Πώς μπορείς να είσαι μόνος…
ερωτεύεσαι σ’ αυτό το περιβάλλον,
οι λόφοι έχουν κλίσεις όπου μπορείς να σβήσεις
θέες όπου μπορείς ν΄ανοίξεις τους μηρούς σου
βενετσιάνικες δημιουργίες έτοιμες να τις αρπάξεις
με ένα ορθάνοιχτο αγκομαχητό,
έχουν θάλασσες που λιώνουν στο βλέμμα σου,
το χρώμα της πασχαλιάς
να είναι μπλε και μαύρο
να διασταυρώνεται με το λευκό των εκκλησιών
που θυμίζουν ιερούς αισθησιασμούς
αμυγδαλένια μάτια σε μελένια κορμιά
το άγγιγμα της τρέλας και της τύχης.

Στον επιτάφιό μου θέλω το περίγραμμα
αυτού του ηλιοβασιλέματος
με μια βοτσαλένια ακρογιαλιά,
θέλω τα δύο ζευγάρια αγαπημένων να πιαστούν,
αργοπίνοντας κρύο καφέ,
καπνίζοντας Καρέλια
θέλω τον σερβιτόρο με το πρόσωπο του Άδωνι
λαχταρώντας να με κρατήσει,
προσφέροντάς μου καφέ
με τον τρόπο που μ’ αρέσει,
πιο πολύ γάλα απ’ ότιδήποτε άλλο.

Η χώρα της γενετήσιας ορμής δεν μπορεί να αναχαιτιστεί
περιπλανιέται και τριγυρίζει στην λάβα της μέρας
πριν την ώρα του ύπνου
την αυγή.

*Μετάφραση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

**H Angela Costi είναι Αυστραλή ποιήτρια, ελληνοκυπριακής καταγωγής. Έργα της: Dinted Halos (chapbook, Hit&Miss Publications, 2003), Prayers for the Wicked (CD, Floodtide Audio, 2005) and Honey and Salt (Five Islands Press, 2007). Το Honey and Salt προκρίθηκε στο Διαγωνισμό Mary Gilmore Prize το 2008. Ποιήματα και άλλα έργα της έχουν δημοσιευτεί ευρύτατα σε έντυπα και ηλεκτρονικά Μέσα στην Αυστραλία και αλλού.

Μάλλον ο Θάνατος είναι κι αυτός σχετικός.
Χθες ήμουν νεκρός.
Σήμερα είμαι ακόμα πιο νεκρός.

Μάλλον…
Μάλλον ήμουν ανέκαθεν νεκρός.

Όποια επιπλέον πίσσα στα εντόσθια
δεν είναι παρά η ελπίδα της λύτρωσης
που κατουριέται πάνω της μεθυσμένη.

*Από την ποιητική συλλογή “Σκοτάδι” που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ars Poetica.

Πράξη 2

Φάκελα.
Παλιά. Φάκελα.
Τα είχα γεμίσει
Γράμματα.
Τα έστειλα
Έφυγα κι εγώ μαζί τους
Δεν έμεινα.

Η γλώσσα μου
Έκλεισε το φάκελο
Έμεινε μέσα στο στόμα μου
Μια λεπτή
Γεύση κόλλας χαρτιού
Ένα ελαφρύ κόψιμο στα χείλη.

Πράξη 3

Ένα παιδάκι τρέχει γρήγορα
Ανασαίνει
Τρέχει προς τη μητέρα του
Στο δρόμο πιο κάτω
Maman, maman, j’arrive!
Δυο πόρτες ανοίγουν.
Ένα ταξί τους σβήνει.

Έκλεισε το φάκελο
του χρόνου.
Έμεινε μια σύντομη εικόνα
της μάνας και του ιού.

Το κυνηγητό της έξαψης
της πολλαπλότητας
και του ρίσκου
κυνηγητό ξεκρέμαστο
ατελείωτο
ατέρμονο
απροσδιόριστο
κάθε φορά γι’ αλλού
σ΄ αιώνιους καταρράκτες
σ΄ αέναους τροπικούς
κυκλώνες
και κλώνους
σε ξετσίπωτα εξώφυλλα
ιδιωτικών υποθέσεων.

ΤΟΥ ΘΕΟΧΑΡΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Το πρώτο πόνημα ενός νέου ποιητή είναι η πρώτη του προσπάθεια προσέγγισης των αναγνωστών. Αυτή η πρώτη προσπάθεια είναι και ένα πρώτο μέτρο για το κατά πόσο ο νέος ποιητής μπορεί να ταρακουνήσει τον αναγνώστη.

Έχουμε, λοιπόν, την ευκαιρία να κρατάμε στα χέρια μας την πρώτη ποιητική συλλογή της Χάριτος Κοντού: «Οι κερασιές το χειμώνα είναι μια κόκκινη επανάσταση».

Ας σταθούμε λίγο στον τίτλο. Όπως είναι γνωστό, οι κερασιές ανθίζουν την άνοιξη. Άρα το να συναντήσει κανείς ανθισμένες κερασιές το χειμώνα, είναι μια επανάσταση, μια αλλαγή στην τάξη της φύσης, που αλληγορικά μπορεί να σταθεί ως μια αλλαγή στην τάξη των πραγμάτων, μια αλλαγή στην τάξη της κοινωνίας, που παύει να είναι πια, όπως την ξέραμε πριν. Υπάρχει μια πολύτιμη λεπτομέρεια στον τίτλο. Οι κερασιές είναι κόκκινες. Άρα η επανάσταση είναι κόκκινη. Άρα με την αναγωγή της αλληγορίας η επανάσταση είναι κόκκινη από το αίμα όσων θυσιάστηκαν γι’ αυτή.

Θα μπορούσε κανείς, διαβάζοντας τον τίτλο να υποψιαστεί μια ποιητική συλλογή με ποίηση κραυγαλέα και εμβατηριακή. Όμως, η Χάρις Κοντού καταφέρνει να μας ξαφνιάσει, παρουσιάζοντάς μας μια ποίηση σουρεαλιστική με αρκετά στοιχεία συμβολισμού και υπαρξιακών αναζητήσεων και είναι αρετή για μια ποιητική συλλογή να τα καταφέρνει να μιλήσει στην καρδιά του αναγνώστη χωρίς να γίνεται κραυγαλέα. Η Χάρις Κοντού αναπτύσσει όλη τη φαντασία της, φτιάχνοντας ποιήματα με πηγαίο εσωτερικό ρυθμό και εικόνες, που μόνο ένας εμπνευσμένος νους μπορεί να ανακαλύψει.

Είναι στιγμές, που η ποίηση της Χάριτος Κοντού γίνεται σαρκαστική χρησιμοποιώντας την τραγική ειρωνεία ακόμα και ενάντια στον εαυτό της: «ένας περαστικός με παχιά δάχτυλα μου / έριξε μια ματιά. Απορώ γιατί δε ζήτησε αντάλλαγμα.» και αλλού: «Μου έβαλαν ορό να γεμίσω με αυταπάτη».

Από τη συγκεκριμένη ποιητική συλλογή ξεχωρίσαμε ιδιαίτερα το ποίημα: «Κυματοφιλία», όπου ένας γλάρος ερωτεύεται ένα κύμα και όταν συνειδητοποιεί την ματαιότητα ενός τέτοιου έρωτα αυτοκτονεί και το ποίημα «Εκκωφαντικές αισθήσεις», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα άλλα ποιήματα είναι λιγότερο άξια.

Θα θέλαμε να τονίσουμε ότι τα ποιήματα της Χάριτος Κοντού είναι γραμμένα σαν πεζό κείμενο, δηλαδή, ο στίχος τελειώνει εκεί, που τελειώνει η γραμμή, χωρίς, όμως, να χάνουν, ούτε στιγμή τον εσωτερικό τους ρυθμό. Επίσης, αρκετές φορές παρατηρείται η έλλειψη σημείων στίξης, κάτι, που γενικά συνηθίζεται στη σύγχρονη ποίηση.

Κλείνοντας θα θέλαμε να συγχαρούμε την ποιήτρια για την πρώτη της αυτή εκδοτική απόπειρα και να περιμένουμε τις νέες δημιουργίες της.

Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα
που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Οχι
να πούνε. Φανερώνεται αμέσως όποιος τόχει
έτοιμο μέσα του το Ναι, και λέγοντάς το πέρα

πηγαίνει στην τιμή και στην πεποίθησί του.
Ο αρνηθείς δεν μετανοιώνει. Αν ρωτιούνταν πάλι,
όχι θα ξαναέλεγε. Κι όμως τον καταβάλλει
εκείνο το όχι — το σωστό — εις όλην την ζωή του.

(1901)

Che fece …. il gran rifiuto

To certain people there comes a day
when they must say the great Yes or the great No.
He who has the Yes ready within him
immediately reveals himself, and saying it he follows

his honor and his own conviction.
He who refuses does not repent. Should he be asked again,
he would say no again. And yet that no –
the right no – crushes him for the rest of his life.

Constantine P. Cavafy (1901)

ΤΗΣ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗΣ ΜΑΝΤΑ-ΛΑΖΑΡΟΥ*

Άρα είχε δίκαιο ο Μπωντλαίρ, είναι ο κρυπτογραφικός τίτλος της ποιητικής συλλογής του Κωνσταντίνου Κοκολογιάννη που μας προλαμβάνει συμπερασματικά και μας προκαλεί να κάνουμε ανάστροφη πορεία αποκρυπτογράφησης μέσα από τους στίχους του.

Ο τίτλος είναι προκλητικός για συζήτηση. Είχε δίκαιο ο Μπωντλαίρ ως προς τον τόνο της απόλυτης χωρίς όρους αλήθειας; Στην άποψη του ό, τι το φυσικό είναι και αποτρόπαιο; Στη ροπή του να σκανδαλίσει και να προκαλέσει, πότε με τη ζωή πότε με τα έργα του, ή μήπως για την αμφίθυμη στάση του απέναντι στη γυναίκα; Είναι μόνο μερικά ζητήματα από όσα θα μπορούσε κανείς να υποθέσει. Ποια σχέση μπορεί να έχουν όλα αυτά με τα ποιήματα του Κωνσταντίνου Κοκολογιάννη;

Αποφεύγω να μιλήσω περισσότερο για τον τίτλο του έργου και τον Μπωντλαίρ για δύο λόγους. Πρώτα γιατί η γοητεία της ποίησης του Μπωντλαίρ και το προσωπικό ενδιαφέρον μου γι αυτήν μπορεί να με παρασύρει απομακρύνοντας μας από το αποψινό μας θέμα και δεύτερο γιατί αν και λατρεύω την ποίηση του Μπωντλαίρ και με γοητεύει και ο ίδιος ο Μπωντλαίρ ως ύπαρξη, δεν του βρίσκω σε όλα δίκαιο. Το θέμα μας είναι όμως το έργο του Κωνσταντίνου Κοκολογιάννη και σε αυτό επανέρχομαι.

Continue reading →

΄Ενας-ένας οι Ποιητές βρυκολακιάζουν.

Όταν πλησίαζε φιλικά η ασχήμια τότε αγαπούσες τα φτερά του
πάρε με, φώναζες, στα ορεινά κρύα νερά στους άγνωστους Γαλαξίες•
ό,τι δεν πρόλαβε να τελειώσει χίλιες σταγόνες στο βουνό χίλιες
πηγές, το ξωτικό γαλάζιο πουλί μια στιγμούλα, λάμψεις και αστραπές
της θυμωμένης μπόρας, μαχαίρια λάμπουν, τα μαστίγια στον αέρα•
όμως τίποτε δεν εμπόδιζε, παραδείγματος χάριν, στην άκρια της λίμνης
τον βρεγμένον όσιο Ναούμ, να συμφιλιώνει ζεύοντας την άρκτο
με τον αμνό, τους φιλόσαρκους αετούς με τα περιστέρια. μόνο η καρα¬-
κάξα στίς κορφές των θάμνων χλεύαζε τον κόσμο τάχα τραγουδώντας
αλλά τώρα, πες μου να χαρείς, ποιος έμεινε όρθιος και πιστεύει;
Σήμερα ξάφνου νεκραναστημένα κυπαρίσσια σήμερα λάμπει ουρανός
(μαζί με τους αρουραίους)• κι αν ξυπνήσεις κάποιαν αυγή μαρμα-
ρωμένος γνώριζες όλα τα βάσανα του τέλους, τάξερες. Όσα ντέρτια
έχουν τα πουλιά τα λένε πρωΐ – μετά όνειρα και συγκοπή• μοναδικοί
θαμώνες της σιωπής σου οι χλωμές ανταύγειες οι παραπονεμένες.
Λοιπόν, μια φορά κι έναν καιρό, στον ύπνο οι μάγισσες ξυπνούσαν
τα καημένα να ξαγρυπνήσουν τον έρωτα και τους νεκρούς. Άραγε
τόθελαν; Α, πόσον ωραίο το φεγγαράκι πού αρμενίζει σιωπηλά, τα
χελιδόνια τιτιβίζοντας στον αέρα! Αν τύχει και δεις στον δρόμο
άλογο δίχως αναβάτη, αύριο–μεθαύριο, πέρασε κι εσύ να πληρωθείς…

*Από την ποιητική συλλογή “Χαιρετισμοί”, εκδ. Ύψιλον /Βιβλία, 1995.
**Ο Μάρκος Μέσκος σε εκδήλωση στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσαλονίκης, 30 Μάη 2009 http://www.youtube.com/watch?v=fnYoc825rpo

σιωπή εγώ ενώνομαι στη σιωπή
εγώ έχω ενωθεί στη σιωπή
και αφήνω να με κάνουν
αφήνω να με πίνουν
αφήνω να με λένε

μαχαιρωμένη απ’ αυτό που λείπει
από την άτιμη αναμονή
θα ξαναγεννηθώ στα τρομερά παιχνίδια
και θα τα θυμάμαι όλα

οι ναυαγοί πίσω από τη σκιά
αγκάλιασαν αυτή που αυτοκτόνησε
με τη σιωπή του αίματός της

η νύχτα ήπιε κρασί
και χόρεψε γυμνή ανάμεσα στα κόκαλα της ομίχλης
ζώο ριγμένο στο πιο μακρινό χνάρι του
η κοπέλα γυμνή καθισμένη μέσα στη λησμονιά
ενώ το ανοιγμένο κεφάλι της πλανιέται κλαίγοντας
ψάχνοντας να βρει ένα πιο αγνό σώμα

ύστερα όταν πεθάνουν
εγώ θα χορέψω
χαμένη στο φως του κρασιού
κι ο εραστής του μεσονυκτίου

που είναι
πίσω από τα μάτια μου
κι από τα μάτια σου
τώρα που είναι νύχτα
στο αίμα
και δεν μπορούμε να δούμε
τον κρύο κόσμο μεγάλο

δεν έχει σημασία αν όταν φωνάξει η αγάπη
εγώ είμαι νεκρή
θα έρθω
πάντα θα έρχομαι
αν κάποτε
μου φωνάξει η αγάπη

ταξιδεύτρα της καρδιάς μαύρου πουλιού
είναι δική σου η μοναξιά τα μεσάνυχτα
δικά σου τα γνωστικά ζώα που πληθαίνουν τον ύπνο σου
περιμένοντας τον πανάρχαιο λόγο
δική σου είν’ η αγάπη κι ο ήχος του ραγισμένου ανέμου

*Μετάφραση: Ρήγας Καππάτος