Σοφία

Εφθάσαμε έτσι λίγο λίγο στη γυμνότητα,
ένα ένα αποδοθήκαμε τα περίφημα προβλήματα,
τα πολύχρωμα, τα βύσσινα, τα πορφυρά των γοητειών,
και μόνον τώρα, μολονότι κάποιος φόβος κι από πριν,
κάποιο προμήνυμα, μας έλεγαν τι μας προσμένει,
όμως, μονάχα τώρα, οι γυμνωμένοι
είδαμεν, ότι χους εσμέν. Άθλιας επίγνωση
σοφίας. Ένδεια σημερινή. Βραδύνοια της χθες.
Δουλειά μας τώρα να την αναγάγομε σε θρίαμβο.

Από τη συγκεντρωτική έκδοση Εκλογή Β’ (1962) του Τάκη Παπατσώνη

Ναζίμ Χικμέτ & Μάνος Λοΐζος, Η πιο όμορφη θάλασσα
(απόδοση στα Ελληνικά: Γιάννης Ρίτσος, τραγούδι: Μάνος Λοΐζος / δίσκος: Γράμματα στην αγαπημένη (1983))

[Ενότητα Στα ίχνη των πουλιών]

Σε ποια θάλασσα

Σε ποια θάλασσα
Ποιος ουρανός
Σ’ έχει φιλήσει

Τα μαλλιά σου τρυπούν
Την καρδιά του ανέμου
Σαν τα δέντρα και σαν τα ταξίδια

Το χέρι σου χαμόγελο
Φωνή σαν του νερού
Σαν κοριτσιού κάτασπρη ντάλια

Όπου κι αν κοιτάξεις
Προβάλλει το πρόσωπό σου
Κατεβαίνει το βλέμμα σου
Από χίλια
Λουλούδια

Κοίταξε κάλλιο τον ίσκιο που πέφτει
Τον καβαλάρη της βροχής
Το χαμογέλιο του καλού
Θεού

Από τη συλλογή Άνθρωποι και πουλιά (1947) του Γιώργου Θέμελη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Θέμελης

ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ (Απόσπασμα)

VII

Το σπίτι, ο δρόμος, η φραγκοσυκιά, τα φλούδια του ήλιου στην αυλὴ που τα τσιμπολογάν οι κόττες.
Τα ξέρουμε, μας ξέρουνε. Εδώ χάμου ανάμεσα στα βάτα
έχει η δεντρογαλιὰ παρατημένο το κίτρινο πουκάμισο της.
Εδώ χάμου είναι η καλύβα του μερμηγκιού κι ο πύργος της σφήγκας με τις πολλὲς πολεμίστρες,
στην ίδια ελιὰ το τσόφλι του περσινού τζίτζικα κ᾿ η φωνὴ του φετεινού τζίτζικα,
στα σκοίνα ο ίσκιος σου που σε παίρνει απὸ πίσω σα σκυλὶ αμίλητο, πολὺ βασανισμένο,
πιστὸ σκυλὶ – τα μεσημέρια κάθεται δίπλα στο χωματένιον ύπνο σου μυρίζοντας τις πικροδάφνες
τα βράδια κουλουριάζεται στα πόδια σου κοιτάζοντας ένα άστρο.

Είναι μία σιγαλιὰ απὸ αχλάδια που μεγαλώνουνε στα σκέλια του καλοκαιριού
μία νύστα απὸ νερὸ που χαζεύει στις ρίζες της χαρουπιάς –
η άνοιξη έχει τρία ορφανὰ κοιμισμένα στην ποδιά της
έναν αϊτὸ μισοπεθαμένο στα μάτια της
και κει ψηλὰ πίσω απὸ το πευκόδασο
στεγνώνει…

Η αλήθεια είναι μίμηση του εαυτού.
Το απεχθές όριο του κόσμου.
Η ανελέητη σωτηρία της πρώτης θλίξης.
Η διαρκώς ετοιμόρροπη πύλη των αισθήσεων.
Η φθονερή εποπτεία του λόγου.
Η αλήθεια είναι τα πάντα.
Τίποτα δεν επιτρέπεται.

Με έναν σιωπηλό τρόπο, σςςςς
Είναι η ώρα
Που σε αγαπώ τρελά
Ειρηνικά
Πάντα η ώρα
Πάντα η ώρα
Πάντα ώρα

_____________________________________________////

Για όσες αρνήσεις φυτεύτηκαν στο κενό μας,
θα φυτρώνει πάντα μια αδιαμφισβήτητη κατάφαση/
η άρνηση της πτήσης
στις κατασκευές του Λεονάρντο,
θα ανακαλεί τη νομοτελή βαρύτητα
ενώ η απώλεια της νιότης μας,
θα οδηγεί
στη θεοποίηση του κάλλους,
κι όμως
πικρά θα διαπιστώνω διαρκώς,
πως δεν τα καταφέρνουμε να αποφανθούμε
ούτε για την πτήση ούτε για το κάλλος,
έτσι περιγραμματικά κι ασθενικά που πορεύονται γύρω μας,
σαν με τα δάχτυλα ενός αγάλματος στραμμένα
προς τη δροσιά των άστρων,
την ωραιότητα απλά υμνώντας ενός πολεμιστή,
ή τις φλύαρες σπηλιές
εκείνης της κοπέλας με το ασύμμετρο βάδισμα,
ή την αναλαμπή μιας εκκένωσης
στο χθόνιο λιβάδι,
τις σάρκες που βλήθηκαν
και το πώς μύριζαν οι κορυφές των πεύκων μετά/
Αποδειχτήκαμε τόσο ακατάλληλοι για ποίηση,
όσο ένας κόκκος σκόνης
που προσπαθεί να εξηγήσει τις τρεις διαστάσεις,
στο χρόνο και στους θεούς.
ΚΛ – 30/07/2017

photo: Gertrude Käsebier
The Sketch (Beatrice Baxter)
1903

Δαχτυλιές σ’ ένα παράθυρο,
γιατί ο χρόνος μπορεί να αντιστραφεί.
Είναι το πριν ή το μετά η φυσική μου κατάσταση;
Αδιαφορώ για το μέλλον, όσο και για το παρελθόν που δε μου ανήκει.

Σ’ ένα δωμάτιο διαμελισμένο από τη λήθη
κρύβονται οι ενοχές.
Ανθρώπινες κραυγές.
Σου φωνάζω πως ξεχνάω,
η μνήμη μου μια ζελατίνα που έχει φθαρεί από το χρόνο.
Αν δεν μου ανήκουν οι στιγμές μου
τότε ανήκουν σε κάποιον άλλον;

Ανθρώπινες κραυγές.
Αδυναμίες που κρύβονται στο χρόνο
με τη μορφή μιας αυθαίρετης ύπαρξης.
Δε θυμάμαι.
Δε θυμάμαι όλα αυτά που ήταν να γίνω.
Ανθρώπινες κραυγές – μόνο αυτό θυμάμαι.
Πόσο σωτήρια μια λέξη που όταν παίρνει μορφή
όλα όσα εννοεί κρύβονται μέσα της.
Πάντα θυμάμαι τις κραυγές.
Αυτές που δεν κατάφεραν να εκφράσουν όλα όσα εννοούν
που καμιά λέξη δεν τις έκανε τη χάρη.
Δεν τις γιάτρεψε, και έτσι κανείς άλλος δε θα πονέσει γι’ αυτές.
Θα μείνουν…

In the early 21st century, for the first time in its modern history, Greek poetry lost its faith in the Revolution.

Not just individual poets but the collective poetic project abandoned political messianism. The “generation of the crisis” (poets born around 1980), the generation maturing in the 2000s, did not express any positive literary interest in the gradual rise of the Left to power. When the victory appeared imminent, even those poets who voted for Syriza did not record in their work any anticipation for the historic development. As they had announced already in 2011, their leftist commitments had been radically refocused on a “new political consciousness.’

In the current British election campaign, 21 poets who support a particular candidate for Labour Leader have contributed to an ebook with the self-explanatory title 21 Poems, 21 Reasons for Choosing Jeremy Corbyn.  Can anybody imagine a similar poetry collection offering reasons…

Μην περιμένεις να τελειώσει το ποίημα
για να δικαιωθεί ο κόσμος.
Μην περιμένεις για τον στίχο
που θα ανασύρει τον ήλιο.
Μην περιμένεις για την λέξη
που θα σε επαναφέρει.
Μην περιμένεις να ξεκινήσει το ποίημα
για να δικαιωθεί ο κόσμος.
Η ποίηση απώλεσε, πια, τέτοιου είδους δικαιοδοσίες.
Δυστυχώς, προς όφελός της.
( Ο _ Ο κόσμος εξάλλου έχει, ήδη, κριθεί.)

—της Ευτυχίας Παναγιώτου—
[#ποίηση σε πρώτη προβολή]

Παγώνουν σε κάδρα αναμνήσεις.
Οργώνουν το δρόμο καδρόνια.
Εγώ κάθομαι, βλέπω

το φως ν’ αγκυλώνει.

Τους βλέπω, με μάτια πηγάδια,
σφιχτά πώς κρατάνε

(τα δάχτυλα γάντζοι)

σφιχτά σαν πνιγμένοι
καδρόνια και κάδρα

(τον τίμιο τους φόβο).

Και βλέπω, σαν cyborg σωστό,
απέξω την τάξη, και μέσα σωριάζουν
οι τοίχοι, στα νύχια σοβάδες.

Αέρα σπαρμένε το θαύμα
θερίζεις

τσιρίδες
σιχτίρια,
ή στίχους

ανθρώπους και σκόνη.

29.7.2017

Cover art: Pat Perry

* * *

Ποίηση σε πρώτη προβολή