Ο Πάνος Καπώνης για τον Θωμά Γκόρπα

1382870_340565789420946_1532447722_n

ΘΩΜΑΣ ΓΚΟΡΠΑΣ: ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟ ΠΥΡΙΝΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ

Γράφει ο Πάνος Καπώνης στο βιβλίο του «Πρόσωπα στην ομίχλη” για τον Θωμά Γκόρπα:«Πιστεύω ότι μερικές φορές, κάτω από την επιφάνεια και τα φώτα, στο καταγώγιο και το σκοτάδι, ταξιδεύεις σε φωτεινά μονοπάτια. Με το ρεμπέτικο μέσα στην υγρασία των καιρών, αναδύεσαι στην έκσταση. Μες τα υπόγεια ρεύματα αναδεικνύεις καθαγιασμένη τη ψυχή σου. Αυτό έκανε ο Γκόρπας. Γνήσιος μποέμ, μπιτ ποιητής (όπως τον ονόμασαν) πριν απ΄ αυτούς, καλοσυνάτος φωνακλάς, ασυμβίβαστος, αγενής στην αστική ευγένεια, με πικρό στόμα απ΄ τα πολλά και βαριά τσιγάρα.

«Δε μετάνιωσα για κανένα απ΄ τα χιλιάδες φαρμακωμένα τσιγάρα μέσα στα καλοκαίρια» είπε (Ιανουάριος 1978), «και μετάνιωσα για τόσα ωραία πράγματα». Είπε όμως κι΄ έγραψε κι άλλα η ψυχή του Γκόρπα, που τα εμπιστεύτηκε μετά από χρόνια στους συμπατριώτες του, πιστός σε αυτό που είπε το 1957, όταν εκδόθηκε ο «Σπασμένος καιρός»: «Δεν μ΄ ενδιέφερε ποτέ η δημοσίευση της δουλειάς μου, μ΄ ενδιέφερε πάντα η δουλειά μου». Αυτό το έλεγε πάντα, το πίστευε και έτσι κάπως χάραζε και την εικόνα της ζωής του.

«Μακριά καλοκαίρια της Αθήνας με κοντομάνικο άσπρο πουκάμισο. Να γυρίζω με το τελευταίο λεωφορείο ή με ταξί του μερακλή που νοιώθει άνετος και πλούσιος και είναι. Και να μην με πιάνει ύπνος. Να καίγομαι να γράψω και να μην μπορώ. Να καίγομαι. Να λείπουν όλα. Αν δεν έλειπαν πως θα υπήρχα ακόμα; Μήπως μας αγαπάνε πεθαμένους μέσα στα ποιήματα ; Πόσα χωράνε μέσα στα ποιήματα; Πως αερίζονται, πως δροσίζονται, πως ζεσταίνονται πως κάνουν Αχχχ .…. Χωράει ένα καλοκαιρινό Ευκάλυπτο μέσα σ΄ ένα ποίημα ; Μέσα σε χίλια ποιήματα ;…».

Και αλλού στο ίδιο δοκίμιο : «Εκεί γνωριστήκαμε –φοιτητής εγώ τότε – για πρώτη φορά. Θες η κοινή καταγωγή τόπου και διαμορφούμενης για μένα στάσης ζωής; Θες το κλίμα της εποχής εκείνης μέσα από το οποίο ξεπήδησε η γενιά των ποιητών του ΄70, μας έδεσε σε μια «υπόγεια» φιλία, που ανεξάρτητα απ΄ τις δικές μου «απουσίες», έβαινε παράλληλα στον «Μεγάλο Δρόμο». Στον δρόμο που οδηγούσε πάντα στην έμπνευση, στην πάτρια γη μας, αυτόν στο Μεσολόγγι, εμένα στο Αγρίνιο και τους δυο μας στην ποίηση. Έτσι και με τη βοήθεια του Θωμά, ενσωμάτωσε η Τζένη Μαστοράκη στην Αντι Ανθολογία την πρώτη της ποιητική συλλογή «Το συναξάρι της άγιας νιότης» κι εγώ την δική μου πρώτη «Κοκτέϊλ».

Τι βράδια και κείνα. Ατέλειωτες συζητήσεις (περί πνεύματος και πνευμάτων, περί ποιητικής και ποιητών, περί επανάστασης στο Λόγο, περί πολιτικής και δικτατορίας, περί έρωτος και λαϊκής μουσικής παράδοσης κλπ-κλπ) κι ο Γκόρπας, βέρος Μεσολογγίτης με τις ρουμελιώτικες εξάρσεις του, να ανατέμνει τη ποιητική παράδοση της γενιάς του ’30, να μας διαβάζει τα κυκλοθυμικά του ποιήματα (που μετά τα συγκέντρωσε στο «Πανόραμα») και να ξεκαθαρίζει πάντα τη θέση του απέναντι στις ιδέες, την κοινωνία, τους ποιητές, την ψυχή του».

Και συνεχίζει ο Πάνος Καπώνης: «Όποιος δεν έχει ζήσει έστω και λίγο στο Μεσολόγγι, δεν μπορεί να καταλάβει ουσιαστικά τον Θωμά Γκόρπα. Αυτό το ασήκωτο βάρος της έρημης δόξας, η ατίθαση φύση του ρουμελιώτη ευαίσθητου άντρα, το δάκρυ στην άκρη της Λιμνοθάλασσας από ερωτικό καημό, τα λαϊκά και τα ρεμπέτικα στα τζουκ μποξ των χρόνων εκείνων του ’50 & ’60 στα ουζερί, το μεθύσι με ούζο, το δειλινό στην Τουρλίδα, οι μοναχικοί περιπατητές που ταξιδεύουν στον ατέλειωτο δρόμο μέσα στις αλυκές που δεν οδηγεί πουθενά…

«Κι ω Ποίηση ζητιάνα των ρυθμών που δεν υπάρχουν πια προδομένη των μαγικών λέξεων που μαγαρίστηκαν από τους μαγαρισμένους κώλους… Κι ω μολόχες χάραμα κρύο νερό γλυκά φιλιά σπουργίτια ευκάλυπτα νεράντζια μούρα αγκινάρες και κεράσια τριφύλλια και σανά χρώματα ξεθωριασμένα ήχων πια άλλων αστέρων τι να κάνετε πια καημένα πώς να πολεμήσετε…»

Ο εραστής των χαμένων ποιητών

gravpl

Ένα παράξενο χόμπι έχει ο Γουόλτερ Σκολντ από το Μέιν των Ηνωμένων Πολιτειών: να επισκέπτεται τάφους ποιητών…

Ο Σκολντ μάλιστα τη Δευτέρα 7 Οκτωβρίου έφτασε τους 300 τάφους ποιητών, επισκεπτόμενος ένα νεκροταφείο στο Κέμπριτζ της Μασαχουσέτης. Μεταξύ άλλων, έχει επισκεφθεί τους τάφους του Τ.Σ. Έλιοτ και της Σίλβια Πλαθ.

Η ημερομηνία αυτή δεν είναι τυχαία: ο Σκολντ, μαζί με 13 Αμερικανούς ποιητές, έχουν ανακηρύξει την 7η Οκτωβρίου Ημέρα Μνήμης των Νεκρών Ποιητών, μια και είναι η ημέρα της επετείου του θανάτου του Έντγκαρ Άλαν Πόε και της γέννησης του Τζέιμς Γουίτκομπ Ράιλι.
Στο πλαίσιο της φετινής Ημέρας Μνήμης, διοργανώνονται το ερχόμενο Σαββατοκύριακο αναγνώσεις ποίησης σε κοιμητήρια τεσσάρων αμερικανικών πολιτειών.

[επιμέλεια: Σ.Π.]

*Δημσιεύτηκε στο http://www.diastixo.gr/epikaira/eidiseis/1751-o-erasti-ton-xamenon-poihton Ευχαριστίες στη Μίνα Ξηρογιάννη που μας το προώθησε.

Δημήτρης Τρωαδίτης, Απόντες θαμώνες

Κώστας Ηλιάκης, Υπαίθρια σπουδή (1935)

Κώστας Ηλιάκης, Υπαίθρια σπουδή (1935)

Οι χοάνες του
καθημερινού εφιάλτη
χτυπιέσαι στα τοιχώματά τους

με ενθυμήματα
και σχέδια επιστροφής
σε πρότερα τραγούδια
και στενά δρομάκια

καραδοκούν
οι μάταιοι κύκλοι
των πεπαλαιωμένων αντίλαλων

αγκαλιά με ζωγραφιές
κι αστραφτερά φώτα
στις γκαλερί του μισεμού
μ’ αποσκιρτήματα
άδειο λαϊκό καφενείο
με απόντες θαμώνες

καθώς πασχίζεις ν’ αγκαλιάσεις
τα πυρπολημένα χνάρια
της επανάστασης
απ’ τα νιάτα σου τα πρώτα.

25/6/2007

Orhan Veli Kanik, I am Listening To Istanbul

salacak

I am listening to Istanbul with my eyes closed
First a breeze is blowing
And leaves swaying
Slowly on the trees;
Far, far away the bells of the
Water carriers ringing,
I am listening to Istanbul with my eyes closed.

I am listening to Istanbul with my eyes closed
A bird is passing by,
Birds are passing by, screaming, screaming,
Fish nets being withdrawn in fishing weirs,
A woman’s toe dabbling in water,
I am listening to Istanbul with my eyes closed.

I am listening,
The cool Grand Bazaar,
Mahmutpasha twittering
Full of pigeons,
Its wast courtyard,
Sounds of hammering from the docks,
In the summer breeze far, far away the odor of sweat,
I am listening.

I am listening to Istanbul with my eyes closed
The drunkenness of old times
In the wooden seaside villa with its deserted boat house
The roaring southwestern wind is trapped,
My thoughts are trapped
Listening to Istanbul with my eyes closed.

I am listening to Istanbul with my eyes closed
A coquette is passing by on the sidewalk,
Curses, sings, sings, passes;
Something is falling from your hand
To the ground,
It must be a rose.
I am listening to Istanbul with my eyes closed.

I am listening to Istanbul with my eyes closed
A bird is flying round your skirt;
I know if your forehead is hot or cold
Or your lips are wet and dry;
Or if a white moon is rising above the pistachio tree
My heart’s fluttering tells me…
I am listening to Istanbul with my eyes closed.

Βραβείο Γιώργου Σαραντάρη – Κάλεσμα σε Ποιητές

sarandaris

Ο Οίκος της Ποίησης του Κιαμπερλέ δημιούργησε ένα λογοτεχνικό βραβείο που θα δίνεται σε έναν ποιητή για μια ποιητική συλλογή που εκδώθηκε μέσα στο 2013. Αυτό το βραβείο θα δίνεται προς τιμήν του Έλληνα ποιητή και φιλοσόφου Γιώργου Σαραντάρη: ποιητή που πέθανε στον πόλεμο σε ηλικία 33 ετών και του οποίου το έργο έχει πολλές συνάφειες με το βρετονικό πνεύμα: έργα του θα εκδοθούν από τον Οίκο της Ποίησης.

Η επιτροπή του βραβείου αποτελείται από τους:

Νίκο Βλαντή, ποιητή και Πρόεδρο του Οίκου της Ποίησης και του Βραβείου Γιώργου Σαραντάρη, Πωλ Σαντά, ποιητή και εκδότη, μέλους του διοικητικού συμβουλίου του οίκου της ποίησης, Μπρυνό Ζενέστ, ποιητή και υπεύθυνου του Οίκου της Ποίησης, Ζεράρ Κλερύ, ποιητή και αρχισυντάκτη του περιοδικού “Σημαφόρος”, και από μια βιβλιοθηκάριο και έναν βιβλιοπώλη.

Το βραβείο θα δοθεί επί τη ευκαιρία του Ένατου Φεστιβάλ του Ποιητικού Λόγου στις 9 Μαρτίου 2014 στις 19.00 στο παρεκκλήσι Σαν Ζακ. Μια ποιητική συλλογή του βραβευμένου θα εκδοθεί από τον Οίκο της Ποίησης του Κιαμπερλέ, σε συνεργασία με τις εκδόσεις Rafael de Surtis και τις εκδόσεις d’Autre Univers.

Κριτήρια επιλεξιμότητας: να έχει εκδοθεί η ποιητική συλλογή από έναν εκδότη.
Οι ποιητικές συλλογές πρέπει να ταχυδρομηθούν έως τις 31 Δεκέμβρη 2013 σε τρία αντίτυπα στην ακόλουθη διεύθυνση:
Bruno Geneste
Maison de la Poésie du Pays de Quimperlé
32 Hameau de Gueotec
29350 Moëlan sur Mer

Υ.Γ.
Δὲν εἴμαστε ποιητές
Δὲν εἴμαστε ποιητὲς
Σημαίνει ἐγκαταλείπουμε τὸν ἀγῶνα
Παρατᾶμε τὴ χαρὰ στοὺς ἀνίδεους
Τὶς γυναῖκες στὰ φιλιὰ τοῦ ἀνέμου
Καὶ στὴ σκόνη τοῦ καιροῦ
Σημαίνει πὼς φοβόμαστε
Καὶ ἡ ζωή μας ἔγινε ξένη
Ὁ θάνατος βραχνάς.

Γιώργος Σαραντάρης

OCTOBER 2013 EVENT: CELEBRATING CAVAFY

Constantine Cavafy

MELBOURNE POETS UNION

OCTOBER 2013 EVENT: CELEBRATING CAVAFY

SUNDAY, OCTOBER 27, 2013, 2 PM – 4 PM

IMMIGRATION MUSEUM, FLINDERS ST

This event celebrates the hundred and fiftieth anniversary of the birth of the Greek/Alexandrian poet Constantine Cavafy. Cavafy’s work has spread throughout the world , has been translated and is still being translated, into many languages. Poets and Cavafy lovers from diverse language backgrounds, including Greek, English, French, Italian, German and Dutch, will perform his poems.

Poets will also be invited to read their own work in the Open Section.

Activities will include:

Introduction to Cavafy and his work.

Readings of Cavafy’s poetry in different languages.

Open Section, where poets read their own work.

ORGANISERS & MCS:

DOROTHY POULOPOULOS
MARIETTA ELLIOTT-KLEERKOPER
WENDY FLEMING

AUSPICING BODY: MELBOURNE POETS UNION

SUPPORTED BY:

THE IMMIGRATION MUSEUM
THE GREEK-AUSTRALIAN CULTURAL LEAGUE
HELLENIC WRITERS ASSOCIATION OF AUSTRALIA

Πόλυ Χατζημανωλάκη, Ο κήπος με βλέπει

946017_10200839258879292_1782575596_n

Υπάρχει το αντίθετο του βλέμματος
Που δεν αποστρέφει
Αφαιρείται
Λησμονιά

Εκείνη την ώρα δεν σκέφτομαι εσένα
Την απλότητα της ζωής
Όταν επιστρέφεις

Μαζεύεις γρήγορα τα χαρτιά σου
Άραγε έγραψες αυτό το γράμμα
Που δεν θα στείλεις τελικά
Δεν θα λάβω

Κοιτάζω πέρα από τον κήπο
Με βλέπει
Μετρώ τη σημασία των συμβόλων
Πάντα το ρόδο
Ο φράχτης
Οι αποχρώσεις της σκουριάς
Το τέλειο έργο της διάβρωσης

Οκτώβριος 2013

Τέος Σαλαπασίδης, Οδομαχίες

0000009

Πολεμήσαμε –στα χιονισμένα θρανία των πάρκων
στις υπόγειες στοές των εργοστασίων
σε δάση ανοιξιάτικα με παπαρούνες
στη σκόνη και σε λίμνες παγωμένες.
Τον Αύγουστο δεν ήπιαμε νερό –με βλέφαρα
καμένα απ’ της αγρύπνιας το μπαρούτι∙
αφήναμε τον ήλιο να μας τρώει τα μάτια
και το Δεκέμβρη δεν ανάψαμε φωτιές.
Ταμπουρωθήκαμε –στα κράσπεδα των λεωφόρων
στα παράθυρα, στις στέγες, στα μπαλκόνια
πίσ’ από ’να τζάμι, ένα λουλούδι, ένα φύλλο
πίσω απ’ τις πέντε αχτίνες τής καρδιάς μας.
Με πεδίο βολής, τα Διεθνή Ξενοδοχεία.
Απ’ τις αγαπημένες θυρίδες των πολυβολείων
μετρούσαμε τη Λεφτεριά, με τους σταυρούς τής πτώσης τους
–θανατικά ρολόγια οι πεθαμένοι εχθροί
θανατικά ρολόγια που δείχναν τη ζωή μας–
Τότε στήσαμε τα πολυβόλα και την τρέλα μας, πάνου
στα εκτροχιασμένα τραμ, σε ντουλάπες, σε πιάνα,
σε αξιοπρεπή πορτραίτα «Κυρίων» –με τις μπούκες στραμμένες
αντίκρα∙ στα μάτια των δειλών.
Με τη ζωή μας –μιαν υπέροχη ζωή, μετρήσαμε:
– Ορθοί: στις στέγες, στις πλατφόρμες, στα πάρκα–
τον ασήμαντο, χλιαρό τους θάνατο – Εμείς∙
που πεθάναμε τόσο, μα τόσο ωραία.

*Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Ελεύθερα Γράμματα», τεύχος 30-31, 7/12/1945, με το ψευδώνυμο Νίκος Νικολαΐδης. Από το βιβλίο: «Τέος Σαλαπασίδης – Μια παρουσίαση από τον Κώστα Βούλγαρη», Εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 1999, σελ. 29. Εδώ το ποίημα και η εικόνα της ανάρτησης αναδημοσιεύονται από το Αλωνάκι της Ποίησης στη διεύθυνση http://alonakitispoiisis.blogspot.com

Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Η θάλασσα

maxresdefault

Θάλασσα. Πρώιμη θάλασσα. Θάλασσα του Οδυσσέα
κι’ εκείνου του άλλου Οδυσσέα
που ο λαός του Ισλάμ αποκαλούσε
Σεβάχ Θαλασσινό. Η θάλασσα των γκρίζων
κυμάτων του Ερικ του Ερυθρού, ψηλά στην πρύμνη
και του ιππότη εκείνου που έγραψε ταυτόχρονα
το έπος και την ελεγεία της πατρίδας του
στα τενάγη της Γκόας.
Θάλασσα του Τραφάλγκαρ. Αυτή που ύμνησε,
μες στην μακραίωνη ιστορία της, συχνά η Αγγλία
η δύσβατη θάλασσα που βάφτηκε σε ένδοξο αίμα
στην καθημερινή πρακτική του πολέμου.
Η ασίγαστη θάλασσα που την ήρεμη αυγή
την αναρίθμητη άμμο αρμενίζει.

*Πηγή: Χόρχε Λουίς Μπόρχες, «Η θάλασσα», Το χρυσάφι των τίγρεων, μτφρ. Δημήτρης Καλοκύρης, Ύψιλον, Αθήνα 1988, σ. 42.

Μάριος Μαρκίδης, Ιδιωτικό μνημόσυνο

tumblr_m4w9iycCBe1qblqjco1_500

Ο καλύτερός μου φίλος έφυγε 

χωρίς προειδοποίηση

είχα βέβαια κι εγώ τις δουλειές μου, τα συμφέροντά μου να φροντίσω,

εν ενί λόγω τις σκοτούρες μου.
Μάθαινα πως είχε κι αυτός τις δικές του.
Κάνεις έτσι τα δάχτυλά σου
μετράς μια μέρα το επί του συνόλου και βλέπεις τρομάζοντας
πόση ζωή
άφησες απέξω.

Φυσικά, δεν είπε ποτέ (τόσα χρόνια φιλίας!) μια καλή κουβέντα
για τα ποιήματά μου.
Φυσικά, έπαιζε καλύτερη μπάλα.
Τον βλέπω να διαλέγει με αντικειμενικά κριτήρια την ενδεκάδα του
κι εμένα να με βιδώνει στην κερκίδα.

Τέτοιο κωλόπαιδο μού έτυχε να έχω φίλο παιδιόθεν.
Ούτε ένα σήμα, ούτε ένας υπαινιγμός ότι φεύγοντας με σκέφτηκε
ότι του άρεσαν κάποιες ντρίπλες μου
ότι συμβούλευε -έστω κι αργά- να με συμπεριλάβουν στην ομάδα.
Καθ’ όσον με αφορά δεν άφησε πίσω του διαθήκη.
Αν όχι για τη θέση τού εξτρέμ, ούτε για τη θέση τού μπακ διατύπωσε γνώμη.
Δεν είχα σταθερότητα, δεν με εμπιστευόταν στο γήπεδο.

Τέτοιο κωλόπαιδο μού έτυχε να έχω φίλο
Άντε να πνιγείς εκεί που πας, όπου κι αν πας, δεν σε χρειάζομαι
δεν έχω κατ’ ελάχιστον την ανάγκη σου
μπορώ να τα βγάλω πέρα και μόνος μου με τον διαιτητή
βλέπω ολοκάθαρα το γκολπόστ.

Κι όμως, για κάποια αδιευκρίνιστη στα ποιήματά μου αιτία,
για κάποιο μυστηριώδη λόγο που σε έκανε μέχρι τούδε αειθαλή
παρά την επαίσχυντη αναχώρησή σου
συμβαίνει
να μου λείπεις.