Unexpectedly I set out to draw a circle
Round a piece of chalk
With a scraping’s shavings to be laid out
The paring of slowness
And stillness
And the line
And the line becoming a circle by itself
In contact with the ground
The chalk in the middle
The chalk a timeless moment
Chivalrous meditation
And straightforwardness

And in time it leaves an imprint
Like a downy blessing
When the wind blows it
A centimetre aside
Whereby a successive circle is created
And afterwards air or wind
Or whatever
Is again transposition
Again a successive circle
Round another piece of chalk
And eventually the piece of chalk
Becomes a fairway
And a hand takes it high by the nose
And brings it to the ground
And cauterizes it in black
And the white more vivid

And then it creates an entire human circle
And a shirt’s check passages
And no one wants to walk
On parapets laid out in a circle
Simply without beginning
And without end

Some daring fellow aims inward
Some timid one wallows in the outward ⎯
Outline
Someone dead
Is well-nigh pleased
He finds enough space in there to squeeze
His body
To imply the way of initiative
Or suicide
To make the security scenarios easier to digest
And always dead and alone he finds
The flow in the circle of life and death
Without ceased full stops of bleeding
And then a moment later
The wind
Or death
Or the murderer
And the circle’s centre alters
And the manner of suicide changes
And a moment after
The circle enlarges
Becomes bulky ⎯ three-dimensional
It’s called earth
And many the corpses ⎯ man
And outside a piece of chalk is making a wreath
Atmosphere separating it from the gloom
Of chaos
And the star’s
Hooked safeguard
Surrounds the tops of mountains
And the depths of valleys
And volcanoes
And everyone is satisfied
Till some God with an arrow
Creates an iron attraction
Of normality
Called axis
Round which the sun will turn
With a chivalrous pulse
And eternal
No beginning and no end on the same
Maypole of life and romance
Death’s roundness leaves
A dull sound in the body
And around whiteness
And around earth
And nothing
A half outline of thought

*Το ποίημα προέρχεται από τη συλλογή “ακρογωνιαία πορεία στο και”, εκδόσεις ΣΑΙΞΠΗΡΙΚόΝ, Θεσσαλονίκη 2012. Μετάφραση στην Αγγλική: Γιάννης Γκούμας.

Artwork: Tadeusz Kantor

η χαρακιά του δρόμου
μπορώ να μείνω ακίνητος
επαναλαμβάνεται διαρκώς
πόρος του κύματος
είναι το διάνυσμά μου

~

η κλεισμένη οδός
το βλέφαρο

μια διεργασία φυγής
η γεύση

~

άνθρωποι
άνθρωποι που ζουν
συγγενείς αναίτιοι
πριν το περπάτημα
πριν τη ντροπή
χλώρια κίνηση
η ίδια οσμή
ίδια οσμή
αν τρέφω

*Από το ιστολόγιο “Κηρύκειον – Ένα ημερολόγιο για τις σπασμένες εικόνες , τα θραύσματα και τις αποκομμένες λέξεις” στο http://kirikion.blogspot.com

Πριν από λίγο καιρό είχαμε την ευκαιρία να διαβάσουμε το πιο πρόσφατο πόνημα του Ηλία Δ. Παπακωνσταντίνου Πρόσθεσε αφαιρώντας. Πρόκειται για μια ποιητική συλλογή, όπου ο ποιητής βελτιώνει το στίχο του, σε σχέση με την προηγούμενη ποιητική του συλλογή, που είχαμε διαβάσει, κάνοντας ακριβώς αυτό, που λέει ο τίτλος: Η συλλογή περιλαμβάνει ποιήματα με λιγότερους στίχους, με αποτέλεσμα το νόημα να δίνεται όπως είναι χωρίς να πλατειάζει. Έτσι ο Ηλίας Δ. Παπακωνσταντίνου αφαιρώντας περιττούς στίχους, προσθέτει στην ποίηση. Θα πρέπει να τονίσουμε, ότι πολλοί σύγχρονοι ποιητές πλατειάζουν και λίγοι από αυτούς κατορθώνουν να διορθώσουν αυτό το ελάττωμα. Όμως, όλα τα παραπάνω έχουν να κάνουν με την πρώτη έννοια του τίτλου. Υπάρχει και μια δεύτερη έννοια: Τα ποιήματα του Ηλία Δ. Παπακωνσταντίνου στη συγκεκριμένη συλλογή χαρακτηρίζονται από μια έντονη αφαιρετικότητα, χωρίς να χάνουν το νόημά τους και άρα μια ακόμα αρετή προστίθεται στο έργο του. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ στον πρόλογο του βιβλίου, «Ο Ηλίας Παπακωνσταντίνου πετάει στις πιο δύσκολες-θεματικά-κορφές της ποίησης, χωρίς ποτέ να χάνει την ισορροπία του, ούτε όμως και την αίσθηση της ισόπεδης γης».

  Τα ποιήματα της συλλογής του Ηλία Δ. Παπακωνσταντίνου Πρόσθεσε αφαιρώντας, είναι κυρίως κοινωνικά και υπαρξιακά και πολλά από αυτά ξεχωρίζουν με ομορφότερο, κατά τη γνώμη μας, το «Διαβάτης παρών», που αναφέρεται στον Γιώργη Διαβάτη, που εκτελέστηκε το 1949 στα 33 του χρόνια, επειδή αρνήθηκε να υπογράψει το κυβερνητικό χαρτί μετάνοιας, που θα του έσωζε τη ζωή με τίμημα να προδώσει τις ιδέες του. Το ποίημα είναι συγκλονιστικό, ενώ η επανάληψη των στίχων: «Διαβάτης παρών, Διαβάτης απών», δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην τραγικότητα του ποιήματος. Την αρετή της αυταπάρνησης και της θυσίας για ένα καλύτερο μέλλον, τη συναντάμε και σε άλλα ποιήματα, που χωρίς να αναφέρονται σε συγκεκριμένα ονόματα και γεγονότα κατορθώνουν να κεντρίσουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη: «Τιμή να ζήσω το θάνατο για τ’ αθάνατο μέλλον!»

 Εδώ θα κλείσουμε, αυτό το μικρό μας ταξίδι στην ποιητική συλλογή του Ηλία Δ. Παπακωνσταντίνου Πρόσθεσε αφαιρώντας, προσυπογράφοντας την προτροπή της Κατερίνας Αγγελάκη Ρουκ στον πρόλογο του βιβλίου, «ίσως αν προσθέσουμε αφαιρώντας κερδίσουμε πολλά».

Θεοχάρης Παπαδόπουλος

*Από το w

THE STARS

You take them all one by one. You bring them down from the sky.
You shine them
With alkaline water and zygomatic hands on the sheet sleep again forgot
To sleep It’ll rest quietly
You tie them with invisible stripes Elongation in thread and time
Expired
Long ago and much looked on
You give them the impetus of a sceptre or a cane. The descent will be easier
From the outer height ⎯ Outline. You fasten them on the jewel-cum-neck
And whilst you are depicting a pendulum at the world’s right angle
Everyone will look at a vertical beam and from below one last thought
On top of your skull
The head, the moon of a green boy And all the more it’ll drip reflection and reason
There the gods’ satiety takes place in
Breath and earthly thought
Two
Oxygen
Water
And

***

BE

Be animated
By a breath
And let yourself be
Like an ostrich
Its entire length
Bending
On the ground
And
With kneaded
Nails
Dig
In the cyclothymic
Mines
Of an absolution
That will be
Rendered
In time
And
Within
You’ll
Breathe.

*Τα ποιήματα προέρχονται από τη συλλογή “ακρογωνιαία πορεία στο και”, εκδόσεις ΣΑΙΞΠΗΡΙΚόΝ, Θεσσαλονίκη 2012. Μετάφραση στην Αγγλική: Γιάννης Γκούμας.

απ’ τη θαμπάδα του μίζερου κόσμου ανάμεσα προφταίνουν
καθαροί.
χωράνε τα κατω μέλη τους σε σχισμές
και σπρώχνουν.
μέχρι που ρίζες στα πόδια τους να βγάλουν.
υιοθετημένα παιδιά απ’ την άσφαλτο
ορφανά από φύση.
κι όμως την ανάδοχη αυτή βαθειά αγαπήσαν.
σε μαύρο χρώμα θλιβερό ντυμένοι
αιμάτινοι από μέσα
-τι θαύμα η κόκκινη μέσα τους ορμή-
το φως των ψευτάστρων διαθλούν
το καθαίρουν
και οι ίδιοι με σώμα ανθρώπινο
αστέρες γίνονται καρφωμένοι στη γη,
μιας κι εδώ έλαχε μαζί να βρεθούνε,
φτάνουν.
και είναι απειλή.
γιατί από πόλεμο ποιήθηκε η ανίερή τους μάζα
γιατί θαμπά συνήθισε το μάτι αυτής της κοινωνίας να κοιτά
απατηλά πιστεύοντας πως ζει ελευθερία.
όμως εκείνοι καθαροί
με σώμα ακόμα ανθρώπινο
με μάτια αετίσια
παιδιά που κάτι καταλάβανε
και να κοροϊδευτούνε δεν μπορέσαν.
χωράνε τα πάνω μέλη τους σε σχισμές
και γκρεμίζουν
απ’ τον ουρανό ώς τη γη
τον σάπιο που φτιάξατε κόσμο.

*Από τη συλλογή “δημιουργικό μηδέν”, Εκδόσεις προςποίηση, σελ. 8-9.