Τεφλόν Ποιητικό σκεύος και όχι μόνο Τεύχος 8 Χειμώνας-Άνοιξη 2013

Cover#8

Το όγδοο τεύχος κυκλοφορεί!

Γίνε συνδρομητής/τρια στο Τεφλόν και σώσε την ψυχή σου!

Διάβασε εδώ

Θέματα:
Suheir Hammad Συνεχίζοντας το αφιέρωμα στην αμερικανόφωνη αραβική ποιήση, συναντάμε την ακτιβίστρια-ποιήτρια Suheir Hammad. Η Χαμάντ, γεννημένη στο Αμάν και μεγαλωμένη στο Μπρούκλυν, αναπτύσσσει μια ιδιαίτερη ποιητική φωνή, άλλοτε χειμαρρώδη άλλοτε βαθιά εσωτερική, ορθώνοντας το ανάστημά της απέναντι σε κάθε λογής φίμωτρα, ακόμα και σ’ εκείνα που επιβάλλει η ίδια η γλώσσα. Εισαγωγή-Μετάφραση: Ράνια Καραχάλιου

»Matthias« BAADER Holst Ριζοσπάστης, αναρχικός, ανέστιος, ντανταϊστής, ο ΜΠΑΝΤΕΡ ήταν ένας παρίας της τελευταίας γενιάς συγγραφέων στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας τη δεκαετία του ’80. Ειδικός στην αποδόμηση των κοινωνικών συμβάσεων, τους παραπλανητικούς ελιγμούς και τις σκηνοθετημένες επιδείξεις, άσκησε τη γραφή ως αυτοάμυνα και στρατηγική επιβίωσης. Επιμέλεια-Μετάφραση: Jazra Khaleed, Εισαγωγή: Kai Pohl

Accidents Polipoétics Πολυποιητικά ατυχήματα συμβαίνουν στη Βαρκελώνη εδώ και είκοσι χρόνια. Με άλλοτε πικρό και άλλοτε καυστικό χιούμορ, το δίδυμο των Rafael Metlikovez και Xavier Theros, από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της καταλανικής προφορικής ποίησης, βάζουν λεκτικές τρικλοποδιές στους μικροαστούς, χλευάζοντας την ηλιθιότητα που τους χαρακτηρίζει. Μετάφραση: Ελένη Οικονόμου

Σα βγεις στον πηγαιμό για παρωδία… Μετά από μια σύντομη περιδιάβαση στις μορφές παρωδίας στην ελληνική γραμματεία, και ιδιαίτερα στην ποίηση, από την αρχαιότητα έως τον εικοστό αιώνα, συνεργάτιδες και συνεργάτες του Τεφλόν ανακυκλώνουν στίχους και μάς σερβίρουν φρέσκες και σπαρταριστές σολωμοκαβαφοκαρυωτακοσεφεροδημουλικές παρωδίες. Επιμέλεια-Εισαγωγή: Ράνια Καραχάλιου

Fiston Mwanza Mujila Το δεύτερο μέρος του αφιερώματος στον Κογκολέζο ποιητή. Ο Φιστόν συντάσσει «γεωγραφίες της πείνας», οι οποίες σφύζουν από εικόνες και ρυθμούς της χώρας του, ενώ την ίδια στιγμή εξεγείρεται, με υποδόριο χιούμορ, ενάντια στις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που τον οδήγησαν στην αυτοεξορία. Μετάφραση: Ελένη Γιώτη

Γαγιάθ αλ Μαντχούν Λίγα χρόνια πριν τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία, ο Γαγιάθ αλ Μαντχούν περιγράφει με λυρισμό και εικονοπλαστική δύναμη την καθημερινή ζωή στη Δαμασκό. Πρόσφυγας από παιδί, ο Παλαιστίνιος ποιητής στοχάζεται πάνω στην αραβική ταυτότητα και τις εικόνες για τη Μέση Ανατολή που προβάλλουν τα δυτικά μήντια. Μετάφραση: Αγγελική Σιγούρου

Ποιήματα & Διηγήματα: Μαρουσώ Αθανασίου, Λευτέρης Άπειρος, Γκαμάλ αλ Γιτάνι, Άννα Γρίβα, Θάνος Γώγος, Αλ Σάιντ Ζαρντ, Jazra Khaleed, Ισμαήλ Λύκος, Σωκράτης Μαρτίνης, Χριστίνα Παλάντζα, Αθηνά Παπαδοπούλου, Qooonn, Φλωρεντία Ρήγα, Ζακαρία Τάμιρ, Στράτος Φυντανίδης.

Εξώφυλλο & εικονογραφήσεις: Jar Moff

Κοπιάστε στα: Βιβλοπωλείο Ναυτίλος, Χαριλάου Τρικούπη 28
Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο, Θεμιστοκλέους 37
Βιβλιοπωλείο Λεμόνι, Ηρακλειδών 22
Βιβλιοπωλείο Πολιτεία, Ασκληπιού 1-3 & Ακαδημίας
Βιβλιοπωλείο των Εκδόσεων των Συναδέλφων, Ερεσού 35
Αρχείο 71, Καλλιδρομίου & Ζωσιμάδων
Αυτόνομο Στέκι, Ζωοδόχου Πηγής 95-97
Ελευθεριακή Κουλτούρα, Ερεσού 52
Vinyl Microstore, Διδότου 34
Φαρφουλάς, Μαυρομιχάλη 18

Διανέμεται δωρεάν

Τα σημεία διανομής εκτός Αθηνών θα ανακοινωθούν σύντομα στο http://teflon.wordpress.com

Στάθης Ιντζές, Τρία ποιήματα

intzes

ΑΣ ΠΟΥΜΕ ΟΤΙ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΤΗΚΑΜΕ

Μόλις φύγαμε απ’ τη Λιβαδειά.

Γιατί άργησες;

Τι έκαμες τόση ώρα;

Σε περίμεναν τα τρένα για μένα.

Δε φάνηκες.

Παρατηρούσα τον ορίζοντα.

Ανελλιπώς σε επισκεπτόμουν στο παρελθόν

θυμάμαι, ω κρύα θύμηση,

φόρους τιμής στη συνεχή ροή σου

κι εσύ δεν πρόφτασες

να μ’ αποχαιρετήσεις

στο τελευταίο ταξίδι

το πιο γκρίζο απ’ όλα.

Σε κείνο το βαθούλωμα

οι υδροφόροι αδένες μου

το γέμισαν, θυμάσαι;
Πώς θα πλανάσαι τώρα

τόσο μα τόσο ασήμαντη;

ΕΡΩΤΙΚΟ

Όπως συμβαίνει με τους ερωτευμένους
όσοι τσακίζονται να τους αγαπήσουν
δεν είναι άνθρωποι
και όσοι είναι άνθρωποι δεν τους αγαπούν.

ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ

Τα σύνορα της αιχμαλωσίας μας
ακανθώδη, αδόμητα
ορίζονται παραταγμένα
παρατάσσονται οριζόντια
αποτελούνται·

χέρια που ανυψώνονται στον ουρανό
φωνές που αντηχούν απόγνωση
Θεό αφυπνιστή, μαντάτα σωτηρίας.

Τα θεμέλια της ύπαρξης σείονται
κλονίζονται αλλόφρονα το ένα μετά το άλλο
συντρίβονται το παρελθόν
το παροντικό και το μελλούμενο
καταπίνονται σε δίνες τα υπάρχοντα
σε κιβωτούς κατατροπώνονται βιαστικά.

Απομεινάρια ενός πολιτισμού
που ξέχασε να υπάρχει
-δεν έμαθε ποτέ του-
που ταξιδεύουν
ταξιδεύουν
σε άγνωστο προορισμό.

Και ο χρόνος με τις τρεις πτυχές του
στροβιλίζεται ερωτικά τώρα σε σπείρες
και είναι θέμα χρόνου.
Και ταξιδεύουν
ταξιδεύουν
σε άγνωστο προορισμό.

*Ο Στάθης Ιντζές γεννήθηκε στην Λάρισα το 1986. Σπούδασε Ηλεκτρολογία στην Χαλκίδα. Το 2001 εκδόθηκε η πρώτη του ποιητική συλλογή «Συνωμοσία Ταυτοχρονισμού» από τις Εκδόσεις Γαβριηλίδης.

Άννα Αχμάτοβα, Ετυμηγορία

008

Η πέτρινη λέξη έπεσε στο στήθος μου που ήταν ακόμα ζωντανό

Δεν πειράζει ήμουν
ετοιμασμένη κάπως θα συμβιβαστώ μ’αυτό.

Σήμερα έχω να κάνω δουλειά πολλή
Πρέπει τη μνήμη να σκοτώσω πρέπει την καρδιά μου να πετρώσω
πρέπει να μάθω να ζω απ’ την αρχή.

Αλλιώς… Σιγοτρίζει το καλοκαίρι το ζεστό
γιορταστικός καιρός έξω από το παραθύρι
Ένιωθα πολύ καιρό αυτόν τον ερχομό
αυτή τη μέρα τη λαμπρή και το άδειο σπίτι.

Καλοκαίρι 1939

*Η φωτογραφία της ανάρτησης ανδημοσιεύεται από το http://diffusedlight.blogspot.com

Ναζίμ Χικμέτ, Το πιο παράδοξο απ’ όλα τα πλάσματα

2

Σαν το σκορπιό είσαι, αδερφέ μου,
σαν το σκορπιό,
μέσα σε μια μεγάλη νύχτα τρόμου.
Σαν το σπουργίτι είσαι, αδερφέ μου,
σαν το σπουργίτι
μέσα στις μικροσκοπικές σκοτούρες του.
Εχ, σαν το στρείδι είσαι, αδερφέ μου,
σαν το στρείδι
το σφαλιγμένο και ήσυχο.
Τι τρομερός πούσαι, αδερφέ μου,
σα στόμιο σβησμένου ηφαιστείου.
Κ’ ένας δεν είσαι, αλλοίμονο,
δεν είσαι πέντε
δεν είσαι μήτε και μιλιούνια.
Σαν πρόβατο είσαι, ω αδερφέ μου.
Όταν ο μπόγιας, το τομάρι σου ντυμένος,
όταν σηκώνει το ραβδί του ο μπόγιας,
βιάζεσαι να χωθείς μες το κοπάδι
και τρέχοντας τραβάς για το σφαγείο,
τρέχοντας, κι από πάνου με καμάρι.
Είσαι το πιο παράδοξο πλάσμα του κόσμου,
πιότερο ακόμα κι απ’ το ψάρι
που ζει μέσα στη θάλασσα χωρίς ναν τη γνωρίζει.
Κι αν είναι δω στη γης τόση μιζέρια
είναι από σένανε, αδερφέ μου,
Αν είμαστε έτσι πεινασμένοι κ’ έτσι τσακισμένοι
Αν είμαστε γδαρμένοι ως το μεδούλι
και πατημένοι σαν τσαμπιά να δώσουμε όλο το κρασί μας,
Τάχα θα πω πως είναι από δικό σου φταίξιμο; – όχι,
Όμως και συ, αδερφέ μου, φταις καμπόσο.

[1948]

*Από το «Ποιήματα», σε απόδοση του Γ.Ρίτσου, εκδ. «κέδρος»

«Έτος Κ. Π. Καβάφη» το 2013

Κavafis

ανακηρύσσει το 2013 το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού, με αφορμή την επέτειο των 150 χρόνων από τη γέννηση του κορυφαίου ποιητή.

Ο Κωνσταντίνος Καβάφης (1863-1933) είναι ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Η ποίησή του χαρακτηρίζεται από έντονη συμβολιστική τάση και συνδυάζεται με λιτό λόγο αλλά διαχρονικά επίκαιρο.

Η ειρωνική διάθεση, αυτό που αποκλήθηκε καβαφική ειρωνεία, συνδυάζεται με την τραγικότητα της πραγματικότητας και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για πολλούς μεταγενέστερους ποιητές.

Το έργο του έγινε αντικείμενο μακρόχρονης μελέτης σε όλο τον κόσμο και ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, αγγλικά, γερμανικά, ιταλικά, ισπανικά, γιαπωνέζικα και σε πολλές άλλες γλώσσες.

Τον κεντρικό σχεδιασμό του προγράμματος δράσεων θα έχουν η Γενική Διεύθυνση Σύγχρονου Πολιτισμού, η Διεύθυνση Γραμμάτων και το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (Ε.ΚΕ.ΒΙ ) και θα συνεργασθούν με το Ίδρυμα Ωνάση (Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών) ―το οποίο έχει στη δικαιοδοσία του το πλήρες αρχείο του ποιητή―, τις ξένες πρεσβείες χωρών στην Ελλάδα, τις έδρες νεοελληνικής γλώσσας και πολιτισμού των πανεπιστημίων του εξωτερικού στα οποία διδάσκεται ο Καβάφης, τη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού και το Ελληνικό Ίδρυμα στην Αλεξάνδρεια, το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, λογοτεχνικά σωματεία και άλλους φορείς.

πηγή: Newsroom ΔΟΛ//ENTEYKTHΡΙΟ / ΒΑΡΕΛΑΚΙ

Ρομπέρτο Μπολάνιο, Τα Ρομαντικά Σκυλιά

stencil

Εκείνο τον καιρό ήμουνα 20 χρονών
κι ήμουνα τρελός.
Είχα χάσει μια χώρα
μα είχα κερδίσει ένα όνειρο.
Κι αν είχα αυτό το όνειρο
τα υπόλοιπα δεν με ένοιαζαν.
Ούτε να δουλέψω, ούτε να προσευχηθώ,
ούτε να μελετάω το ξημέρωμα
μαζί με τα ρομαντικά σκυλιά.
Και το όνειρο ζούσε στο κενό του πνεύματός μου.
Ένα δωμάτιο από ξύλο,
στο ημίφως,
σ’ έναν από τους πνεύμονες των τροπικών.
Και φορές γύριζα μέσα μου
κι επισκεπτόμουν το όνειρο: άγαλμα αιώνιο
σε σκέψεις ρευστές,
ένα λευκό σκουλήκι συστρεφόμενο
στον έρωτα.
Ένας έρωτας αφηνιασμένος.
Ένα όνειρο μέσα σε άλλο όνειρο.
Και ο εφιάλτης μου έλεγε: θα μεγαλώσεις.
Θα αφήσεις πίσω τις εκόνες του πόνου και του
λαβυρίνθου και θα ξεχάσεις.
Μα εκείνη την εποχή το να μεγαλώνεις είχε γίνει έγκλημα.
Βρίσκομαι εδώ, είπα, με τα ρομαντικά σκυλιά
κι εδώ θα μείνω.

Αντώνης Θ. Παπαδόπουλος, Μια σίγουρη πλειοψηφία

thumb

Στους πανηγυρισμούς ζητωκραύγαζε έξαλλα.
Κάποια στιγμή που σού ‘γνεψε,
μόλις που μπόρεσες να πιάσεις σκόρπιες φράσεις
– κάτι για τη σπουδαία νίκη που κερδίσανε,
για την πλειοψηφία που μπορέσαν να πετύχουν –
κι εσύ να προσποιήσε πως δεν άκουγες
παράμερα με τους πολλούς να στέκεις
πλειοψηφία όντας κι εσύ των μόνιμα χαμένων.

Antonia Pozzi, Δύο ποιήματα

227333_152198831516331_100001786447242_353685_8253751_a

Δεν ξέρω

Νομίζω πως ο τρόπος σου να γελάς
είναι πιο γλυκός απ’ τον ήλιο
πάνω σ’ αυτό το βάζο με τα λουλούδια
που ήδη έχουν λιγάκι
μαραθεί –

νομίζω πως ίσως είναι καλά
να πέφτουν στα διάβα μου
όλα τα δέντρα –

να είμαι μια λευκή έρημη πλατεία
για τη φωνή σου – που ίσως
σχεδιάζει μονοπάτια
για έναν καινούργιο κήπο.

Ντροπαλότητα

Αν κάποια από τις φτωχές μου λέξεις
σ’ αρέσει
και μου το πεις
ακόμη και με τα μάτια μόνο
αφήνομαι
σ’ ένα μακάριο γέλιο
αλλά και τρέμω
σαν μια νεαρή μανούλα
που ακόμη κοκκινίζει
αν ένας περαστικός τής πει
πως το μωρό της είναι όμορφο.

*Μετάφραση: Άννα Γρίβα
**Αναδημοσίευση από το περιοδικό “Ένεκεν”.

Ορχάν Βελί Κανίκ, Παρέλαση ερώτων

28627_1478333523527_5530292_n

Η πρώτη ήταν εκείνο το λεπτό, κοκαλιάρικο κορίτσι…
Μου φαίνεται πως τώρα είναι παντρεμένη με κάποιον έμπορο.
Αναρωτιέμαι αν πάχυνε καθόλου.
Ακόμη καίγομαι για να την ξαναδώ.
Δεν είναι εύκολο πράγμα η πρώτη αγάπη.
……………………… ανεβαίνει
……………………. στεκόμαστε στη μέση του δρόμου
……………………. ακόμη κι αν
……….. γεμίσαμε τους τοίχους με τα ονόματά μας,
……………………… στη φωτιά.
Η Τρίτη ήταν η Δις Μουνεβέρ,
μεγαλύτερη από μένα.
Της έγραφα και πέταγα
τα γράμματα στον κήπο της.
Τα διάβαζε και έσκαγε απ’ τα γέλια.
Τα θυμάμαι ακόμη
και ντρέπομαι, σαν να ’ταν τώρα.
Η τέταρτη ήταν άγρια.
Μου έλεγε προστυχιές.
Μια μέρα γδύθηκε μπροστά μου.
Τα χρόνια πέρασαν,
μα δεν μπορώ να την ξεχάσω.
Κατοίκησε πολύ βαθιά τα όνειρά μου.
Ας προσπεράσουμε την Πέμπτη
κι ας έρθουμε στην έκτη.
την έλεγαν Νουρουνίσσα.
Όμορφη,
μελαχρινή μου,
αγάπη μου, λατρεία μου,
Νουρουνίσσα!
Η έβδομη ήταν η Αλιγέ, αστή από καταγωγή,
μα δεν την εκτιμούσα.
Όπως όλες οι αστές,
ασχολιόταν συνεχώς με γούνες και σκουλαρίκια.
Η όγδοη ήταν πάνω κάτω τα ίδια σκατά.
Εμπιστεύεσαι τη γυναίκα ενός άλλου,
μα όταν θελήσεις να φτάσεις ως το τέλος,
αρχίζουνε τα ψέματα και οι καυγάδες.
Το ψέμα είχε γίνει δεύτερη φύση της.
Την ένατη την έλεγαν Αίτέν.
Χόρευε το χορό της κοιλιάς σε κάποιο μπαρ.
Όσο εργαζόταν ήταν σκλάβα του καθένα,
μα μόλις τέλειωνε, μπορούσε
να κοιμηθεί με όποιον της άρεσε.
Η δέκατη φάνηκε έξυπνη
και με παράτησε.
Δεν έκανε άσχημα.
Ο έρωτας είναι δουλειά για πλούσιους,
τεμπέληδες κι ανέργους.
Αν δυο καρδιές αγαπηθούν
ο κόσμος μοιάζει ωραίος κι αληθινός.
Αλλά δυο σώματα γυμνά
ανήκουν στην μπανιέρα.
Η δωδέκατη έκανε καριέρα.
Τι άλλο να έκανε;
Ήταν φτιαγμένη για άντρα σαδιστή.
Την έλεγαν Λωξάντρα.
Τα βράδια ερχόταν στο δωμάτιό μου
κι έμενε μέχρι το πρωί.
Έπινε κονιάκ και μεθούσε.
Ξυπνούσε απ’ τ’ άγρια χαράματα
κι έφευγε για τη δουλειά.
Ας έρθουμε τώρα στην τελευταία.
Έπεσα πάνω της
σαν να μην είχα αγαπήσει άλλη γυναίκα.
Δεν ήταν μόνο θηλυκό. Ήταν προσωπικότητα.
Τέρμα οι βλακείες με τις ευγένειες,
το επίπεδο ζωής, την απληστία
και τα διαμαντικά.
«Αν είμαστε ελεύθεροι» μου είπε.
«Αν είμαστε το ίδιο» της είπα.
Ήξερε ν’ αγαπάει
και ήξερε να ζει.

Δημήτρης Τρωαδίτης, Απόπειρες επιστολών

14392_512809425410388_445171420_n

Νεκρική σιγή
περισυλλογή
χαρακωμένες παλάμες
αποχαύνωση
σε βιβλιοθήκες
με βιβλία άσοφα
αντικείμενα στέκονται
προσοχή
μολυβένια στρατιωτάκια
το μαβί αίμα ψάχνει
γι’ αγάπη
σ΄ εγκυκλοπαίδειες
πλαστικά δέντρα
μεταμοντέρνοι άνεμοι
απόπειρες επιστολών
ανορθόγραφων
αμνησία
ένα φύλλο
δήθεν χρυσοπράσινο
κυριαρχεί στη σκέψη