ΘΕΜΑΤΑ

Miyó Vestrini: Χειροβομβίδα στο στόμα

Σε έναν κόσμο γεμάτο «εφιαλτικές καταιγίδες και σκοτεινές πεδιάδες», η ποιήτρια από τη Βενεζουέλα μιλά –με κυνικότητα, σκωπτικότητα και αυτοσαρκασμό– για τη γυναικεία εμπειρία και τη μνήμη, για την πολιτική ήττα της γενιάς της και τον θάνατο που μπορεί να είναι απλός «σαν κούπα ζεστό γλυκάνισο» ή να «απαιτεί χρόνο κι υπομονή», για το «μυστήριο των ακαθόριστων ωρών» και τον «εξολοθρευτή άγγελο που χορεύει στο ταβάνι». 

Κείμενo: Kyoko Kishida, Μετάφραση: Kyoko Kishida, Πούθλε

*

Ριγιάντ Αλ Σαλέχ Αλ Χουσεΐν: Σαν κόκαλο ανάμεσα στα δόντια σκύλου

Ένας από τους πιο καινοτόμους ποιητές της γενιάς του, ο Αλ Χουσεΐν επηρέασε όσο λίγοι τη σύγχρονη συριακή ποίηση, παρά τον σύντομο βίο του. Τα ποιήματά του είναι βαθιά υπαρξιακά και συμβολικά, «απλά σαν νερό, καθάρια σαν σφαίρα», χαρακτηρίζονται από ιμπρεσιονιστικές εικόνες, σπαράγματα ενός παράλογου και βίαιου κόσμου στην «εποχή του νετρονίου/ την εποχή των βιαστικών φιλιών στη μέση του δρόμου/ την εποχή που περπατάμε στους δρόμους ισοπεδωμένοι». 

Κείμενο-Μετάφραση: Jazra Khaleed

*

Zaina Alsous: Η άνοιξη δεν λησμονιέται

Ορμώμενη από μια υλιστική αντίληψη της ιστορίας και με ελλειπτική γραφή που αντλεί στοιχεία από τον δοκιμιακό λόγο και την πολιτική οικονομία, η Αμερικανο-παλαιστίνια ποιήτρια μάς καλεί να θυμηθούμε, και να ονοματίσουμε, όσα χάθηκαν στις στάχτες που άφησε πίσω της η αποικιοκρατία, να μην αφήσουμε τη μνήμη «υπό κρατική επιτήρηση». Μας παροτρύνει να αφουγκραστούμε τη γλώσσα των δέντρων και των πουλιών, να επινοήσουμε «μια θεωρία αέναων ξεκινημάτων», μη λησμονώντας ότι η άνοιξη πάντα «έρχεται διασχίζοντας τη χώρα». 

Κείμενο-Μετάφραση: Jazra Khaleed

*

Maud Vanhauwaert: Μια πόλη, πολλές γλώσσες 

«Κατοικούμε σε μια πόλη αλλά ακόμα πιο πολύ/ κατοικούμε σε πολλές γλώσσες που μεταξύ τους/ μπλέκονται συγκρούονται και συνομιλούν/ με παράξενες διαλέκτους», γράφει η Μοντ Φανχάουαρτ. Η Βελγίδα ποιήτρια συνδιαλέγεται με τις πολλαπλές ταυτότητες των ανθρώπων της πόλης αλλά και με τις ρευστές έμφυλες ταυτότητες που την κατοικούν, εστιάζει στο πώς οι ανθρώπινες σχέσεις ανατρέπουν τα στερεότυπα της αστικής αποξένωσης, σε μια πόλη όπου «κάτι ήσυχο κι απροσδιόριστο κρατά κοντά μας την απόσταση». 

Κείμενο-Μετάφραση: Νάντια Πούλου

*

Nathalie Quintane: Έξω απ’ τη φωλίτσα

Ένα προβοκατόρικο κείμενο για τον κοινωνικό ρόλο των ποιητών, μια κουβεντούλα περί τέχνης και κοινωνικής ευαισθητοποίησης, το πολιτικά προβληματικό άρθρο ενός αριστερού διανοούμενου που χρήζει απάντησης, ένα μέιλ με μια φαιδρή πρόταση παρασημοφόρησης: η ποιητική εργασία της Ναταλί Κιεντάν συνίσταται στην ανα-πλαισίωση, την καταγραφή και το κειμενικό μοντάζ εκείνου που έρχεται από Έξω, από τις ανυπολόγιστες εκτάσεις της ετερότητας. Η πολιτική στράτευσή της ξεκινά μέσα στην ίδια τη γλώσσα και τη δυναμιτίζει, θυμίζοντάς μας ότι «ποίηση σημαίνει εναντίωση». 

Κείμενo: Γιάννης Χονδρός, Μετάφραση: Ελένη Γιώτη, Γιάννης Χονδρός

*

Ποιήματα: Κατερίνα Αγυιώτη, Ελένη Αθανασίου, Αντώνης Αντωνάκος, Όλγα Βερελή, Helen Dimos, L’Étranger, Ράνια Καραχάλιου, Αφροδίτη Κατσαδούρη, Άγγελος κυρίου, Βίκυ Λιούκα, Λυδία Μηλίγκου, Λουκία Μπατσή, Λοΐζος Μπιτσικώκος, Βασιλική Παππά, Πούθλε, Πρόκνη, Τζένιφερ Ντέρλεθ, Τάσος [ΜήνυμαL] Σταυρουλάκης, Αντιγόνη Τσαγκαροπούλου, Τυφοειδής

Εξώφυλλο & εικονογραφήσεις: Saynt Molly

Σελιδοποίηση: Morgan S. Bailey

ΣΗΜΕΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ:

Bibliotheque, πλατεία Εξαρχείων 

Βιβλιοπωλείο Αλφειός, Χαριλάου Τρικούπη 22

Βιβλιοπωλείο Ναυτίλος, Χαριλάου Τρικούπη 28 

Οι Εκδόσεις των Συναδέλφων, Καλλιδρομίου 30 

Βιβλιοπωλείο Μετεωρίτης, Φωκίωνος Νέγρη 68

Βιβλιοπωλείο Αμόνι, Πλατεία Μερκούρη

Βιβλιοκαφέ Red n’ Noir, Δροσοπούλου 52 

Futura, Χαριλάου Τρικούπη 72 

Σε όλα τα σημεία διανομής υπάρχουν κουτιά οικονομικής ενίσχυσης. 

*Περισσότερα σημεία διανομής θα ανακοινωθούν σύντομα.

Στον χρόνο των ασφοδέλων (που γνωρίζουν

Ότι σκοπός της ύπαρξης είναι το να μεγαλώνουμε)

Ξεχνώντας το γιατί, ενθυμούμενοι το πώς

Στον χρόνο των πασχαλιών που κηρύττουν

Ότι ο σκοπός του να ξυπνάς το πρωί είναι για να ονειρεύεσαι,

Ενθυμούμενες κι αυτές (κι ας μοιάζουν να ξεχνάνε)

Στον χρόνο των τριαντάφυλλων (που σαγηνεύουν

Το εδώ και τώρα με παράδεισο)

αν, η λήθη, ναι, η μνήμη

Στον χρόνο πέρα από όλα τα όμορφα πράγματα

Σε οτιδήποτε ο νους μπορεί να αντιληφθεί,

Θυμήσου ό,τι πρέπει να ψάχνεις (και ξέχασε ό,τι πρέπει να βρεις)

Και στο μυστήριο της ύπαρξης

(όταν ο χρόνος μας απελευθερώσει από τον χρόνο)

Ξεχνώντας με, θα με θυμηθεί

*Το ποίημα και η εικόνα της ανάρτησης αναδημοσιεύονται από εδώ: https://poiimata.com/2020/12/14/ston-chrono-ton-asfodelon-e-e-kamingks/

I.

Ένα κι ένα κάνουν δύο –είπες- 

αλλά εδώ είμαι μία που νιώθω μισή

φιλάω γρήγορα κι εσύ αργά

θέλω να χορτάσω πριν τελειώσουν τα όνειρα

ρώτησες γιατί δεν γράφω για εσένα

σου είπα ότι δεν ξέρω να γράφω ποιήματα

και ύστερα σκέφτομαι τα μακριά σου μαλλιά

πόσο θέλω να τα τραβήξω δυνατά

για να φέρω τα χείλια σου στα δικά μου

αν γράψω για σένα θα πρέπει να σου 

ξεσκίσω τους τοίχους σου

για να μάθεις να τους γκρεμίζεις καλύτερα

θα πρέπει να διασχίσω τις γραμμές του εγκεφάλου σου

και να κατέβω στη στάση που μυρίζεις

μία κολόνια που μου θυμίζει κάτι άλλο

αλλά όχι -μόνο εσένα. 

Μόνο εσένα. 

II.

Την πρώτη φορά που βρεθήκαμε, 

είχαμε πει να πάμε για μπίρα κι εγώ ήδη είχα πάρει κρασί

κρυμμένος πίσω από τις αδελφές που δεν δείχνουν έλεος

με τράβηξες στα ανατολικά 

μία ξύλινη πόρτα κάτω από έναν κισσό για να μας 

τραγουδήσει ο τύπος με το ανοιχτό πουκάμισο που βγήκε από το ΄80

το σαν παλιό σινεμά

να φάω το πρώτο μου σαλάμι

και να είσαι εσύ να με κοιτάς από πολύ κοντά.

Λίγο πριν κλείσουν όλα 

κάτσαμε σε ένα παγκάκι για μία μπίρα

μιλώντας αδιάκοπα μέχρι να πάει δώδεκα παρά 

σιχτιρίζοντας την απαγόρευση

παίρνοντας η μία από τον άλλον

μία πρώτη πρόγευση.

III.

Τη δεύτερη μου έφερες ένα βιβλίο για γενναία γαστριμαργικά

ήθελες να κτίσεις γέφυρες μέχρι τότε και ήξερες να το κάνεις καλά

όσο σε περίμενα στο μπαρ με κοιτούσαν άλλα αγόρια

κι όταν ήρθες εσύ ήταν σαν να εξαφανίστηκαν όλα

έλεγα στην εαυτή μου να σε βλέπω φιλικά

για να καταλάβω την ιστορία της μαμάς σου και του θανάτου

του παππού σου διαφορετικά 

μου άρεσε πως έλεγες πως ήξερες αυτόν τον σνομπ μπάρμαν

που μου γέλασε μόνο μαζί σου

ενώ εγώ έγραφα στη μνήμη μου

πώς είναι και πώς ήταν 

το ύφος σου, ο τόνος και η φωνή σου

σε έβγαλα φωτογραφίες στις πολυκατοικίες 

με την καινούργια μηχανή σου

και με ρώτησες τι άλλο μένει να κάνουμε

κι ήθελα να σου πω

όλου του κόσμου τα πράγματα

μα επειδή δεν γίνονται θαύματα

είπαμε γεια

με μία επί τρία

παρατεταμένη αγκαλιά. 

IV.

Την τρίτη φορά έφαγες την καλύτερη μπριζόλα της πόλης

κι εγώ σε κοιτούσα γεμάτη θαυμαστικά

ενώ χόρευες στο αυτοκίνητο δυνατά

και μου έλεγες ιστορίες από παλιά γκοθάδικα 

τι ωραία που περπατήσαμε όσο προλάβαμε μαζί

ώσπου να φτάσουμε

πάλι σε ένα παγκάκι που μας έλουζε το ψύχος διθυραμβικά

ενώ μας πουλούσε αντιανεμικούς αναπτήρες ένας τύπος

στη μέση που είχαμε κρυφτεί του πουθενά

να νιώσουμε λίγο καλύτερα πλάι στη θάλασσα 

στο αυτοκίνητο ακούγαμε τις μουσικές σου

ένιωθα πως είναι όμως μόνο δικιές σου

ακόμα δεν ήταν δίκαιη η μοιρασιά

σε αποχαιρέτισα πριν τις δώδεκα 

και με άρπαξες πνίγοντάς με στα φιλιά

σου είπα έλα σπίτι μου να κοιμηθούμε 

δεν ήθελα γρήγορα να αποχαιρετιστούμε

μετά από αυτό, έτσι απλά.

V.

Κάθε επόμενη φορά σε περίμενα

να ανοίξεις μία νέα σελίδα

να μου κάνεις τράκα ένα τσιγάρο

να πούμε για όλα εκτός από τον χάρο

και να είμαστε μαζί από τις εννιά το βράδυ

ως της επόμενης το μεσημέρι

περίμενα να με αγκαλιάσεις στο κρεβάτι

να με κοροϊδεύεις για να γελάω

να με φιλάς για να σταματάω

να βλέπουμε ταινίες μαζί ως το χάραμα

είναι πιο ωραίο να μένουμε παρέα έκθαμβοι

αφού μας αρέσουν τα ίδια

στο είχα πει ότι έχουμε κοινά

κι εσύ τα έβλεπες καλά κακά 

κι όμως τόσο δύσκολο είναι μία άκρη να βρεθεί

σε αυτόν τον αυτόχειρα κόσμο 

που οδεύει σταδιακά προς την αυτοκαταστροφή

μα στο λέω, μωρό μου, κάνε υπομονή

ας είναι όλα κόκκινα και διακοπτόμενα 

κι αποσπασματικά

τις ιστορίες μας μόνο να λέμε κι αυτό αρκεί

για να κάνουμε όσο έρωτα θέλουμε

και λίγο παραπάνω 

στα κρυφά.

VI.

Μου αρέσει που δεν είσαι απλός

που είσαι κλειστός και ανοιχτός

μα μέσα σου καίγεσαι να με ακουμπήσεις

και φοβάσαι να με αφήσεις 

που κάνεις τη συζήτηση χαοτική

που με δαγκώνεις εκεί κι εκεί

που με στοιχειώνεις με σκέψεις

και που κάνεις λογικές προβλέψεις

που δεν σε παίρνει η φασαρία

που εκτιμάς τη φλωριά και την αλητεία

που είσαι είρωνας κι ωμός

μέχρι να σε φιλήσω και να σε 

λυγίσω ολοσχερώς.

Μου αρέσει που μου μαγείρεψες 

που σκούπισες για να είναι όλα πιο καθαρά

που θέλεις τα μαλλιά σου λαμπερά

που με φωνάζεις πού και πού αντιγονάκι

που σιάζεις τα παπούτσια μου στο πατάκι

που μοιάζεις με του χιούμορ αστυνόμο

που μετράς τις κινήσεις σου με μετρονόμο

μου αρέσει που αγαπάς αυτό που κάνεις 

που τα κακά αστεία μου τα παραπιάνεις

που με φιλάς μέσα στα ρουθούνια και στα αυτιά

που με αφήνεις να κοιμάμαι στα ντοκιμαντέρ πάνω σου

και να ακουμπάω τη δεξιά σου πλευρά

γιατί ξέρεις εσύ,

ένα κι ένα κάνουν δύο

κι εγώ είμαι εδώ κι εσύ είσαι εκεί. 

Η Καλλιόπη πέθανε τρελή

όλα τα όνειρα τα έκαμε κραυγές

ουρλιάζοντας καβάλα στο παλιό κανόνι

τι θα κάνεις όταν μεγαλώσεις

θα γίνω γριά καθισμένη κατάχαμα

φάντασμα το καταμεσήμερο

με τα πολύχρωμα φουστάνια σου

με τα φουσκωτά σου μανίκια

και με τι να σκουπίσεις τους λυγμούς

με τι κύματα και τι φωτιές

ύστερα από τον μεγάλο σεισμό

που γκρεμίστηκε η σοφίτα με τα μαγικά

και δεν είχαμε πού να παίξουμε πια

τι να παίξουμε πια

γοργόνα μπαλαρίνα σύγνεφο τρομπέτα

άλλοι αλλιώτικοι τώρα

κι ούτε σ’ αγαπούσαμε πια

πολύ πριν σ’ αφήσουμε σε κείνο τον τάφο

***

ΕΞΟΧΗ

Έρχεται μια ησυχία

από τ’ αμπέλια τα νιοσκαμμένα κουλουμάκια

γύρω από κάθε κούτσουρο

μια έγνοια ανθρώπινη

πότε να σκάσει το πρώτο φύλλο

έτσι το χόρτο έτσι η λιθιά

έτσι ο μικρός βόλος το χώμα

η γης και το ποτάμι

έτσι σιγά σιγά χωρίς περιπέτειες

εξόν τις μικρές εκείνες με το κύμα

με το απομεσήμερο και το μελτέμι

έτσι να παίρνεις πάλι αέρα

όπου είναι όστρια όστρια

όπου είναι γρέγος γρέγο

και λίγο λίγο ν’ ανασαίνεις

και λίγο λίγο να βλέπεις

και λίγο λίγο να ξαπλώνεσαι και να σωπαίνεις

και να λησμονείς

***

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Πλήρης ημερών

πλήρης νυκτών

ερώτων

λύπης

κόπου

.

(Προς τον Τ.Π.)

Η βασανιστική αναζήτηση της συνέχειας

μήπως και φτάσεις ως την αιωνιότητα

υποκρύπτει την άρνηση του οριστικού τέλους

και την ψευδαίσθηση τής διαιώνισης τής εξουσίας τής ύπαρξης

Από τις λέξεις ότι περίσσευε

έτσι με το περίσσευμα και όχι με υστέρημα

φτιάχτηκε το όνειρο

παρατηρήσεις άνευ αξίας

τις σκουπίζουν τα απογεύματα στις πίσω αυλές των σπιτιών

σε αφήνει ο χρόνος να τού ξεφεύγεις

επανέρχεται και διεκδικεί

μικρές περίοδοι χάριτος

με μια σου παλάμη κρύβεις τον ήλιο

σκοτάδι  για έναν

μέσα σου περνάνε εν τούτοις φεγγάρια πολλά

συνοδεύουν κοιλιακά άλγη

το σκοτάδι  έχει  μορφή

το χέρι της σηκώνεται να σε χαιρετήσει 

και βαφτίζει τη μέρα 

το ρούχο της ανασηκώνεται 

και φαίνεται πως η επιθυμία της κουτσαίνει

πριν ήταν νύμφη

μα τώρα ξηλώνεται 

όταν κατεβαίνει τούς λόφους

σκύβει και μαζεύει από χάμω 

λέξεις όπως το “μνήσκω “

και συνώνυμα τους

τα πόδια της στην άμμο 

το κεφάλι της στην άμμο

ώρα ανύπαρκτη 

ώρα θαμμένη πολύ 

ο αέρας που φυσάει 

δεν τολμάει να τής πάρει τίποτε

αν θαφτεί κι άλλο θα γίνει ηρωίδα

πρώτης γραμμής

αν αναρρώσουν οι αμφιβολίες της

Σκέψη βουβή ανομολόγητη, 

κλεισμένη στις ατέλειωτες ώρες προσπάθειας επιβίωσης,

στους ήχους και τη φρενίτιδα της πόλης,

κρυμμένη στα αφλόγιστα βλέμματα 

Σκέψη κουρασμένη και μονότονη,

ταχεία κι αδιάλειπτη, 

της φύσης σου λησμονείς τη ζωτική πνοή, 

της μοναξιάς σου προσπερνάς την αλήθεια

Σκέψη πρωτόγνωρη που φέρεις το μειδίαμα, 

που είδες από τη χαραμάδα τη φωτεινή γραμμή 

βουτηγμένη σε κόκκους σκόνης που χορεύουν 

Σκέψη απορημένη στη θέαση διαφορετικών, 

αταίριαστων χρωμάτων, εγκλωβισμένη στην πολλαπλή τους φωτεινότητα, 

στην ακατανόητή τους ποικιλότητα.

Πώς μπορείς της απαξίωσης να επανέλθεις 

της μικρότητας το θρίαμβο να επιζήσεις

Υγρά τα μάτια σου το απόγευμα όπως έσκυβες

κοντά κοντά στο πρόσωπό μου κι απορούσες

πώς σ’ εγκατέλειψαν οι λέξεις, πώς σ’ αρνήθηκαν

κι ούτε μια τοσοδά σωστή πια δε νογούσες.

Έμοιαζες άδολο μικρό παιδάκι άβουλο

και πιο μικρός, μωρό γινόσουν κάθε μέρα

πίσω ξανά προς την αρχή ο κύκλος έκλεινε.

Κι ήμουν εγώ πια ο πατέρας σου, πατέρα.

*Από τη συλλογή “Μνήμες της ρίζας”

**Το ποίημα και η φωτογραφία της ανάρτησης αναδημοσιεύονται από εδώ: 

https://mail.google.com/mail/u/0/#trash/FMfcgxwKjwtzLhkVNQdxlHrGsLkRXRhW στη σειρά “Το ποίημα της Δευτέρας”.

Είπες  «Θά πάγω σ’ άλλη γή, θά πάγω σ’ άλλη θάλασσα.

Μιά πόλις άλλη θά βρεθεί καλλίτερη από αυτή.

Κάθε προσπάθεια μου μιά καταδίκη είναι γραφτή

κ’ είν’ η καρδιά μου—σάν νεκρός—θαμένη.

Ο νούς μου ώς πότε μές στόν μαρασμό αυτόν θά μένει.

Όπου τό μάτι μου γυρίσω, όπου κι άν δώ

ερείπια μαύρα τής ζωής μου βλέπω εδώ,

πού τόσα χρόνια πέρασα καί ρήμαξα καί χάλασα.»

Καινούριους τόπους δέν θά βρείς, δέν θάβρεις άλλες θάλασσες.

Η πόλις θά σέ ακολουθεί. Στούς δρόμους θά γυρνάς

τούς ίδιους. Καί στές γειτονιές τές ίδιες θά γερνάς

καί μές στά ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις.

Πάντα στήν πόλι αυτή θά φθάνεις. Γιά τά αλλού—μήν ελπίζεις—

δέν έχει πλοίο γιά σέ, δέν έχει οδό.

Έτσι πού τή ζωή σου ρήμαξες εδώ

στήν κώχη τούτη τήν μικρή, σ όλην τήν γή τήν χάλασες.

THE CITY

You said:  “I’ll go to another land, to another sea;

I’ll find another city better than this one.

Every effort I make is ill-fated, doomed;

and my heart —like a dead thing—lies buried.

How long will my mind continue to wither like this?

Everywhere I turn my eyes, wherever they happen to fall

I see the black ruins of my life, here

where I’ve squandered, wasted and ruined so many years.”

New lands you will not find, you will not find other seas.

The city will follow you. You will return to the same streets.

You will age in the same neighborhoods; and in these

same houses you will turn gray. You will always

arrive in the same city. Don’t even hope to escape it,

there is no ship for you, no road out of town.

As you have wasted your life here, in this small corner

you’ve wasted it in the whole world.

*Αγγλική μετάφραση: Μανώλης Αλυγιζάκης / English translation: Manolis Aligizakis

*Το ποίημα πάρθηκε από εδώ / The poem is taken from here: https://authormanolis.wordpress.com/2013/05/05/κωνσταντίνος-καβάφης-constantine-cavafy/