ΑΤΗ ΣΟΛΕΡΤΗ
ΕΡΗΜΙΑ ΠΑΘΩΝ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: “WWW.VAKXIKON.GR”

Όταν μια ποιητική συλλογή επανεκδίδεται σημαίνει ότι κάτι έχει να δώσει, ότι το περιεχόμενό της είναι τέτοιο, που αξίζει να επανεκδοθεί.

Μια τέτοια περίπτωση έχουμε και στο βιβλίο της Άτης Σολέρτη: «ΕΡΗΜίΑ ΠΑΘώΝ», που κυκλοφορεί σε δεύτερη έκδοση από τις εκδόσεις: http://www.vakxikon.gr. Πρόκειται για μια ποιητική συλλογή, όπου ενώ όλα τα ποιήματα είναι γραμμένα χωρίς μέτρο υπάρχει μια υποτυπώδης ομοιοκαταληξία, μια ρίμα, που παίζει περισσότερο με τις λέξεις δημιουργώντας όμορφες παρηχήσεις χωρίς να χάνεται το νόημα του ποιήματος. Τα περισσότερα ποιήματα της Άτης Σολέρτη θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν γλωσσοκεντρικά αν και ο γλωσσοκεντρισμός συνήθως χάνει το νόημα προς χάριν της παρήχησης κάτι, που η ποιήτρια αποφεύγει με επιτυχία.

Πολλά από τα ποιήματα της συλλογής «ΕΡΗΜίΑ ΠΑΘώΝ» περιγράφουν αιματηρές σκηνές ενώ ο θάνατος είναι ένα από τα συνηθισμένα τους θέματα έτσι, που θα μπορούσαμε να πούμε ότι το βιβλίο της Άτης Σολέρτη κινείται στα όρια της gothic λογοτεχνίας, όπως λογουχάρη το ποίημα «θύω», όμως, υπάρχουν και ποιήματα, που είναι εντελώς διαφορετικά και δεν θα μπορούσαν να καταταχτούν στα στενά όρια ενός είδους.

Ένα από τα καλά στοιχεία της συγκεκριμένης ποιητικής συλλογής είναι ότι μέσα στα ποιήματα της Άτης Σολέρτη συναντάμε στίχους με έξυπνο νόημα, που ξαφνιάζουν ευχάριστα τον αναγνώστη: «Τι κι αν το τσιγάρο τελειώνει… / απ’ τον καπνό του, θα τραφούν κι άλλες σκέψεις…» και αλλού: «Αγαπητέ καθρέφτη, / δεν ήξερα πως το είδωλό σου σε τρομάζει!»

Κατά τη γνώμη μας, το πιο χαρακτηριστικό ποίημα της συλλογής «ΕΡΗΜίΑ ΠΑΘώΝ» είναι «Το φιλί του ερπετού» το οποίο ξεκινάει με τους στίχους: «Πρόσεχε το φίδι… καθώς θα βγαίνεις απ’ τον κήπο σου. / Πρόσεχε το ερπετό!» και αφού περιγράψει όλες τις ιδιότητες του φιδιού καταλήγει: «Πρόσεξε το ερπετό! / Ξέρει καλά να κρύβεται / και να σ’ αιφνιδιάζει! / Πρόσεχε το φίδι! / Πρόσεξέ με!»

Θα μπορούσαν να γραφτούν κι άλλα πολλά για την ποιητική συλλογή της Άτης Σολέρτη: «ΕΡΗΜίΑ ΠΑΘώΝ», θα κλείσουμε, όμως, εδώ συμπεραίνοντας ότι πρόκειται για ένα βιβλίο, που άξιζε τον κόπο να επανεκδοθεί.

ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ



Άστα να παν στο Διάβολο, Αλκαίε! Τι καράβι

στων ανέμων τη μανία, η ταραγμένη πολιτεία,

μου λες εσύ· ετούτοι εδώ είναι ικανοί

να βυθίσουν ολόκληρη πατρίδα 

μες στο λιμάνι: οι ναυαγοί

ν’ ακούνε με πνιγμένη την ανάσα 

τον Καρούζο στους Παλιάτσους

του Λεονκαβάλο: Il teatro e la vita 

non son la stessa cosa!: Η σκηνή

και η ζωή δεν είναι το ίδιο πράγμα!

Όχι δα!
Ένα κορίτσι προδομένο απ’ τη ζωή 

ανάμεσα στα πόδια, θα μπορούσε να σταθεί

μια χαρά σε οποιαδήποτε σκηνή της Ευρώπης,

ουρλιάζοντας μεσάνυχτα, σε μια γλώσσα

παλιά σαν χορταριασμένος φράχτης

ανάμεσα στο χάος και την αιωνιότητα.

Όσο για τις μάνες,

θα μπορούσαν να κρατήσουν τα νεκρά 

μωρά τους αγκαλιά μέχρι και δέκα παραστάσεις,

να χτυπούν την πόρτα της απόγνωσης,
ξυπόλητες, γυμνές, κουρελιασμένες 

πρησμένες, νηστικές και ν’ ανοίγει 

μια ακρίδα με κεφάλι φιλοσόφου:

στόμα γεμάτο σάπια επιχειρήματα, ερπετό

κατάφορο η γλώσσα: «Αυτές οι μύγες!

Αυτές οι μύγες! Ούτε νεκροί

δεν εννοείτε να τις αποχωριστείτε!

Ανατολίτες! Για σας

ο Θουκυδίδης είναι ο μπακάλης της γειτονιάς. 

Τι θέλετε, επιτέλους;

Αν δεν μπορείτε ν’ αντέξετε την Ιστορία

-στο πρωτότυπο-

μην εγείρετε αξιώσεις στη μετάφραση. 

Πάψτε κι αφήστε μας ν’ απολαύσουμε

τη συνέχεια του έθνους». 

Απ’ τη μισάνοιχτη πόρτα, ένας Ιρλανδός

Οδυσσέας ξύριζε το κεφάλι

ενός πιθήκου με κεφάλι πρωθυπουργού.

Εκείνος δούλευε την γλώσσα του

σαν ξιφολόγχη: «Λεγεώνες των αιώνων!

Η συνείδησή μας είναι απολύτως απλή. 

Αυτοί που δεν μπορούν να καταλάβουν την αλήθεια

του ψέματός μας, αργά

ή γρήγορα θα μας περάσουν στον λαιμό

το ψέμα της αλήθειας τους.

Ας αφανίσουμε, λοιπόν, τα πράγματα από την αρχή, 

αφού ήδη τα έχουμε διευθετήσει αποφασιστικά.

Η διαλεκτική της Ιστορίας

είναι ένα είδος ανατομίας:

μόνον από τα πτώματα μπορεί να καταλάβει

τι δεν πήγε καλά».

«Εγώ τα βράδια

πέφτω νωρίς», ο κουρέας. «Δουλεύω σκληρά

σαν καλός νοικοκύρης από τότε

που επέστρεψα. Έτσι κι αλλιώς 

οι άνθρωποι ξέχασαν πια την τέχνη

της ζωής και του θανάτου,

κατάντησαν την Τροία μια βρωμερή λακκούβα.

Παίρνουν όποιον πιάνουν, τον πηγαίνουν

στην άκρη, του κόβουν το κεφάλι,

το ρίχνουν μέσα κι αφήνουν το κορμί

να σπαρταράει απέξω. Όλα λάθος.

Η Δύση είναι τρελή για θάψιμο…»



Φωτιά από τη μια, θάλασσα από την άλλη.

Τραγούδησα. Τι άλλο θα μπορούσε

να κάνει ένας έντιμος

δαίμονας σε μια κόλαση

αδίστακτων αγγέλων;

Κανονίζουμε ωραίους περιπάτους…
Σε ουδέτερα φωτισμένους διαδρόμους
Όπου ράχες βιβλίων κηπουρικής γεμίζουν ράφια
Δίπλα στη νιοστή χιλιάδα “θρύλων” εγχώριων
[Άδειο καρότσι ο στίχος…]
“Τετράδια για τα παιδιά, θυμήσου εξάπαντος και το σαλάμι!”
Τρίξιμο κλειδιών στη μέσα τσέπη ̇ τα μεγάφωνα δεν σταματούν
Να διαλαλούν τις προσφορές τους.

***

Σήμερα βλέπω δυο παιδιά
(Τα 15 κλείσαν δεν κλείσανε)
Να μουτζουρώνουν την αγάπη τους
Σε τοίχο -κι είχε κρύο- τα καημένα…
“Ευχαριστώ” τους λέω και γυρίσανε
“Ευχαριστώ γιατί μας λέτε;” απορημένα.
Ίδιον καιρό, στον ίδιο τοίχο έγινες ποίημα
-Δεν το ‘μαθες ποτέ- απ’ τα σβησμένα.

***

Έχεις ακόμα δρόμο να διανύσεις…
μες στα πυκνά φυλλώματα, μέσα στ’ αγρίμια
-στο διάβα σου παραμονεύουν!-
ελονοσία και πυρετός, πόδια γυμνά
πρησμένα. Σφίγγεις τα δόντια
για να προχωρήσεις. Παντού αβέβαιο έδαφος ̇
άγνωστος χάρτης.

*Από τη συλλογή ‘Εφημερόπτερα”, Θεσσαλονίκη 2015.

φωτοσκιάσεις
πινελιές στο σκοτάδι
τροχιόδρομοι άλγους
στους διαδρόμους της λήθης
από φωτιά και θειάφι
πλασμένοι
αστραφτερές τρίχες
στους κροτάφους
σαν λεωφόροι αηδίας

οικουμενικές οδοί
με χνάρια ξιπασιάς
βρώμικες ατραποί
οι συναντιλήψεις
οι εθνικά συμφέρουσες

ένας οίστρος καμώνεται
πως έρχεται θριαμβευτικά
να μας συναντήσει
αλλά η οπτασία του
μόνο
ξεπροβάλλει

όλα υποτίθεται
ότι συμβαίνουν
τίποτα δεν είναι
πραγματικό

φωτόνια αφανισμού
βήμα το βήμα
πέλμα το πέλμα
μας κυριεύουν
ιζήματα νετρονίου
άστρο το άστρο
κομήτη τον κομήτη
μας επιτίθενται
τροχιοδεικτικά βλήματα

το νέφος του πόνου
επαναληπτικό
σε πίστες ακρόασης
η ανέγγιχτη
πολιτική ορθότητα
από τις πόρνες
της πολιτικής…

Έβρεξε σήμερα. Η μαϊμού είχε ένα βλέμμα! Σαν να
’λεγε: δώστε μου κάποιος ένα πανωφόρι.
􏰀
Ο αγρότης μουρμουρίζει φυτεύοντας το ρύζι. Εδώ
ριζώνουν τα τραγούδια.
􏰀
Το άλογό μου καλπάζει στα χωράφια. Είμαι κι εγώ μεσ’
στην εικόνα! Ακούτε;
􏰀
Κάποτε, σ’ ένα ταξίδι, ξαπλωμένος κάτω από μιαν
ανθισμένη κερασιά, ένιωσα μέρος μιας θεατρικής
παράστασης.
􏰀
Ανήκω στους ανθρώπους που τρώνε πρωινό,
απολαμβάνοντας το μεγαλείο της αυγής.
􏰀
Την διακρίνω καθαρά. Μια γερόντισσα άγνωστη,
χαμένη. Μοναδικός αυτόπτης μάρτυς το φεγγάρι.
􏰀
Στο φως της μέρας, η πυγολαμπίδα είναι ένα έντομο
όπως όλα.
􏰀
Μεσ’ στο σκοτάδι, ένα ολόκληρο κοπάδι γηρατειά
κρύβονται στην αγκαλιά μου.
􏰀
Βγες έξω να δεις πώς ανθίζουν τα λουλούδια στη
φτώχεια.
􏰀
Όταν φυτεύουν ρύζι, τραγουδούν. Γι’ αυτό τα τραγούδια
του χωριού είναι πάντα καλύτερα απ’ τα τραγούδια της
πόλης.
􏰀
Αρρώστησα . Μόνο τα όνειρά μου συνεχίζουν το ταξίδι
σ’ αυτή την ερημιά.

*Από το βιβλίο “Μόνο τα όνειρά μου συνεχίζουν”. Μετάφραση-επιμέλεια: Γιώργος Μπλάνας.

Invisible Mending
by Mike Ladd
Wakefield Press, 2016

Adelaide poet, Mike Ladd, is best known for his long-running Poetica program on the ABC’s Radio National (eighteen years all up before its casual destruction in 2014). The breadth of taste and openness to a wide range of influences Ladd displayed in Poetica is also to be found in Invisible Mending, his first poetry collection since Transit in 2007.

It needs to be pointed out, however, that Invisible Mending is not so much a collection as a miscellany. Barry Hill in his introduction calls it an ‘accelerated mix of poetry and prose’ and he is not far wrong. The book does have a forward momentum as prose (fiction, essay and memoir) is loosely alternated with poetry. It’s the sort of book that publishers are normally reluctant to accept. Poetry collections, they think, are hard enough — as are short story collections — but combinations of the two (with some essays thrown in) are normally unthinkable. Wakefield Press, an enterprising publisher specialising in South Australian writing, has made the right decision, however, in not advising Ladd to go away and come back in a year or three with two separate books.

All the work Invisible Mending is unified both by Ladd’s aesthetic curiosity and his political temperament. The poems are quick to pick up anomalies or hypocrisies. A good example is the early poem, ‘Learn to Speak the Language,’ where the narrator hears a fellow bus passenger criticising two Punjabi women for not learning ‘the language’ of their adopted country. ‘ “Yeah. You’re right,” I said. / “So how’s your Kaurna? / And how good are ya / at Pitjantjatjarra? / Fancy a chat in Ngarkat?”’ That’s just the beginning of a thorough and humorous put-down.

A more visceral politics can be felt in poems such as ‘Gasoline Flowers’ and ‘The Museum of Memory, Santiago de Chile.’ These are full-blooded but subtle protests in the tradition of Brecht and Neruda rather than the slyly-winking postpostmodern critiques we have suffered in recent decades. In the short but horrific stanzas of ‘Gasoline Flowers’ Ladd compares four widely separated political self-immolations to a variety of flowers, culminating in ‘For his land of snow / and a spinnng prayer, / Tsering Tashi was a gaping petro hibuscus.’

‘The Museum of Memory, Santiago de Chile’ works in a comparable way with details of torture under Pinochet’s regime intercut with details of the generation of the electricity used by the torturers. It finishes with ‘the snow melts / the river hurries / the bed is wired.’

Fortunately, and cleverly, the poetry is not all politics. There are several nicely ambivalent poems about Ladd’s home town, Adelaide, and a couple of disturbing ones about his father’s descent into dementia. The second of these, ‘My Father at the Clothesline,’ shows an inventive way with syntax and is short enough to quote in full: ‘Concentrating on each peg, mouth open, / aghast at the rate the world is leaving him. / His dignity, as he folds his clothes.’ It’s a sort of long-lined haiku which obliquely and effectively makes its point.

A rather different style can be seen in Ladd’s pantun sequence, ‘A Book of Hours at Rimbun Dahan’ which follows an informative essay on this ancient Malay form. The interlocking stanzas of the pantoum, as we know it in the west, is just one of its varieties. Ladd uses a quatrain form with its abab rhyme scheme with a two-line pembayang from the outside world to start with and a closing two-line maksud to make a related ‘interior’ point. His scattered use of half-rhyme here can seem less persuasive than the full rhyme he quotes in his Malay examples but the pantuns do make their (often playful) point. The last one is probably the best (though perhaps a bit boyish): ‘From the estate’s wall, grey macaques leap / into the laden mango tree. / From your side of the bed, you told me to sleep, / but the night’s so warm, and I want something juicy.’

No less memorable are short stories such as ‘A Neighbour’s Photo,’ ‘Ken,’ ‘Traffik,’ ‘Breakfast in Valparaiso,’ ‘Back Again’ and ‘A Country Wedding.’ The last three are, admittedly, closer to memoir or travelogue than fiction but are no less compelling for that. ‘Traffik,’ at 22 pages, is the most ambitious work in the collection and is a forceful revelation of the more dubious dimensions of the Asian ‘economic miracle.’ If you want to know more about the miserable fate of the orang-utans in Borneo, then ‘Traffik’ is a good place to start. Strangely, Ladd breaks the ‘rules’ of fiction writing by making the characters stereotypes with capital letter titles (‘the Student,’ ‘the Middleman’ and so on) but the story also has a persuasive surreal edge, reminiscent of Peter Carey’s early stories.

In a rather different style to ‘Traffik’ and reminiscent of social realists such as Alan Marshall, are stories such as ‘Ken.’ This story in particular is made from cleverly arranged details with little or no authorial intervention. It certainly involves ‘comment’ but not of the kind that does damage to the particularity of the character portrayed. Its opening sentence establishes both the tone and the method to be used: ‘I hear Ken more often than I see him: the crackle and clatter as he flattens aluminium cans and throws them into a wool-bale cover, the clinking as he sorts empty stubbies and longnecks, sometimes late at night.’

The essays, such as ‘Pantuns in the Orchard’ and ‘Gaudi and the Light,’ are both informative and somewhat personal (as the best essays can often be) but the impulse seems less intense than in the best of the poems and fiction. Stories such as ‘Ken’ and ‘Traffik,’ dissimilar though they are, will probably be what most readers take away from the book, along with poems such as the two fiercely political ones discussed above and lighter, almost humorous pieces such as ‘Radio News,’ ‘Adelaide’ and ‘Spring Café.’

Invisible Mending is undoubtedly a miscellany but it is one in which a reader can enjoy variety while still having a clear sense of the values and preoccupations which hold the whole collection together.

*Geoff Page is based in Canberra and has published twenty-one collections of poetry as well as two novels and five verse novels. He’s also won the Grace Leven Prize and the Patrick White Literary Award, among others. His recent books include A Sudden Sentence in the Air: Jazz Poems (extempore 2011), Coda for Shirley (Interactive Press 2011), Cloudy Nouns (Picaro Press 2012), 1953 (University of Queensland Press 2013), Improving the News (Pitt Street Poetry 2013) and New Selected Poems (Puncher & Wattmann 2013). His Aficionado: A Jazz Memoir is forthcoming from Picaro Press.

*Taken from http://cordite.org.au/reviews/page-ladd/