Η ΩΡΑ ΕΙΝΑΙ
Θα σάς βραβεύσουν κούκοι, πετεινοί.
Θα επαινεθείτε από τις προθεσμίες.
Θα σάς φεισθούν παραγραφές.
Είναι η ώρα
περιφρόνηση
και δεν οπλοφορεί.
ΘΕΣΗ
Είναι κατειλημμένη, Θεέ
από τον ξένο.
Η ΔΑΝΕΙΚΗ ΟΜΟΡΦΙΑ
Όσο γερνάω
τόσο ομορφαίνω
το πρόσωπό μου παίρνει
τα ωραιότερα χαρακτηριστικά
των συνανθρώπων μου
επιτέλους με αγαπούν
το βλέπω καθαρά στο πρόσωπό μου
αγνώριστο
απ’ τα χαρούμενα
βασανιστήρια.
Θα κάνω τις κινήσεις του σώματος
σοφότερες από το μυαλό
την ώρα που το έδαφος τρίζει
με πανούργα αφέλεια
κάτω από τα πόδια μας
θα κάνω τα ραδιοκύμματα των ήχων μας
να πάλλονται σ’ ηλιολουσμένες όχθες
την ώρα που αναλογιζόμαστε
την πτώση μας σε φεγγαροχώρους
και δράματα αστεριών
θα κρατήσω την εσωτερική μας φωτιά
μόνο δική μας
την ώρα που το κορμί μας στριφογυρίζει
αλλάζοντας χρωματισμούς και στάσεις
στην έξαρση των εξεγερμένων φλεβών μας
…Γλώσσα που μ΄άλλη γλώσσα δεν μοιάζει!Σε κόβει στα δύο, στα χιλια! Σε τσακίζει!Σαν να σου βαράει το κεφάλι στον τοίχο, σα να σε σου τρώει το συκώτι,σαν σα σε κοπανά σε τραχείς βράχους πλάι σε ήρεμη θάλασσα.Χωρίς αιδώ,χωρίς στόμφο,χωρίς δισταγμό,χωρίς θεωρία ,χωρίς ανάλυση,χωρίς πιθηκισμό, χωρίς συντηρητισμό,χωρίς σεβασμό και αξιοπρέπεια-αλίμονο!-χωρίς ψευτιά και σύμβαση!
Με πόθο και πάθος,με ακαταστασία,με πολύ όνειρο και υπερρεαλισμό,με σαρκική αποχαλίνωση ,με δριμύτητα ,με σφοδρότητα,με τόλμη,μ΄αμίμητη σκληρότητα,με ατελείωτη προκλητικότητα,μ΄αυταρχισμό ,με κυνισμό,με ειλικρίνεια,με ερωτισμό και αυτο-ερωτισμό,με αυτοαναφορά ,με φλόγα,με πόλεμο,με μοναξιά,με ΣΟΚ, ΜΕ ΧΑΟΣ,ΜΕ ΘΑΝΑΤΟ!
Εκεί κάπου στέκει η ποίηση της JOYCE MANSOUR!.Μια ποίηση ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ.ΞΕΣΗΚΩΜΑ.ΗΦΑΙΣΤΕΙΟ.Μια ποίηση γεμάτη μεταφυσική και εξαλλοσύνη,αγριότητα και ανηθικότητα, ντελίριο, ξέσπασμα και οραματισμό!Μια ποιήτρια από τη Γαλλία,με την οποία έχουν ασχοληθεί αρκετοί Έλληνες και έχουν μεταφράσει έργα της. Αναφέρω τους:Βικτωρία Παπαδάτου και τους ποιητές Nάνο Βαλαωρίτη,Τάσο Κόρφη, και Έκτορα Κακναβάτο Μια ποιήτρια που δεν φοβάται την ΄ΕΚΘΕΣΗ,το ξεγύμνωμα,την αποκάλυψη.Ενα αγρίμι που πορεύεται και πάει και δεν κρύβει πως είναι αγρίμι!Δεν ωραιοποιεί,δεν εξωραίζει,δεν μαλακώνει, δεν συμβιβάζεται. Δεν κρύβει τη μελαγχολία,την αηδία,τον πόνο,την πικρία,τη διαστροφή ακόμα και τη λαγνεία.Φαίνεται πως όλα αυτά τα προτιμά από τον θάνατο η Μansour!Φαίνεται πως όλα αυτά τα μεταφράζει ως ΖΩΗ,με της οποίας το μέρος είναι τελικά!Σημειώνω εδώ πως η ποιήτρια πέθανε από καρκίνο του στήθους το 1986,στα πενηνταοχτώ της χρόνια.
Ο ΄Εκτωρ Κακναβάτος στην εισαγωγή του βιβίου ΚΡΑΥΓΕΣ-ΣΠΑΡΑΓΜΑΤΑ-ΟΡΝΙΑ,αναφέρει πώς <έξι μήνες πριν από τον θάνατό της,στην τελευταία της συλλογή Trous noirs είχε γράψει:
Πρέπει να εισπνέι κανείς θάνατο
για να γιατρέψει το πνεύμα του
Το σφεντάμι γλύφει τον αγέρα
δίχως καλέμ
Περιμένω τη στροφή του δρόμου
Στόμα ξερό από αγρύπνια
κυριευμένο από τον φόβο.
H Μansour πάει πέρα από τη συμβαση…Στην αληθινή ποίηση δεν πρέπει να υπάρχει σύμβαση!Κάθε ποίημα και αίσθηση. Κάθε ποίημα και εμπειρία.Αντιτάσσεται στο βόλεμα της ψυχήξς και της γραφής . Αποδομεί. Καταστρέφει. Και πάλι συνθέτει.Είναι σπουδαία η Μαnsour.Γιατί δεν φοβάται τα γκρεμίσματα και τα τσαλακώματα.Κάθε ακρότητα και προχώρημα.Με επικίνδυνα ένστικτα στην αγάπη:,.
Μια γενική παραφορά με διάχυτη τη σκέψη ή την παρουσία του θανάτου: …η ομορφιά μου όλη μέσα στα δίχως κόρες μάτια σου πνιγμένη,μες στην κοιλιά σου ο θάνατος που το μυαλό μου τρώει,όλα ετούτα μιαν αλλόκοτη με κάνουν κόρη>.
Θάνατος χωρίς Έρωτα -και το αντίστροφο -δεν νοείται:
.
Άλλοτε παιχνίδι ερωτικό καννιβαλιστικό: .
Η ίδια ήταν μητέρα,κάπου όμως γράφει:.
Υπερρεαλιστικές σκληρές εικόνες:
Πέταξες τα μάτια μου στη θάλασσα
ξερίζωσες από τα χέρια μου τα όνειρά μου
ξέσκισες τον μελανιασμένο αφαλό μου|και μες στα πράσινα των μαλλιών μου φύκια π΄ανεμίζουν
το έμβρυο έχεις πνίξει.
Μια περιρρέουσα μοναξιά:
Σας είδα αγκαλιασμένους μες στον άνεμο…
σας είδα πλαγιαμένους μές στον χολερικό χρυσό των σκοίνων…
σας είδα κοιμισμένους
Κι έγώ δέντρο αλγεινό από γύμνια, μοναχικό …
δεν ήμουν παρά ένας κλόουν με καρδιά αναμαλλιασμένη.
Παρ’ όλα αυτά,την μοναξιά,την απόγνωση…, την πικρία,θα τομήσω να πω ότι η Mansour δεν πτοείται,δεν ηττάται,δεν κλείνεται στο καβούκι της.
Θα γραψει:
…κλαίω αλλά προς τί;
Γριά τριάντα χρονών…
Όμως όχι,ακμαία δημιουργεί, γιατί διακατέχεται από απόγνωση άκρως δημιουργική.Το ξαναλέω.Η ποιήτρια είναι με το μέρος της ζωής.Την ξεπερνά, την ακυρώνει τη ζωή και την ξανασυνθέτει.Την παει και τη φέρει.Ελαστική στα βιώματα, αυτοσαρκαστική και αγρίως παιχνιδίζουσα, με το παράλογο αγκαλιά και με το λογικό συνάμα.Η αλήθεια κάπου στο μεταίχμιο, ν΄ακροβατεί χωρίς σκοινί και να γουστάρει ν΄αναλώνεται ολόκληρη:
δεν θέλω πια να φτιασιδώνω την αλήθεια σου…
Κοίτα ,είμαι αηδιασμένη από τους άνδρες
τις ικεσίες τους το τρίχωμά τους
τηνπίστη τους τούς τρόπους τους
Μπούχτισα τις περίσσιες αρετές τους τις μισοντυμένες
Μπούχτισα τα κουφάρια τους
Άγιασέ με τρελό φέγγος που καταυγάζεις τα ουράνια όρη
Λαχταράω να ξαναγίνω κενό σαν ήσυχο μάτι της αγρύπνιας
Λαχταράω να ξαναγίνω άστρο.
Η λαχτάρα για το φως , για την ομορφιά, για την αγάπη,για την απλότητα, την κανονικότητα,όχι όμως τη συμβατότητα ή τη συμβατικότητα.Η συμβατικότητα δεν συνάδει με αυτό που είναι η ποιήτρια,ένα συνοθύλευμα,ένας σίφουνας,μια κινούμενη- γεμάτη οίστρο -σκέψη και αίσθηση, OΛΑ και ΕΝΑ,πληθωρική και ατίθαση. Η ηδονή, ο έρωτας, το σεξ… σταθερά μοτίβα στο έργο της.Τα διαχειρίζεται μοναδικά.
Ενδεικτικά:
Aφού σε προκαλούν τα στήθια μου θέλω τη λύσσα σου θέλω τα μάτια σου να βαραίνουν τα μάγουλά σου να ρουφιόνται να χλωμιάζουν θέλω τ΄ανατριχιάσματά σου θέλω ανάμεσα στα σκέλια μου να γενείς κομμάτια πάνω στο καρπερό του κορμιού σου χώμα οι πόθοι μου χωρίς ντροπή να εισακουστούνε Τα βίτσια των ανδρών είναι η επικράτειά μου οι πληγές τους τα γλυκίσματά μου αγαπάω να μασώ τις χαμερπείς τους σκέψεις γιατί η ασκήμια τους κάνει την ομορφιά μου.
*Αναδημοσίευση από το http://poihsh-logotexnia.blogspot.com.au/2012/06/mansour.html#more
— Τι περιμένουμε στην αγορά συναθροισμένοι;
Είναι οι βάρβαροι να φθάσουν σήμερα.
— Γιατί μέσα στην Σύγκλητο μια τέτοια απραξία;
Τι κάθοντ’ οι Συγκλητικοί και δεν νομοθετούνε;
Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
Τι νόμους πια θα κάμουν οι Συγκλητικοί;
Οι βάρβαροι σαν έλθουν θα νομοθετήσουν.
— Γιατί ο αυτοκράτωρ μας τόσο πρωί σηκώθη,
και κάθεται στης πόλεως την πιο μεγάλη πύλη
στον θρόνο επάνω, επίσημος, φορώντας την κορώνα;
Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
Κι ο αυτοκράτωρ περιμένει να δεχθεί
τον αρχηγό τους. Μάλιστα ετοίμασε
για να τον δώσει μια περγαμηνή. Εκεί
τον έγραψε τίτλους πολλούς κι ονόματα.
— Γιατί οι δυο μας ύπατοι κ’ οι πραίτορες εβγήκαν
σήμερα με τες κόκκινες, τες κεντημένες τόγες·
γιατί βραχιόλια φόρεσαν με τόσους αμεθύστους,
και δαχτυλίδια με λαμπρά, γυαλιστερά σμαράγδια·
γιατί να πιάσουν σήμερα πολύτιμα μπαστούνια
μ’ ασήμια και μαλάματα έκτακτα σκαλιγμένα;
Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
και τέτοια πράγματα θαμπώνουν τους βαρβάρους.
—Γιατί κ’ οι άξιοι ρήτορες δεν έρχονται σαν πάντα
να βγάλουνε τους λόγους τους, να πούνε τα δικά τους;
Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
κι αυτοί βαρυούντ’ ευφράδειες και δημηγορίες.
— Γιατί ν’ αρχίσει μονομιάς αυτή η ανησυχία
κ’ η σύγχυσις. (Τα πρόσωπα τι σοβαρά που εγίναν).
Γιατί αδειάζουν γρήγορα οι δρόμοι κ’ η πλατέες,
κι όλοι γυρνούν στα σπίτια τους πολύ συλλογισμένοι;
Γιατί ενύχτωσε κ’ οι βάρβαροι δεν ήλθαν.
Και μερικοί έφθασαν απ’ τα σύνορα,
και είπανε πως βάρβαροι πια δεν υπάρχουν.
__
Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους.
Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.
(Δεκέμβρης 1898, δημοσίευση 1904)
Ο έκπτωτος άνθρωπος ενόσω αναζητεί τη λύτρωση από το θάνατο
ΓΚΕΟΡΓΚ ΤΡΑΚΛ
Το όνειρο του Κακού (Ποιήματα, 1913-1915)
ΕΙΣ.-ΜΤΦΡ.-ΣΧΟΛ.: ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«ΕΡΑΤΩ»
ΣΕΛ. 188, ΕΥΡΩ 14,6
Η ποίηση του Γκέοργκ Τρακλ, σχεδόν έναν αιώνα μετά τη γέννησή της, εξακολουθεί να κεντρίζει το ενδιαφέρον Ελλήνων μεταφραστών, με αποτέλεσμα να επανέρχονται στο έργο του, επιχειρώντας κάθε φορά μια νέα απόδοση στη γλώσσα μας αυτού του μελαγχολικού και, θαρρείς, εύθραυστου ποιητικού σύμπαντος. Τα ποιήματα του Τρακλ εξακολουθούν και σήμερα να αποπνέουν μια γλυκιά μελαγχολία, κάτι σαν νοσταλγία για μια ζωή μέσα στους ρυθμούς και τους χρόνους της φύσης, όπου ακόμη και τα ακραία ή επώδυνα συναισθήματα βιώνονται, υπακούοντας τους νόμους της φυσικής αρμονίας. Παρακολουθούμε ένα τοπίο ψυχής που δονείται και αντανακλά πάνω στα στοιχεία της φύσης, συνθέτοντάς τα εκ νέου με τον ονειρικό και συχνά εφιαλτικό τρόπο που το υποκείμενο τα αντιλαμβάνεται και τα ορίζει. Οι εικόνες δημιουργούν έναν κόσμο που επιβάλλεται στον αναγνώστη ως ο μόνος φυσικός τόπος ύπαρξης του ποιητικού υποκειμένου.
Ποιήματα δομημένα με ακρίβεια και αυστηρή ισορροπία, χωρίς τίποτα το περιττό, αποτελούν ουσιαστικά ένα ενιαίο ποίημα, το οποίο μέσα από φαινομενικά ασύνδετες εικόνες, υποταγμένες ωστόσο στο δικό τους εσωτερικό ρυθμό, μέσα από ήχους και σιωπές εκφράζει την πραγματικότητα και τα εφιαλτικά οράματα ενός ψυχισμού που κατατρύχεται από την υπαρξιακή αγωνία, την ενοχή, την ανάγκη εξαγνισμού και επιστροφής, έστω και μέσω του θανάτου, σε μια προγεννητική κατάσταση παραδείσου.
Τα ποιήματά του συντίθενται με επαναλαμβανόμενα μοτίβα, σήματα που λειτουργούν ταυτόχρονα σε πολλά επίπεδα. Διατηρώντας την ηχητική τους δύναμη και το κυριολεκτικό τους περιεχόμενο, κινούνται την ίδια στιγμή και στο χώρο της συμβολικής μεταφορικής γλώσσας του εξπρεσιονισμού.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σταθερή παρουσία ορισμένων χρωμάτων, όπως είναι το χρυσαφί, το κόκκινο και, κυρίως, το γαλάζιο, σύμβολο της έννοιας του ιερού.
φωνές
χιλιάδες φωνές:
γαμώ το κέ…ρατό σας
δοσίλογοι σπιούνοι, τζάκια εξουσίας
τοπία ολέθρου κι οι βόμβες να πουλιούνται
για να πέφτουν να φέρνουν ίδιο σ’ολους θάνατο
κι αυτοί που δεν λογίζονται ν’αντισταθούν κι οι άλλοι
με το δισάκι και
οι άρρωστες ψυχές
κάτω από
το μαστίγιο
αλυχτούν σαν τα σκυλιά
δαγκώνουν
τις σάρκες τους
στο διάβολο αδικητές
διψάτε για αίμα βρυκόλακες
εμποδίζετε μ’ολα τα μέσα το πέρασμα
μια διάφανη ώρα όταν ο χρόνος ξαπλώνεται
στον ξάστερο ουρανό και μ’ενα άλμα του
λαμπρύνει
την αυγή
φωνές και πάλι
φωνές: αυγή αυγούλα
ευωδιά από εφηβικά φιλιά
που ανακαλύπτουν ποτάμια λεύτερα ζώα
και μια άμετρη κραυγή φλόγα από
βουνό σ’αλλο βουνό προάγγελος μιας μέρας που δίκαια ανταμείβει που δίνεται
στον κόσμο
μ’ ακράτητη
ηδονή
(…)
Ηχώ Ζωής
Ο ήχος της έρχεται σαν τύμπανα
πυγμαίων ιθαγενών του τροπικού
παρθένα κύτταρα
κοιλιές γιδιών γδέρνονται δέρνονται
κι αντηχούν:
Υπάρχουμε, υπάρχουμε
Ο Ουρανός των Ποιητών
“ο ουρανός των ποιητών
είναι γεμάτος κοφτερές
νότες – λεπίδες
ακατανόητες υφέσεις και διέσεις
αενάως σε μινόρε συγχορδίες
-δε χωράει ματζόρε στον ουρανό”
Θάλασσα
στα χέρια μου εκρατούσα
στόμα της νύχτας
δυο κόκκινα δόντια εφώναζαν
άγριους συριγμούς
των φιδιών – λεόντων
της αρχέγονης ουράνιας χορδής
μια θάλασσα ζεστή
ρέζους αρνητικό
έρεε κάτω απ’ τα πόδια
των βιαστικών δίποδων όντων
ένα ιπτάμενο σαλάχι
εκέντριζε τις ψυχές των παιδιών
η μηχανή εκαλωσόριζε
το γιο της
στο όνειρο – εφιάλτης
της άφωνης κραυγής
εφτά βολβοί
εξερνούσαν αλμύρα
στα τσιμεντένια πλακόστρωτα
δίποδα κεφάλια
σπινθιρίζοντα καλώδια – μαστίγια
φορτίζουν πεθαμένες
-από καιρό-
ζωές
μέσα στην κόκκινη
θάλασσα – ουρανό
που εκολυμπούσαμε παρέα
οι νεκροί – ζωντανοί.
The meaning of light has engrossed the interest of T. Fálkos from his very first published work, The Righteous, culminating in Light Drawings. In the past, he gathered material for a dissertation on light, which later on he abandoned for reasons unknown. During lessons, and in the course of our conversations, he stated that light had engaged people’s attention from the beginning of time. The Homeric warrior abhors the dark, and asks god to disperse the cloud that enveloped them, εν δε φάει και όλεσον, “and let me die in the light!” According to Fálkos, this phrase expresses the distinctness and the need for clarity as felt by the ancient Greeks. He also spoke to us about the significance light had on Plato, Plotinus, et al. As such, the topic is vast, and each student’s aspirations can be but limited. I shall focus my attention ⎯ though not exclusively ⎯ on Light Drawings, where Fálkos appears to have made an organized effort to record his poetic and philosophical speculations, without considering the matter closed, of course, not even as regards himself. For this reason, and not out of modesty, he names the poems in this collection “drawings”.
As he told me, he began writing some thirty poems on the subject of light. He kept these “drawings” for years in his drawers, as happens with other of Fálkos’ works. Those he had worked on and completed, went back to ten or even twenty years earlier. When he started working again on Light Drawings, “when time was ripe”, he saw that through this medium he could express to a tee the reflection and anguish of his now mature soul. So he worked heart and soul on this work, which deserves to be placed among the highest in European literature.
Του Βασίλη Ρούβαλη
Είναι η εσωτερική φωνή του ποιητή μέσα στην οποία βρίσκεται η λύση του αινίγματος για τη δημιουργία, δηλαδή την πράξη που αποφέρει ποιήματα, τη μυστική συμφωνία σκέψης κι έκφρασης, το ανείπωτο, το ανεξήγητο που θα συνεχίσει να ξεπερνά την ορθολογική γνώση, να τη σαρκάζει, να την περιπαίζει.
Τον Οκτάβιο Πας τον γνωρίζουμε πολύ, λίγο λιγότερο, ήκιστα: σε κάθε περίπτωση η φωνή του καθίσταται οικεία στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό καθώς -εδώ τον αντιγράφω- «το τραγούδι κρέμεται στη φωτιά της ημέρας…», και περαιτέρω επειδή κάθε στίχος του, κάθε ποιητική φράση του, διεισδύει σαν χείμαρρος στη φαντασία ενώ τα πάθη που περιγράφει έχουν παρόμοια υπόσταση, ως προς την εκφορά τους, με τη θερμότητα, την άνωση, την πυκνότητα και τη διαπεραστική αλήθεια του κόσμου.
και μη μου λες εμένα για τη βία
εγώ γεννήθηκα τώρα και βράζει το αίμα μου
και μόνο βία με μαθαίνουν.
Εκεί.
να γίνω σαν όλους
να συνεχίσω αυτό που οι άλλοι ξεκίνησαν
να μοιάζω με ό,τι δεν έχει πρόσωπο
Δες,
μια τρύπα έχω για πρόσωπο
σ’ αρέσει;
και μη μου λες εμένα για τη βία
για την ηθική για τα ιερά και τα όσια
πεινάω, πονάω, περνάω
Μη χαίρεσαι όμως
δε θα σου περάσω, δε θα σου περάσει
θα καλύψουν οι κραυγές μου τη σιωπή σου
θα τσακίσω τα αδιάφορα βλέμματα
θα πνίξω τη θεωρία που σε σκεπάζει τα βράδια
θα πετάξω από το παράθυρο τις παντόφλες της απάθειας
Θα εξαφανίσω το θα
αρκετά περίμενα
αρκετά σε άκουσα να μου λες για τη βία
Τώρα
επιστρατεύω την άνοιξη με όλα της τα όπλα
χτυπάω με λύσσα την ανοχή σου
σαρώνω τις βρωμιές σου
κόβω απ’ τις ρίζες το σάπιο σου τίποτα
δεν είμαι ποίημα εγώ
η βία που δε θέλεις είμαι
Δε σ’αρέσει;
Έλα, έλα να παλέψουμε, λοιπόν
Τι φοβάσαι; Ποια ήττα υπερασπίζεσαι;
Και μίλα, μίλα
Αλλά μη μου ξαναπείς εμένα για τη βία
*Ποίημα που έγραψε παιδί που φοιτά στο 6ο Γενικό Λύκειο Καλλιθέας
Δημοσιεύτηκε στο blog http://lykeio6o.blogspot.gr/
Αναδημοσίευση από το https://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=1464152
To Koskino 