“Η μόνη ξιφολόγχη μου
ήταν το κρυφοκοίταγμα του φεγγαριού απ’ τα σύννεφα.”
Άρης Αλεξάνδρου
Ποιητική
ἐὰν μὴ ἔλπηται ἀνέλπιστον οὐκ ἐξευρήσει, ἀνεξερεύνητον ἐὸν καὶ ἄπορον.
Ηρακλειτος Ὁ Λόγος καὶ τὸ Ἕν 18.
[Αν δεν ελπίζεις, δε θα βρεις το ανέλπιστο, που είναι ανεξερεύνητο και
απλησίαστο.]
…τὸ εὔδαιμον τὸ ἐλεύθερον, τὸ δ’ ἐλεύθερον τὸ εὔψυχον…
Θουκυδίδης επιτάφιος
«Οι ποιητές είναι οι ιεροφάντες της ακατάληπτης έμπνευσης; οι καθρέφτες των γιγαντικών σκιών που η μελλοντικότητα ρίχνει επάνω στο παρόν ; οι λέξεις που εκφράζουν αυτό που δεν κατανοούν ; Οι σάλπιγγες που στη μάχη καλούν, και που δε νιώθουν κείνο που εμπνέουν; Η επιρροή που δεν κινείται, αλλά κινεί; Οι ποιητές είναι οι αφανείς νομοθέτες του κόσμου.»
«Poets are the unacknowledged legislators of the world.»
P.B.Shelley A defense of Poetry
Τα όρια της γλώσσας μου είναι τα όρια του κόσμου μου, διατυπώνει ο Wittgenstein στο περίφημο σώμα Λογικό φιλοσοφικόν,
Tractatus Logico-Philosophicus, “The limits of my language are the limits of my world” (“Die grenzen meiner sprache sind die grenzen meiner welt” section 5.6
H ποίηση, και οι ποιητές της, ισχυρίζομαι επαναδιατυπώνοντας το θεώρημα του Wittgenstein, ότι στον ιδιωτικό χρόνο διαμορφώνουν τον γλωσσικό μας ορίζοντα, διαμορφώνοντας συνεπώς τον βιωματικό μας ορίζοντα, τον κόσμο.
Ενώ στον κοινωνικό χρόνο η ποίηση διαμορφώνει δυνητικά τον ηθικό ορίζοντα, την Ιστορία.
Λέει ο Wittgenstein κάπου αλλού ότι η ηθική και η αισθητική είναι ένα.
Αυτή η καθημερινή επιμονή να καθορίσουμε σε μια έντονα βουλητική προσπάθεια την αισθητική της κάθε μέρας, είναι το βιωματικό και ηθικό πεδίο μας.
Η πέραν της συνθήκης «ανόητη» πίστη στη διατύπωση του γλωσσικού μας ορίζοντα, ενός νέου οραματικού ηθικού ορίζοντα.
Πιστεύω σε μια ηθική και αισθητική ουτοπία της Ποίησης και της Τέχνης, η γλώσσα της οποίας είναι διαμορφωμένη στα μεγαλύτερα του ανθρώπου έργα, και την οποία έχω την ρομαντική αγωνία να ανασυνθέσω εντός και εκτός μου.
Η δράση μας ήθελε διαμορφώσει έναν ποιητικό επαναστατικό ουμανισμό.
Ένα κόσμο δυνητικών γεγονότων ένα κόσμο υπό την εποπτεία των στίχων
Και ορίζω το φαινόμενο αυτό με αυτούς τους στίχους
Aρης Αλεξάνδρου, Ποιητική
1
Αξίζει δεν αξίζει
στέλνω τις εκθέσεις μου σε χώρες που δε γίνανε ακόμα
προδίνω τις κινήσεις ενός ήλιου
που πέφτει την αυγή δίπλα στις μάντρες
επικυρώνοντας με φως
τις εκτελέσεις
2
Η κάθε μου λέξη
αν την αγγίξεις με τη γλώσσα
θυμίζει πικραμύγδαλο.
Απ’ την κάθε μου λέξη
λείπει ένα μεσημέρι με τα χέρια της μητέρας δίπλα στο ψωμί
και το φως που έσταζε απ’ το παιδικό κουτάλι στην πετσέτα.
3
Η μόνη ξιφολόγχη μου
ήταν το κρυφοκοίταγμα του φεγγαριού απ’ τα σύννεφα.
Ίσως γι’ αυτό δεν έγραψα ποτέ
στίχους τελεσίδικους σαν άντερα χυμένα
ίσως γι’ αυτό εγκαταλείπουν ένας-ένας τα χαρτιά μου
και τους ακούω στις κουβέντες όσων δε μ’ έχουνε διαβάσει.
Άη-Στράτης 1951*
Aπό τη συλλογή «Άγονος γραμμή» (1952)
Αναζητώ μια προλεταριακή ηθική και αισθητική που μπορεί άριστα να περιγραφεί στο παρακάτω:
“Η ευγένειά τους είναι προλεταριακή. Η αξιοπρέπειά τους, ανθρώπων που δεν παραδόθηκαν ποτέ. Δε χρωστούν ευγνωμοσύνη σε κανένα. Κανένας δεν τους προώθησε. Δεν πήραν τίποτε, δεν ξεκοκάλισαν υποτροφίες. Η καλοπέραση δεν τους ενδιαφέρει. Δεν αγοράζονται. Η συνείδηση τους είναι εντάξει.Δεν είναι τίποτα τσακισμένοι τύποι. Η φυσική τους κατάσταση είναι άριστη. Δεν έχουν τρελαθεί,δεν είναι νευρωτικοί, δε χρειάζονται ναρκωτικά. Δε μοιρολογούν. Δε μετανιώνουν. Οι ήττες τους δεν τους απογοήτευσαν. Ξέρουν ότι έκαναν λάθη, αλλά δεν παίρνουν τίποτε πίσω.”
Hans Magnus Enzensberger – «Το σύντομο καλοκαίρι της αναρχίας»
Έχω την άποψη ότι οι έννοιες Ηθικός, Αισθητικός, Πολιτικός στην βάση τους ταυτίζονται,όλες οι πράξεις που βγαίνουν από το στενό πεδίο του Εγώ μας, είναι πολιτικές πράξεις.
Στη μεγάλη εννοιολογική περιπέτεια του Πνεύματος σημασία έχει μόνον η “ηθική” κατάκτηση της Αλήθειας και η διαρκής στοχαστική και εσωτερικά “συνεπής” βιωματική αναζήτηση της κατάκτησής της.
H γνώση διαβρώνει το κακό, είναι τελεολογικά αγαθή.
Τέχνη είναι μια ταλάντωση εσωτερικής αληθείας με αφελή ρομαντικό στόχο το διηνεκές της ανθρωπότητας.
Διαβάζω ποίηση για να νικήσω το Θάνατο
Χρειαζόμαστε ανόητους ποιητές νομοθέτες να εμπνεύσουν μια μεταρρύθμιση τόσο ριζική όσο τα μεγάλα μας παγκόσμια κείμενα, για να ταυτίσουμε την ιδέα με το βίωμα δίχως φειδώ
Τα χρυσά δίχτυα ενός ασχημάτιστου ακόμη ισχυρού όμως και υπέροχα αληθούς Οραματισμού μας ωθούν, προς μιαν αδιευκρίνιστη Ωραία αισθητική και ηθική συνισταμένη.
«Cet été les roses sont bleues; le bois c’est du verre. La terre
drapée dans sa verdure me fait aussi peu d’effet qu’un
revenant. C’est vivre et cesser de vivre qui sont des solutions imaginaires. L’existence est ailleurs.»
( Από το Σουρεαλιστικό Μανιφέστο, Αντρέ Μπρετόν)
***Για την αναζήτηση Στρατής Φάβρος.
To Koskino 