Ασράφ Φαγιάντ, Ο τελευταίος της σειράς των απογόνων των προσφύγων

—————————————————————
Να είσαι πρόσφυγας σημαίνει να στέκεσαι στο τέλος της ουράς
Για να σου δώσουν ένα κλάσμα μιας χώρας.
Ο παππούς σου συνήθιζε να στέκεται χωρίς να ξέρει για ποιον λόγο.
Και το κλάσμα είσαι εσύ.
Η χώρα: μια ταυτότητα που βάζεις στο πορτοφόλι με τα λεφτά σου.
Τα λεφτά: κομμάτια χαρτί με εικόνες ηγετών.
Εικόνες: παίρνουν τη θέση σου μέχρι να επιστρέψεις.
Επιστροφή: ένα μυθικό ον που εμφανίζεται στις ιστορίες του παππού σου.
Εδώ ολοκληρώνεται το πρώτο μάθημα.
Το μάθημα σού μεταφέρεται ώστε να μάθεις το δεύτερο μάθημα, που είναι «εσύ
τι σημαίνεις;»

Την Ημέρα της Κρίσης, στέκονται γυμνοί,
Και εσύ κολυμπάς στα απόνερα ραγισμένων σωλήνων αποχέτευσης.
Ξυπόλυτος – που είναι υγιές για τα πόδια
Αλλά ανθυγιεινό για το έδαφος.

Για χάρη σου θα στηθούν εξέδρες και θα οργανωθούν συνέδρια
Και οι εφημερίδες θα γράψουν για εσένα έτσι όπως πρέπει.
Μια νέα φόρμουλα αναπτύχθηκε για την εξάλειψη κάθε δύστροπης βρομιάς
Και μόνον στο μισό κόστος.
Σπεύσε να αγοράσεις τη μισή ποσότητα.
Γιατί η έλλειψη νερού είναι οξύτατη.

Σοβαρές διαπραγματεύσεις
Διεξάγονται ώστε να σου διατεθεί δωρεάν στάχτη για να μην πνιγείς
Χωρίς να επηρεάζεται το δικαίωμα των δέντρων να ζουν στη Γη.
Μάθε πώς να μη χρησιμοποιείς μεμιάς όλη τη στάχτη που σου παρέχεται.

Σου δίδαξαν πώς να ανασηκώνεις το κεφάλι σου
Ώστε να μη μπορείς να δεις τη βρομιά στο έδαφος.
Σου δίδαξαν ότι η μητέρα σου είναι η Γη.
Και ο πατέρας σου;
Τον ψάχνεις για να επιβεβαιώσεις την καταγωγή σου.
Σου δίδαξαν ότι τα δάκρυά σου αποτελούν εξωφρενική απώλεια νερού.
Και το νερό … όπως ξέρεις!

Αύριο,
Είναι μια καλή ιδέα να απαλλαγούμε από εσένα,
Γιατί η Γη θα φαινόταν καλύτερη χωρίς εσένα.
Τα παιδιά είναι σαν σπουργίτια,
Αλλά δεν χτίζουν φωλιές σε νεκρά δέντρα.
Και η υπηρεσία του ΟΗΕ δεν είναι αρμόδια για δενδροφύτευση.

Χρησιμοποίησε τον εαυτό σου όπως μια κάρτα διαπραγμάτευσης,
Όπως ένα κομμάτι χαρτί με ένα ποίημα πάνω του, ένα κομμάτι χαρτί τουαλέτας,
Ένα κομμάτι χαρτί για να ανάψει η μητέρα σου τον φούρνο
Και να ψήσει ψωμί.

[…]
—————————————————————
O Άσραφ Φαγιάντ γεννήθηκε το 1980 στη Σαουδική Αραβία, κατάγεται όμως από το Χαν Γιουνίς στη Λωρίδα της Γάζας και συνεπώς θεωρείται “ανιθαγενής”. Ποιητής, αλλά και ιδιαίτερα δραστήριος στη σύγχρονη εικαστική σκηνή της χώρας αυτής, επιμελήθηκε εκθέσεις που προσέλκυσαν την προσοχή διεθνών ειδημόνων, όπως ο διευθυντής της Tate Modern Κρις Ντέρκον. Το 2013 ο Ασράφ Φαγιάντ ήταν μεταξύ των επιμελητών της έκθεσης σαουδαραβικής τέχνης στην Μπιενάλε της Βενετίας.

Η περιπέτειά του ξεκίνησε το 2013, όταν συνελήφθη και φυλακίστηκε από τη θρησκευτική αστυνομία της χώρας μετά από καβγά με έναν συνάδελφό του στο γήπεδο. Στις αρχές του 2014 καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλάκισης και 800 ραβδισμούς, όμως το εφετείο διέταξε την εκ νέου διεξαγωγή της δίκης και ένας άλλος δικαστής τον καταδίκασε σε θάνατο με την κατηγορία ότι με τα ποιήματά του προωθούσε την αθεΐα. Σύμφωνα με τους υποστηρικτές του, πραγματικός λόγος της καταδίκης του θεωρείται η δημοσίευση στο Ίντερνετ ενός βίντεο όπου διακρίνεται ένας άνδρας να τιμωρείται δημοσίως με μαστίγωση από τη θρησκευτική αστυνομία.

*Μετάφραση: Γιώργος Χουλιαράς.

Πανωραία Γαλατά, Τρία ποιήματα

Εδώ, σ’ ένα πεζούλι της Μυκόνου
χρόνια τώρα, χαζεύω το βάθος
του χρόνου μ’ ένα καλάμι
στα χέρια και μια πυξίδα.

***

Αποφασίζω ν’ ακολουθήσω
τη ροή του νερού
με το σωμα, με τα μάτια
Να διαγράψω το νοητό ταξίδι
που βγάζει στη θάλασσα
Αν με κατάλαβε κανείς
είναι άλλο θέμα
Αν με δει κανείς
θα το μαρτυρήσει.

***

Κι όπως φιλούσα τη θάλασσα
μ’ έπνιξε
Κορμί λευκό να πλέω σε πελάγη
ανήλια
πότε στα ρηχά
και πότε στα βαθιά τ’ άγνωστά μου
Με πέπλα ραμμένα
για τούτο το σκοπό
πέπλα που δε στέγνωσαν ποτέ…

*Από τη συλλογή “Εξόριστη”, εκδ. Photo Gallery MYKONOS, 2016.

Νίκος Βουτυρόπουλος, από τα “Εργοτάξια Τύψεων”

Γ

Ύστερα ξεσπά λογισμός αναπάντεχος
απαντήσεις χωρίς ερωτήματα τριγυρνούν
σε σειρές βιβλίων παριστάνουν τα μολυβένια στρατιωτάκια.
Πόσα δεν είπαμε σ’ όσους δεν υπάρχουν πια;
Θυμάμαι ένα ψίθυρο και δάκρυα
μπροστά σε πτώμα μετά σκυθρώπιασε
κάθε συνθήκη και τότε είπα
του μέλλοντος θα συμβώ σκαιότερος
αλλά τι τα θες… σαν έσβησα το φως
ροχάλισαν τα ουράνια.
Λες κάποιοι να ’χουν το λογισμικό της ύπαρξης;
Άλλοι πίνουν καφέ με ζάχαρη κι άλλοι
ξενυχτούν με φαντάσματα
δε βγάζεις άκρη μ’ εγκεφαλικές συμπτώσεις
τα όνειρα παράτησα λοιπόν ασύμφορα είναι
καλύτερη η χημεία του ήλιου
και τα ναυαγισμένα παιδιά δες
τη θαλπωρή προσμένουν χεριών που σέβονται
την ανθρωπογεωγραφία.

*“Εργοτάξια Τύψεων”, εκδ. Θράκα, 2016.

Ειρήνη Παραδεισανού, αδέρφια μας πρόσφυγες

Αδέρφια μας πρόσφυγες
αδέρφια μας που σας βαφτίσαν μετανάστες
δεν έχω άλλο να σας δώσω
σ’ αυτήν τη μπίλια που γυρνάει ολάνθιστη στο μαύρο
πέρα από μια λέξη
αδέρφια μας πρόσφυγες
αδέρφια μας μετανάστες
είμαστε όλοι μαζί σας στη βάρκα της θλίψης
που σας έραψε το στόμα

*Αναδημοσίευση από εδώ: http://wwwpareisakth.blogspot.com/2020/03/blog-post.html?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed%3A+blogspot%2FStyHR+%28παρείσακτη%29

Χρίστος Ρ. Τσιαήλης, τα κεφαλαία

———————-
κορδώνουν τα κεφαλαία
και γράμματα δεν θέλουν να λογιούνται
ούτε με τα μικρά συναναστρέφονται,
πόσο επιδεικτικά τη συνοδεία τους αποστρέφονται,
κι ας ξέρουν μόνα κι ανεξάρτητα
πως νόημα δεν βγάζουν.

αρπάζουν τις θέσεις τις πρώτες
αρπάζουν τα ονόματα τα κύρια
διεκδικούν σε πλάτος και ύψος το στερέωμα.
με δόλο σαγηνεύουν πόλεις και νησιά,
για να στεφθούνε συνοδοί σε χάρτες και ταμπέλες,
με την υπερφίαλη σκιά τους
καλύπτουν ηφαίστεια και βουνά, ωκεανούς και λίμνες,
κλέβουν την ιστορία απ’ τα μνημεία
κλέβουν το κλέος των φιλοσόφων που δεν ζουν,
δίνουν κυριαρχία σε άγνωστους θεούς,
σαν πυραμίδες, σαν αυγά του κολόμβου διογκωμένα
σαν παραφουσκωμένες έγκυες πολυκατοικίες
σε έναν κόσμο μεμψοιμοιρίας και στεριωμένης αδικίας
σε μια εποχή αποχαυνωμένης λυρικής σηψωδίας
έρχεται το μισό αλφάβητο να βασιλεύσει
επί του υπόλοιπου μισού.

γίναν οι μάχες ένδον,
κοντάρια στα άλφα και τα δέλτα,
κέρατα επιθετικά στα γάμα και τα έψιλον,
βόμβες βαθιάς εκχύσεως τα όμικρον,
τα ρο κανόνια εγκάρσια στο έδαφος
διανοίγουν τις σήραγγες της σύγχρονης ασυνεννοησίας
καμπύλες εναντίον ευθυγράμμων τμημάτων,
κοιλιές εναντίον κεκλιμένων πλαγιών,
ο όλεθρος,
ω, ο όλεθρος.

και ποια τελικά η συμφωνία, ποια η ρήτρα της εκεχειρίας;
λιγότερες των κεφαλαίων οι θέσεις στην πρόταση,
φανφάρες και κορδώματα,
πλοίαρχοι στων τετραδίων τα πέλαγα
σμηναγοί στων βιβλίων τα προευκτέα ταξίδια,

πόσο θα ήθελα το όνομά σου με μικρό να το έγραφα
-χωρίς να είμαι παράνομος, χωρίς τη συνθήκη να σπάω
χωρίς έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο να ξεκινάω-
για να σου πω ανορθόγραφα το Σ’ ΑΓΑΠΩ με κεφαλαία,
χωρίς τόνους, χωρίς τετράδιο ή βιβλίο, χωρίς νόμους,
χωρίς καν μάχη
όρθιοι εσύ κι εγώ
με το πρώτο γράμμα μικρό
πίσω μας μακριά η περιγελούσα τελεία.

Denise Levertov, Άνθρωπος μόνος

Όταν ο ήλιος πέφτει, γράφει
ένα όνομα μυστικό για ενθύμιο μέσα στο δικό του αίμα
του φωτός την υπερβολή
μια φλόγα σιγανά να κατευνάσει:
και ο άνθρωπος έχει χρόνο να αναζητήσει καταφύγιο.

Όταν όμως το φεγγάρι
προβάλλει στον ορίζοντα, αν και βραδυπορεί
για μια στιγμή, χάνεται
δίχως ίχνος από ασήμι

κι εκείνος μονάχα με τα άστρα απομένει,
άγριος και απόμακρος, και με τις πέτρες
των σκοτεινών δρόμων αφανέρωτες.

Το ίδιο συμβαίνει με τους θεούς,
και με τους ημίθεους,
και με τους ήρωες.

*Από το βιβλίο “Ντενίς Λέβερτοφ Ποιήματα”, Επιλογή-μετάφραση: Γιάννης Λειβαδάς, Εκδόσεις Ηριδανός, 2007.

Sandro Sussuarana, Η Ποίηση είναι Σφαίρα

Η σιωπή είναι προσευχή,
όμως η Ποίηση είναι σφαίρα,
στοχεύει με το στόμα στον νου των ασυνείδητων.
Άκου την.
Ήρθε για να σου μιλήσει,
να σου δείξει την πραγματικότητα,
των γυναικών που είναι μάνες αληθινές
και ψάχνουν στων παρυφών την καθημερινότητα
να βρουν την ευτυχία.
Γυναίκες μάνες που δουλεύουν και διαβάζουν,
με κόπο και ιδρώτα τα παιδιά τους να σπουδάσουν.
Μην την περιφρονείς.
Νιώσε την.
Μια στιγμή μονάχα στάσου κι αναλογίσου.
Ήρθα για να καταγγείλω,
να μιλήσω για την απάτη και το ψέμα
που λένε ότι είναι οι δρόμοι μας γεμάτοι.
Βρώμικα στόματα.
Ήρθα να υμνήσω αυτούς που πορεύονται μαζί μου,
στα στενά και τους διαύλους, στον λόφο της φαβέλας,
το μυαλό τους και τον κόσμο τους ν’ αλλάξουν.
Ήρθα για να βρουν όλοι τον τρόπο,
τον τρόπο για να πουν τις λέξεις, τη μουσική να τραγουδήσουν
τη σκληρή πραγματικότητα ν’ αλλάξουν, τις ψυχές τους να εξαγνίσουν.
Μη με περιφρονείς.
Νιώσε με.
Είμαι η ζωή ττου ψάχνει γιατρειά, μια γιατρειά για κάθε μέρα.
Αναλογίσου.
Είμαι η ΠΟΙΗΣΗ!

*Μετάφραση: Δήμητρα Γλεντή.
**Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Βόρεια Βορειοανατολικά”, τεύχος 3, Σεπτέμβρης 2019.

Ξένια Καλαϊτζίδου, Δύο ποιήματα

Απλά μαθηματικά

Η ακούσια λοιπόν παραθέριση
στη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης
ξεκινάει από το α- αρνητικό για να γίνει
ολοκλήρωμα στο α- στερητικό.
Αυτή είναι η ακολουθία
από τον αριθμό π στον αριθμό ψ,
καθόλου άγνωστο
προνοητικό κι αμείλικτο
σαν στίγμα μελανό του ήλιου
της ανοιξιάτικης εργατιάς,
σαν δερματοστιξία κρυφή των ορυχείων
που ηλιαχτίδας δεν είδαν ματιά
πριν την ημέρα της απεργίας,
σαν ιμάντες –κορδελες θαρρείς–
για σκοπούς διακοσμητικούς
στο σπασμό του πολυσχιδούς πειράματος.
Έτσι, σε απλά και ανάποδα μαθηματικά,
συντελείται η αντίστροφη πορεία
προς τις βασικές έννοιες,
παρά και ενάντια στην ταραχή της.

*Η εφαρμογή της ινσουλινοθεραπείας (insulin coma therapy, инсулинотерапия) στους νοσηλευόμενους με σχιζοφρένεια σταμάτησε στις ΗΠΑ και Ευρώπη γύρω στο 1970 αλλά συνεχίζεται σε άλλες χώρες.

***

Ιδεασμοί

Αυτή η κακιά συνήθεια της αναμέτρησης
με τη θλίψη που σιγοβράζει στις φλέβες,
με το δέρμα που χλωμιάζει με το διακόπτη,
με το γυαλί που ραγίζει με τους
Νευτώνειους ιδεασμούς
εκθρονίζει τα σκαλισμένα εν λευκώ
πρόχειρα μαύρα τετράγωνα
και άλλα σχήματα της τελειότητας
που τόσο αφιερωμένα τοποθέτησα
στην αποστειρωμένη αίθουσα
προσφορά στην τέχνη της αφαίρεσης.
Βλέπεις, στα σκαλοπάτια του ναού
το ποτάμι ρέει σκούρο
για να γεννήσει τον καταστροφέα,
μολυσμένο από φόβους,
συνωστισμένες δεισιδαιμονίες,
οδυνηρά ζωντανό.
Στα χνάρια της θεάς κι εγώ
αγκαλιάζω την αντανάκλαση
και σπαρταράει φεύγοντας
ώσπου να μιλήσει ο βυθός
με λόγια δικά μου.

*The Music Project: Parvathy Baul

Είναι μία από τις παραλλαγές του ινδουϊστικού μύθου για τον θεό Κρίσνα, υιό της Γιαμούνα η οποία είναι πνεύμα του ποταμού. Η αγαπημένη του Ράντα προσπαθεί να τον αγκαλιάσει αλλά, βλέποντας μόνο την αντανάκλαση στο νερό που ξεφεύγει από τα χέρια της, μπαίνει όλο και πιο μέσα στο ποτάμι ώσπου να χαθεί.
Στην παράδοση της Βεγγάλης, τα τραγούδια των περιπλανώμενων μουσικών Baul, αποτελούν μέρος της πνευματικής τους άσκησης που συνδυάζει στοιχεία του ταντρισμού, του σουφισμού και του βουδισμού, εκφράζοντας την “κοσμική αγάπη” μέσω της οποίας το σώμα και το πνεύμα έρχονται σε επαφή με το Απόλυτο.

**Από τη χειροποίητη συλλογή ”Τα ψυχομετρικά (β’ σχεδίασμα)”, Καλοκαίρι 2019.

Μαρία Τσιράκου, Δύο ποιήματα

Σπάζω τη μήτρα

Σπάζω τη μήτρα
που με γέννησε.
Ώρες ανώριμες
ανώνυμα διαβαίνουν.

Μέσα στην άνυδρη
ομορφιά
μ’ αυτή τη σκόρπια
αγανάκτηση

Θωπεύω ίσκιους,
ξεμακραίνει ο τόπος
νυχτώνει ο φόβος,
συνεχίζω στο χώρο.

Γίνομαι όπλου κρότος,
φωτιάς καπνός.
Είμαι η μήτρα η σπασμένη,
σωπαίνει ο κόσμος.

***

Συγκεντρώσου στους ζωντανούς

Συγκεντρώσου στους ζωντανούς.
Η επιτυχία μου ήταν να ακούω
το τραγούδι των γλάρων.
Παρατηρώντας την αιωνιότητα
σε μια κουταλιά νερό,
αγγίζω ακόμα της συνάντησης το λόγο.

Συγκεντρώσου στους ζωντανούς.
Η επιτυχία σου είναι ο Θεός
τυπωμένος σε φόντο πράσινο.
Πληκτρολογώντας τον κωδικό
μπορείς να εισέλθεις
στην επανάληψη του 0-1.

Συγκεντρώσου στους ζωντανούς
η εποχή σου δεν αντέχει
άλλα νούμερα…

…γεννημένη το 1973.

*Από τη συλλογή “επιΣτροφή από την απόΣταση”, Εκδόσεις Μανδραγόρας, Αθήνα 2012.

Ελένη Παπάζογλου, Δύο ποιήματα

ΕΡΩΣ ΠΕΡΙΡΡΕΩΝ

Η ροή της Αγάπης μέσα μου
μεταμορφώνει το γερασμένο μου κορμί
σε μίσχο που πρώτο θωρώ.
Η σκέψη Σου και μόνο
ιάσιμο ψυχής.
Ω Έρωτα Εσύ φτερά χαρίζεις,
που μια στον Αιθέρα να ίπτανται
και μια στα Τάρταρα βαθιά στοές
να σκάβουν.

Μέλι γλυκό και δάκρυ λύσσας
στις φλέβες σου κυλάει
κι όποιον κερνάς ζαλίζεται
και σε νιους Κόσμους πάει.

10/12/2007

***

EGO VS LOVE

Γράφω με το δάχτυλο πάνω στην άμμο
τα λόγια του θυμού και της οργής,
να λιώσουνε στης θάλασσας το κύμα,
να ψηθούνε στου παφλασμού την άρμη
και να χαθούν στου πρώτου ανέμου την ανάσα.

Έτσι ώστε όταν σ’ αγκαλιάζω,
όταν σε φιλώ,
να μην σκέφτομαι θάλασσες να ουρλιάζουν,
να μην αγγίζουνε της ζήλιας τα φίδια της Αγάπης
τον βωμό,
να μην σταλάζει αίμα πικρό και χολή ο πληγωμένος
εγωισμός μας.

‘Ισως έτσι να μπορώ να συγκρατήσω,
αν και κυλάνε σαν νερό μες σε κλεψύδρα,
τις φιλντισένιες και χρυσές στιγμές μας της Αγάπης.
Κλεισμένα λες σε μικροφίλμ τα Όνειρά μας,
ανασαίνουνε με βράγχια κάτω απ’ το φωτογραφικό
υγρό.

26/8/2008

*Από τη συλλογή “Ονειράκατος”, Εκδόσεις Φαρφουλάς, Μάιος 2009.