Τα «Συσσίτια της αγάπης»

Σκοτείνιασε η μέρα.
Σύννεφα απελπισίας.
Ο ορίζοντας στα χρώματα του γκρι.
Σκιές πεινασμένων ανθρώπων
σέρνουν βαριά τα βήματα.

Με βλέμμα βουρκωμένο
ψάχνουν για λίγα ψίχουλα συμπόνιας.
Κατάπιαν την περηφάνια τους.
Ένα ζεστό πιάτο φαγητό στοίχειωσε τις προσδοκίες τους.
Φύσηξε ο ανεμοστρόβιλος της φτώχιας
κι η ανασφάλεια διέλυσε τη ζωή και τα όνειρα.

Η ζωή περιορίστηκε πια σ’ ένα αγώνα επιβίωσης.
Το χαμόγελο μοιάζει με «είδος πολυτελείας».
Μόνη αναλαμπή στο σκοτάδι της κρίσης
τα «συσσίτια της αγάπης».
Προσφέρουν μερίδες ανθρωπιάς.
Πολύτιμες.

Κιβωτός

Η φτώχια ήρθε απρόσκλητη.
Στα χέρια της κρατούσε τους κεραυνούς της δυστυχίας.
Πιάστηκα στον ιστό της.
Ένα εύκολο άοπλο θύμα.
Κι ύστερα ήρθε αναπάντεχα η συμπόνια.
Στα χέρια της κρατούσε τα δώρα της κατανόησης.
Βρήκα καταφύγιο στην αγκαλιά της.
Στον κατακλυσμό της εξαθλίωσης
μια κιβωτός σωτηρίας.

Κάνω ακόμη σχέδια να πάω στο Μεξικό το καλοκαίρι.
Τα είδωλα των Τολτέκων! Το Τσιτσέν Ιτζά!
Ο Ντ. Χ. Λόρενς ξέφρενα το οραματίζεται.
Του Μάλκομ Λόουρυ το βιβλίο σαν κυκλοφόρησε
το δίδαξα στο Πρίνστον.

Δεν παραιτούμαι εντελώς. Ίσως αυτό το απόγευμα διδάξω
το τρίτο ευαγγέλιο. Δεν το ‘χω αποφασίσει.
Καμιά φορά μου φαίνεται πως άλλοι έχουν
πιο εύκολες δουλειές και τις κάνουν χειρότερα.

Ας είναι, πρέπει να δουλεύουμε και να ονειρευόμαστε.
Ο Γκόγκολ ήταν ανίκανος, μου είπε κάποιος στο Πίτσμπουργκ.
Ρώτησα: σε τι ηλικία; Δεν μπόρεσαν να μου απαντήσουν.
Αυτό είναι ένα διαολεμένα σοβαρό ζήτημα.

Ο Ρέμπραντ ήταν νηφάλιος. Εκεί διαφέρουμε. Νηφάλιος.
Τρόμοι τον έπιασαν. Κι εμάς επίσης.
Την αυτοκτονία σκέφτομαι συνέχεια.
Καθώς φαίνεται εκείνος δεν την σκεφτόταν.
Λουκά θα διδάξω.

*Mετάφραση: Γιάννης Λειβαδάς
Ανθολογία αμερικανικής ποίησης του εικοστού αιώνα, εκδ. Ηριδανός 2007

Του Τάσου Κάρτα

Για την ποιητική συλλογή της Τζούλιας Φορτούνη “Φυσικό Αντίδοτο”, εκδ. Μανδραγόρας 2013

Ανέκαθεν «ιδανικός και ανάξιος εραστής» των λέξεων που είναι «παιδιά πολλών ανθρώπων» και συναγελάζονται στα ποιήματα και με μαγεύουν, άλλοτε με την «υπεροψία και τη μέθη» που έχουν τα φωνήεντα τους, μα πιο πολύ μένοντας ενεός όταν νιώθω ότι έχουν συναίσθηση «της ματαιότητας των μεγαλείων» που έχουν τα σύμφωνα του κόσμου τούτου, παρακαλώ τη μούσα να μου δώσει έμπνευση να βρω λέξεις-κλειδιά, «νάρκης του άλγους δοκιμές», που θ’ ανοίγουν την ανοιχτή έτσι κι αλλιώς πόρτα της ποιήσεως μήπως κάποτε μπορέσω να ιδώ στο βάθος της μια μπαλάντα κρυφή για τους «άδοξους» στίχους ποιητών που άκουγα μια βραδιά την αγωνία τους να «σπέρνεται και να γεννιέται σαν τα βρέφη».

Γιατί, όπως λέει κι ο Ποιητής, «τα πεύκα κρατούν τη μορφή του αγέρα ενώ ο αγέρας έφυγε, δεν είναι εκεί, το ίδιο κι οι στίχοι φυλάγουν τη μορφή του ανθρώπου ενώ άνθρωπος φεύγει δεν είναι εκεί», στον μαγικό εκείνο χώρο, πανταχού παρόντα, κοινό για όλους, ποιητές φανερούς και λανθάνοντες, γιατί η Ποίηση, στην πρωτογενή της έκφραση, θα είναι πάντα η κοινή ανθρώπινη ανάγκη για ουρανό, το ΤΕΛΕΙΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΝΤΙΔΟΤΟ!

Σύμφωνα με τον Γ. Αλισάνογλου, το τομίδιο αυτό, γραμμένο εξ ολοκλήρου σε μορφή ηλεκτρονικών μηνυμάτων κατά την περίοδο Μαρτίου-Ιουνίου 2013, προέκυψε από μία μακρά συζήτηση μετά το πέρας τής οποίας, το ίδιο βράδυ, αποφάσισε να στείλει στο μαίηλ τού συνομιλητή του ένα ποίημα, απαύγασμα τής συζήτησής τους, το “Προς αυτήν την αλόγιστη κατεύθυνση”. Τού απάντησε σχεδόν αμέσως με το “Η εδώ κατεύθυνση”. Δεν είχαν παρά να συνεχίσουν.

Τα δεκατέσσερα ποιήματα που συνιστούν το παρόν βιβλίο είναι, λοιπόν, γραμμένα ε ξ ο λ ο κ λ ή ρ ο υ σε μορφή ηλεκτρονικών μηνυμάτων. Είναι δηλαδή μία αλληλογραφία πολλαπλών, αλληλοσυμπληρούμενων και αντιμαχόμενων, κατευθύνσεων, γραμμένη εν θερμώ, εξ ου και στο τέλος κάθε «επιστολής» μιας και οι δυο ποιητές θεώρησαν σκόπιμο να αναγράφεται η ημερομηνία και η ώρα τής αποστολής τους.

Το κείμενο με τον τίτλο «Η ενέσιμη ποίηση» που συντάχθηκε για να αποτελέσει το επίμετρο τού βιβλίου, αποφάσισαν να ενταχθεί κι αυτό στο κυρίως «σώμα» των ποιητικών ανταλλαγών αφού είναι γραμμένο λίγες μόλις μέρες πριν την ολοκλήρωση των δύο τελευταίων «επιστολών», άρα μέσα στον βρασμό τών αμοιβαίων ανταποκρίσεων. Η ένταξη αυτή γίνεται για να υπογραμμιστεί η έγχρονη διάσταση τής ανταλλαγής αλλά και να τονιστεί ο ζέων, δηλαδή τυχαίος, απρόβλεπτος και απρογραμμάτιστος, χαρακτήρας τού όλου εγχειρήματος.

Continue reading →

I don’t mind the human race.
I’ve got pretty used to them
In these past twenty-five years.
I don’t mind if they sit next
To me on streetcars, or eat
In the same restaurants, if
It’s not at the same table.
However, I don’t approve
Of a woman I respect
Dancing with one of them. I’ve
Tried asking them to my home
Without success. I shouldn’t
Care to see my own sister
Marry one. Even if she
Loved him, think of the children.
Their art is interesting,
But certainly barbarous.
I’m sure, if given a chance,
They’d kill us all in our beds.
And you must admit, they smell.

*From http://www.poemhunter.com/poem/discrimination-13/

Οι επιβάτες του «Πατρίς»
αφού μαζέψαν μέρες τρεις
σ’ ένα μαντήλι
τα δάκρυα τα μεταξωτά
φύγαν και σφράγισαν μετά
μάτια και χείλη

γέφυρες πάνω στα νερά
κι αυτοί τα μαύρα τους φτερά
λευκαίνουν τώρα
τόσα φεγγάρια μακριά
θα είναι μάνα ή μητριά
η νέα χώρα;

έφυγαν άνοιξη καιρό
εδώ φθινόπωρο γερό
τα δόντια τρίζει
το θάμπος τ’ άλλου ουρανού
όσο κι αν έρχεται στο νου
δεν τους φωτίζει

Οι επιβάτες του «Πατρίς»
άλλοι αργά κι άλλοι νωρίς
έχουν αλλάξει
γέννησαν πάντρεψαν παιδιά
κάποιων φτερούγισε η καρδιά
κι έχει πετάξει.

*Τους στίχους αυτού του τραγουδιού έγραψε ο στιχουργός λαϊκορεμπέτικων και έντεχνων λαϊκών τραγουδιών και γνωστός στην Ελλάδα, Ηλίας Κατσούλης. Δημοσιεύτηκε στην αριστερή κυριακάτικη εφημερίδα «Πριν» στις 7 Μαΐου 1995, απ’ όπου και το συγκράτησα. Και φυσικά, όπως θα καταλάβατε, μιλάει για το «Πατρίς», το θρυλικό εκείνο υπερωκεάνιο που μετέφερε Έλληνες μετανάστες στην Αυστραλία το ’50 και ’60. Έχει μελοποιηθεί από τον Κρητικό λυράρη και τραγουδιστή Βασίλη Σκουκά και συμπεριλαμβάνεται στο δίσκο του «Τα Άγρια Πουλιά» (δείτε το link από πάνω).

Καλοκαίριασε βρε κορίτσι μου
Βγάλε αυτές τις βαριές μπορντώ κουρτίνες
Δεν είναι κουίντα το σαλόνι σου

Πρόλαβα και σου έραψα κάτι άλλες
Εύχομαι να είναι καλό το μάκρος

Τώρα που δεν δύναμαι άλλο τι να κάνω
Θα ήθελα να τις δω ανθισμένες

*Από την ποιητική συλλογή “Φυσικό Αντίδοτο”, εκδ. Μανδραγόρας, 2013, σελ. 20 Η Τζούλια Φορτούνη διατηρεί το ιστολόγιο Μωβ Στιγμές στη διεύθυνση http://purplestigmes.blogspot.com

Οι καμπύλες χάθηκαν απ΄ τη θάλασα
ανάμεσα στο κάστρο και
την απεραντοσύνη του Αιγαίου
ώσπου φώναξες ταξί.

Ο καυτός ήλιος που έλαμπε
δεν ήταν φιλτραρισμένο φως
στα κυπαρίσσια
ούτε όταν έβγαλα τα γυαλιά μου
στις διαφημίσεις του ξενοδοχείου.

Μεσαιωνικές βίγλες καρφωμένες
στον αιώνα σκιές παρελθόντων
κυμάτων ανατρίχιαζαν
στους εκκωφαντικούς ήχους της παραλίας.

Κι εσύ ως νότα ταξίδευες
στο άπειρο απέναντι στη σελίδα
του εικονογραφημένου σπιτιού
με τις νεραντζιές και τα άνθη.

Χίος, Ιούνιος 2008

*Από την ποιητική συλλογή “Κύβος”, εκδ. Κοινωνία των (δε)κάτων, 2011 (σελ. 44. Ο Πάνος Καπώνης διατηρεί την ιστοσελίδα http://logos.caponis.gr