(Μονόλογος)

Πλαταίνει η θάλασσα, στένεψε ο κύκλος,

νυχτερίδες χτενίζουν στα βλέφαρα την αλισάχνη

ουρλιάζουν οι λύκοι στα μεγάλα σαλόνια 

μα δεν φοβάσαι τέτοιαν αγέλη εσύ,

στον πολιτισμό της κυριαρχίας του παράλογου

σού κάρφωσαν τον δρόμο 

μα δεν δίστασες

εκεί που τέρατα και σκιάχτρα σε φοβέριζαν,

δεν δίστασες να γίνεις δρόμος, εσύ στην άψαχτη άβυσσο

να φέρεις την κεντισμένη με ρόδα και αίμα, 

μνήμη στο φως

κρατώντας μαρμαρωμένη τη θλίψη

στη μασχάλη του κεραυνού.

Σού λείπει ένα όνομα αγαπημένο, αγωνίζεσαι 

να μη σβηστεί,

σού λείπει εκείνος που έκρυψε

το σπόρο των λεύτερων σ’ ένα τραγούδι.

Είναι κάποιες μέρες αλλιώτικες, 

χωρίζεις τη ζωή στα παλιά της κομμάτια,

κάποια σε ευτυχισμένες στιγμές 

θαρρείς αριστοκρατική υπόθεση η ανάμνησή τους,

γιγαντώνεσαι στην ασώπαστη οδύνη

όταν οι ώρες σπέρνουν ύβρι και βλαστήμιες

κορφολογείς και από εκείνα τα αμίλητα, 

μαχαιριές βαθιές εκείνα που ξεσκίζουν την ψυχή

μάννα, Μάγδα, Μαριάμ, Εκάβη, Αρζού, Αϊσέ, Κανάν, 

μάννα, εσένα θα λατρέψουν οι μάζες του κόσμου,

εσένα ανάμεσα στο πλήθος με την αλισάχνη στα μάτια

και την κραυγή στον ουρανό 

να μαστιγώνει ερημοπούλια στον αέρα. 

Εσύ σε λιτανεία χωρίς λιβάνι κι εξαπτέρυγα, 

με την καρδιά σου λάβαρο

ν’ αναλαμβάνεις ευθύνη στη μεγάλη πόλη, 

εσένα με το ανοίκειο της απώλειας 

να ραγίζει στα μνήματα της επαρχίας

εσένα μάννα, Μάγδα, 

Σελένα, Ελίζαμπεθ, Κλάρα, Χέλγκα, Μιντόρι, Γιασμίνη.  

Εσύ κρατώντας αποστάσεις από την ευκολία 

κόντρα σε συμβιβασμό και φόβο

φτύνεις κατάμουτρα τη φαρμακωμένη μπόχα του καιρού.

Μάνα εσύ η τσαλακωμένη με τα αλύγιστα γόνατα, 

φοράς ατσαλάκωτη την αξιοπρέπεια στο μαύρο πουκάμισο

σ’ ένα τριαντάφυλλο υψώνεις τη μνήμη 

απέναντι στη βαρβαρότητα,

χαμηλώνει ο ορίζοντας, 

σηκώνεις το φως απ’ τους τάφους

μάχεσαι στης εξουσίας τα ευρύχωρα κελιά 

ν’ ανάψεις σ’ ένα κόκκινο μαντήλι το σκοτάδι.

Ανατριχιάζουν τα πεύκα στο Χαϊδάρι, 

κρατούν το αίμα οι σκουριές στα ναυπηγεία 

ο εργάτης φιλιώνεται μ’ ένα καρβέλι ψωμί 

καθισμένος στην πέτρα κάτω απ’ τ’ αρμυρίκια

στ’ αραξοβόλια του Σκαραμαγκά

κι εσύ ψυχή λαβωμένη, 

δοσμένη στον αγώνα

όσο η ζωή διαβαίνει δίχως μετρημό 

μ’ ένα φουσκωμένο ρόδι στο χέρι τρέχεις,

ν’ αναστηθεί η άτρυγη ελπίδα

όταν το σπάσεις στο πλακόστρωτο.

Αποστρέφεσαι καθημερινές ανόητες παραστάσεις 

αυτές που δε σημαίνουν τίποτα,

ούτε οι θρησκευτικές πρακτικές μπορούν 

ν’ αφαιρέσουν το σκοτεινό βάρος

ν’ απαλύνουν την πληγή μιας μαχαιριάς,

για σένα νυχτώνει όλο και πιο νωρίς στο Κερατσίνι,

στις φτωχογειτονιές στο Πέραμα και στη Δραπετσώνα

μαθαίνεις να ξεχωρίζεις τους φίλους από τους εχθρούς

οσμίζεσαι το αλλήθωρο μίσος, είσαι γυναίκα, η μία, 

η διαφορετική, ένα λαχάνιασμα στο μετερίζι της τιμής,

ένα ανάστημα στις ανδρικές λέσχες της δημοκρατίας,

εσύ ανάμεσα στον αδιάφορο κόσμο 

και τις λίγες όρθιες ψυχές, ένα κερί αναμμένο,  

δύσπιστη σε παρηγοριές και υποσχέσεις 

και τακτικές καλοσύνης,

δεν φοβάσαι, υπονομεύεις ανοιχτά

ρηχές αρχές, αυτές που μακριά από κάθε στόχο αρετής

προκαλούν περισσότερη σύγχυση,

αντιστέκεσαι να μην σου κρύψουν κι άλλο τον ήλιο,

φωνάζεις, 

η φωνή σου κλονίζει τα βάθρα τους.

Λίγες φορές 

ραγίζει η άβυσσος

για να μυρίσει 

ο κόσμος 

γιασεμί, ψυχή και θύμηση…

Οι δικαιοκρίτες σε σαβανωμένες μέρες θα το πουν

δίχως να κανακεύουν σερπετά,

χρησμοδοτούν οι αποφάσεις το μέλλον 

σημαδεύοντας το αναγκαίο σε ανυπόφορα πρόσωπα. 

Μερεύει η περίλυπη εικόνα στο θαλασσόνερο των ματιών

όχι δεν θα γίνει ποτέ ο γιος του παρελθόντος

εκείνος που του κλέψανε τον ήλιο.

Μαλαματένια περιστέρια πετούν απ’ τα χέρια σου ξεσκίζοντας τα μαύρα πανιά

ξεκούρδιστη η αστική αθωότητα

προσηλώσου, θα βαθύνουν κι άλλο οι ίδιες ρυτίδες 

κλαίνε βοριάδες και νοτιάδες σ’ ένα σου βλέμμα,

θ’ ακούσεις να φωνάζουν αθάνατος στις γειτονιές.

Και να που τα κατάφερες 

σαΐτες κόκκινες 

υψώνει αμνήστευτη η αλήθεια

στην ευγλωττία τής ενοχής,

απόδειξη 

πως δεν είναι στέρφα η κοινωνία

σε φωνή και κραυγή…

Κράτησες όρθιες τις κορφές στη φλούδα της ανάμνησης

ένα βλέμμα μόνο σ’ απόμεινε γυρεύοντας το δίκιο, 

κάποτε μόνη κλαίγοντας,

κάποτε με παρέα στις λεωφόρους. 

Σκοτείνιασε ο κισσός 

σκαρφαλωμένος στην αρχαία κολόνα, 

οι τελευταίες φωνές χαράχτηκαν στους τοίχους

στα σκαλοπάτια γέρνει ο ίσκιος του τα μεσημέρια

καλώντας κι άλλους ίσκιους πολλούς μ’ ένα χρέος παλιό, 

απροσκύνητη στο κατώφλι της φρίκης

η φλέβα του λαιμού ένα ποτάμι βουητό 

ξεχείλισε να πνίξει τη δημόσια αμαρτία.

Πριν ο άνεμος σκορπίσει 

λευκούς ανθούς,

αφή και μνήμη ακριβή 

κάτω απ` το φως της θύμησης 

ζητάς δικαίωση,

στον επίγειο χορό της ζωής

ανάβει η ψυχή

να φέγγεις μάννα,

στον καινούριο αιώνα.

Δεν είναι ο άνθρωπος 

πραμάτεια ξοφλημένη στην αγορά του τίποτα,

ένα βροχερό φθινόπωρο 

έβγαλες από τις τσέπες τα σπασμένα γυαλιά 

κομμάτι – κομμάτι συναρμολόγησες από την αρχή

βαμμένο με αίμα τον καθρέφτη της αλήθειας.

Φυλάξου από τη λήθη 

παντού σέρνεται ύπουλα, 

μελανιά που την καταπίνει το στυπόχαρτο η ζωή 

αν τους αφήσεις,

στεγνώνει η πίκρα στο νοτισμένο χώμα της αγάπης, 

φθινόπωρο, στις χούφτες η ψιλή βροχή

και η πάχνη του θανάτου,

μη φοβάσαι, 

να τους κοιτάς κατάματα

δεν το αντέχουν,

εσένα σού περίσσευε πάντα ψυχή

να την κρατάς τη μνήμη

εκείνων που έφυγαν

μνήμη αλισάχνη,

όχι για να μετράς τις μέρες

μα γιατί κάνεις τις δικές μας να αξίζουν περισσότερο. 

Αύριο, εν ονόματι της αγάπης

Κέρκυρα, Οκτώβρης του 2020

κουβαλώ την καρδιά σου μαζί μου (την κουβαλώ 

στην καρδιά μου) δεν είμαι ποτέ χωρίς αυτήν (οπουδήποτε

πηγαίνω κι εσύ πηγαίνεις, αγαπητή μου, και οτιδήποτε γίνεται

από μένα μόνο είναι δικό σου κατόρθωμα, αγάπη μου) 

                                          δεν φοβάμαι

την μοίρα (γιατί είσαι η μοίρα μου, γλυκιά μου) δεν θέλω

τον κόσμο (γιατί ο όμορφος κόσμος μου είσαι εσύ, αλήθεια μου)

και εσύ είσαι οτιδήποτε το φεγγάρι σημαίνει

και οτιδήποτε ο ήλιος πάντα θα τραγουδά είσαι εσύ

εδώ βρίσκεται το πιο βαθύ μυστικό που κάποιος γνωρίζει

(εδώ είναι η ρίζα της ρίζας και το μπουμπούκι του μπουμπουκιού

Και ο ουρανός του ουρανού του δέντρου που αποκαλείται ζωή,  που αυξάνεται

Ψηλότερα από όσο η ψυχή μπορεί να ελπίσει ή το μυαλό μπορεί να κρύψει)

Και αυτό είναι το θαύμα που κρατά τα αστέρια απόμακρα

κουβαλώ την καρδιά σου (την κουβαλώ στην καρδιά μου)

i carry your heart with me (i carry it in

my heart)i am never without it (anywhere

i go you go, my dear; and whatever is done

by only me is your doing, my darling)

                                                      i fear

no fate(for you are my fate, my sweet) i want

no world(for beautiful you are my world, my true)

and it’s you are whatever a moon has always meant

and whatever a sun will always sing is you

here is the deepest secret nobody know

 (here is the root of the root and the bud of the bud

and the sky of the sky of a tree called life; which grows

higher than soul can hope or mind can hide)

and this is the wonder that’s keeping the stars apart

i carry your heart(i carry it in my heart)

*Μετάφραση: Λίνα Βαταντζή.

Σήμερα είδα στον ύπνο μου,

ένα νερό που συνέχεια τρέχει.

Εγώ ανέβηκα σε μια σκάλα

και όλα τα σύννεφα γύρω μου,

ήταν σταματημένα και περίμεναν.

Τότε βγήκε ένας κόκκινος καπνός

Και με κάλυψε μέχρι τον λαιμό,

Εγώ φοβήθηκα πως δεν θα ξυπνούσα ποτέ,

πήδηξα μέσα στο νερό,

κολυμπούσα με τα μάτια κλειστά,

μέχρι που κουράστηκα.

Κοίταξα πίσω μου

και είδα όλη την πόλη να καίγεται.

Νερό είχε καλύψει τις σκάλες

και τα κτίρια άρχισαν σιγά σιγά να πέφτουν.

Γύρισα το κεφάλι μου και σε είδα σε μία βάρκα,

έφυγες μακρά μου.

Είχα τρομάξει και εσύ μου φώναζες,

να μην ανησυχώ,

γιατί στο μέλλον, όλα θα είναι καλύτερα.

*Ο Νεκτάριος Μπέσης Νεκτάριος γεννήθηκε το 1977 στην Αθήνα. Μεγάλωσε στην Αίγινα. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Έχει δημοσιεύσει δύο βιβλία. Ποιήματά του και  μικρά διηγήματα έχουν δημοσιευτεί σε διάφορες ανθολογίες, περιοδικά ποίησης και εφημερίδες. “Ο Φύλακας Των Ανθισμένων Δέντρων”, μόλις κυκλοφόρησε και είναι η τρίτη ποιητική  του συλλογή, από τις εκδόσεις Λιβάνη.

Τα χαμόγελα μας κρυφαίνουν 

Καθώς στα χνάρια των χεριών βρίσκονται νέα νοήματα

Και νέες εκφράσεις 

Για την ζωή και τον έρωτα 

Αντιλαμβάνομαι το φως αλλιώς 

Με άλλες έννοιες και νέες βροχές

Και τα χρώματα εντυπωνονται

Καθώς σε κοιτώ 

Κι ευτυχώς στον παράδεισο 

Υπάρχει χώρος για τον έρωτα

Αφού έζησαν σε αυτόν τον κόσμο ζωγράφοι

Όπως ο Μοντιλιάνι

Και υπόσχομαι κάποτε να ζωγραφίσω

Τα μάτια σου 

Ενώ τα χαμόγελα μας θα κρυφαινουν

Σε απόσταση αναπνοής

*Το έργο τέχνης της ανάρτησης είναι του ποιητή.

ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 

Πριν από λίγο καιρό έφτασε στα χέρια μας η ποιητική συλλογή του Αλέξη Δάρα: «Νέα πράξη θαυμάτων», ένα βιβλίο, που ήταν έτοιμο από καιρό, αλλά κάποιες συγκυρίες το είχαν εμποδίσει να κυκλοφορήσει. Χαρακτηριστικό είναι ότι υπάρχει εισαγωγή της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ, που μας δείχνει ότι ο ποιητής ήταν «σαν έτοιμος από καιρό», όπως μας λέει και ο Καβάφης, αλλά, όταν ένας ποιητής θέλει να δει τυπωμένο το έργο του, όσα εμπόδια κι αν βρει μπροστά του, αν επιμείνει, θα τα καταφέρει. Εξάλλου, ο Αλέξης Δάρας έχει ήδη κυκλοφορήσει άλλες δύο ποιητικές συλλογές, αλλά η συγκεκριμένη είναι η πιο ώριμη ποιητική συλλογή του. 

Ο Αλέξης Δάρας πειραματίζεται ποικιλότροπα στην συγκεκριμένη ποιητική του συλλογή κι έτσι βλέπουμε αλλού παραδοσιακό και αλλού ελεύθερο στίχο μέχρι και τρίστιχα, που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν χαϊκού. Αρκετά από τα ποιήματα θα μπορούσαν να μελοποιηθούν και κάποια, που είναι σχετικά πολύστιχα θυμίζουν στίχους χιπ-χοπ αν και στιχουργικά είναι πολύ ανώτερα από το συγκεκριμένο είδος τραγουδιών. 

Η ποιητική συλλογή του Αλέξη Δάρα «Νέα πράξη θαυμάτων» χωρίζεται σε τρεις ενότητες: 

Η πρώτη ενότητα έχει τίτλο «Πείραμα μέσα στο πείραμα» και περιλαμβάνει ποιήματα κυρίως κοινωνικού προβληματισμού. Από το τραγικό ποίημα «Καϊάφας», που γράφτηκε μετά τις πυρκαγιές στον νομό Ηλείας το 2007, περνάμε στο σατιρικό και ανάλαφρο «Ψευδοπροφήτης». Τα κορυφαία ποιήματα της ενότητας είναι το ειρωνικό «Περίμενε», όπου: «όλα είναι μάταια, όλα εκτός από ένα: την αναμονή.» και το «Μπες στο κλουβί», ενώ αρκετά ενδιαφέρον είναι και το ποίημα «Διχογνωμία», όπου ο καθένας έχει τη γνώμη του, αλλά: «Σε ένα μόνο συμφωνούσαν όλοι: / Να μην κάνουμε τίποτα.» Όμως, ο ποιητής δεν διαπιστώνει απλά. Μας ζητάει να πάρουμε αποφάσεις και να δράσουμε: «Γνωρίζεις πια, βλέπεις καθαρά ότι / αυτό που σε αποτελεί είναι / η απόφασή σου.» και αλλού προειδοποιεί: «ο κόμπος έσπασε το χτένι / η ιστορία τώρα αρχίζει.» Και πως μπορούμε να δράσουμε; Ο Αλέξης Δάρας γράφει για τον αστάθμητο παράγοντα: «Όχι γυμνιστής / αλλά γυμνός, / δεν είμαι ανθρωπιστής / είμαι άνθρωπος.» για να συνεχίσει πιο κάτω: «Είμαι εγώ ο αστάθμητος παράγοντας / η ασυσχέτιστη άγνωστη μεταβλητή / διαταρακτικός όρος / ο ακατάληπτος άρρητος λόγος, / είμαι το σφάλμα στη στατιστική.» Άρα όσο περισσότεροι αστάθμητοι παράγοντες βρεθούν, τόσο το καλύτερο. 

Η δεύτερη ενότητα έχει τίτλο: «Στις αμμουδιές του χρόνου» και περιλαμβάνει ποιήματα κυρίως ερωτικά, ενώ και εδώ δεν λείπουν οι κοινωνικές πινελιές. Σε αυτή την ενότητα καθώς και στην επόμενη ο ποιητής παίζει με τις λέξεις φτιάχνοντας έξυπνα νοήματα κάτι που λείπει από πολλούς γλωσσοκεντρικούς ποιητές, που συνήθως παίζουν με τις λέξεις χωρίς να υπάρχει κάποιο νόημα. Εδώ σταθήκαμε κυρίως στο ποίημα «Άβυθος» και στο ποίημα «Βιομηχανία βιομηχανών».  Σε αρκετά ποιήματα υπάρχουν πολύ όμορφοι στίχοι, όπως οι παρακάτω, που είναι χαρακτηριστικοί: «Ας μιλήσουμε με μέρα στα λόγια μας / κι ας έχει πέσει η νύχτα βαθιά». Αρκετό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα «Τρίγραμμα», που είναι μικρά τρίστιχα. Κάποια από αυτά θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν χαϊκού καθώς έχουν και τον απαιτούμενο αριθμό συλλαβών, όπως το παρακάτω: «Σταμάτησε πια / η πλύση εγκεφάλου / τώρα στύψιμο.»

Η τρίτη ενότητα έχει τίτλο: «Τα καθέκαστα». Εδώ ξαναγυρίζουμε σε ποιήματα σατιρικά, από τα οποία ξεχωρίσαμε: Το “GPS”, που αναφέρεται στο ουράνιο μάτι, που τα βλέπει και τα παρακολουθεί όλα. Το «Πόσο πάει;», που μας μιλάει για μια κοινωνία, όπου όλα έχουν την τιμή τους. Το «Πώς το θες;», που ο έρωτας περνάει μέσα από μια σύγκρουση αντιθέτων: «Πώς θες να νιώσω ελεύθερα / αν δεν με φυλακίσεις;» Αρκετά όμορφο είναι και το ερωτικό ποίημα «Να σαλπάρουμε». 

Συμπερασματικά, η ποιητική συλλογή του Αλέξη Δάρα «Νέα πράξη θαυμάτων» είναι μια από τις πιο άρτιες ποιητικές συλλογές, που έχουμε διαβάσει τελευταία και την προτείνουμε ανεπιφύλακτα. 

*Από την υπό έκδοση συλλογή ”Οριοβάτης” που θα κυκλοφορήσει σε e-book από  τις εκδόσεις  Armida Books του Haris Ioannides.

Τροπικοί

Όσο εσύ δεν έρχεσαι

Εγώ θα στρώνω ένα ένα

Τα σανίδια της προσμονής

Από τον τροπικό του Καρκίνου

Ως τον τροπικό του Αιγόκερω

Να ‘χεις κάπου για να πατήσεις 

Μήπως και τελικά έρθεις.

***

Ψαράς

Κάθε πρωί ένας ψαράς

Για να του διαβάζω 

Τι έγραψα το βράδυ

Με πλήρωνε μ’ ένα λαβράκι.

Τη μέρα που στέρεψα από λέξεις

Μου άφησε το αγκίστρι του.

***

Είδα απόψε τον πατέρα μου

Είδα απόψε τον πατέρα μου

Μαζί μας να τρώει και να πίνει

Ύστερα επέστρεψε σπίτι του.

Από τους ομοτράπεζους

Μόνο εγώ ανησυχούσα

Εάν έφτασε κι αν η γραμμή 

Επέκεινα – ενύπνιο, λειτουργεί.

Ξύπνησα και πλέον ο αριθμός του

Ανήκει σε άλλο χρήστη.

Κάποιες φορές σηκώνεσαι.                               

Με αποφασιστικές κινήσεις

θέση αλλάζεις στο χώρο των πραγμάτων.

Σαν τον πνιγμό

που σου ζητά

ανάσα να του δώσεις.

Μέσα μου νιώθω κάτι να χτυπάει

σαν ένα όνειρο που ψάχνει ράγισμα

να βγει στο φως.

Μέσα μου νιώθω κάτι να σκαλίζει

σαν δυο φτερά που απ” το κουκούλι

ελευθερώνονται αφελώς.

Και με τρομάζει τόσο

πώς από το σκοτεινό λαβύρινθο,

με δυο αστραπές κι ένα λιγμό

στον κρύο βοριά 

αυτό το κάτι θέλει να χαθεί.

– Και ύστερα

την ουλή

ποιος τη φροντίζει;

έτσι εκτεθειμένη

προκαλώντας, ίσως, την αποστροφή.

– Ποιος θα πιστέψει και

ποιος θα κουφαθεί;

Σε λένε κακοποίηση δε σε ξεχνώ!

Μα δίνω λόγο στην ψυχή

και τη σιωπή να πάψει

Μέσα από συλλογικά βιώματα

ακούω το τρέμουλό της

Μέσα από συλλογικά τραύματα

ξύνονται οι πληγές της

Σε λένε κακοποίηση δε σε ξεχνώ!

Εγώ το βίωμα

Εγώ το τραύμα

Εγώ η επούλωση

Εγώ και η λύτρωση.

Σε λένε κακοποίηση δε σε ξεχνώ!

H μάνα έλεγε τα ψώνια της επομένης κι εγώ σημείωνα.

Ήταν φορές που από σαπούνι σε ζάχαρη χανόταν μέσα σε κάτι σιωπές πυκνές… άβατες.

Μια μέρα καθώς έγραφα

μου ‘πιασε άγρια το χέρι.

“Εσύ όχι!”

“Τι όχι μάνα;”

“Mη γίνεις η πέτρα της υπομονής… ακούς;

Kρίμα να σκοτωθούν τόσοι περαστικοί…”