as they are and do. Creation is always a given.

Αυτή η ανάρτηση διατηρεί την αποξένωση. Η δημιουργία και η διατήρηση είναι ταυτόσημες.

Η διατήρηση είναι περιττή. Τα πράγματα διατηρούνται όπως είναι και όπως λειτουργούν. Η δημιουργία είναι πάντα δεδομένη.