Πάνος Σταθόγιαννης, Τρεις φωτογραφίες με την Κατερίνα

7978_684264901599632_871970760_n

α.
Ρήματα που ’χει η γλώσσα μου και πώς τσιρίζουν (καρβουνάκια, τ’ άτιμα)
σβήνοντας στα υγρά σου. Αλαφιασμένα αλλάζουνε πλευρό τα κατοικίδια του
ύπνου μου και τα χαλκώματα όλα από τη μέσα τη μεριά να πρασινίζουν. Θηρίο
κάποτε ο Αβεσσαλώμ, τώρα μηδίζει στο βυθό της Διαθήκης μου, γαία και ύδωρ
παραδίνει στην οξείδωση. Η κόμη του στις ξόβεργες – τόσα λυκόπουλα τούτο το
βράδυ θα γιορτάσουν.

Ανάθεμά σε.

Θαμπή σε βλέπω, ασπρόμαυρη, πίσω απ’ το φράχτη. Μαχαίρι πέτρινο,
γρανιτομάχαιρο – ακόνισε το κι άλλο, να μη στομώνει κατεβαίνοντας βαθιά στους
σπόνδυλους. Ιέρεια, ιέρεια εσύ, του πολυθεϊσμού μου η σκληρότατη.

Χρονάκια δέκα πέρασαν μες στο νερό, κι ακόμη αυτός ο σφάχτης στο πλευρό
αριστερά, σύνδρομο πόλης λεηλατημένης
– ανάσα δεν πήρα.

β.
Το σώμα σου, ας πούμε – βαρυχειμωνιά έξω από το Σεράγεβο, και τα καθέκαστα
παρόντα αδιαλείπτως. Παντού μπακίρια και προβιές, και δεν γνωρίζω – ομίχλη
είναι τούτο το παρείσακτο λευκό για οι καμινάδες μέσα συνδαυλίζονται και
βγάζουν πράμα μπόλικο, να μου σαλέψει. Ποζάρω αμίλητος, καθώς ’τοιμάζεις
ευρυγώνιους φακούς και φίλτρα. Το χιόνι μού ’φτασε ως τη μέση κι όλο
ανεβαίνει. Θα με χωνέψει – βιάσου. Δίπλα, με τρίχα όρθια, το χαζοφέγγαρο – τι τό
’πιασε και αλυχτάει; Σε τρέφουν οι ευφημισμοί, το ονόμασες ‘‘λυκόσκυλο των
ποιητών’’, το χαϊδεμένο μου.

Κατερίνα,
ετούτη η παγωμένη πόζα θα μαραθεί μες στα συρτάρια σου. Ανάμεσα σε γάζες
του Ερυθρού Σταυρού, νάρθηκες, τελεσίγραφα. Θα ξεθωριάσει. Συχνότερα να
την ποτίζεις

– δεν σε ξέχασα.

Έγκλειστος στους ροδώνες αύριο, την άνοιξη και το λιανό καλοκαιράκι, ένοχος
θα ‘μαι, εσαεί, ολομόναχος – τη χάρη σου προσκυνώ. Πώς αληθευουν μία μία οι
προφητείες. Εμένα μου ‘λαχε εκείνη που κι ανάποδα ματώνει.

γ.
Μπαινοβγαίνω στις σπηλιές σου άοπλος.
Σημαίνει ότι έχω πιάσει φιλίες με τις αρκούδες σου.

*Από την ποιητική συλλογή “Νότια Θηρία” – τρίγλωσση έκδοση (ελληνικά, αγγλικά, λιθουανικά) του Διεθνούς Κέντρου Λογοτεχνών και Μεταφραστών Ρόδου, 2000. Τη μετάφραση στα αγγλικά έκανε η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ και στα λιθουανικά η Ντάλια Σταπονκούτε. Ποίημα και εικόνα της ανάρτησης αναδημοσιεύονται από τη σελίδα του Πάνου Σταθόγιαννη στο facebook.

Franz Kafka, Όρθια τ’ απομεινάρια

ΚΑΦΚΑ

– 130 χρόνια από τη γέννηση του Franz Kafka –

Όρθια τ’ απομεινάρια,
τα λυμένα απ’ τη χαρά μέλη,
τα χαλαρά γόνατα,
στο φεγγαρόφωτο κάτω απ’ το μπαλκόνι.
Στο βάθος φύλλα λιγοστά,
σκουρόχρωμα σα μαλλιά. Λαχτάρα μου ήταν τ’ αρχαία χρόνια
λαχτάρα μου ήταν το παρόν
λαχτάρα μου ήταν το μέλλον
και μ’ όλα αυτά πεθαίνω σ’ ένα μικρό φυλάκιο
στην άκρη του δρόμου
σ’ ένα παντοτινά όρθιο φέρετρο
σ’ ένα δημόσιο κτήμα
τη ζωή μου ξόδεψα προσπαθώντας
να συγκρατηθώ να μην το κομματιάσω.
Τη ζωή μου ξόδεψα πολεμώντας τον πόθο μου
να την τελειώσω.

*Από το βιβλίο Franz Kafka, “Η πληγή και η λέξη”, μτφ. Νίκος Βουτυρόπουλος, εκδόσεις Σαιξπηρικὸν 2012

Θεοδώρα Πουλοπούλου, Χαρτί

words-1

Χαρτί μου-
Πιστέ μου Φίλε,
Πόσα μοιραστήκαμε;

Πότε αφαιρούσες εσύ
το φορτίο της ψυχής μου
όταν μου δάνειζες
το λευκό σου σώμα
ν’ακουμπήσω τις πέτρες
που βάραιναν
την ύπαρξή μου,
με σημειώσεις, εξερευνήσεις,
πειράματα,παράπονα
καμιά φορά…
Γράφοντας, αδειάζοντας,
σβήνοντας πολλές φορές-
γινόμουνα εγώ το χαρτί-
κενό,
προσωποποιημένο.

Continue reading →

Άρης Αλεξάνδρου, Μέσα στις πέτρες

images

Κι όμως δεν αυτοκτόνησα.
Είδατε ποτέ κανέναν έλατο
να κατεβαίνει μοναχός του
στο πριονιστήριο;
Η θέση μας είναι μέσα δω
σ’ αυτό το δάσος
με τα κλαδιά κομμένα
μισοκαμένους τους κορμούς
με τις ρίζες σφηνωμένες
μες στις πέτρες.

*Από τη συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα (1941-1974), έκδο Ύψιλον/Βιβλία, 1978.

John Jenkins, New Waves In Concrete (in Australia)

1

The concrete poem is much more than a novel literary toy. It is uniquely capable of carrying complex meanings and the stamp of individual creativity, and deserves greater critical appreciation.

This is especially true when we consider the number of outstanding practitioners in Australia, and the quality, vigor and diversity of their work.

Concrete poetry is difficult to pigeon-hole as it falls between the strict formal boundaries of ‘literature’ on the one hand, and the ‘visual arts’ on the other.
However, the problem of classification is solved if we consider all writing, including the ‘hybrid’ forms I am about to discuss, as falling under the more inclusive term of inscription’.

This not only makes the connection between writing and sculpture, writing and painting, very plain; it also evokes the ancient tradition to which concrete poetry belongs—one that literally goes back to the pyramids, and beyond them to mankind’s earliest and magical recognition that icon and logos could be one.

Continue reading →

Στρατής Παρέλης, Ο Μέγας Σκηνοθέτης του Σύμπαντος

8578_10200105877703672_1800529538_n
 
Μια υπόκωφη ζέστη
Βαθιά όσο το φως του ήλιου που δύει
Μια μουσική ντελικάτη
Των πουλιών
Κρότοι χαρούμενοι κάτω από την λεύκα
Περιστέρια ιλαρά
Ταξιδεύουν ταξιδεύουν
 
Μαζί τους πάω κι εγώ
Όπως το θέλει ο ενεστώτας μου
Πατρίδες μου ορίζω τις ριπές του ανέμου
Λίγες και ακριβές
 
Ο Μέγας Σκηνοθέτης του Σύμπαντος
Ακουμπά τις ελπίδες του
στην καρδιά μου…

*Το ποίημα και η φωτογραφία της ανάρτησης αναδημοσιεύονται από το ιστολόγιο του ποιητή στη διεύθυνση http://stratisparelis.blogspot.com
 

Δημήτρης Τρωαδίτης, Με μια κόκκινη ανάταση

Albert Birkle, Under the Red Flags (1919)

Albert Birkle, Under the Red Flags (1919)

Αυτή η μακρά πορεία
προς το θάνατο
πρέπει ν’ ανακοπεί
τα μαβιά
κατάμαυρα σημάδια της σκοτοδίνης
πρέπει ν’ αλλάξουν χρώμα

αυτή η απαρασάλευτη οδύνη
πάνω απ’ τις στέγες
των καρδιών μας
πρέπει να μεταλλαχτεί
σε εκρηκτική σκέψη
έμμονη και φλογερή
πυρωμένη
στο αμόνι της ταξικής πάλης
αναμενόμενη σαν ανατολή
καυτή σαν το δάκρυ
στο μάγουλό μας
μετά το μεροκάματο του τρόμου

αυτή η άγρια πορεία
προς το θάνατο
πρέπει να ανακοπεί
με μια θεσπέσια χαραυγή
των απόκληρων
με την κόκκινη ανάταση
της ψυχής
που δεν θα επιτρέψει
στα προοίμια της αδικίας
να γίνουν τόμοι αναλγησίας.

Θανάτου σπουδή – Μια περιήγηση στο “Κοινόβιο” του Μάριου Χάκκα

32816_2

*Στις 5 Ιούλη 2013 συμπληρώθηκαν 41 χρόνια αο το θάνατο του Μάριου Χάκκα (1931-1972). Ως ελάχιστο φόρο τιμής αναδημοσιεύουμε το παρακάτω κείμενο.

Της Άννας Γρίβα

«Όχι, ο έρωτας δεν πέθανε ακόμη μέσα σε τούτη την καρδιά, μέσα σ’ αυτά τα μάτια, αυτό το στόμα που την κηδεία του σος αναγγέλλει» Robert Desnos

Το Κοινόβιο και τα λογοτεχνικά είδη

Το Κοινόβιο του Μάριου Χάκκα δα μπορούσε κάλλιστα να είναι ποίημα. Ένα ποίημα που κάθε του αράδα θα είχε γραφτεί με αίμα. Παρόλα αυτά είναι μια σειρά πεζών κειμένων (σα ήταν ίσως άστοχο να μιλήσουμε για διηγήματα, όπως είθισται να χαρακτηρίζονται, αφού απουσιάζουν βασικά γνωρίσματα του είδους). Στον πυρήνα όλων αυτών των κειμένων ανακαλύπτουμε μια συγκλονιστική ποιητική γραφή. Γιατί σε όλα τους τα σημεία κυριαρχεί το βίωμα, η σκοτεινή και υποβλητική ατμόσφαιρα, ο έντονος αυτοβιογραφικός χαρακτήρας και η έλλειψη αποστασιοποίησης, το κατρακύλισμα από τη μία εικόνα στην άλλη, από την ανάμνηση στην παραίσθηση και στις βαθιές πληγές του υποσυνείδητου, στοιχεία που χαρακτηρίζουν κατεξοχήν την ποιητική γραφή.

Η ποίηση ίσως θα έδινε μεγαλύτερη ελευθερία στον συγγραφέα να εκφράζει όλα τα άρρητα που μια ανθρώπινη ύπαρξη νιώθει μπροστά στο σκαλοπάτι του θανάτου. Κι όμως ο Χάκκας καταφέρνει μέσα από τον πεζό λόγο και μία φαινομενικά λογική γραφή να σπάσει το φράγμα που χωρίζει τα λογοτεχνικά είδη και τις δυνατότητές τους και να αφήσει μια γιγαντιαία υπαρξιακή κραυγή να ξεχυθεί στο χαρτί.

Continue reading →

Δίγλωσσο Ποιητικό Απόγευμα – Γκαλερί Steps

Στη φωτογραφία οι συντελεστές του Ποιητικού Απογεύματος. Όρθιοι από αριστερά, Κων. Καλύμνιος, Απ. Κυρίτσης, Δημ. Τρωαδίτης, Θεοδ. Πουλοπούλου, Π. Μαλαπάνη, Αθ. Γκινάκη, Σαλ. Αργυροπούλου, Γ. Μουρατίδης. Καθιστοί, από αριστερά, Γ. Αθανασίου, Κ. Αλεξοπούλου, Ελ. Λιανίδου και Μόν. Αθανασίου

Στη φωτογραφία οι συντελεστές του Ποιητικού Απογεύματος. Όρθιοι από αριστερά, Κων. Καλύμνιος, Απ. Κυρίτσης, Δημ. Τρωαδίτης, Θεοδ. Πουλοπούλου, Π. Μαλαπάνη, Αθ. Γκινάκη, Σαλ. Αργυροπούλου, Γ. Μουρατίδης. Καθιστοί, από αριστερά, Γ. Αθανασίου, Κ. Αλεξοπούλου, Ελ. Λιανίδου και Μόν. Αθανασίου

Στο πλαίσιο της Έκθεσης Τέχνης Antipodean Palette, που διεξήχθη στην Γκαλερί Steps (62 Lygon Street, στο Carlton South), o Eλληνο-Aυστραλιανός Πολιτιστικός Σύνδεσμος Mελβούρνης, οργάνωσε και παρουσίασε την Κυριακή, 30 Ιουνίου, το απόγευμα, δίγλωσσο Ποιητικό Απόγευμα, με την επωνυμία «Tραγούδια Ερμηνευμένα Ενάντια στην Σιωπή».

Ήταν ένα ομολογουμένως επιτυχημένο ποιητικό και λογοτεχνικό απόγευμα από πλευράς όχι μόνο του ότι οι αναγνώσεις ήταν δίγλωσσες, αλλά και του ότι κατά κύριο λόγο η παρουσία της λεγόμενης δεύτερης γενιάς Ελλήνων που γράφουν και εκφράζονται στην αγγλική γλώσσα ήταν καθοριστική.

Στην εκδήλωση παρουσίασαν ποιητικές τους συνθέσεις –και όχι μόνο– δέκα σύγχρονοι αλλά και παλαιότεροι Eλληνοαυστραλοί ποιητές, οι Γιώργος Aθανασίου, Mόνικα Aθανασίου, Σαλώμη Aργυροπούλου, Παναγιώτα Mαλαπάνη, Θεοδώρα Πουλοπούλου, Kωνσταντίνος Kαλύμνιος, Γιώργος Μουρατίδης, Αθηνά Γκινάκη, Δημήτρης Tρωαδίτης και Aπόστολος Kυρίτσης. Επίσης, ο Παύλος Ανδρόνικος παρουσίασε δύο ποιήματά του για την Κύπρο στα αγγλικά.

Την εκδήλωση άνοιξε η πρόεδρος του Eλληνο-Aυστραλιανού Πολιτιστικού Συνδέσμου Mελβούρνης, κ. Καίτη Αλεξοπούλου. Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε η γενική πρόξενος της Ελλάδας στη Μελβούρνη, κ. Ελένη Λιανίδου. Την εκδήλωση συντόνισε με επιτυχία ο αντιπρόεδρος του Eλληνο-Aυστραλιανού Πολιτιστικού Συνδέσμου Mελβούρνης, Απόστολος Κυρίτσης, στον οποίο ανήκε και η όλη οργάνωση.

Κ. Καβάφης, Δύο ποιήματα

images

ΩΡΑΙ ΜΕΛΑΓΧΟΛΙΑΣ

Οι ευτυχείς την φύσιν βεβηλούσι.
Της λύπης είναι τέμενος η γη.
Aγνώστου πόνου δάκρυ στάζει η αυγή·
αι ορφαναί εσπέραι αι χλωμαί πενθούσι·
και ψάλλει θλιβερά η εκλεκτή ψυχή.

Aκούω στεναγμούς εν τοις ζεφύροις.
Βλέπω παράπονον επί των ίων.
Aισθάνομαι του ρόδου αλγεινόν τον βίον·
μυστηριώδους λύπης τους λειμώνας πλήρεις·
κ’ εντός του δάσους του πυκνού λυγμός ηχεί.
Τους ευτυχείς οι άνθρωποι τιμώσι.
Και τους υμνούσι ψευδοποιηταί.
Aι πύλαι, πλην, της φύσεως είναι κλεισταί
εις όσους αδιάφοροι, σκληροί γελώσι,
γελώσι ξένοι εν πατρίδι δυστυχεί.

Ο ΟΙΔΙΠΟΥΣ 
 
Εγράφη έπειτα από ανάγνωσιν περιγραφής της ζωγραφιάς
«Ο Οιδίπους και η Σφιγξ» του Γουστάβου Μορώ.

Επάνω του η Σφιγξ είναι πεσμένη
με δόντια και με νύχια τεντωμένα
και μ’ όλην της ζωής την αγριάδα.
Ο Οιδίπους έπεσε στην πρώτη ορμή της,
τον τρόμαξεν η πρώτη εμφάνισή της —
τέτοια μορφή και τέτοιαν ομιλία
δεν είχε φαντασθή ποτέ έως τότε.
Μα μ’ όλο που ακκουμπά τα δυο του πόδια
το τέρας στου Οιδίποδος το στήθος,
συνήλθε εκείνος γρήγορα — και διόλου
τώρα δεν την φοβάται πια, γιατί έχει
την λύσιν έτοιμη και θα νικήση.
Κι’ όμως δεν χαίρεται γι’ αυτήν την νίκη.
Το βλέμμα του μελαγχολία γεμάτο
την Σφίγγα δεν κυττάζει, βλέπει πέρα
τον δρόμο τον στενό που πάει στας Θήβας,
και που στον Κολωνό θ’ αποτελειώση.
Και καθαρά προαισθάνεται η ψυχή του
που η Σφιγξ εκεί θα τον μιλήση πάλι
με δυσκολώτερα και πιο μεγάλα
αινίγματα που απάντησι δεν έχουν. 

*Από τα “Αποκηρυγμένα”, Εκδόσεις Ίκαρος 1983.