Kishore Ryan Reviews
The Landing by Paul Croucher
Transit Lounge, 2017

While Paul Croucher has previously published A History of Buddhism in Australia 1848-1988, this is his first poetry collection. Embedded within the poet’s attention to nature is a Buddhist understanding of suffering as a necessary part of existence and at times his spiritual beliefs are expressed explicitly. In ‘Theravadin’ the speaker asks his ‘Ajahn’ (teacher) why he has been reincarnated and is told: ‘Not enough suffering / the first time’. The notion of ‘samsara’ – the cycle of birth and death to which non-enlightened beings are subjected – is reiterated in ‘After All’, a poem in which a courtesan states, ‘there’s / no future, / but there’s / no / end to it’. At first the courtesan’s attitude seems almost despondent, but this is undermined by the speaker’s description of an idyllic landscape:

In the sutra
the courtesan

says to
Sudhana

there’s
no future,

but there’s
no

end to it,
in the

foothills
of Nepal,

in the
clouds

of the
countless

rhododendrons.

Croucher’s tight enjambment – the poem consists of a single sentence spaced over eight couplets and a monostich – necessitates a pause after every couple of words. The pacing reinforces the Buddhist mindfulness and mystical themes of the book. That is, the poet’s spiritually informed comprehension of impermanence is both thematically and formally visible.
‘On a Bus Somewhere to the West of Minneapolis’, one of several poems which make reference to Croucher’s poetic influences, begins with the lines, ‘with a cask of wine / and a lover of Lorine / Niedecker’. At his best, Croucher, like Niedecker, demonstrates imagistic precision while maintaining a personal tone. Both poets are also very much concerned with the natural world and rural life, or at least the non-urban aspects of suburban life. For example, the opening couplets of ‘A Solitary Garden in the Seventies’:
Broad beans
in the winter sun.

The sounds of trucks
in the breeze.

Meghan O’Rourke and A E Stallings, in a 2004 review of Niedecker’s Collected Works, identify some of its main features, three of which show revealing relationships with Croucher’s poetics. These are ‘a chariness with syllables … the ‘I’ of the poet condensed out of existence … and a refusal to sentimentalize’, all of which are displayed in one of Niedecker’s untitled poems:

Popcorn-can cover
screwed to the wall
over a hole
so the cold
can’t mouse in

Niedecker, like Croucher, writes with a certain laconicism. In Niedecker’s words, ‘certain words of a sentence – prepositions, connectives, pronouns – belong up toward full consciousness, while strange and unused words appear only in [one’s] subconscious.’ In other words, her ‘chariness with syllables’ results from a prioritising of words she deems as expressive of something subliminal – ‘laurel in muskeg / Linnaeus’ twinflower’, or ‘mud squash / willow leaves’ (‘Wintergreen Ridge’) – over words whose principal function is grammatical. This is not to say that her poems are ungrammatical, rather there is a hierarchy with regards to the types of words she is likely to edit out.
Whereas Niedecker’s poems are syntactically economical, Croucher’s ‘chariness’ manifests in heavily enjambed verse with very few words per line. Moreover, his poems do not always conform to the rules of grammar and tend to be fairly quotidian – no precedence is given to unusual words. Croucher’s ungrammaticality is a technique which seems to evoke both stillness and a spiritual incompleteness – a sense that everything is temporary and therefore trivial. ‘Zen Keys’, for example, is a poem that consists of only two dependent clauses:

Recalling
how Thich Nhat
Hanh lost his

temper with
Frank, who had
lost his

keys.

In contrast to Niedecker, Croucher’s ‘I’ is not ‘condensed out of existence’ per se, rather the significance of ‘I’ is undermined by the spiritual tone of the book. For example, ‘A Proceeding’ from the ‘Arboreal’ sequence, is ostensibly about a mundane situation. On the surface, it deals with the speaker’s future lack of comfort, but there is also an implied reverence for nature:

A spring wind’s
snapped

the branch
of the

gum tree
which in

summer
was to shade

my room.

At times The Landing shows comparatively less of a ‘refusal to sentimentalize’:

The ordinary
things, like

a water buffalo
with a dozen

birds on
its back.

His focus on nature and the absence of a verb gives the poem a haiku-like quality, a sense of stillness suggestive of transcendence. However, the way in which the presence of the speaker is implied is a little self-conscious. That is, the image of the water buffalo is intellectualised, albeit very slightly, by the inclusion of the initial four words, ‘The ordinary / things, like’, whose gratuity, although slight, make the poem sound, if not faintly sentimental, at least un-Niedeckeresque.
Perhaps the most Niedeckeresque feature of Croucher’s poetics is his application of rhyme. Just as Niedecker frequently uses one-off occurrences of rhyme in her short poems – ‘My friend tree / I sawed you down / but I must attend / an older friend / the sun’ – Croucher, in the second section of his extended poem ‘The High Country’, rhymes only the first two lines of the first tercet:

As the embers
and the ambers
of the morning

become one
with an acid
clarity, we’ve

of a sudden
the immanence
of cattlemen

Once again Croucher’s heavily enjambed free verse requests a certain mindfulness of the reader. The poet’s newfound ‘immanence’ is something that he supposes is possessed by cattlemen because of the time they spend with animals in nature. The speaker’s epiphany, therefore, is based on a projection of his own philosophical beliefs and is perhaps a romanticisation of non-urban life. Whether or not the speaker’s epiphany is nothing but a temporary delusion is perhaps irrelevant. When the speaker in ‘Libre’, on the other hand, supposes that plants are sentient this seems somewhat incongruous with the animistic voice of the book:

Peach blossoms
blown

across the field
like snow.

Each knowing,
since the

beginning
of time,

where they will land.

The presence of the poet, despite the absence of the first-person pronoun, is perhaps too forceful. His anthropomorphisation of peach blossoms does not enhance the spiritual or immaterial qualities of nature, rather it does the opposite, it invalidates them. The romanticised ending jeopardises the impact of the first two couplets, which by themselves have the potential to be autotelic and reminiscent of William Carlos Williams.
Williams’ ‘Red Wheelbarrow’ happens to be the namesake of Croucher’s recently-closed bookshop in Brunswick, Victoria and The Landing, although at times less linguistically precise, is recurrently redolent of his work – ‘Rust / in a basin / left out / in / the rain’ (‘Rust’). Moreover, Williams’ famous tenet ‘no ideas but in things’ is quoted in ‘The High Country’. Following his epiphanic encounter with immanence, the speaker goes on to admit that writing about spiritual occurrences is a form of unnecessary intellectualisation. He defines his cattlemen-like capability as something
in which there’s

no Baudelaire,
no Satan,
no cosmic feud.

No abstractions
in the
log book.

Only
gratitude.

The ‘no’ anaphora combined with end-stops stand out against the other severely enjambed lines and this technique develops into something of a motif:

No coins.
No prayers.
No fountains.

(‘Chinese Pastoral’)
No wing.
No prayer.

(‘A Dream of the View From the Monastery On Khao Laem Dam’)
No positioning.
No posturing.

(‘A Drink With Eric’)

The occurrence of profound gratitude, according to the speaker in ‘The High Country’, is a non-cerebral experience analogous to Williams’ theory of poetics, which Croucher interprets from a Buddhist perspective to imply that what exists only in one’s head is meaningless:

And although
in the clear
light this

might be
an idea

it’s one that’s closer

to having no ideas
but in things.

Just being here.

[…]

we’re nothing
if not
in the flow
of things.

*Kishore Ryan recently interned at Cordite Poetry Review and is currently studying composition and literature at Monash University. He is the son of the poet Max Ryan, whom he plays in a band called Hexham with. He also plays drums with Mick Turner (Dirty Three) and Lisa Salvo (On Diamond). His composition ‘I Purchased Two Donkeys’ for percussion and electronics will be performed at the 2018 Bendigo International Festival of Exploratory Music by Line Upon Line (USA). His poems have been long-listed in Poetry Society’s National Poetry Competition and published in Malevolent Soap. He was also a semi-finalist in 92Y’s 2016 Discovery/Boston Review Poetry Contest.

**Taken from Cordite Poetry Review at http://cordite.org.au/reviews/ryan-croucher/

Πεπρωμένο

Ποιητής μπορεί να γίνει
όποιος είναι ανίκανος να γίνει Άγιος…

El Floridita Bar

Ο τρελός κι η θάλασσα…
Ξέρω πως θα με καταπιείς γι’ αυτό και θα σε σκοτώσω…

Ο σοφός κι η θάλασσα…
Ξέρω πως θα με καταπιείς γι’ αυτό και σ’ αποφεύγω…

Ο ποιητής κι η θάλασσα…
Αν δεν σε δαμάσω δεν είμαι άξιος να με πνίξεις…

Μέσα μου πάντα πάλευα μια θάλασσα
μα δεν ήμουν τρελός
ούτε σοφός
κι οι λέξεις
έρχονταν στον ύπνο μου
να με κοροϊδέψουν…

Κραυγή

Κύριε Μπουκόφσκι…
Ελάτε να σας κεράσω μια ντουζίνα μπίρες…
Ελάτε να παίξουμε μπουνιές…
Κι ανάμεσα στα αίματα και τα στάχυα
να φωνάξουμε στο φασίστα το θάνατο
πως οι σκέψεις δεν πέφτουν νεκρές…

Το τέρας

Λοχ Νες…
Βικτώρια…
Βαϊκάλη…

Παντού ζει
ένα τέρας
ανυπότακτο
ίδιο
με την ψυχή του…

Άφεση

Σ’ εκείνες τις άκυρες μέρες
που σε παίρνει
ο διάβολος απ’ το χέρι
και σε οδηγεί στην μυστική
χρονορουφήχτρα της λησμονιάς…

Αφέσου, μα κράτα
τα μάτια και τα χείλια
σφραγιστά…

Ελευθερία

Η ελευθερία είναι θέμα
αναπνοών…

Συνωμοσία

Απ’ το τίποτα γεννιέται ένα ποίημα…
Μην ακούς τα κρίνα που συνωμοτούν…

Ντόμινο

Κάποτε
θα παίξουν
ντόμινο
οι ψυχές…
Πρώτη θα πέσει η δική μου…
Πάντα κάποιος πέφτει πρώτος…
Έπειτα ορδές…
Ακολουθούν…

Προσευχή

Αμήν…
Έφτασα επιτέλους εκεί
που τόσα χρόνια
προσευχόμουν…
Βρήκα αυτό που έψαχνα…
Αυτό το σπουδαιότατο Τίποτα
και το έκανα για πάντα δικό μου…

*Από τη συλλογή “Μηδέν γραμμάρια”.

στην Κ.Σ.

[Αυτοσχέδιο στη μέση του μπαρ]

Εσύ γράφεις
Κι αυτοί καγχάζουν στα καφενεία
Παίζοντας ζάρια και χαρτιά
Και βλαστημώντας τα αόρατα
Τα ανείδωτα των τυφλών•
Έτσι περνούν οι νύχτες στη σειρά
Πιο βιαστικές και από τις μέρες
Που πέταξες πίσω σου
Όταν υπήρχες τάχα
Εδώ ίσως και αλλού
Μέσα στα αλλόκοτα όνειρα
Βαθιά μέσα στον παρήγορο ύπνο
Όπου ακόμη λες πως συναντάς
Φιλιά και χείλη αγαπημένων
Κοριτσιών που θυμάσαι να γελούν στο φως
Τού ήλιου τού μεσημεριού μιας μέρας
Και συνεχίζεις
Το μελάνι τελειώνει
Τα χαρτιά αρπάζουν φωτιά
Το αίμα σου στάζει
Σταγόνα τη σταγόνα
Μέσα σε σκόρπιους στίχους
Όπως αυτοί που διαβάζεις στους τοίχους
Των έρημων δρόμων που κρύβουν καλά
Την έξοδό τους προς τον παράδεισο
Και φτερουγίσματα αγγέλων
Στην πόλη που δείχνει
Το ωμό της πρόσωπο
Στους ανήμπορους ν’ αντιδράσουν
Εσώκλειστους των παλιών αναμνήσεων•
Δυο χέρια σφίγγουν γερά τα δάχτυλά τους
Μια θερμή χειραψία βαστά τη διάρκεια τ’ ουρανού
Νυχτώνει και παντού πάνω στις στέγες
Γκρεμίζονται τα κομμένα μας φτερά
Και οι μηχανές που είχαμε σχεδιάσει
Για τα όμορφα ταξίδια τού μέλλοντος
Βουτηγμένοι μέσα στον κόρφο τής νύχτας
Στην τρέλα τής νιότης•
Και ας μη θυμόμαστε πια
Πότε ακριβώς υπήρξαμε νέοι
Μόνο ότι γράφαμε τραγούδια
Που κανείς δεν άκουγε
Ν’ αφουγκραστεί
Την άτονη ανάσα που είναι
Το ψιθύρισμά μας τα μεσημέρια
Γι’ αυτό μόλις γίνεται νύχτα περιμένουμε
Τη νεράιδα εκείνη
Μια κόρη που διάνυσε αιώνες
Το σκοπό τραγουδώντας των τριζονιών
Που θα μας αγκαλιάσει
Θα μας κοιμίσει στο στήθος της με νανουρίσματα
Στους πιο γυμνούς καρπούς των κήπων
Και λόγια όπως τα λόγια των πουλιών
Που τ’ άφησαν με θλίψη οι κυνηγοί να ζήσουν
Να κάνουν φωλιά στα ξένα
Γιατί πάντα θα φταίνε οι κακοί καιροί
Θα φταίει η νοσταλγία μιας καλύτερης εποχής
Που νομίζουμε πως θα ζήσουμε αύριο
Ενώ οι θυμωμένοι
Κεραυνοί σε λίγο θ’ ακουστούν
Πώς πέφτουν με κρότο
Και μια αστραπή που θα φωτίσει τα σκοτάδια
Στο γέρο βοσκό και το κοπάδι του
Σε όσα κηρύττουν τη ζωή
Στην ερημιά με χρώματα
Ως και το θρόισμα των φύλλων
Που τσακίζονται
Των φίλων που χάθηκαν ξαφνικά
Για να μη λησμονήσουμε ποτέ
Ότι βαδίζουμε μόνοι•
Έτσι γράφεις λοιπόν
Και ας σε διαβάζουν με θυμηδία
Όσοι θρονιάστηκαν
Ψηλά στα βάθη με σκήπτρα
Τη στιγμή που κάθονται
Ένας ένας στην άκρη τού μπαρ
Γνωστοί και άγνωστοι
Οι νεκροί
Γυρεύοντας να πιουν απ’ τήν απόγνωση
Που κερνάς ολοένα
Για να ξεχάσουν τα πάντα
Και να ξεχαστούν.

Το νεαρό της ηλικίας και το «φρέσκο» της ποιητικής φωνής καταγράφονται στην ιδιαίτερη έκφραση της επιθυμίας, ερωτικής και όχι μόνο, που μπορεί να είναι σε μεγάλο βαθμό ανεπίδοτη, όμως δεν είναι ακυρωμένη, τετελεσμένη ή ανέλπιδη.

Μαρία Δουκάκη*
 
Η ποίηση της Ματίνας Τσιμοπούλου, όπως δηλώνει και ο τίτλος της συλλογής της, Ετεροτοπίες, διανοίγεται σε χώρους και χρόνους που συμφύρονται σε ιδιωτικές και δημόσιες, ψυχικές και κοινωνικές «ετεροτοπίες», σεσημασμένες με διάφορα χαρακτηριστικά, τα οποία θα επιχειρηθεί να σκιαγραφηθούν στην παρούσα ομιλία. Ο χώρος και ο χρόνος του «μέσα», άλλοτε περίκλειστος, άλλοτε πιο ανοιχτός, άλλοτε στάσιμος και άλλοτε ρέων, ξεδιπλώνουν το ποιητικό της πεδίο σε μια συλλογή 34 σύντομων ποιημάτων. Σύντομων είτε ως στιγμιότυπα είτε ως πυκνώσεις είτε ως ρανίδες ζωής.

Το ποιητικό υποκείμενο μετέρχεται της απεύθυνσης σε ένα «εσύ» ή σε ένα «σου» με το οποίο συνδιαλέγεται εν τη ποιητική απουσία του, στις πιο πολλές περιπτώσεις, ωστόσο αυτή η προθετικότητα διαλόγου ή έκφρασης νομιμοποιεί και ξεδιπλώνει την ποιητική χειρονομία. Οι αισθήσεις διαχέονται σε χώρους μυστικοπαθούς ανακάλυψης, όπως η κλειδαρότρυπα, ενώ η ερωτική ενατένιση λαμβάνει χώρα μονομερώς και προσωπικώς. Την κλειδαρότρυπα, ως χώρο περιορισμού της οπτικής και άτοπου χρόνου, ακολουθεί το σχήμα του καθρέφτη. Από αυτό εκκινεί μια, πάλι, ιδιότυπη όραση, με αντικείμενο ενατένισης, αυτήν την φορά, το ίδιο το ποιητικό υποκείμενο ή με ενατενίζουσα την παραμυθένια Αλίκη, που κοιτά μέσα και έξω από τον καθρέφτη, σηματοδοτώντας την κίνηση μεταξύ δύο εποχών, μεταξύ του εντός και εκτός της εκκρεμότητας του απόλυτου έρωτα ή άλλης μιας υπηρεσιακής κουβέντας… Η ερωτική λειτουργία έχει απολέσει τις δυνατότητές της, οι οποίες μπορούν να πραγματωθούν σε κατειλημμένους χώρους, εκτός πρόσβασης, ή στο ονειρώδες σύμπαν της ασυνείδητης επιθυμίας. Στο πεδίο του συνειδητού, το πολύ στο οποίο μπορεί να φτάσει το ερωτικό υποκείμενο, είναι να καταστεί μια άλλη Φερμίνα Δάσα ανεπίδοτων επιστολών.

Ήδη έχουν τεθεί κάποιες από τις ορίζουσες της πρώτης ποιητικής συλλογής της Ματίνας Τσιμοπούλου: έρωτας, χρόνος, χώρος ή, ίσως, άχρονος χρόνος, άτοπος ή «ετερότοπος» χώρος των καταστάσεων που περιγράφονται, αλλά δεν πραγματώνονται. Ο τόνος των ποιημάτων στα πιο πολλά σημεία, υπαρξιακός, εσωτερικός, προσωπικός, χωρίς να γίνεται «κίτρινος» ή να στερείται ενδιαφέροντος ως αυστηρά και περιοριστικά οριοθετημένος. Η συνύπαρξη ενός «εγώ» με ένα «εσύ» συστηματοποιείται, καθώς φυλλομετρά κανείς την συλλογή, σε ένα «εμείς». Αυτό το «εμείς» δε συμβαδίζει συναισθηματικά, παρά δίνει το έναυσμα στο Εγώ να μιλήσει για όνειρα, επιθυμίες και αντινομίες που γεννά αυτή η ποιητική συνύπαρξη, σε διάφορα επίπεδα: παραθέτω από την συλλογή: «Ιδεολογικές συγκρούσεις», Μ’ έχει κουράσει/ η κουβέντα για το κυρίαρχο και το υποτελές/ και σου ζητώ να βάλουμε ταινία./ Εσύ προτιμάς να δεις ειδήσεις/ και πιστεύεις στην αδέσμευτη ενημέρωση., «Θα μπορούσαμε ίσως», Θα μπορούσαμε ίσως να ξεδιψάσουμε στην έρημο/ ή και να διαβάζουμε τη σκέψη των άλλων./ Αλλά δεν θα μπορούσαμε με τίποτα/ να απαρνηθούμε/ τις πιο βαθιές μας αυταπάτες/ και την αδήριτη ανάγκη για λίγο ουρανό.

Ο προσωπικός ψυχικός χώρος, όπως διαμορφώνεται στις Ετεροτοπίες, περικλείει το βίωμα της παιδικής ηλικίας και αθωότητας, ως ζητούμενο νοητής επιστροφής, καθώς στον ποιητικό παρόντα χρόνο το παραμύθι στερείται της παραμυθητικής του λειτουργίας. Αντίθετα, τα υπολείμματά του συνδέονται με «δόσεις αστικού ρομαντισμού» και άρνηση της ερωτικής ανταπόδοσης. Αστικός, με αρνητικές συνδηλώσεις, δεν είναι μόνο ο ρομαντισμός, είναι και το εξωτερικό περιβάλλον, όπου κάνει την εμφάνισή του. Αυτό θα αποτελέσει την «σκηνή» του υπαρξιακού και συναισθηματικού «δράματος» εν «‘Ωρα Αιχμής»: Κανένα τρακάρισμα/ δεν σε ταράζει περισσότερο/ από τον ήχο/ δύο άδειων, περαστικών βλεμμάτων/ που τσακίστηκαν/ πάνω σε τοίχο ακριβούς ασυγχρονίας. «Ιδανικά κι Ανεπαισθήτως» και με καβαφικές καταβολές σχηματοποιεί το υποκείμενο τον προσωπικό του χώρο στο αστικό τοπίο για το οποίο έχει ήδη γίνει λόγος, προκειμένου να συνυπάρχει στα μυστικά δείπνα όσων βαυκαλίζονται με τους «γάμους» τους, ενώ εκείνο, επιστρέφοντας στο γνώριμο περιβάλλον του, «στον κενό χώρο», όπου «απέμεινε μόνο το ολόγραμμά μας» εξερευνά το λευκό πανί της δυνατότητάς (του;) προς την φαντασιακή ευόδωση της επιθυμίας.

Η σχέση με το εξωτερικό κοσμικό περιβάλλον διαγράφεται ως σχέση αλλοτριωμένης απόστασης και συνειδητής κριτικής διάθεσης απέναντι στην σύγχρονη κοινωνία: Ο κόσμος όλος/ κολάζ από συρματοπλέγματα./ και εις τον πάτο της εικόνας/ ίχνη αφόρετων εαυτών/ με όψη μεταχειρισμένων. Το ποιητικό υποκείμενο προκρίνει να «κλείνεται» εις εαυτόν και σ’ εκείνα που νοητά το «ταλαιπωρούν», σε μια αυτοαναφορική έκφραση περί του άχθους της γραφής, ακαδημαϊκής ή ποιητικής: Μπορείς να κλείσεις το καλοκαίρι μου/ ανάμεσα σε δύο λευκές σελίδες στο word/ κι εγώ πάντα θα σκέφτομαι περισσότερα/ απ’ όσα μπορώ να γράψω. Ωστόσο, η ποίηση της Τσιμοπούλου γνωρίζει και στιγμές κατά τις οποίες ριζοσπαστικά διεκδικεί το δικαίωμά της να υπάρχει σ’ αυτόν τον κατά τα άλλα θραυσματικό ή και φοβικό δημόσιο χώρο, αλλά όχι εξατομικεύοντας αυτή της την κίνηση. Μπορεί να επανοικειοποιηθεί τον δημόσιο χώρο και να εξασκήσει τα δικαιώματά της και τις επιθυμίες της σ’ αυτόν, απεμπολώντας την αλλοτριωτική του διάσταση, σε συντροφική σχέση με κάποιον άλλον, έναν άγνωστο ή τον γνωστό, του οποίου το όνομα ξέχασε.

Οδεύοντας προς το τέλος της συλλογής, δυναμική φαίνεται να γίνεται η παρουσία της μνήμης και της λήθης, στο όνομα, πάντα του έρωτα, σχεδόν πάντα του ανεπίδοτου, όπως οι επιστολές προς την Φερμίνα. Το ερωτικό, και όχι μόνο ποιητικό, υποκείμενο καταλήγει στην λησμονιά ως modus vivendi. Έτσι συνεχίζει να «βιοπορίζεται» μέσα στις στιγμές της αμήχανης σιωπής μεταξύ των εραστών, που το ταίριασμά τους δεν είναι γήινο, υλικό και ευτοπικό, αλλά πνευματικό –μεταξύ συζητήσεων για τον Χέγκελ και το Φαινόμενο της Πεταλούδας– και χαώδες, ανίκανο οριστικών και οριοθετημένων σε χρόνο και χώρο απαντήσεων και σταθερών. Και, αν σε αυτήν την περίπτωση η λησμονιά έχει κατά κάποιο τρόπο λυτρωτική ή έστω συμβιβαστική λειτουργία, η περίπτωση της «Ακινησίας» ανθίσταται σθεναρά στις «δοκιμές νάρκης του άλγους», καθώς ο χρόνος μπορεί να ξεγράφει εικόνες, αλλά η μνήμη αποκτά την επώδυνη υπόσταση της πρόσδεσης στην υλικότητα του υποκειμένου, που περιμένει σε μια σχεδόν ανάπηρη ακινησία. Με την προσμονή κλείνει η συλλογή της Ματίνας Τσιμοπούλου, όχι πια εν ακινησία, αλλά σε πνευματική εγρήγορση, για την λέξη που «ΔΕΝ_ΕΧΕΙ_ΕΙΠΩΘΕΙ_ΑΚΟΜΑ_» κι ας κρέμεται από αυτήν η ζωή μας, εμάς πια, των αναγνωστών.

Ο προσωπικός τόνος που έχει ήδη προεξαγγελθεί δεν απέκλεισε την Ματίνα Τσιμοπούλου από την ενσυναίσθηση του κοινού και της πρόσληψης της ποίησής της. Η σύγχρονη, λιτή, μακριά από τυμπανοκρουσίες και ανισορροπίες γραφή της –αν θα μπορούσε να γίνει μια τέτοια γενεαλογία– την «φέρνει» κοντά σε γυναίκες ποιήτριες της Θεσσαλονίκης του ’70 και του ’80, οι οποίες από άλλες καταστατικές θέσεις, ωστόσο με παρόμοια χαμηλή, αλλά σθεναρά αρθρωμένη ποιητική φωνή, εκφράζουν την ταυτοτική λειτουργία της ποίησης. Ταυτοτική, ως προς την απόπειρα ανατομίας ενός χώρου και ενός χρόνου, μη συνεκτικού και γραμμικού, καθώς τέτοιος είναι ο προσωπικός, ψυχικός και πνευματικός χώρος με τον οποίο καταπιάνεται η Τσιμοπούλου. Το νεαρό της ηλικίας και το «φρέσκο» της ποιητικής φωνής καταγράφονται στην ιδιαίτερη έκφραση της επιθυμίας, ερωτικής και όχι μόνο, που μπορεί να είναι σε μεγάλο βαθμό ανεπίδοτη, όμως δεν είναι ακυρωμένη, τετελεσμένη ή ανέλπιδη. Αυτή η πρώτη της λαλιά υπόσχεται την συνέχεια της γραφής στο πανί της δυνατότητας και στο χαρτί της ποίησης, όπου με δοτικότητα κατέγραψε η Ματίνα Τσιμοπούλου την περιδιάβασή της στους «χώρους της», γιατί όχι και στους χώρους μας, ακόμα κι αν αυτοί δεν είναι έντεχνα καταγεγραμμένοι, ωστόσο είναι εμπειρικά βιωμένοι.

*Από εδώ: http://www.katiousa.gr/logotechnia/poiisi/gia-tin-proti-poiitiki-syllogi-tis-matinas-tsimopoulou-eterotopies/

– Θα συμμαχήσω μαζί σας
Μόνον πάρτε αυτά τα φανάρια απ’ τα μάτια μου
Φορέστε μου τα γυαλιά μου
Δεν αντέχω την ανακριτική σιωπή σας
Βγάλτε αυτό το πιάνο απ’ το αυτί μου

– Είναι κρίμα, όμως δυστυχώς
Δεν έχεις πια τίποτα δικό σου να μας δώσεις
Ο καλύτερός σου φίλος
Όλα στα πήρε

Σε τόπο και σε χρόνο δανεικό
μια ιστορία έφτασε στο τέλος
όταν το μεταξωτό κουκούλι
που στοργικά σε σκέπαζε
γέμισε τρύπες

Όχι άλλα βέλη παρακαλώ
Σταματήστε τους δαιμονισμένους τοξότες

*Από τη συλλογή “Ο επαναστατικός κύριος Γκιούλιβερ”, Εκδόσεις ΣΑΙΞΠΗΡΙΚόΝ, Δεκέμβρης 2013.

ένα χάχανο βασιλεμένο,ξέψυχο, που τόπαν διασκέδαση…

Αυτός ο θόρυβος στις καφετέριες
ένας αληθινός θρήνος.
Αλλά και ο βόγγος στις ταβέρνες
μιά ανεμοζάλη.

Αυτός ο δαρμός των μονολόγων
ένας θρίαμβος της παρακμής.
Κανείς κανέναν δεν ακούει
Κι είναι αυτό κάτι που δεν αλλάζει.

Και στη γωνιά εκεί
-κάτω απο τα λαμπιόνια-
ο τραυλός μας εαυτός.
Εικόνα τρανή της νεύρωσής μας.

Πα­ρου­σιά­ζει ο Ει­ρη­ναί­ος Μα­ρά­κης

Ποι­η­τές και ποι­ή­τριες της νέας γε­νιάς πα­ρου­σιά­ζου­με σή­με­ρα στο πε­ριο­δι­κό Ατέ­χνως χρη­σι­μο­ποιώ­ντας στοι­χεία από πα­λιό­τε­ρες δη­μο­σιεύ­σεις μας αλλά και συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας και ποι­η­τές που δεν έχου­με ανα­φέ­ρει στο πα­ρελ­θον, με τα ανά­λο­γα βιο­γρα­φι­κά στοι­χεία και ποι­ή­μα­τα, σε μία προ­σπά­θεια γνω­ρι­μί­ας με φωνές που σί­γου­ρα έχουν να προ­σφέ­ρουν στην σύγ­χρο­νη, ελ­λη­νι­κή ποι­η­τι­κή σκηνή και οι οποί­ες εκ­φρά­ζουν μια υπαρ­κτή τάση που άλλοι χα­ρα­κτη­ρί­ζουν, λαν­θα­σμέ­να, ως “αρι­στε­ρή με­λαγ­χο­λία” κι άλλοι ως “ποί­η­ση της κρί­σης”.

Από αυτή την άποψη, αυτές οι τόσες αντι­φα­τι­κές φωνές με­τα­ξύ τους έχουν, είναι η αλή­θεια, κά­ποια στα­θε­ρά στοι­χεία τα οποία μπο­ρού­με να εντο­πί­σου­με και τα οποία κω­δι­κο­ποιού­νται στο ότι το πα­ρελ­θόν, ιστο­ρι­κό και φα­ντα­στι­κό, πραγ­μα­τι­κό και κα­τα­σκευα­σμέ­νο στα ερ­γα­στή­ρια των αστών ιστο­ρι­κών και οι­κο­νο­μο­λό­γων αλλά και η πραγ­μα­τι­κή ιστο­ρία που γρά­φε­ται κα­θη­με­ρι­νά, συ­νει­δη­τά ή και ασυ­νεί­δη­τα, στους δρό­μους, στις απερ­γί­ες, στα στρα­τό­πε­δα συ­γκέ­ντρω­σης προ­σφύ­γων, στις ουρές της Εφο­ρί­ας και των ΚΕΠ, στα σπί­τια με έλ­λει­ψη θέρ­μαν­σης, στα κα­τα­φύ­για αστέ­γων είναι το υπό­βα­θρο που ανα­πτύσ­σε­ται αυτή η τάση της ποί­η­σης μας που κά­ποιοι ονο­μά­ζουν ποί­η­σης της κρί­σης ή και ποί­η­ση της αγα­νά­κτη­σης ενώ υπάρ­χουν κι αυτοί που αρ­κού­νται σε μια ιδε­α­λι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση αυτών των ζη­τη­μά­των ή και σε μία, ηθε­λη­μέ­νη στις πε­ρισ­σό­τε­ρες φορές, άγνοια αυτών των ζη­τη­μά­των.

Ξε­κι­νά­με με τον Πα­να­γιώ­τη Πα­πα­πα­να­γιώ­του (1978) που απο­τε­λεί μια από τις πιο εν­δια­φέ­ρου­σες ποι­η­τι­κές φωνές της νέας γε­νιάς. Η πρώτη του ποι­η­τι­κή συλ­λο­γή “Σα­πράν­θρω­ποι” (2012) που κυ­κλο­φό­ρη­σε από τις εκ­δό­σεις Ρέω, εμ­φα­νί­στη­κε σαν ατο­μι­κή αυ­το­έκ­δο­ση και αυ­το­έκ­φρα­ση της προ­σω­πι­κής οργής και αη­δί­ας, που ένιω­σε και νιώ­θει ο ποι­η­τής, αλλά και της χα­μέ­νης αγά­πης και απώ­λειας, που νιώ­θει σαν άν­θρω­πος και δη­μιουρ­γός μέσα σε μια κοι­νω­νία που όπως θα έλεγε ένας πα­λιός φι­λό­σο­φος: «Πίνει από κρα­νία σφαγ­μέ­νων αν­θρώ­πων». Τα ποι­ή­μα­τα αυτής της συλ­λο­γής αλλά και γε­νι­κό­τε­ρα η ποί­η­ση του Πα­να­γιώ­τη Πα­πα­πα­να­γιώ­του, κι­νού­νται γύρω από ένα κοι­νω­νι­κό, πο­λι­τι­κό πλαί­σιο αλλά είναι και βα­θύ­τα­τα ερω­τι­κά. Δεν κα­ταγ­γέ­λουν απλά, αγω­νί­ζο­νται για μια άλλη κοι­νω­νία. Υψώ­νουν φωνή μέχρι τον ου­ρα­νό. Ερω­τεύ­ο­νται και αγα­πούν. Αγα­πούν το σώμα κι έρ­χο­νται σε γό­νι­μη αντι­πα­ρά­θε­ση με την επί­ση­μη ιδε­ο­λο­γία, με την κα­τα­πί­ε­ση και τον ιμπε­ρια­λι­σμό. Κι η γλώσ­σα του ποι­η­τή που είναι κοφτή, λυ­ρι­κή, πε­ρι­γρα­φι­κή, σα­τυ­ρι­κή, ει­ρω­νι­κή, χωρίς πε­ριτ­τά στο­λί­δια κι αγνή στις προ­θέ­σεις της, απο­δί­δει με τον κα­λύ­τε­ρο τρόπο αυτά που θέλει να μοι­ρα­στεί μαζί μας ο δη­μιουρ­γός. Πλού­σια σε ει­κό­νες, πε­ρι­γρα­φι­κή και βα­θειά συ­ναι­σθη­μα­τι­κή. Το βα­σι­κό­τε­ρο όλων είναι ότι ο ποι­η­τής δεν πα­ρα­μέ­νει ένας απλός θε­α­τής των εξε­λί­ξε­ων αλλά συμ­με­τέ­χει ενερ­γά στην τα­ξι­κή πάλη και συ­γκε­κρι­μέ­να μέσα από τον χώρο της αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κής αρι­στε­ράς. Όπως υπο­στη­ρί­ζει ο ίδιος, είναι ένας «ποι­η­τής της πα­ρακ­μής», κι αυτό γιατί πε­ρι­γρά­φει μια πα­ρηκ­μα­σμέ­νη κοι­νω­νία, σχε­δόν νεκρή. Γρά­φει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ότι «Μια μπα­λά­ντα της πα­ρακ­μής θα σας πω εγώ / ο ποι­η­τής της πα­ρακ­μα­σμέ­νης επο­χής» κι αυτό μπο­ρού­με να πούμε ότι απο­τε­λεί μια από τις κε­ντρι­κές ιδέες της ποι­η­τι­κής συλ­λο­γής “Σα­πράν­θρω­ποι”. Από την πλευ­ρά μου θα έλεγα πως είναι ένας ποι­η­τής, ικα­νός να αφή­σει ισχυ­ρό το στίγ­μα του στην λο­γο­τε­χνία μας.

Γρη­γο­ρό­που­λος όπως Καλ­τε­ζάς

Σκι­σμέ­νες αφί­σες στην πλα­τεία,
λά­στι­χα σκα­σμέ­να στο δρόμο,
κάδοι σκου­πι­διών κα­μέ­νοι.

Ζεστό αίμα κυ­λά­ει στο δρόμο,
ένα παιδί νεκρό.
Το κρά­τος θριαμ­βεύ­ει στα πτώ­μα­τα,
στους νε­κρούς με­τα­νά­στες, στη γριά,
στο μα­γα­ζά­το­ρα που φο­βά­ται.

Το κρά­τος θριαμ­βεύ­ει στα πτώ­μα­τα,
ο Αλέ­ξης νε­κρός.
Ένα οδό­φραγ­μα στην Πα­νε­πι­στη­μί­ου,
ΜΑΤ τρέ­χουν στην Κου­μουν­δού­ρου,
η δια­δή­λω­ση φου­ντώ­νει.

Ο Αλέ­ξης έπεσε νε­κρός αλλά είναι ζω­ντα­νός.
Ζεστό αίμα κυ­λά­ει στο δρόμο,
όπως στην Πέ­τρου Ράλλη.
Το κρά­τος θριαμ­βεύ­ει στα πτώ­μα­τα
αλλά όχι στους νε­κρούς.

Ήταν 1985, είναι 2008.
Λε­γό­ταν Μι­χά­λης Καλ­τε­ζάς,
λέ­γε­ται Αλέ­ξης Γρη­γο­ρό­που­λος.
Τάξη επι­κρα­τεί στο Βε­ρο­λί­νο της Αθή­νας!
Τάξη επι­κρα­τεί πάνω στα πτώ­μα­τα δύο παι­διών.
Εμείς δεν ξε­χά­σα­με ποτέ!

Σύ­ντρο­φε πιάσε το χέρι μου να κά­νου­με αλυ­σί­δα!

Ο ποι­η­τής Θωμάς Νι­κο­λά­ου γεν­νή­θη­κε στην Αθήνα το 1988 αλλά η οι­κο­γέ­νεια του κα­τά­γε­ται από τον Άγιο Γε­ώρ­γιο, ένα μικρό χωριό στους πρό­πο­δες των Αγρά­φων, όπου οι λαι­κές ιστο­ρί­ες και οι μύθοι της πε­ριο­χής έχουν επη­ρε­ά­σει την προ­σω­πι­κό­τη­τά του, όπως δη­λώ­νει επί­σης. Αλλά μπο­ρού­με να υπο­θέ­σου­με, κι αυτό δια­βά­ζο­ντας τα ποι­ή­μα­τά του και χωρίς να θέ­λου­με να δη­μιουρ­γή­σου­με ένα ψυ­χο­λο­γι­κό-αι­σθη­τι­κό προ­φίλ του δη­μιουρ­γού, ότι η ίδια η πόλη, οι κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­κές συν­θή­κες έχουν επη­ρε­ά­σει τον δη­μιουρ­γό. Μια με­λαγ­χο­λι­κή διά­θε­ση και μια αί­σθη­ση μα­ταί­ω­σης (και στο βι­βλίο του «Έχω δει θεούς να γκρε­μί­ζο­νται» (εκ­δό­σεις Λο­γό­τε­χνον) μπο­ρεί να εντο­πί­σει κα­νείς πίσω από τις λέ­ξεις του αλλά και μια διά­θε­ση για συ­νο­λι­κό­τε­ρη σύ­γκρου­ση με θε­σμούς, κα­τε­στη­μέ­νες αντι­λή­ψεις κι ιδέες με υπαρ­κτά προ­βλή­μα­τα. Τα ποι­ή­μα­τα του δεν είναι μο­νό­πλευ­ρα, δεν έχουν μόνο μία εξή­γη­ση κι η γλώσ­σα τους είναι απλή αλλά όχι απλοϊ­κή, δεί­χνο­ντας με τον κα­λύ­τε­ρο τρόπο ότι όντως απο­τυ­πώ­νε­ται δη­μιουρ­γι­κά η σχέση του ποι­η­τή με την καλ­λι­τε­χνι­κή ελευ­θε­ρία σχε­τι­κά με την εξου­σία και τα ερω­τι­κά, πρό­σκαι­ρα ή μό­νι­μα, συ­ναι­σθή­μα­τα. Είναι ένας ποι­η­τής που συ­μπά­σχει με τα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζει η ερ­γα­τι­κή τάξη σή­με­ρα, με τους πα­λιούς κιν­δύ­νους που ση­κώ­νουν κε­φά­λι αλλά δεν αφή­νε­ται στη με­λαγ­χο­λία, που κά­πο­τε μπο­ρεί να είναι δη­μιουρ­γι­κή αλλά στις πε­ρισ­σό­τε­ρες μπο­ρεί να είναι και κα­τα­στρε­πτι­κή ή ισο­πε­δω­τι­κή, φτά­νο­ντας να νιώ­θει ντρο­πή γιατί, κατά τη γνώμη του, οι αγώ­νες του σή­με­ρα δεν είναι αντί­στοι­χοι με αυ­τούς του πα­ρελ­θό­ντος κα­τα­λή­γο­ντας έτσι να μας καλεί μέσα από την ντρο­πή

Σή­με­ρα νιώθω ντρο­πή

Στον Παύλο Φύσσα

Σή­με­ρα νιώθω ντρο­πή.

Δε θα μι­λή­σω με κρυφά νο­ή­μα­τα
όπως κά­νου­νε οι ποι­η­τές συ­νή­θως.

Σή­με­ρα νιώθω ντρο­πή
γιατί η Ελ­λά­δα που με­γά­λω­σα
έχει πε­θά­νει.

Γιατί ανα­ρω­τιέ­μαι που με­γά­λω­σα
Και αύριο
δεν θα μπορώ να κοι­τά­ξω τους
γεί­το­νες χωρίς κα­χυ­πο­ψία.

Γιατί θα πάψω ν’ ανα­ζη­τώ
στο γέλιο των πε­ρα­στι­κών
την αθω­ό­τη­τα.

Ξέ­ρεις, μπο­ρεί να έχω ένα σπίτι να κοι­μά­μαι
και το φαΐ να μην έλει­ψε ποτέ απ’ το τρα­πέ­ζι μας,
αλλά μέσα μου νιώθω ντρο­πή.

Ξέρω, φταί­ει ο κα­πι­τα­λι­σμός και η κρίση
που γεν­νά­ει τον φα­σι­σμό.

Αλλά εγώ με­γά­λω­σα με τις μνή­μες
ενός άλλου λαού που ήτανε πε­ρή­φα­νος.

Που τους φα­σί­στες και τους προ­δό­τες
τους πο­λέ­μα­γε ξυ­πό­λη­τος.

Γι’ αυτό και νιώθω σή­με­ρα ντρο­πή.

Ο Ντέ­μης Κων­στα­ντι­νί­δης (Θεσ­σα­λο­νί­κη, 1976) αν και πο­λυ­γρα­φό­τα­τος νέος ποι­η­τής δεν είναι ιδιαί­τε­ρα προ­βε­βλη­μέ­νος κι αυτό καθώς ο ίδιος δεν είναι άν­θρω­πος άρα και δη­μιουρ­γός που επι­ζη­τεί να γυ­ρί­ζει μέσα στα λο­γο­τε­χνι­κά σα­λό­νια αλλά πα­ρό­λαυ­τα και κυ­ρί­ως για αυτά ακρι­βώς, ανα­δει­κνύ­ει ότι ο ποι­η­τής έχει το κα­θή­κον να συμ­με­τέ­χει στις κοι­νω­νι­κές διερ­γα­σί­ες ή του­λά­χι­στον να μην στέ­κει, προ­φή­της μο­να­χός και εκτός της πο­λι­τεί­ας, γρά­φο­ντας ποί­η­ση μόνο για να ικα­νο­ποι­ή­σει τα κρυφά και ανο­μο­λό­γη­τα πάθη του. Αντί­θε­τα διεκ­δι­κεί να ταυ­τί­ζε­ται με τη ζωή των άλλων αλλά και να ξε­φύ­γει του υπαρ­ξια­κού αδιε­ξό­δου στο οποίο έχει βρε­θεί και να κερ­δί­σει λίγο τον χα­μέ­νο εαυτό του, έχο­ντας απο­κτή­σει την ώριμη γνώση πως οι ου­το­πί­ες, οι ελ­πί­δες για ένα άλλο, δια­φο­ρε­τι­κό μέλ­λον θα συ­νε­χί­σουν να διεκ­δι­κούν τα δι­καιώ­μα­τά τους μέχρι να γί­νουν πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας επί­σης πως μέχρι τότε δεν θα πά­ψουν να μας προ­βλη­μα­τί­ζουν (το πλή­θος, τον λαό, την ερ­γα­τι­κή τάξη, εμένα, εσάς και φυ­σι­κά τον ποι­η­τή) οι απο­τυ­χί­ες στην εφαρ­μο­γή τους που μας οδη­γούν σε μία βίαια ωρί­μαν­ση τόσο κοι­νω­νι­κά, όσο και ψυ­χο­λο­γι­κά. Δια­βά­ζου­με σχε­τι­κά στο­ποί­η­μα που ακο­λου­θεί, από την εο­εκ­δο­θεί­σα ποι­η­τι­κή συλ­λο­γή του Ντέμη Κων­στα­ντι­νί­δη «Σε κλει­στά βι­βλία» (εκ­δό­σεις 24 γράμ­μα­τα, 2017):

Kεί­νες τις μέρες

Είχε βρει αυτός τρόπο
και τα βό­λευε:
χρό­νια ψάλ­της στους Άγιους Πά­ντες,
ασφα­λι­στής το επάγ­γελ­μα―
είτε αρ­γί­ες είτε κα­θη­με­ρι­νές,
το ίδιο πε­λα­το­λό­γιο
να τρο­μο­κρα­τεί
και να κα­θη­συ­χά­ζει.

Μου­σι­κο­δι­δά­σκα­λο πια,
οι­κο­γε­νειάρ­χη,
διο­ρι­σμέ­νο στη Μ. Εκ­παί­δευ­ση
―ποτέ δεν έδωσ’ αφορ­μή,
λόγο κακό δεν είπε για κα­νέ­να,
κρε­μα­σμέ­νο τον βρή­κα­νε
κεί­νες τις μέρες
του Χρη­μα­τι­στη­ρί­ου.

Ο Ε. Μύρων (1983) γεν­νη­μέ­νος στην Αθήνα με κα­τα­γω­γή από τη Λευ­κά­δα είναι ένας ακόμα αξιό­λο­γος ποι­η­τής της νέας γε­νιάς, ο οποί­ος δια­τη­ρεί το ιστο­λό­γιο http://​a-​lektor.​blogspot.​gr/ και ετοι­μά­ζει την πρώτη του ποι­η­τι­κή συλ­λο­γή (αμέ­σως μόλις συ­γκε­ντρώ­σει τα ποι­ή­μα­τά του από τε­τρά­δια, χαρ­τιά, ση­μειω­μα­τά­ρια, οπι­σθό­φυλ­λα βι­βλί­ων, αιω­ρού­με­νες σε­λί­δες, πα­κέ­τα τσι­γά­ρων και τοί­χους…) Ότι μέχρι σή­με­ρα δεν έχει βγά­λει κα­ποιο σχε­τι­κό βι­βλίο, την ίδια ώρα και στιγ­μή που άλλοι βγά­ζουν βι­βλία σαν σε βιο­μη­χα­νι­κή γραμ­μή πα­ρα­γω­γής, δεν του στε­ρεί τί­πο­τα αντί­θε­τα καλ­λιερ­γεί μια ευ­χά­ρι­στη ανα­μο­νή για αυτό που αργά ή γρή­γο­ρα, δεν έχει ση­μα­σία, θα δια­βά­σου­με. Τα δείγ­μα­τα όμως της ποί­η­σης του αρ­κούν για να γνω­ρί­σου­με μια σεμνή, προ­σε­κτι­κή, με­λαγ­χο­λι­κή, λιτή φωνή και πα­ρου­σία που πίσω από τις ει­κό­νες και τις λέ­ξεις, με ερ­γα­λείο της αυτές τις ει­κό­νες και τις λέ­ξεις, εστιά­ζει στο ασή­μα­ντο και στο ελά­χι­στο για να ανα­δεί­ξει την σω­τε­ρι­κή του με­γα­λειό­τη­τα κα­θι­στώ­ντας το πα­ράλ­λη­λα και σύμ­βο­λο και στοι­χείο μο­ντέρ­νο που κι αυτό με τη σειρά του μπο­ρεί να οδη­γή­σει στην ανά­δει­ξη πολ­λών πε­ρισ­σό­τε­ρων πραγ­μά­των. Η ποί­η­ση του Ε. Μύρων δεν είναι μία χρη­στι­κή ποί­η­ση ενώ δεν κρύ­βει τις κα­βα­φι­κές και κα­ρυω­τα­κι­κές της επιρ­ρο­ές, αν όχι σε επί­πε­δο μορ­φής σί­γου­ρα όμως σε επί­πε­δο ιδεών κι αντί­λη­ψης. Είναι γε­νι­κά μια ποι­η­τι­κή πα­ρου­σία οπωσ­δή­πο­τε αντι­συμ­βα­τι­κή και αι­ρε­τι­κή που δεν αρκεί, κακά τα ψέ­μα­τα, μία πα­ρά­γρα­φος για να ανα­δεί­ξει τη σπου­δαιό­τη­τα της. Θα αρ­κε­στού­με σε αυτά για την ώρα, πα­ρα­θέ­το­ντας δύο ποί­η­μα­τα όπως τα αλιεύ­σα­με από το λο­γο­τε­χνι­κό ιστο­λό­γιο Το Κό­σκι­νο:

Ορυ­μα­γδός

Κά­θο­μαι και χα­ζεύω το τα­σά­κι
ώρες ώρες
Φορ­τω­μέ­νο με σκέ­ψεις
κι απο­τσί­γα­ρα καθώς είναι,
θυ­μί­ζει χω­μα­τε­ρή
ή νε­κρο­τα­φείο
Καμιά φορά ρίχνω
λίγο νερό,
ίσως για να σι­γου­ρευ­τώ
ότι έσβη­σαν οι καύ­τρες
ίσως για να μην ενο­χλεί
η μυ­ρω­διά της απο­σύν­θε­σης

***

Σκή­πτρο και λύρα

“Ἄσε τὰ γύ­ναια καὶ τὸ μα­στροπὸ
Λαό σου, Ρῶμε Φι­λύ­ρα.
Σὲ βά­ρα­θρο πέ­φτο­ντας ἀγριω­πό,
κρά­τη­σε σκῆπτρο καὶ λύρα.”

Κώ­στας Κα­ρυω­τά­κης
“Υπο­θή­και”

Εκεί ψηλά ελ­πί­ζω να γρά­φεις στί­χους και νότες
Ξύ­πνιος από τη νύστα του βρα­χνά κα­τα­λύ­τη
Ελεύ­θε­ρος κα­βα­λά­ρης στων ονεί­ρων τα μήκη
με αε­ρι­κά και νε­ράι­δες συ­ντα­ξι­διώ­τες

Εκεί δε θα σε κυ­νη­γούν πια για τις επω­μί­δες
θα έχεις γλυ­τώ­σει από τα τε­τρά­κρυα χιό­νια
Απέ­να­ντι στο λο­γι­κό θα ‘βαλες ωτα­σπί­δες
ώστε να μην έχει δαι­μό­νια και τε­λώ­νια

Εφηύ­ρες τε­λι­κά κείνο ‘κει το παυ­σώ­δυ­νο
για το βά­σα­νο του χρό­νου, τον βαρύ κασμά,
που θα ‘κανε το ρυθμό τού κό­σμου πιο ρό­δι­νο;

Να πε­ρι­γρά­φεις με ρίμα, τον ου­ρά­νιο μπα­σμά
Εσύ, χο­ρευ­τής του θεϊ­κού ρυθ­μού υπο­φή­της
Τα ψηλά να μα­γεύ­ει της τέ­χνης σου η βα­θύ­τις

Ο Αντρέ­ας Κολ­λια­ρά­κης (Αθήνα, 1982) είναι επί­σης ένας νέος ποι­η­τής με έντο­νες υπαρ­ξια­κές, κοι­νω­νι­κές και καλ­λι­τε­χνι­κές ανη­συ­χί­ες κι ένα άν­θρω­πο που ανα­ζη­τά την ομορ­φιά μέσα στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα. Δη­μιουρ­γός με βαθύ ερευ­νη­τι­κό πνεύ­μα και με αγάπη στον άν­θρω­πο προ­σπα­θεί μέσα από διά­φο­ρες καλ­λι­τε­χνι­κές ανα­ζη­τή­σεις να εκ­φρά­σει την εποχή μας σε συ­νάρ­τη­ση με τον εαυτό του και το κοι­νω­νι­κό πε­ρι­βάλ­λον. Έχει εκ­δώ­σει ΄δυο βι­βλία μέχρι σή­με­ρα: τα Κα­θα­ρά σε­ντό­νια (αυ­το­έκ­δο­ση, Αθήνα, 2014) και τη Χα­ρα­μά­δα (εκδ. Οσε­λό­τος, 2018). Η ποί­η­ση του κι ιδιαί­τε­ρα τα μι­κρού σχή­μα­τος και λιτής αλλά πλού­σιας συ­ναι­σθη­μα­τι­κής έκ­φρα­σης ποι­ή­μα­τα του, απο­τε­λούν μι­κρές βόμ­βες οργής αλλά και μπα­λό­νια δη­μιουρ­γί­ας και χαράς. Πίσω από κάθε λέξη και στίχο κρύ­βε­ται και εμ­φα­νί­ζε­ται μια φωτιά ικανή να κάψει τα σκου­πί­δια της κοι­νω­νι­κής αναλ­γη­σί­ας, μια πνοή ικανή να σα­ρώ­σει όλες τις κοι­νω­νι­κές αβε­βαιό­τη­τες. Ο έρω­τας έχει βα­σι­κό ρόλο στην ποί­η­ση του, επί­σης. Ο έρω­τας και κυ­ρί­ως η ερω­τι­κή μο­να­ξιά και απου­σία. Απέ­να­ντι σε αυτό το βαθύ κοι­νω­νι­κό πρό­βλη­μα ο ποι­η­τής διεκ­δι­κεί να αγα­πή­σει ξανά και να τον αγα­πή­σουν, καί­γε­ται από τη φλόγα της πλη­γής, φλερ­τά­ρει με κρί­σεις πα­νι­κού, θυ­σιά­ζε­ται και έρ­χε­ται ξανά μπρο­στά μας για να επι­κοι­νω­νή­σει μαζί και για να μας χα­ρί­σει τις ιστο­ρί­ες του σε κα­θα­ρά σε­ντό­νια, δη­λα­δή με το βι­βλίο της ψυχής του ανοι­χτό, αγνό, χωρίς να στα­μα­τά μπρο­στά σε εμπό­δια και σε προ­κα­τα­λή­ψεις.

κλαυθ­μώ­νος

σαβ­βά­το βράδυ με απου­σί­ες θε­σμι­κές
γκρί­ζα πο­λύ­χρω­μα φώτα
συ­μπλη­ρώ­νω τα κενά με λέ­ξεις
ένας κιτς εσταυ­ρω­μέ­νος ανά­σκε­λα στο ηρώ­δειο
με απω­θεί
πα­ρά­στα­ση ρηχή
θα βρε­θού­με κάπου απόψε;
ου­ρά­νιο τόξο η κλαυθ­μώ­νος
μια κλού­βα απέ­να­ντι από τη στάση μου
φλερ­τά­ρω κρί­σεις πα­νι­κού και τις ρίχνω

13/6/2015

***

επο­χές

οι επο­χές της βίας
του σπίρ­του μου φωτιά
νεκρά, μικρά, γατιά
και λέ­ξεις σε βι­βλία
οι επο­χές στη βία
του γέ­λιου μου η ηχώ
σε φρέαρ πια ρηχό
του γάτου μου η λεία
οι επο­χές της βίας
φθαρ­μέ­νες αγκα­λιές
του ονεί­ρου μου φω­λιές
μαμές της ιστο­ρί­ας

7/12/2014

Οι γυ­ναί­κες ποι­ή­τριες έχουν επί­σης τη θέση τους στο αφιέ­ρω­μα μας, οι οποί­ες ανα­δει­κνύ­ουν ότι οι γυ­ναί­κες ισό­τι­μα με τους άντρες ποι­η­τές (ή και ακόμα κα­λύ­τε­ρα, γιατί όχι) μπο­ρούν να ανα­δεί­ξουν τις κρυμ­μέ­νες πλευ­ρές του αν­θρώ­πι­νου ψυ­χι­σμού, τους υπαρ­ξια­κούς και κοι­νω­νι­κούς μας φό­βους, εξε­ρευ­νώ­ντας (και στη­λι­τεύ­ο­ντας κατά πε­ρί­πτω­ση) τις αι­τί­ες της κοι­νω­νι­κής αδι­κί­ας και της κα­τα­πί­ε­σης ή επι­κοι­νω­νώ­ντας, πάλι κατά πε­ρί­πτω­ση, με τις αγω­νί­ες της ζωής, με τα προ­σω­πι­κά τους όνει­ρα και τις ελ­πί­δες τους. Σε άλλες πε­ρι­πτώ­σεις ασχο­λού­νται και με τον άντρα, ως σύ­ντρο­φο και ερα­στή ή ως δυ­νά­στη ή με τον απο­τυ­χη­μέ­νο, χωρίς αντα­πό­κρι­ση έρωτα, χωρίς να υπο­κύ­πτουν σε γλυ­κα­νά­λα­τους ρο­μα­ντι­σμούς, απο­δο­μώ­ντας, ηθε­λη­μέ­να ή αθέ­λη­τα, το στε­ρε­ό­τυ­πο της ροζ συγ­γρα­φέ­ως.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, η νέα γενιά ποι­η­τριών έχει να μας δώσει πολλά, τόσο στην ίδια την ποί­η­ση ως τέχνη και τρόπο έκ­φρα­σης, όσο και στην κα­τα­νό­η­ση του κό­σμου μας, πολ­λές φορές κα­λύ­τε­ρα και από κά­ποιον άντρα ποι­η­τή και δη­μιουρ­γό. Η ηθο­ποιός Πε­λα­γία Φυ­το­πού­λου (1972), η οποία γεν­νή­θη­κε και με­γά­λω­σε στην Κα­τε­ρί­νη, απο­τε­λεί μια τέ­τοια πε­ρί­πτω­ση ποι­ή­τριας, με έντο­νη δυ­να­μι­κά δρα­μα­τι­κή και λυ­ρι­κή έκ­φρα­ση στην ποί­η­ση της, που όπως ση­μειώ­νει και ο Νίκος Κα­τσια­ού­νης σε πα­ρέμ­βα­ση του στο πε­ριο­δι­κό «Βα­βυ­λω­νία», έρ­χε­ται να δια­τα­ρά­ξει (με τα ποι­ή­μα­τά της) με άμεσο τρόπο την κα­νο­νι­κό­τη­τα της κα­θη­με­ρι­νής ζωής. Δια­βά­ζου­με, για πα­ρά­δειγ­μα, στο ποί­η­μα της «Κού­κος» από την ομώ­νυ­μη συλ­λο­γή (που απο­τε­λεί το δεύ­τε­ρο βι­βλίο της μετά από Το ραβδί των Κα­λι­καν­τζά­ρων (εκδ. Ίαμ­βος, 2012)) που κυ­κλο­φο­ρεί από τις εκ­δό­σεις «Θράκα»:

στη ζωή μου
δε θέ­λη­σα ν’ αφήσω
|κάτι
πίσω
ούτε στε­ριά
ούτε θά­λασ­σα
τα βρά­δια μο­να­χά
ένα μο­νό­γραμ­μα στα χείλη μου
σα­λεύ­ει
μικρό κήτος εκ­παι­δεύ­ει
τη βροχή μου
μια φτε­ρού­γα Διό­σκου­ρη
ανε­μί­ζει
στο ύστε­ρο της τύχης
που ξέ­χα­σα να κουρ­ντί­σω
οι τρό­φι­μοι με λένε
Κούκο
γιατί περνώ πρό­στυ­χα
τον τοίχο
τους δια­σκε­δά­ζει έπει­τα
ένας χω­ρι­κός να με­λο­ποιεί
την αδιάλ­λα­κτη ανυ­παρ­ξία μου
ένα βαλ­σά­κι του ’30
εγώ τους λέω πα­ρα­μύ­θια
για να μ’ ευ­χα­ρι­στή­σουν οι αθε­ό­φο­βοι
κα­του­ρά­νε τις αλυ­σί­δες τους
να γίνει το πο­δά­ρι τους
κυ­πα­ρίσ­σι σκα­λι­στό
να ’χω κι εγώ
κάπου να κλάψω
στις ντου­ζιέ­ρες μοι­ρά­ζουν σταυ­ρου­δά­κια
και οι ψεί­ρες σα­λιώ­νουν τα καρ­φιά

ενώ στο ποί­η­μα Γε­νι­κή Απο­χαι­ρε­τι­σμού δια­βά­ζου­με:

Εδώ στον ου­ρα­νό έχου­με απ’ όλα
Κα­νέ­να πα­ρά­πο­νο
Οι κα­λό­γριες πε­τά­νε
Κα­νείς δεν κλει­δώ­νει την ομορ­φιά
Ζούμε χωρίς κε­φά­λι
Οι αυ­το­κτο­νί­ες λι­γό­στε­ψαν
Πε­θαί­νου­με κα­νο­νι­κά

Με υπο­χρέ­ω­σαν να κάνω δια­θή­κη
Σου άφησα μια κλω­στή απ’ το γέλιο μου

Με απέ­συ­ραν βια­στι­κά

Η Ρω Δέλτα είναι επί­σης μια ποι­ή­τρια της νέας γε­νιάς, με αιχ­μη­ρή και καυ­στι­κή, ποι­η­τι­κή γραφή, στην “πα­ρά­δο­ση” της Κα­τε­ρί­νας Γώγου – χωρίς να μένει σε μια στεί­ρα όσο κι ανώ­φε­λη αντι­γρα­φή, που δεν συμ­βι­βά­ζε­ται με τί­πο­τα πε­ρισ­σό­τε­ρο από το από­λυ­το, δη­λα­δή με την κοι­νω­νι­κή και προ­σω­πι­κή ελευ­θε­ρία, τόσο τη δική της, όσο και της κοι­νω­νί­ας γε­νι­κό­τε­ρα, φωνή υψώ­νο­ντας γεν­ναία απέ­να­ντι σε κάθε υπο­κρι­σία, απέ­να­ντι σε κάθε κα­θω­σπρε­πι­σμό, υπε­ρα­σπί­ζο­ντας την αλή­θεια με κάθε τρόπο αξιο­ποιώ­ντας τη δύ­να­μη μιας ποί­η­σης που δεν είναι απλά κα­ταγ­γελ­τι­κή αλλά ανε­ξάρ­τη­τη, δύ­να­μη δη­μιουρ­γί­ας. Όπως ακρι­βώς στο ποί­η­μά της «Ανε­ξι­χνί­α­στες δο­λο­φο­νί­ες» που θα βρού­με στην ποι­η­τι­κή της συλ­λο­γή «(Τα) (Αν)επί­και­ρα» από τις εκ­δό­σεις «Ωκε­α­νί­δα»:

Σκο­τώ­στε τους γο­νείς των ποι­η­τών, λοι­πόν,
τους αγα­πη­μέ­νους, τις ιδιαί­τε­ρές τους σχέ­σεις
δο­λο­φο­νή­στε και τους ίδιους αρ­γό­τε­ρα,
όταν, τους απο­δυ­να­μώ­σε­τε και τους μο­λύ­νε­τε ανε­πι­στρε­πτί
τις άμυ­νες εξου­δε­τε­ρώ­στε ύπου­λα, αδιό­ρα­τα…

ποιος ανό­η­τος και λι­γό­ψυ­χος πί­στε­ψε ότι η αλή­θεια
στα­μα­τά­ει
με ηχη­ρές απου­σί­ες και κομ­μέ­νες γλώσ­σες
ή ίσως και ξε­ρι­ζω­μέ­νες καρ­διές,
κορ­μιά άψυχα;

Η Κα­τε­ρί­να Ζη­σά­κη (Λά­ρι­σα, 1984), και με την οποία θα κλεί­σου­με το πρώτο μέρος της πα­ρου­σί­α­σης, ζει κι ερ­γά­ζε­ται στην Αθήνα, είναι άλλη μία ποι­ή­τρια που με την αιχ­μη­ρή και σκο­τει­νή, σχε­δόν ακρο­βα­τι­κή γραφή της ,τολμά να εκ­φρά­σει μια ρι­ζο­σπα­στι­κή γλώσ­σα, η οποία δεν μένει σε μια στεί­ρα κα­ταγ­γε­λία αλλά το προ­χω­ρά­ει και λίγο πα­ρα­πά­νω, προ­τεί­νο­ντας ίσως και μια ει­κό­να και στάση ζωής, επι­θε­τι­κή και οπωσ­δή­πο­τε ασυμ­βί­βα­στη. Ποι­ή­μα­τα της έχουν δη­μο­σιευ­τεί σε πε­ριο­δι­κά και ιστό­το­πους. Συμ­με­τέ­χει στη συ­ντα­κτι­κή ομάδα του πε­ριο­δι­κού Μαν­δρα­γό­ρας, απ’ τις εκ­δό­σεις του οποί­ου κυ­κλο­φό­ρη­σαν το 2014 οι “Ιστο­ρί­ες απ’ το ονει­ρο­σφα­γείο”, στην τε­λι­κή λίστα για Κρα­τι­κό Βρα­βείο Πρω­το­εμ­φα­νι­ζό­με­νου συγ­γρα­φέα. Η “μι­σέ­ρη­μος” είναι η δεύ­τε­ρη ποι­η­τι­κή της συλ­λο­γή.

Πα­ρα­θέ­του­με σχε­τι­κά δύο ποι­ή­μα­τα, ένα από την πρώτη της συλ­λο­γη κι ένα που δη­μο­σιεύ­τη­κε στο τεύ­χος 8 του πε­ριο­δι­κού “Θράκα” (Κα­λο­καί­ρι, 2017):

της απερ­για­κής κι­νη­το­ποί­η­σης

βρέ­χει
συ­νέ­χεια βρέ­χει
και δε μπο­ρού­με μια απερ­γία της προ­κο­πής
χωρίς ομπρέ­λες και βρα­χνούς τη­λε­βό­ες
συ­νέ­χεια βρέ­χει
σκυ­φτοί να μην μπαί­νουν στα­γό­νες στα μάτια
μην πουν πως δα­κρύ­σα­με
λυ­γί­σα­με κι ακόμα δεν άρ­χι­σε το πάρτυ
στους δρό­μους κάθε μέρα πιο πολ­λοί
μ’ ότι έχου­με από σκε­πά­σμα­τα
χαρ­τό­κου­τα κι ένα πο­τή­ρι για ψιλά
όπως και να γρα­φτεί το ΠΕΙ­ΝΑΟ φο­βό­μα­στε
κι ούτε μια απερ­γία

η μάνα λέει μας κο­στί­ζει φαΐ για τρεις μέρες
ο πα­τέ­ρας πα­λιός δε­ξιός πού να τρέ­χει
συ­νέ­χεια βρέ­χει
πο­νά­ει η φωνή μας
τη χρω­μα­τί­σα­με να δυ­να­μώ­σει
μα εκεί­νη τί­πο­τα
ψελ­λί­ζει μόνο
τε­λευ­ταία φω­νή­ε­ντα σε συν­θή­μα­τα έτοι­μα
ούτε που τα πι­στεύ­ει πια
έτσι για τη συ­νή­θεια
για την εκτό­νω­ση και πάλι μέσα
σαν τε­λε­τουρ­γι­κό παλιό
εκ­κλη­σια­σμός την κυ­ρια­κή
άο­πλοι δον κι­χώ­τες και προ­φα­νώς
ο βα­σι­λιάς είναι γυ­μνός και ΠΕΙ­ΝΑΟ
τόσο αλή­θεια που άγονη πια
και βρέ­χει συ­νέ­χεια βρέ­χει
αν είχε ήλιο του­λά­χι­στο θα κά­να­με τη βόλτα μας
θα βλέ­πα­με και φί­λους
τα ερ­γο­στά­σια έκλει­σαν
ποια απερ­γία
η πόλη κοι­μά­ται
σιγά με τους κρό­τους σας
τώρα που συ­νη­θί­σα­με τους πό­νους
απερ­γού­με απ’ τη ζωή
κι όλο βρέ­χει

***

ο πε­θα­μέ­νος ποι­η­τής

ο πε­θα­μέ­νος ποι­η­τής βρί­σκε­ται ακόμα
μες στο συρ­τά­ρι του γρα­φεί­ου του
πάνω απ’ τις κόλ­λες
πίσω απ’ τη φού­ντα (της ουράς της γάτας του)
και δίπλα απ’ το πε­ρί­στρο­φο
που είχε ξε­σκο­νί­σει κά­πο­τε ν’ αυ­το­κτο­νή­σει
μα τον πρό­λα­βε το γήρας

τι λέτε ρε
ο πε­θα­μέ­νος ποι­η­τής χο­ρεύ­ει μες στο στόμα σου
κάθε που ουρ­λιά­ζεις
κάθε που “σύ­ντρο­φοι”
κάθε που “κι άλλο κι άλλο κι άλλο”
ξα­πλώ­νει μέσα στο δέρμα που γδέρ­νουν
τα νύχια σου γιορ­τά­ζο­ντας ή πεν­θώ­ντας
σέρ­νει τις σόλες των πα­που­τσιών σου
κάθε που τρι­γυρ­νάς χα­μέ­νος

ο ποι­η­τής
ο πε­θα­μέ­νος
μια απού­σα πα­ρου­σία ζω­ντα­νή
φά­ντα­σμα μες στο σώμα
και πού και πού σκου­ντά­ει τον γρα­φιά
που μέσα στο συρ­τά­ρι του γρα­φεί­ου του
βρί­σκε­ται ακόμα

(συ­νε­χί­ζε­ται)

*Ο Ει­ρη­ναί­ος Μα­ρά­κης γεν­νή­θη­κε στα Χανιά το 1986, από­φοι­τος της τε­χνι­κής εκ­παί­δευ­σης. Συμ­με­τέ­χει με ποι­ή­μα­τα του στα συλ­λο­γι­κά έργα (e-books) ενώ ποι­ή­μα­τα του έχουν δη­μο­σιευ­τεί σε διά­φο­ρες λο­γο­τε­χνι­κές σε­λί­δες. Αρ­θρο­γρα­φεί στην εφη­με­ρί­δα Αγώ­νας της Κρή­της καθώς και στο δια­δι­κτυα­κό πο­λι­τι­κό και πο­λι­τι­στι­κό πε­ριο­δι­κό Ατέ­χνως. Δια­τη­ρεί το ιστο­λό­γιο Λο­γο­τε­χνία και Σκέψη.

**Αναδημοσίευση από εδώ: https://atexnos.gr/%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CF%84%CE%AD%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%AE%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%B5%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BD%CE%AD%CE%B1%CF%82-%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%B9%CE%AC%CF%82/?utm_campaign=shareaholic&utm_medium=facebook&utm_source=socialnetwork&fbclid=IwAR0yEvUFjct-raFLE65M127cYVq6rxaFAXfl-XmVtyeo76LZWgYSv8FzVfU