Σ΄αυτή τη ζήση
άλλοι κολυμπούν στην άνεση
κι άλλοι ζουν, μα δεν ζουν
ένα βίο αβίωτο
τα κατώτερα οικονομικά στρώματα
κυρίως η εργατική τάξη
υποφέρουν καθημερινά
η πιο τίμια τάξη
της κοινωνίας
αυτή που παράγει τον πλούτο
θα έπρεπε
να είναι η ανώτερη
μα το χρηματιστικό κεφάλαιο
φροντίζει να την κρατάει χαμηλά
κάποιοι θέλουν να ρίξουν
τον εργάτη στο πιοτό
να μην αγωνίζεται
να μην αντιδρά
μα δεν θα τους βγει
τα σχέδια τους θ΄ανατραπούν
είναι απλά ζήτημα χρόνου.
If they deprive my poems
of flowers
one of my seasons will die.
If the deprive my poems
of my beloved
two of my seasons will die.
If they deprive my poems
of bread
three of my seasons will die.
If they deprive my poems
of freedom
my whole year will die
as will I.
Χωρισμός
Αν στερήσουν τα ποιήματά μου
από λουλούδια
μια από τις εποχές μου θα πεθάνει.
Αν στερήσουν από τα ποιήματά μου
από τους αγαπημένους μου
δύο από τις εποχές μου θα πεθάνουν.
Αν στερήσουν τα ποιήματά μου
από το ψωμί
τρεις από τις εποχές μου θα πεθάνουν.
Αν στερήσουν από τα ποιήματά μου
την ελευθερία
όλη μου η χρονιά θα πεθάνει
όπως και εγώ.
*Αγγλική μετάφραση από τα κουρδικά: Reinhard and Shirwan Mirza. Η αγγλική μετάφραση δημοσιεύτηκε στο “Fifty Iraqi Poets”, edited by Dunya Mikhail. New Directions Poetry Pamphlet No 12, 2013. Ελληνική απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.
*Απόσπασμα από άτιτλο ποίημα του Gentjan Tufa
Τον φόβο σας
Που δεν ξέρω σε ποιον εύθραυστο ναό ζυμώθηκε
Σαν κατηφής Ρωμαίος στρατιώτης κάτω απ’ την ασπίδα του
Τον περιφρονώ με την ακάματη διαύγεια του νου
Όντας κτηνώδης και αταλάντευτος
Ούτε ψήγμα λύπης δεν με βαραίνει για όσα έκανα
Κι αν κάτι με ώθησε προς αυτό το ακατάβλητο σκότος
Eίναι οι βαθιές αναπνοές κάτω από ρυπαρά σκεπάσματα
Ο πιο λαμπρός ποιητής θα είμαι επί προσώπου γης
O πιο μεγαλειώδης
Θέλετε
Σε σταυροδρόμια τα φλογόπνοα άλογα
Με χτύπους άγριους των οπλών τους να θρυμματίζουν
πεζοδρόμια
Ύστερα σαν πετεινός ισχνός με λαιμό κυρτό
Κεραυνός τη θλιβερή τελμάτωση να φλογίσει
Η πέμπτη σάλπιγγα
Δεν θέλετε;!
Όπως επιθυμείτε. Δεν απελπίζομαι
Αργά ή γρήγορα θα σβήσουν τα κεριά
Η Τροία έπεσε όταν αλλοπαρμένη
Αποκάλεσαν οι Τρώες την Κασσάνδρα
*Μετάφραση: Ελεάνα Ζιάκου. Δημοσιεύτηκε στο τεύχος 32 (χειμώνας-άνοιξη 2025) του Τεφλόν, ως μέρος αφιερώματος στη σύγχρονη ποίηση από την Αλβανία.
Σιωπή.
Εγώ δεν ανήκω εδώ.
Αλλόκοτες κεραίες στο κεφάλι
βάδισμα ξέφρενο
στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα
χορός τρελός
στους τρούλους των κυμάτων
ίδιος ο Ιωνάθαν
με το σκαρφάλωμα άγριο
στις άπαρτες βουνοκορφές του Ολύμπου.
Στην όψη της ασημένιας γραμμής
σκορπώ ηχητικά κύματα.
Δακρύζω στη διερώτηση
της μικρής ανεμώνας.
Μεθάω με τα χρώματα της γήινης παλέτας.
Παίζω κρυφτό στις δρύινες συστάδες
με τις νύφες του μύθου.
Ακολουθήστε τον άνεμο
των πατημασιών μου.
*Από τη συλλογή “Χειρονομίες στο φως”, Εκδόσεις Θράκα, 2024.
Δύση στον θρήνο της νύχτας
πόθος αγγέλου
σφηνωμένος σε βρώμικη γλώσσα
Γλύφω συμπόνοια
από τον φόβο στα μάτια τους
Οργή εκπνέω
από τον δεμένο στη μέση τους οίκτο
Πώς να ξεκάνω το κορμί;
Πώς να φυλάξω την ύβρη;
Το όνομά σου ποτάμι πορφυρό
οστά και σάρκα
κυλάει καίγοντας ψυχές
με κραυγές στα θηρία
σε παγανιστική τελετουργία σε βαφτίζω
πρώτη επιθυμία και οριστική
Να διψάει η κοιλιά για θάνατο
Να μαυρίζει το χώμα για βεβήλωση
Ανείπωτη η πίστη
να αποκεφαλίζεται μπροστά μας
σαν θυσία
σαν θύμα
σαν μέλλον
Γνωρίζω με δάκρυα
Τελειώνω με ύλη
Η μοίρα αναφλέγεται
στη διαδρομή μια ετοιμόρροπης οδύνης
Αιχμάλωτη της απώλειας
ολόκληρη η ποίηση μας
Nigredo* es mi nombre
Nigredo: Στη φιλοσοφία ο όρος χρηιμοποιείται σαν μεταφορά για τη συνάντηση μνε την “μαύρη νύχτα της ψυχής”, όταν δηλαδή ένας άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος με τη σκιά που έχει μέσα του.
*Από τη συλλογή “Nigredo”, ΑΩ Εκδόσεις, 2023.
Και η ίδια η ποίηση
είναι μάχη να διαπλέουμε
μέσα στις λέξεις,
κωπηλατούμε πάνω στο σώμα των προτάσεων,
μαχαιρώνουμε την ραχοκοκαλιά του ποιήματος,
και κουβαλώντας το βάρος των σκέψεων
σχηματίζουμε συναισθήματα
για να δημιουργήσουμε συνείδηση
με
φύλλα και ζωές,
αναλαφρές καρδιές και σκοτεινές ψυχές,
ουρανούς και κόλαση
και τη συνεχώς επώδυνη
ιστορία
του ανθρώπινου είδους,
τόσο απάνθρωπου και αιμοβόρου,
τόσο ακατανόητου και δυστυχώς προβλέψιμου
μέσα στην μορφή μας.
*
Beyond the mirage
Poetry itself is
a struggle to navigate
through words
and row on the body of sentences,
stab the bone of poem structure,
and carry the weight of thoughts
and shape feelings
create conscience
through
leaves and lives,
light hearts and dark souls,
skies and hell
and the continuous agonising
history
of human mankind
so inhuman and fierce
so incomprehensible and sadly predictable
into the shape of us.
Ψαρεύω λόγια απ΄το στόμα
αυτόχειρα
ενώ οι σκέψεις του δυσκίνητες, κολυμπούν στο μέλι.
Πηκτή πολύ πηκτή αλήθεια η ζωή
τις απογευματινές ιδίως ώρες
όταν έρχονται ψηλοτάκουνες εξελιγμένες
οι ιδέες του θανάτου
συνοδοί κυρίων έτσι μου συστήνονται
να με συνοδεύσουν θέλουν
γυμνός τηλεθεατήςς της ζωής μου
εμμονικός, δεν θέλω να την αφήσω έτσι καταλαβαίνετε
γραπώνω τον καναπέ μου, εγώ,
αφήνω τη λύπη μου σαν χαρταετό, εγώ,
να πετάξει πάνω από μία ακόμα μέρα
‘που επικράτησε η λογική.
*Από τη συλλογή “Διάδοχος χρόνος”, Εκδόσεις Οδός Πανός.
Αυτό το πρωί παγώνει το φως,
μόνο τα χέρια μου κινούνται.
Ένα μικρό, γλυκό χαμόγελο,
τα κλειδιά πεσμένα στο πάτωμα,
όλα ξαπλωμένα από την ίδια μεριά.
Σελίδες τσαλακωμένες,
δεν φταίω εγώ,
αλλόκοτη γραφή,
σαν δυόσμος που δεν θυμάται το στόμα σου.
Κανένας δεν βρέθηκε σε αυτή την κατάσταση.
Όταν φτάσει αυτή η μέρα,
όταν τα πουλιά μαζευτούν,
γύρω από τα κτίρια που αγάπησες,
θα αρχίσει άλλη μια ιστορία,
ένα φωτεινό άρμα με λαμπάκια,
παρέλαση από φτερωτά μυρμήγκια,
μακρινό ταξίδι με πλοίο,
μαλλιά στον άνεμο.
Όταν γυρίσεις να με βρεις,
θα ‘χω σκορπιστεί στα δέντρα,
θα ‘μαι μια χούφτα χώμα,
θα εξατμιστώ ως τα σύννεφα,
θα σε περιμένω να έρθεις,
θα σε περιμένω να γυρίσεις,
θα σε περιμένω… στα σύννεφα.
Ενίσταμαι για την παύλα
στο μεσόφρυδο την κάθετη
που επιμένει να συνδέει την αρχή
με το επερχόμενο κάποτε τέλος
Όχι γιατί αρνούμαι το αναπόφευκτο
Αλλά γιατί συνήθως, μεταβάλλεται σε λύπη
Αφήνοντας στην μέσα φόδρα
κάτι το ανεξίτηλο
Όπως σταμάτησαν τα δευτερόλεπτα
στην τσέπη του παλτού
Λες και οι δείκτες στόμωσαν και συνωμότησαν
Για να βαραίνουν την ψυχή
Αν είχε πρόωρα φυτρώσει μέσα μας
λίγο χορτάρι εκεί στη χάσκουσα σχισμή
Η ώρα θερινή θα βλάσταινε στο πέτο
Το κίτρινο του φόβου μας
Θα ήταν καναρίνι.
*Από τη συλλογή “Συρτός στα τρία”, Εκδόσεις ΠΑΝΟΠΤΙΚόΝ, 2023.
Όλα αυτά τα προϊόντα μπροστά σου είναι η μόνη βροχή που
θυμάσαι, στάχυα που κουνάει ο άνεμος, τιράντες κυρίων που
διαβάζουν, κοφτές ματιές αντιζήλων, ταξί που αργούν να έρθουν,
κανένα λυπημένο κορίτσι στην χαρά των φημισμένων και μεγάλων,
φεύγεις με το ίδιο βιβλίο που πήγες, ο έρωτάς σου είναι κάτι άλλο,
βιτρίνες που δεν προσέχεις, λένε την ιστορία τους, προσέχεις τις
σόλες σου σβήνεις ένα τσιγάρο, το σημείο παραμένει, προσέχεις
τον τελευταίο περαστικό στο βάθος, μετά αλλάζεις δρόμο,
καταναλώνεις τόση ώρα για να βρεις ένα μέρος που δεν ήταν τελικά
εδώ, ένα κομμάτι στο πιάνο, θυμάσαι ένα φως πριν τριάντα χρόνια,
ένα κουδούνι που χτύπησες και κάτι που δεν θα έκανες ποτέ αν
ήσουνα αλλού, και πρέπει να πας αλλού σκέφτεσαι, ήτανε χάλια
απόψε, πρέπει να πας αλλού σκέφτεσαι, αλλάζεις δρόμο, κοιτάς
γύρω σου, στολίζεις την πόλη με τις ίδιες λέξεις, τι θέλεις να πεις,
προχωράς, προχώρα ανόητη που ποτέ δεν καταλαβαίνεις, τώρα
πολυσύχναστη νύχτα, ίδια ρουτίνα, όλοι διαφέρουνε, κανένας δεν
διαφέρει, κάθε τι σε τραβάει να το προσέξεις, το αποφεύγεις, θυμάσαι
εκείνο τον δρόμο που ήταν, και δεν γυρίζεις πίσω, δεν γυρίζεις πίσω,
θυμάσαι τώρα, ήταν μπροστά.
