Το βραβευμένο εξώφυλλο

Ένα από τα πρώτα βραβεία καλύτερης έκδοσης βιβλίου φωτογραφίας απέσπασε το νέο βιβλίο «Dream State» του Σταύρου Μεσσήνη, στην μεγαλύτερη έκθεση φωτογραφίας της Αυστραλίας «Salon 2018», που διοργανώνει αυτές τις ημέρες το Κέντρο Σύγχρονης Φωτογραφίας, στη Μελβούρνη.

Συγκεκριμένα, το βιβλίο του Σταύρου Μεσσήνη κέρδισε το πολύ σημαντικό βραβείο «Best Photobook Design», που χορηγείται σε έργα που ξεχωρίζουν για τον άρτιο σχεδιασμό και το περιεχόμενό τους. 

Στο βιβλίο παρουσιάζεται για πρώτη φορά η νέα του σειρά μαυρόασπρων φωτογραφικών συνθέσεων μέσω των οποίων διευρευνά το όνειρο και την ονειρική κατάσταση ως πηγή έμπνευσης και χώρο εξερεύνησης της φαντασίας και των επιθυμιών. Οι εικόνες ονείρων είναι στενά συνδεδεμένες με τον Σουρεαλισμό, καθώς ουκ ολίγοι φωτογράφοι στράφηκαν σε αυτόν χρησιμοποιώντας τη φωτογραφική μηχανή, τον φακό και τις τεχνικές επεξεργασίας για να πειραματιστούν και να δημιουργήσουν προσωπικές φανταστικές συνθέσεις. Σύμφωνα με τον Φρόιντ, τα όνειρα αναδύονται από το ασυνείδητο και διεγείρονται από το υποσυνείδητο. Η ψυχαναλυτική θεωρία του συνέπεσε με την εμφάνιση του Σουρεαλισμού, που εστιάζει σαφώς στην έννοια του ασυνείδητου ως βασικό εργαλείο καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Ο Σταύρος Μεσσήνης επιχειρεί μέσα από τη φωτογραφική αυτή έκδοση να προσεγγίσει και εκφράσει ποιητικά τον κόσμο, το περιβάλλον και το χώρο όπου κινείται και δημιουργεί, φανερά επηρεασμένος από το σουρεαλισμό όπως και άλλωστε είναι και η ποίησή του. 

Η νέα δουλειά του ξεπερνά τα όρια των συμβατικών φωτογραφικών τεχνικών, καθώς επιχειρεί να μετατρέψει την πληροφοριακή φύση της φωτογραφίας σε μια νέα οπτική ποιητική διάσταση, έτσι ώστε η φωτογραφία να μην αποτελεί πλέον την απεικόνιση μιας στιγμής της πραγματικότητας. Αντίθετα, να έχει αποκτήσει τη δική της πραγματικότητα προκαλώντας ανάλογο ενδιαφέρον και συγκίνηση στον θεατή, υποκινώντας τον να ερμηνεύσει και εφεύρει το δικό του νόημα. Η αφαίρεση και ο αφαιρετικός αυτοσχεδιασμός κυριαρχεί σε αυτή τη σειρά, χωρίς να αποκλείεται η παρουσία της πραγματικότητας. Από αυτή την άποψη, η σειρά επιτυγχάνει μια ισορροπία ανάμεσα στην ονειρική φυγή και την αφηγηματικότητα, ανάμεσα στον ποιητικό-φασματικό χώρο και την παρουσία συγκεκριμένων μορφών και χώρων.
«Στη σειρά αυτή, η φωτογραφία εξελίσσεται σε ένα εναλλακτικό μέσο ποιητικής έκφρασης με ισχυρές σουρεαλιστικές επιρροές και εμφανή την προσωπική παρέμβαση στην επεξεργασία και αναδημιουργία της αρχικής εικόνας σε ένα καινούργιο δραματικό και μυστηριώδες ποιητικό φωτογραφικό γεγονός» λέει ο Σταύρος Μεσσήνης.

Η σειρά αυτή φέρεται να έχει δεχθεί επιρροές από διακεκριμένους φωτογράφους όπως τους Μάν Ρέι, Φραντζέσκα Γούντμαν, Μάικλ Άκερμαν, Νταϊσούκε Γιοκοτά, Χιρόσι Τακισάβα και Νταϊντό Μοριγιάμα και από την τεχνική υψηλής αντίθεσης μιας σχολής μεγάλων φωτογράφων της Ιαπωνίας, αλλά και Ευρωπαίων.

«Γράφοντας ποίηση εμπνευσμένη από τον σουρεαλισμό και τον αυτοματισμό κατάφερα να ξεφύγω και να κινηθώ πέρα από το χρόνο και τους γεωγραφικούς περιορισμούς. Χρησιμοποιώ ειδικές τεχνικές φωτογράφησης και επεξεργασίας φωτογραφιών ως μια εναλλακτική γλώσσα για να εκφράσω τα συναισθήματα και τις σκέψεις μου. Η διαδικασία δημιουργίας της τελικής εικόνας είναι σαν τη δημιουργία ενός νέου ποιήματος» εξηγεί ο Σταύρος Μεσσήνης.

«Σε αυτή τη σειρά χρησιμοποιώ εξαιρετικά υψηλή αντίθεση, θόλωση, κίνηση, διπλή έκθεση και κοκκώδη αισθητική για να επιτύχω ένα πιο δραματικό και μυστηριώδες αποτέλεσμα. Με μια ασπρόμαυρη παλέτα και την επεξεργασία των φωτογραφιών επιδιώκω να δώσω νέα διάσταση στη φωτογραφία μου».

Το «Dream State» είναι μια ειδική συλλεκτική έκδοση 50 αριθμημένων και υπογεγραμμένων αντιτύπων, αποτελούμενη από 40 σελίδες και τρία διπλωμένα εξώφυλλα. Το βιβλίο θα παρουσιάζεται ως τις 22 Δεκεμβρίου στην έκθεση ‘CCP Salon 2018’ στο Centre for Contemporary Photography (404 George St, Fitzroy, Τηλ.: 39417 1549), από όπου μπορούν να το παραγγείλουν οι ενδιαφερόμενοι, καθώς και από την ιστοσελίδα του Σταύρου Μεσσήνη: messinis-art.com.

Στην ίδια έκθεση παρουσιάζονται και δύο ακόμα φωτογραφικά έργα του Σταύρου Μεσσήνη, «The Messenger» και «Abstraction #8», που αποτελούν μέρος δύο νέων σειρών πάνω στις οποίες δουλεύει την περίοδο αυτή, επιχειρώντας να συνδέσει τη φωτογραφία με την ποίηση και τη ζωγραφική. Τα νέα του έργα είναι επηρεασμένα από τον αφηρημένο εξπρεσιονισμό και τον ινφορμαλισμό.

Ο Σταύρος Μεσσήνης σπούδασε Δημοσιογραφία, Φωτογραφία, Λογοτεχνία και Τέχνες στην Ελλάδα και την Αυστραλία. Ενδιαφέρεται κυρίως για την τέχνη της φωτογραφίας, τη ζωγραφική και τη λογοτεχνία και, ιδιαίτερα, την ποίηση. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος σε εφημερίδες, περιοδικά και ραδιοσταθμούς. Επίσης, ίδρυσε και λειτούργησε τον εκδοτικό οίκο Elikia Books στη Μελβούρνη και έναν ειδησεογραφικό ιστοχώρο, που κέρδισε το πρώτο βραβείο από το Υπουργείο Τύπου της Ελλάδας για το 2001 και το απένειμε ο πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κωστής Στεφανόπουλος. Σήμερα εργάζεται σε διάφορα έργα τέχνης με βάση τη φωτογραφία. Έχει εκδώσει πέντε ποιητικές συνθέσεις στην ελληνική γλώσσα: Ώρα Μηδέν (Elikia Books, 1983), Δεντρόπολη (Elikia Books, 1987), Έαρ το Πρώτο (2010, e-book), Το Σπίτι των Υακίνθων (2010, e-book ) και Καλειδοσκόπιο (2010, e-book). Ο Σταύρος Μεσσήνης ήταν, επίσης, συνεπιμελητής, μαζί με τον Θανάση Σπηλιά, της δίγλωσσης ανθολογίας Reflections – Selected Works from the Greek-Australian Literature (Elikia Books, 1988). Ήταν μια ειδική έκδοση που χρηματοδοτήθηκε μερικώς από την Αυστραλιανή Υπηρεσία Εορτασμού των 200 Ετών της Αυστραλίας, το 1988. Έχει επίσης εκδώσει δύο φωτογραφικές συνθέσεις: Poetics – Mediated Memories (M-ART Books, 2017) και Sovereign Sun (M- ART Books, 2017).Έργα του έχουν παρουσιαστεί σε διάφορες ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, όπως: Poetics – Mediated Memories, Steps Gallery (Μάρτιος 2017), Antipodean Palette (Αύγουστος 2017), CCP Salon 2017, Centre for Contemporary Photography (Μελβούρνη, Δεκέμβριος 2017) Poetics – Mediated Memories, West End Art Space (Δεκέμβριος 2017), Sovereign Sun, Ατομική Έκθεση, Steps Gallery (Μάρτιος 2018). Ήταν επίσης ένας από τους συντονιστές των εκθέσεων Antipodean Palette 2017 και Antipodean Palette 2018 (Steps Gallery). Έργα του πρόκειται να παρουσιαστούν τον Ιανουάριο σε ομαδική έκθεση στην Brunswick Street Gallery.

Μια από τις φωτογραφίες του Σταύρου Μεσσήνη

Μια ακόμα φωτογραφία

ΑΤΙΤΛΟ

Τόση έρημος,
λες,
πού πήγε;

Και τώρα δυο κόκοι άμμου
σ’ αυτήν την κλεψύδρα…

Και τρέχεις έντρομος,
μέσα στη νύχτα
να ψάξεις το ποδήλατο
που σου κλέψανε παιδί.

Without a title

You wonder how come,
where did it go
such an immense desert?

Now in this clepsydra
there remain two sand beads…

Terrified you run,
in the night
to find your stolen bike
when you were a child.

***

ΔΕΝ ΕΧΩ ΠΛΕΟΝ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ

Ακολουθώ τους ήχους των εκρήξεων
-δεν έχω πλέον επιλογές
-δεν έχω Άνοιξη
Στις δυναστείες δεν έχω θέση.
Ακολουθώ τα ίχνη
Που άφησε το αίμα των εξεγερμένων
Τις κραυγές των φυλακισμένων συντρόφων
Φοράω τα ματωμένα πουκάμισα
Κι αντίθετα στον άνεμο τους προχωράω.
Δεν έχω πλέον διλήμματα.
Ή με το δίκιο ή με την εξουσία.

I no longer have dilemmas

I follow the sounds of explosions
-I don’t have any options
-I don’t have any Spring, either
I have no place under the dynasties.
I follow the traces
that the blood of uprising ones has left
I follow the screams of the imprisoned companions
I wear the shirts filled with blood
And I’m marchingopposed to the wind.
I no longer have dilemmas.
Either pro-justice or pro-the tyrant authority.

***

ΕΠΙΣΤΡΕΦΩ

Επιστρέφω,
να ράψω ερμητικά
τα μάτια των προδομένων
τα ράκη να φορέσω των μοναχών
και στους καταραμένους
την άφεση να δώσω.
Έρχομαι,
να πέσω εδώ στη μέση της αρένας
χωρίς αίμα και μνήμα,
χωρίς καθρέφτη κι ελπίδα,
χωρίς Αίγυπτο, Ακαρνανία και όρη.
Τα βήματα του θηρίου ακολουθώ
τη μυσταγωγία του ανομολόγητου έρωτα.
Ορκίζομαι στο όνομα των πλοίων
που δεν λύσαν ποτέ τα σκοινιά τους.
Εκλιπαρώ το τρύπιο βλέμμα,
ανοίγω τον στρόβιλο των νεκρών ημερών
Έρχομαι με τους τελευταίους να πέσω
εδώ στη μέση της αρένας.

I return

I return,
to sew hermetically
the eyes of betrayers
to wear the rags of monks
to extend forgiveness
to the cursed ones.
I am coming,
to fall here in the middle of the arena
without blood and memorial tomb,
without mirror and hope,
without Egypt, Acarnania and mountains.
The steps of the beastI do follow
the secret ceremony of the unconfessed love.
I swear in the name of the vessels
which have never untied their ropes.
I beg the punctured glance,
I switch open the turbot of the dead days
I come with the last companions to fall
here in the middle of the arena.

***

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Όσοι έφυγαν,
αφήνοντας πίσω τους μια πόρτα ανοιχτή
να την κτυπάει ο άνεμος.
Όσοι περπάτησαν μόνοι στις γραμμές του τρένου
με μια βαλίτσα αφημένη στην αποβάθρα,
περιμένοντας την αναμέτρηση…..
Όσοι στοίχειωσαν τη ζωή μας χωρίς τέλος…
Πάντα σαν υπενθύμιση σκληρή
σαν δηλητηριασμένο βέλος
Επιστρέφουν.
Επιστρέφουν χωρίς μάτια
με ένα μαύρο πουλί στον ώμο τους.
Επιστρέφουν
μιαν ανύποπτη, απελπισμένη στιγμή…
να κλείσουν αθόρυβα τη ξεχασμένη πόρτα.

Rerurn

Those who left,
leaving behind them an open door
which is now beaten by the wind,
those lonely who walked on the train tracks
with a suitcase left on the dock,
waiting for the confrontation… ..
those who endlessly made our lives haunted …
always like a hard reminder
like an arrow poisoned,
they return.
They return without eyes
with a black bird on their shoulder.
They return
at a time unnoticed and desperate…
to quietly shut the door forgotten open.

***

Ο ΔΗΜΙΟΣ

Ο δήμιος που γνώρισα κάποτε,
γύριζε κάθε βράδυ σπίτι του μεθυσμένος
και διάβαζε ρομαντικούς ποιητές,
σε μια νεκροκεφαλή ακουμπισμένη στο ετοιμόρροπο τραπέζι του.
Κάποτε, μου είχε πει
αγάπησε μια ευγενική κυρία,
Την αγάπησε χωρίς επιστροφή,
την ώρα που την οδηγούσε στο ικρίωμα.
Από τότε σταμάτησε να ονειρεύεται.
Ο δήμιος που γνώρισα κάποτε,
κοιμάται κάθε βράδυ μεθυσμένος.

The executioner

The executioner I once met,
returned home every night as drunk
and was reciting romantic poems
to a skull leaning on a crumbling table.
One day he confessed to me
he loved a kind lady,
he loved her irrevocably,
while driving her to the scaffold.
Since then he ceased to dream.
The executioner I once met,
is sleeping drunken each and every night.

***

ΕΤΣΙ

Όπως ακριβώς σου το λέω:
Στέκεται αντίκρυ στο τρένο
με τα πόδια ανοιχτά
καταμεσίς στον κάμπο.
“Έλα’, λέει,
κι ύστερα,
σαν περάσει απέναντι
χορεύει μπλουζ και γελάει.
“Ο έρωτας είναι ένα βεγγαλικό’, λέει,
κι ανάβει τσιγάρο.
Φτύνω.
Προχωράω σύρριζα στα θέατρα και τα πορνεία.
Τραγουδάω φάλτσα.
Ο έρωτας είναι η ζωή μας,
λέω.

Just like this

Just as I have told you:
She stands opposite at the train station
having her legs open
in the middle of the plain.
‘Come closer’,she says,
and when she passes across
at the opposite side
she dances blues,while laughing.
‘Love is but a firework’,she says,
and lights up a cigarette.
I spit.
I go by the walls of theatres and brothels.
I sing dissonantly.
Love is indeed our life,
I say.

***

Η ΑΛΑΦΙΑΣΜΕΝΗ

Έτρεχε με μάτι αγριεμένο.
Τρίχα ορθή. Αλαφιασμένη στο κεντρικό
πλακόστρωτο της Ρώμης.
Λόγια ακατάληπτα και μυστηριώδη έβγαιναν σαν
αφρός απ’ το στόμα της:
“Στην Αίγυπτο, στην Αίγυπτο. Καίγονται τα
όνειρα.
Λυγίζουν τα λιμάνια, σταυροφόρε. Γουρούνια
διοικούν το θόλο.
Καίγονται τα όνειρα’.
Στις σκήτες. Στις κρύπτες των αλχημιστών. Στην
έρημο και στον πόλο.
Είναι πίσω μου και ουρλιάζει. Με δείχνει μ’ ένα
χέρι κόκκινο
σαν φωτιά. Βγάζει φλόγες. Άνοιξε, γη. Άνοιξε!
(Απαρνημένος και καταραμένος κρύβομαι σ’ αυτή
την πόλη. Εξόριστος
κι ιερόσυλος. Σχεδόν γυμνός και σίγουρα βρώμικος.
Πάντα πιωμένος.
Δεν υπάρχει ταβερνιάρης που δεν με ξέρει, που δεν
μου λέει τον πόνο του κλαίγοντας.
Δεν υπάρχει σκυλί αδέσποτο που δεν μου κούνησε
την ουρά του. Οι πέτρες
δεν θα μ’ ανεχτούν πολύ ακόμα).
Ανακάλυψα την πλήξη των ηρώων. Το μεγάλο
ελάχιστο.
Ύστερα, τον καιρό της παλίρροιας, έγραφα αυτά.
Και ξανά η πτώση των
άδικων χρόνων. Τώρα στη Ρώμη, η ακατάσχετη
επιθυμία της διήγησης.
Έλεγα λοιπόν γι’ αυτή τη γυναίκα-φάντασμα:
Έτρεχε με μάτι αγριεμένο.

She, frightened

She was running, with ferocious eyes.
Her hair erect. Frightened
on the central paved street of Rome.
She was saying incomprehensible and mysterious words
a sort of foam was flowing from her mouth:
‘In Egypt, in Egypt. The dreams
are burned.
The harbours bend, you hear crusader. The dome
is governed by pigs.
Dreams are burning’.
In the small monasteries. Inside the alchemists’ crypts.
In desert and at the pole.
She is behind me, screaming. She shows me with one
red hand
like fire. It flames. Land, do open. Open!
(Being disowned and cursed I hide myself
in that city. Exile
and sacrilegious. Almost naked and definitely dirty.
Always drunk.
There is no tavern keeper who doesn’t know me,
who doesn’t tell me with tears his individual pain.
There is no unowned dog ​​that didn’t swing for me
its tail. The stones
will not any longertolerate me much).
I discovered the boredom of the heroes. The big
minimum.
Then, during the tide, I wrote down those thoughts.
Then again it came the fall
of the unfair times. Now in Rome, there is an unbearable
desire for narration.
By the way, I was talking about that ghost-woman:
She was running, with ferocious eyes.

*Από εδώ: http://www.poiein.gr/2018/11/29/%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%BF%CF%82-%CE%B4%CE%AC%CE%B3%CE%BB%CE%B1%CF%82-giorgos-daglas-%CE%B5%CF%80%CF%84%CE%AC-%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%AC/?fbclid=IwAR0U_WQc9BB2AH6nwlA_TZTdkX94wAzXMmLSECAi6OfnPvyZ8O9LK5ovAEY