Νύχτα που στριφογυρίζουν οι εικόνες

Νύχτα που στριφογυρίζουν οι εικόνες.
Καρτερικές γενιές θέλουν ν’ αποτελειώσουν

το ποτήρι που άφησαν στη μέση.

Θαλασσινό κύμα τ’ ανάστημά τους.

Σφιγμένες γροθιές έτοιμες

των ξεπουλητάδων να πατήσουν το ψέμα.

Ενάντια στο σκοτάδι που μυρίζει.

Μορφές μαύρες, αγριεμένες.

Δεν γνωρίζονται μεταξύ τους.

Η ενότητα στο τραγούδι.

Και τα ματωμένα πουκάμισα

παντιέρες στα οδοφράγματα.

Τραπεζάκια σε φοιτητικά δωμάτια

βάρεσαν εγκατάλειψη.

Πεθαίνουν το ξημέρωμα με το τρίξιμο των σφυριών.
Τυλιγμένα κουφάρια σε τρύπια πανωφόρια.

Κι οι γραφές κόκκινες σε μαύρο φόντο.

***

Το φως πνίγεται

Το φως πνίγεται στη σαπίλα και το κρατητήριο.
Άσπροι τοίχοι με χωρίζουν απ’ την όμορφη νύχτα.
Οι σκέψεις καυτός αγέρας
στο θειάφι της απομόνωσης.
Οδοφράγματα στις ψυχές μας.
Μα θα χτυπήσω το πνεύμα της φθαρμένης προστασίας.
Θα ξεσκίσω την προδοσία στον μακρύ μου δρόμο.
Την καταραμένη διαλεκτική του κατεστημένου
θα μετατρέψω σε συντρίμμια.
Ας πλημμυρίσει η πορεία της ζωής μας
μ’ ανέσπερο φως.
Ας πέσουν οι μάσκες απ’ τα παλιά μας προσωπεία.
Ας εκλείψει ο φόβος του ξεσηκωμού.
Ας ωριμάσει μέσα μας μεγάλο το δέντρο
κι έχουμε πολλούς καρπούς να δρέψουμε…

***

Απόπειρα

Η απόπειρα να ορθωθεί η σκέψη
πάνω απ’ την ανία

κι η μνήμη να υπερβεί

την καρυκευμένη λήθη
μένει πάντα επίκαιρη

ως η μόνη δυνατή επιλογή
στο δρόμο για την Άνοιξη.

***

Να γκρεμίσουμε τώρα τα είδωλα

Να γκρεμίσουμε τώρα τα είδωλα.

Ν’ αναιρέσουμε τ’ απόλυτα σκοτάδια.

Να ηχήσουν τεράστιοι αυλοί.

Ν’ αναδειχτεί ο οργασμός μας

σ’ ένα πανδαιμόνιο φωτός.

Να κολυμπήσουμε σε νερά απύθμενα,

έξω από δίνες κι αφρισμένα κύματα.

Η πανσέληνος να μας στέλνει μουσική από ψηλά.

***

Ήρθε η ώρα της ανατροπής

Ήρθε η ώρα της ανατροπής

με μια εκρηκτική αναθέρμανση ανθρωπιάς.
Ήρθε η ώρα να τραγουδήσουμε

με τονισμούς εξέγερσης.

Δυνατούς σαν καταιγίδα.

Σίγουρους σαν ανατολή.

Μακρινούς σαν άστρα.

Ήρθε η ώρα ν’ αναδείξουμε την ορμή μας
στις πύλες του χρόνου.

*Τα ποιήματα αυτά γράφτηκαν στη δεκαετία του 1980.

Μονότονο εμβατήριο
(εικόνα απ’ το μέλλον)

Μονότονο εμβατήριο
βήματα στρατιωτών βαριά
στους δρόμους της άνεργης πόλης
φοβίζουν τα παιδιά
φοβίζουν τα όνειρα,
κάπου σ’ ένα τoίχο φθαρμένο
ανάμεσα σε σπίτια χαμηλά
κι ατέλειωτους χειμώνες
το παλιό σύνθημα
δονεί τις στέρεες παρατάξεις
«το Πολυτεχνείο ζει…»

***

Δικαίωση
Στη Ν.Κ., για πολλοστή φορά

Μέσα στη νύχτα γεννιούνται οι έρωτες
κρυφοί, φοβισμένοι, ανέστιοι
μέσα στη νύχτα ξυπνάνε τα αισθήματα
γυμνά, πονεμένα, αιώνια
αλλά είναι που το ξ(ημέρωμα)
αντίσταση σηκώνουν μαζική
σε τανκς, χαφιέδες και συνταγματάρχες
ελπίδα δίνοντας στους καταπιεσμένους
ναι, αγάπη μου, μην φοβάσαι
η ελπίδα θα ‘ρθεί
η δικαίωση θα ‘ρθεί
να σπάσει τις αλυσίδες μας
και την Ιστορία να γράψει
πάλι απ΄την αρχή.

***

Γαρύφαλλο

Στο χέρι η σημαία
η οργή στα μάτια σου
ποίημα φτιάχνουν
αντάξιο του πάθους σου
για την ελευθερία.

Στο χέρι ένα γαρύφαλλο
η αγάπη στην καρδιά
τείχος υψώνουν
απαραβίαστο
για τη δημοκρατία.

Το σκίτσο είναι του Δημήτρη Γεωργοπάλη (http://www.aksioprepeiakantoxh.com/thematikes/istoria/1598-17-noemvriou-2014-i-epeteios-tou-polytexneiou-se-skitsa)

Το θαύμα

Τι τέλεια κατσίκια τα κατσίκια.

Χτες γεννήθηκαν και πώς ξέρουν κιόλας

με τόση ακρίβεια

όλα τα κατσικίσια πράματα.

Θαρρείς και σπούδαζαν κατσικοσύνη μια ολόκληρη

αιωνιότητα.
 
***
 
Το μεγάλο χάπι του ΟRANGE

Το μεγάλο χάπι του ΟRANGE

είν’ ένας ήλιος πού ‘πεσε στη θάλασσα

είναι

ένας τιτάνιος δίσκος που

παλεύει να γλιτώσει απ’ το νερό
τσιρίζει και
αφρίζει

αφήνοντας φωτός ένα χυμό.

Το μεγάλο χάπι του ΟRANGE

κυνηγημένο από πόνο κ’ ηδονή στριφογυρίζει

Ανεβο
         
κατεβαίνει βράζει και

σβήνει

βάφοντας το νερό πορτοκαλί.

Το μεγάλο χάπι του ΟRANGE

Ησύχασε
διαλύοντας

το σχήμα του που αντιστέκονταν

ησύχασε

κ’ είναι συμφιλιωμένο πια με το νερό

με τον πνιγμό

με όλα.

Το μεγάλο χάπι του ΟRANGE

ταξιδεύει τώρα στις φλέβες μου και

χαίρονται

τα αγαθά των βιταμινών

όλοι

οι κάτοικοι

ως τ’ ακρότατα σύνορα του κορμιού μου.
 
***
 
Οι καημένοι οι φίλοι

οι φίλοι∙

δε φτάνει μόνο να εκτιμώ αυτούς τους ίδιους

θέλουν να εκτιμώ και τις γυναίκες τους

θέλουν να κάνω και με τις γυναίκες τους παρέα

δηλαδή

καλά και σώνει θέλουν

συνένοχους.
 
***
 
Επαφή

Κρατημένος απ’ τον

αλουμινένιο

στύλο του αστικού

σ’ άγγιζα με τον πήχη μου στην πλάτη.

Από κει έβλεπα

από κει άκουγα

από κει οσφραινόμουν.

Ήταν παράθυρο εκείνο το άγγιγμα

ήταν πληγή ηδονής κι ήμουν ποτάμι

ηλεκτρισμένου καταρράχτη απ’ όπου χυνόμουν

στο κορμί σου.
 

Ήρθε το τίποτα σώμα για να γίνει και, από το μάτι και της γλώσσας την άκρη να γίνει

παραπάνω γη.

Λευκό και ταπεινωμένο
πάνω στα επτά άλογά του μνημονεύει τώρα – εκ νέου, το πρωινό που
στον ιδρώτα στρέφεται και στο όνομα.

Ξέρει ποιος είναι για τον καταμερισμό της δέσμης και τίποτα δεν μπορεί τον χρόνο να του αρνηθεί

ούτε οι τεράστιοι ζαρωμένοι καγχασμοί του

Σίγουρο είναι πως πάνω σε αυτόν που φτύνει τον ουρανό, πέφτει του τρόμου το σάλιο,
αλλά εκείνο έσκυψε προτού προφέρει – δεν περιμένει
να γίνει περισσότερο από το πεπρωμένο μόνο
να συνδυαστεί με εκείνο μέσω της λέξης.

Με κάποιο πλαστικό τρόπο τη γεωμετρία ξελογιάζει
τη διυλίζει πάνω σε μια πορώδη πλάκα
με γράμματα επισταμένως χαραγμένη, στο χέρι
μπροστά από το κρύσταλλο αστράφτει

Αργότερα παραδίνεται για το τίποτα,
και απ’ το μάτι
και της γλώσσας την άκρη

*Από το βιβλίο “Επτά-Οι σκύλοι του ουρανού”, Εκδόσεις Leteo, 2010

***

Μύριζες σαν γριά του κάμπου
και κατοικούσες κρυμμένη ένα χωριό
από όμοια σπίτια.

Εκείνη άρχισε να ανατρέχει
στους άδειους δρόμους φωνάζοντάς σε Μάνα,
αλλά δεν σε συνάντησε, γιατί φυλούσες
τις κραυγές σε κουμπαράδες.

Τώρα πλέκουμε μαλλιά
στο χωριό σου και στη ζωή ανάμεσα

*

Ξεσκεπάστηκαν οι φωλιές,
τελικά τα παιδιά σου θα μάθουν να ακούνε
τις μάχες της σιωπής
όπως
έχεις υφάνει τις μοίρες καθώς ηρεμείς
-από το δέρμα σου σχεδίασες τους δρόμους-.
Τα βήματά μας τώρα πλησιάζουν
στα μπαούλα σου το αυτί,
εσύ σου γράφεις τις ρίζες στα χείλη,
σου βγάζεις απ’ τα κόκαλα τη ζωή,
και στο όνομά σου τεντώνεις
αστέρια ενώπιον του κόσμου.

Ξεγυμνώθηκαν οι κραυγές,
η Γη γεμίζει
από φωνές που φύλαξες
 
*Από το βιβλίο “Η Λίλιθ αναμασά, Συλλογή Ζιγκουράτ”, Ateneo Obrero της Χιχόν, 2002.
 
*Η Yaiza Martínez (Λας Πάλμας ντε Γκραν Κανάρια, 1973), είναι πτυχιούχος Ισπανικής Φιλολογίας από το Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης. Έχει εκδώσει 5 ποιητικές συλλογές και μια νουβέλα. Ποιήματά της έχουν συμπεριληφθεί σε εκδόσεις σημαντικών πολιτισμικών φορέων. Είναι επίσης μεταφράστρια και αρχισυντάκτρια στο περιοδικό Επιστημών και Ανθρωπιστικών Επιστημών «Tendencias21» http://www.tendencias21.net

**Από την Ανθολογία Σύγχρονης Ισπανικής Ποίησης, εκδόσεις vakxikon. Μετάφραση: Άτη Σολέρτη.

Αδιόρατες σκιές
στο παραπέτασμα του χρόνου
καθώς η μετάβαση
ολοκληρώνεται
πανάρχαια
σίγουρη
παντοτινή
η ώρα της σίγουρης απόφασης
η μέρα που μετουσιώνεται σε νύχτα
με τις τελευταίες της αναλαμπές
να αντιστέκονται
αλλά το σκότος να επέρχεται πιο ισχυρό
κάνοντας τις αισθήσεις
να λουφάξουν
ή να διεγερθούν
υπόγεια
αλλά αποφασιστικά
προς το όποιο αύριο…

*Το ποίημα γράφτηκε τη Δευτέρα, 14 Νοέμβρη 2016, ως έμπνευση μετά από παρατήρηση φωτογραφιών από την φίλη Ευαγγελία Τύρλα στη σελίδα της στο Facebook. Οι φωτογραφίες είναι από τη χθεσινή πανσέληνο που όμως στη Μελβούρνη επισκιάστηκε εν μέρει από σύννεφα, παρουσιάζοντας ατό το ανεπανάληπτο θέαμα… Εδώ μια από τις φωτογραφίες.

Η ποιητική συλλογή της Ασημίνας Ξηρογιάννη “Εποχή μου είναι η ποίηση” μεταφράστηκε από τον Μισέλ Βόλκοβιτς και κυκλοφορεί στα γαλλικά από τις εκδόσεις Le miel des anges.

Η Ασημίνα Ξηρογιάννη, στην τρίτη της ποιητική συλλογή, αναλαμβάνει να υπερασπιστεί την ποίηση «στους χαλεπούς καιρούς». Με ασπίδα τη δύναμη των λέξεων και με δόρυ τα εκφραστικά μέσα της εποχής και τον εσωτερικό κόσμο που αναταράσσεται από την αντιποιητικότητα, η ποιήτρια αντιστέκεται διατηρώντας πάντοτε την απορία του ποιητή, την αμφιβολία που ολοένα και γεννάται από τον ρευστό κόσμο. Ποιος θα νικήσει στο τέλος;

RÉACTION

On me dit tout le temps
écris sur ton époque
sur ta ville
sur les gouvernants bien carrés
sur le mémorandum du FMI
sur les Européens
sur les manifs des indignés
sur la perte de l’identité nationale
sur les scandales politiques
sur la dignité disparue
sur notre pays vendu tout entier
sur la crise
sur l’avenir incertain
sur les jeunes au bout du rouleau
sur la génération des 400 euros par mois
et tout le reste.
Mais moi je n’écrirai que sur la poésie.
Qui m’aide à supporter tout cela.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ

Μου λένε συνέχεια
γράψε για την εποχή σου
για την πόλη σου
για τους τετράγωνους κυβερνώντες
για το μνημόνιο
για τους Ευρωπαίους
για τις διαδηλώσεις των αγανακτισμένων
για την κατάλυση της εθνικής ταυτότητας
για τα πολιτικά σκάνδαλα
για την απώλεια της αξιοπρέπειας
για το γενικό ξεπούλημα της χώρας σου
για την κρίση
για το αμφίβολο μέλλον
για τους ξοφλημένους νέους
για την γενιά των τετρακοσίων ευρώ
και άλλα παρόμοια.
Μα εγώ θα γράψω μόνο για την Ποίηση
Που με βοηθάει να τ΄αντέχω όλα αυτά.

***

Immigré

A-patride, voilà ce qu’il est devenu
sans connaître
le sens de ce –a.
Mais son corps, lui
sait bien
ce que signifient
les –a privatifs.

MΕΤΑΝΑΣΤΗΣ

Α-πολις κατάντησε
κι όμως δεν ξέρει να σου πει
πώς λέγεται αυτό το -α.
Μα το σώμα του
ξέρει καλά
τα στερητικά τα άλφα
τί σημαίνουν.

***

Dis-moi,
pourquoi écris-tu des poèmes
quand nous sommes sans lecteurs ?
Les gens désespérés
sont sortis dans les rues.
La poésie dirait-on n’est qu’un souvenir lointain,
un art décoratif…
Il y a aujourd’hui la vie à préserver.
Il y a les enfants,
et les enfants, les mots ne les font pas grandir.
Aujourd’hui ce qu’il nous faut c’est des bras et des corps
et puis des revolvers
qui assassineront doutes et atermoiements.

Πες μου,
γιατί να γράφεις ποιήματα
όταν δεν υπάρχουν αναγνώστες;
Οι άνθρωποι απελπίστηκαν
και βγήκαν στους δρόμους.
Κι η ποίηση μοιάζει τώρα μακρινή ανάμνηση,
μια τέχνη γραφική..
Εδώ υπάρχει η ζωή που πρέπει να διασωθεί.
Υπάρχουν τα παιδιά
και τα παιδιά δεν μεγαλώνουν με λέξεις.
Εδώ χρειάζονται χέρια και σώματα και περίστροφα
που θα δολοφονούν τους δισταγμούς και τις αναβολές.

***

Poétique nouvelle

Associe le mot
à l’époque.
Associe le poème
au visage humain.
Crée une poétique nouvelle.

ΝΕΑ ΠΟΙΗΤΙΚΗ

Σύνδεσε τη λέξη
με την εποχή.
Σύνδεσε το ποίημα
με το πρόσωπο του ανθρώπου.
Φτιάξε μία νέα ποιητική.

*Από τη συλλογή “Mon époque, c’est la poésie” που μόλις κυκλοφόρησε στα γαλλικά, σε μετάφραση Μισέλ Βόλκοβιτς.

Αναγραμματισμός

Θα με βρεις στο απρόσμενο της μελαγχολίας ή στο στενάχωρο μιας ακόμα ημέρας. Αν τυχόν δε με εντοπίσεις, δε θα ’ναι ακόμα η ώρα. Έπειτα, αναλώνεσαι στο περί-μενε. Το άγνωστο θα παραμείνει άγνωστο και ’σύ ένας ακόμη άντρας χωρίς ηλικία.

Αϋπνία. Πού είναι τα χάπια μου; Θα μείνω μαζί σου για να μπορώ να ερμηνεύω τους εφιάλτες μου. Πού είναι η καρδιά σου; Κενό. Αδιέξοδο. Θέλω να βρίσω. Να πετάξω έπιπλα, βιβλία και ρούχα απ’ τα παράθυρα. Να ηρεμήσω σ’ έναν άδειο από παρουσίες χώρο. Μανία με αντικείμενα, μανία με λέξεις, μανία με στάσεις, θέσεις, σκέψεις, μυρωδιές… Έπειτα, διασχίζεις εν αγνοία σου τα σύνορα της συνείδησης. Είναι αργά, σου λένε… Είναι αργά. Αργά…

Και ’σύ, απών.

***

Περιττό

Δεν υπήρχε λόγος να σ’ αμφισβητήσω. Μου ζήτησες να σου γράψω μια σελίδα και σου ’γραψα. Να πετάξω τα παλιά σου ρούχα και τα πέταξα. Να σε συνοδεύσω στην τελευταία μας έξοδο και το ’κανα. Κι ας ήμουν -όπως μου ’πες το επόμενο πρωί- πρόχειρα ντυμένος.
Διπλώνω το αριστερό μανίκι. Το δέρμα από κάτω ξηρό. Το σώμα, σκέφτομαι, είναι πληγή. Λογαριάζει πάντα μ’ επιθυμίες και χάνεται. Κουράζεται απ’ το βλέμμα των άλλων κι αγριεύει. Πες το αμηχανία, πες το απόγνωση, το σίγουρο είναι ότι μαζί του γεννιέται μια ανερμή-νευτη κατάρα που το οδηγεί προώρως στη φθορά.

***

Μετά από ψιλόβροχο

Παρεξήγηση. Δείχνεις αγριεμένη τα δόντια σου, αρπάζεις την τσάντα σου και φεύγεις. Έμειναν δυο-τρία αλαφιασμένα βλέμματα να βολοδέρνουν στο κενό. Έπειτα, το ’ριξα στις κακές συμπτώσεις. Ό,τι πρόλαβα να περισώσω, κάποιες άπραγες σκέψεις ή λίγες μετρημένες συγγνώμες που δε βοήθησαν ποτέ κανέναν.

Ρώσικη ρουλέτα οι στιγμές μας. Σαν μας κάτσει το αναίτιο… Κι έτρεξα να σε προλάβω. Ζητούσα τις παλάμες σου. Μάταια. Χάθηκες μέσα στο ψιλόβροχο. Πήγες να επιβιώσεις, είπες, σε δυσκολότερα κλίματα.

*”Θα φύγεις νύχτα”, εκδόσεις Φαρφουλάς, 2012.

Σεισάχθεια στον ήλιο

Μπορούσες να διακρίνεις τις ώρες
1520 ακριβώς

από την πλημμυρίδα του φωτός

τα άνθη είχαν λυγίσει τη μέση τους
η γη δεν ήταν παρά μόνο κοντά
κι εκείνη βρισκόταν ήδη τόσο μακριά
που θα την άγγιζες

έστω και μέσα από σχισμή στα κάγκελα
είχε προλάβει να απορρίψει λέξεις όπως
επιστροφή, ερημιά, επωδός
και δεν θα σε γνώριζε.
Είχε άλλες
εκόμα, εσφαλώς, ερμονία

σε λίγο ο δρόμος θα ξεφόρτωνε οχήματα
ο ουρανός θα ξεφόρτωνε άστρα

ο λόφος θα ξεφόρτωνε βουνά

το χρέος θα ξεφόρτωνε ανθρώπους
η γη θα ξεφόρτωνε την κίνησή της

μόνο φως κι ούτε σκιά
ούτε φιλιά ούτε τίποτα
το Βερολίνο δεν υπήρχε
ούτε και το τείχος

***

Σημειώσεις ενός σημείου στίξης

Ο κόσμος κατέβηκε στο κεφάλι του

είχε καταβροχθίσει τους γείτονες του

και στρογγύλευε συνέχεια

σε κάθε βήμα τσουλούσε πάνω στα χορτάρια
δεν μπορούσε να ανέβει ούτε στις χαραμάδες
και δεν περνούσε τις σχισμές
και σε κάθε άνοιγμα των χειλιών κάποια λέξη θα προέκυπτε
ταιριαστή θα ήταν

σήμερα, ίσως, αυτή, εγώ, πέρα, θέλω
Θα κοίταζε οτιδήποτε σφαιρικά
Θα μιλούσε οπωσδήποτε σφαιρικά

Θα έφτιαχνε σκιά αναμφίβολα σφαιρική
Με σφαιρικό τρόπο όλα τα προηγούμενα
Είναι μια τελεία

Κοπανάει τον αέρα

με τον τρόπο που όσοι μετεωρίζονται
μεταξύ άλλων ανθρώπων

σχηματίζουν το τέλος

***

Μια πόλη για τον Φραντς

Αγαπημένε μου Φραντς

δεν είναι που το πρόσωπό σου ξεχειλώθηκε
και μοιάζει με λαμπαδιοδρομία

εν μέσω τουριστών

ούτε το γεγονός πως οι λέξεις σου φτώχυναν
και ο Πατέρας εμφανίζεται να υπαγορεύει

την ανησυχία και τις κραυγές που χύνονται
ούτε και τα δοκάρια που πήραν το όνομά σου
ούτε φυσικά πάλι ότι σε έκαναν έρμαιο
συναισθηματικής αδυναμίας

μιας μιζέριας απόλυτης, αυτο-καταστροφικής
που βαστούσε λέξεις σαν κομποσκοίνι

και στέκεται σαν γιορτινός φάρος

για να απομακρύνει τη θλίψη από τα πατώματα

είναι που η προκυμαία και η γέφυρα

δεν είναι τα μέρη για να σχηματίζονται ουρές πίσω από ομπρέλες
και φωνές πολύγλωσσες και καλντερίμια με χάρτες

αλλά εκεί που σπαράσσουν τα καράβια

αλλά εκεί που στόματα ξεδιψούν

αντίκρυ στο βάθος και στη γεωμετρία των τόπων

αλλά εκεί που οι αγαπημένοι συναντιούνται

όταν χωρίζονται από τις όχθες

και φεύγει ο ένας προς δυσμάς

και η άλλη προς ανατολάς

αλλά εκεί που οι σειρήνες

την νύχτα ανεβαίνουν για να προσευχηθούν

αλλά εκεί που οι γυναίκες δοκιμάζουν την αντοχή

της ίδιας τους της σάρκας

πριν τοποθετήσουν την μοίρα τους

στα χέρια των αγαλμάτων

Φραντς η πόλη σε πλημμύρισε και δεν μαζεύεσαι

ούτε με σφυρί
ούτε με καλέμι

είναι καιρός να γίνεις το ποτάμι

*Από τη συλλογή “Η θάλασσα με τα 150 επίπεδα”, εκδόσεις “Κουκούτσι”.