Κατερίνα Γώγου (1940-1993)

φωτο ©Γιώργος Κορδελλάς

Θέλω να κουβεντιάσω σ’ ένα καφενείο
που να ‘χει πόρτα ανοιχτή
και να μην έχει θάλασσα
μονάχα άντρες άνεργους
σκόνη με ήλιο και σιωπή
να μπαίνει ο ήλιος στο κονιάκ
κ’ η σκόνη μαζί με τα τσιγάρα στα πλεμόνια μας
κι ας μην πάρουμε και σήμερα βρε αδερφέ
προφύλαξη για την υγεία μας
κι ούτε να δίνεις συμβουλές
το πως το κατεβάζω έτσι
και πως σκορπιέμαι έτσι
και να αφήσεις ήσυχα στα μούτρα
τις μπογιές τις μύξες και τα κλάματα
να τρέξουνε.
Μονάχα να κοιτάζεις ήρεμα
τα νύχια τα μαλλιά μου και τα χρόνια
που ‘ναι βρώμικα
και γω
να μη δίνω φράγκο για όλα αυτά
Μόνο το κόμμα, το χριστουλάκο τους
γιατί δε φτιάχτηκε το κόμμα τόσα χρόνια
και συ να ‘σαι φίλος. Φίλος-φίλος
έτσι όπως το λέει ο Καζαντζίδης
και το κονιάκ να ‘ναι σκατά
και εργολάβος πουθενά δε φάνηκε
έχει…

Η ιστορία τότε και τώρα, εκδ. Δελφίνι, 1997

Παρουσιάζω ένα βιβλίο που κάποτε λειτούργησε ως φλασιά και ως μάθημα. Έγινε από αρκετούς λόγος για τον τρόπο ζωής της συνοικίας των μπιτ, στην θρυλική Ύδρα. Αλλά πώς στ’ αλήθεια ζούσαν τη δεκαετία του ’60 εκεί;

Η ποιήτρια και συγγραφέας, Νανά Ησαΐα, έχοντας πάθος για την ζωγραφική, γίνετε ενεργός μέλος αυτής της κοινωνίας. Μαζεύει καμβάδες και πινέλα και μετακομίζει εκεί. Παρέα με αγγλόφωνους ποιητές στην πρώτη τους απόπειρα δημιουργίας. Προφανώς τότε οι δημιουργοί λειτουργούσαν ως  ένα σώμα. Η πρώτη μεταπολεμική γενιά με πάθος για τέχνη, με απέχθεια για τον πόλεμο, με σνομπ αισθήματα για το κατεστημένο, πίστεψε στον ουμανισμό και ασπάστηκε ένα χίπικο τρόπο ζωής. Βρήκε έναν τόπο, όχι για να το νιώσει ως πατρίδα, άλλα για στεγάσει τα όνειρα και τις τζαζ ανησυχίες της.

Καλντερίμια χωρίς δημοτικό φωτισμό –αν και τότε κυκλοφορούσαν με φακούς– ένωναν το ένα σπίτι με το άλλο, το…

«Καρδούλα μου, τζιέρι μου, καρδιά μου,
πέτρα που κυλάει δε ριζώνει»,
είπες.

Μα εγώ,
που ήθελα νέο κεφάλι να φορέσω,
έκοψα το παλιό κι άρχισα να ψάχνω
αριστερά κι δεξιά.
Στο μεταξύ,
αλλάξαν οι καιροί,
άλλαξε και η γη,
κι από στρόγγυλη έγινε ευθεία,
τραμπαλίζοντας
χωρίς προειδοποίηση.
Έτσι,
πέρα-δώθε
κύλησα,
και κατρακύλησα,
και δε ρίζωσα ποτέ.

Μόνο τα λόγια σου
φυτεύτηκαν,
χάδι-στο-σβέρκο-μου:
«Καρδούλα μου, τζιέρι μου, καρδιά μου…».

Guernsey, Μάης 2016

[εικόνα]

Οι υφάντρες

Παγιδεύτηκαν σ’ ένα κακόφημο ποίημα.
Τα μαλλιά τους αλωνίζουν κυνηγοί κεφαλών.
Και στο στόμα λεπίδι, η ποινή στον αγρότη,
πνιγαλίων κι ο φόβος, χρηματίζει σαν φίλος.

Την ηχώ τους φιμώνει ο Φωνομέτρης χαφιές.
Ήχοι είναι, θα πούνε· δεν ακούγονται όλοι.
Τα παράθυρα κλείνουν και οι πόρτες κλειδώνουν
και ο τάφος πλευρίζει τον τυχαίο διαβάτη.

Μόνο η τραγωδός η σοπράνο
τον κουρέα αγγέλλει εφιάλτη.
Το χέρι υφάντρας θα υψώνει,
που το νέο της σώμα διασχίζει
ο ροζ σατράπης σταυρός.

Στου Μεχίκο τ’ αφιόνι, ερημιά και αλάνες.
Είναι βρόχι ο σπόρος, το λαρύγγι τους σφίγγει.
Λαναρίζονται νύφες και στο μάτι μπαμπάκι.
Στη φωνή σου η άμετρη θλίψη. Κι ο Μπαχ.

{Χορευτές, 2014}

Wandering
where we are,
some say not having a job
creates a lack of identity,
have you seen us lately
walking up and down,
situationist’s vacant.
Some say that most of us
are lost,
it depends where you are found,
some stunned into silence,
some in the nightshot sparkle.
Visions of one day
colliding with the next,
the secret is distraction
different winds blowing,
calling one another.
All summer
space is eternal,
we find gradually
that somethings are never there.
In groups
of solitary walkers,
in dreamtime
we don’t give a damn,
this world has shifted
a million miles,
telescopes seek new horizons.
We carry on shuffling through,
sometimes taking the wrong turn
spiralling monk like
out of
control.
All battlefields are the same
it’s never an easy road,
all this is work
where there is none.