Το βραβευμένο εξώφυλλο

Ένα από τα πρώτα βραβεία καλύτερης έκδοσης βιβλίου φωτογραφίας απέσπασε το νέο βιβλίο «Dream State» του Σταύρου Μεσσήνη, στην μεγαλύτερη έκθεση φωτογραφίας της Αυστραλίας «Salon 2018», που διοργανώνει αυτές τις ημέρες το Κέντρο Σύγχρονης Φωτογραφίας, στη Μελβούρνη.

Συγκεκριμένα, το βιβλίο του Σταύρου Μεσσήνη κέρδισε το πολύ σημαντικό βραβείο «Best Photobook Design», που χορηγείται σε έργα που ξεχωρίζουν για τον άρτιο σχεδιασμό και το περιεχόμενό τους. 

Στο βιβλίο παρουσιάζεται για πρώτη φορά η νέα του σειρά μαυρόασπρων φωτογραφικών συνθέσεων μέσω των οποίων διευρευνά το όνειρο και την ονειρική κατάσταση ως πηγή έμπνευσης και χώρο εξερεύνησης της φαντασίας και των επιθυμιών. Οι εικόνες ονείρων είναι στενά συνδεδεμένες με τον Σουρεαλισμό, καθώς ουκ ολίγοι φωτογράφοι στράφηκαν σε αυτόν χρησιμοποιώντας τη φωτογραφική μηχανή, τον φακό και τις τεχνικές επεξεργασίας για να πειραματιστούν και να δημιουργήσουν προσωπικές φανταστικές συνθέσεις. Σύμφωνα με τον Φρόιντ, τα όνειρα αναδύονται από το ασυνείδητο και διεγείρονται από το υποσυνείδητο. Η ψυχαναλυτική θεωρία του συνέπεσε με την εμφάνιση του Σουρεαλισμού, που εστιάζει σαφώς στην έννοια του ασυνείδητου ως βασικό εργαλείο καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Ο Σταύρος Μεσσήνης επιχειρεί μέσα από τη φωτογραφική αυτή έκδοση να προσεγγίσει και εκφράσει ποιητικά τον κόσμο, το περιβάλλον και το χώρο όπου κινείται και δημιουργεί, φανερά επηρεασμένος από το σουρεαλισμό όπως και άλλωστε είναι και η ποίησή του. 

Η νέα δουλειά του ξεπερνά τα όρια των συμβατικών φωτογραφικών τεχνικών, καθώς επιχειρεί να μετατρέψει την πληροφοριακή φύση της φωτογραφίας σε μια νέα οπτική ποιητική διάσταση, έτσι ώστε η φωτογραφία να μην αποτελεί πλέον την απεικόνιση μιας στιγμής της πραγματικότητας. Αντίθετα, να έχει αποκτήσει τη δική της πραγματικότητα προκαλώντας ανάλογο ενδιαφέρον και συγκίνηση στον θεατή, υποκινώντας τον να ερμηνεύσει και εφεύρει το δικό του νόημα. Η αφαίρεση και ο αφαιρετικός αυτοσχεδιασμός κυριαρχεί σε αυτή τη σειρά, χωρίς να αποκλείεται η παρουσία της πραγματικότητας. Από αυτή την άποψη, η σειρά επιτυγχάνει μια ισορροπία ανάμεσα στην ονειρική φυγή και την αφηγηματικότητα, ανάμεσα στον ποιητικό-φασματικό χώρο και την παρουσία συγκεκριμένων μορφών και χώρων.
«Στη σειρά αυτή, η φωτογραφία εξελίσσεται σε ένα εναλλακτικό μέσο ποιητικής έκφρασης με ισχυρές σουρεαλιστικές επιρροές και εμφανή την προσωπική παρέμβαση στην επεξεργασία και αναδημιουργία της αρχικής εικόνας σε ένα καινούργιο δραματικό και μυστηριώδες ποιητικό φωτογραφικό γεγονός» λέει ο Σταύρος Μεσσήνης.

Η σειρά αυτή φέρεται να έχει δεχθεί επιρροές από διακεκριμένους φωτογράφους όπως τους Μάν Ρέι, Φραντζέσκα Γούντμαν, Μάικλ Άκερμαν, Νταϊσούκε Γιοκοτά, Χιρόσι Τακισάβα και Νταϊντό Μοριγιάμα και από την τεχνική υψηλής αντίθεσης μιας σχολής μεγάλων φωτογράφων της Ιαπωνίας, αλλά και Ευρωπαίων.

«Γράφοντας ποίηση εμπνευσμένη από τον σουρεαλισμό και τον αυτοματισμό κατάφερα να ξεφύγω και να κινηθώ πέρα από το χρόνο και τους γεωγραφικούς περιορισμούς. Χρησιμοποιώ ειδικές τεχνικές φωτογράφησης και επεξεργασίας φωτογραφιών ως μια εναλλακτική γλώσσα για να εκφράσω τα συναισθήματα και τις σκέψεις μου. Η διαδικασία δημιουργίας της τελικής εικόνας είναι σαν τη δημιουργία ενός νέου ποιήματος» εξηγεί ο Σταύρος Μεσσήνης.

«Σε αυτή τη σειρά χρησιμοποιώ εξαιρετικά υψηλή αντίθεση, θόλωση, κίνηση, διπλή έκθεση και κοκκώδη αισθητική για να επιτύχω ένα πιο δραματικό και μυστηριώδες αποτέλεσμα. Με μια ασπρόμαυρη παλέτα και την επεξεργασία των φωτογραφιών επιδιώκω να δώσω νέα διάσταση στη φωτογραφία μου».

Το «Dream State» είναι μια ειδική συλλεκτική έκδοση 50 αριθμημένων και υπογεγραμμένων αντιτύπων, αποτελούμενη από 40 σελίδες και τρία διπλωμένα εξώφυλλα. Το βιβλίο θα παρουσιάζεται ως τις 22 Δεκεμβρίου στην έκθεση ‘CCP Salon 2018’ στο Centre for Contemporary Photography (404 George St, Fitzroy, Τηλ.: 39417 1549), από όπου μπορούν να το παραγγείλουν οι ενδιαφερόμενοι, καθώς και από την ιστοσελίδα του Σταύρου Μεσσήνη: messinis-art.com.

Στην ίδια έκθεση παρουσιάζονται και δύο ακόμα φωτογραφικά έργα του Σταύρου Μεσσήνη, «The Messenger» και «Abstraction #8», που αποτελούν μέρος δύο νέων σειρών πάνω στις οποίες δουλεύει την περίοδο αυτή, επιχειρώντας να συνδέσει τη φωτογραφία με την ποίηση και τη ζωγραφική. Τα νέα του έργα είναι επηρεασμένα από τον αφηρημένο εξπρεσιονισμό και τον ινφορμαλισμό.

Ο Σταύρος Μεσσήνης σπούδασε Δημοσιογραφία, Φωτογραφία, Λογοτεχνία και Τέχνες στην Ελλάδα και την Αυστραλία. Ενδιαφέρεται κυρίως για την τέχνη της φωτογραφίας, τη ζωγραφική και τη λογοτεχνία και, ιδιαίτερα, την ποίηση. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος σε εφημερίδες, περιοδικά και ραδιοσταθμούς. Επίσης, ίδρυσε και λειτούργησε τον εκδοτικό οίκο Elikia Books στη Μελβούρνη και έναν ειδησεογραφικό ιστοχώρο, που κέρδισε το πρώτο βραβείο από το Υπουργείο Τύπου της Ελλάδας για το 2001 και το απένειμε ο πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κωστής Στεφανόπουλος. Σήμερα εργάζεται σε διάφορα έργα τέχνης με βάση τη φωτογραφία. Έχει εκδώσει πέντε ποιητικές συνθέσεις στην ελληνική γλώσσα: Ώρα Μηδέν (Elikia Books, 1983), Δεντρόπολη (Elikia Books, 1987), Έαρ το Πρώτο (2010, e-book), Το Σπίτι των Υακίνθων (2010, e-book ) και Καλειδοσκόπιο (2010, e-book). Ο Σταύρος Μεσσήνης ήταν, επίσης, συνεπιμελητής, μαζί με τον Θανάση Σπηλιά, της δίγλωσσης ανθολογίας Reflections – Selected Works from the Greek-Australian Literature (Elikia Books, 1988). Ήταν μια ειδική έκδοση που χρηματοδοτήθηκε μερικώς από την Αυστραλιανή Υπηρεσία Εορτασμού των 200 Ετών της Αυστραλίας, το 1988. Έχει επίσης εκδώσει δύο φωτογραφικές συνθέσεις: Poetics – Mediated Memories (M-ART Books, 2017) και Sovereign Sun (M- ART Books, 2017).Έργα του έχουν παρουσιαστεί σε διάφορες ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, όπως: Poetics – Mediated Memories, Steps Gallery (Μάρτιος 2017), Antipodean Palette (Αύγουστος 2017), CCP Salon 2017, Centre for Contemporary Photography (Μελβούρνη, Δεκέμβριος 2017) Poetics – Mediated Memories, West End Art Space (Δεκέμβριος 2017), Sovereign Sun, Ατομική Έκθεση, Steps Gallery (Μάρτιος 2018). Ήταν επίσης ένας από τους συντονιστές των εκθέσεων Antipodean Palette 2017 και Antipodean Palette 2018 (Steps Gallery). Έργα του πρόκειται να παρουσιαστούν τον Ιανουάριο σε ομαδική έκθεση στην Brunswick Street Gallery.

Μια από τις φωτογραφίες του Σταύρου Μεσσήνη

Μια ακόμα φωτογραφία