Θεοχάρης Παπαδόπουλος, Βασίλης Κυριάκης «Πεζοστράτης»

prosklisi_facebook

Η έκδοση της πρώτης ποιητικής συλλογής ενός ποιητή, είναι η πρώτη του απόπειρα να κοινοποιήσει τις σκέψεις του, που η εσωτερική τάση του για δημιουργία, τον έσπρωχνε να τις γράφει στο χαρτί, να τους δίνει σχήμα και μορφή, αντιμετωπίζοντας για πρώτη φορά την αυστηρή ματιά της κριτικής. Γιατί, ένα βιβλίο, από τη στιγμή της έκδοσής του και μετά κρίνεται, όχι μόνο από ορισμένους φιλολογίζοντες κριτικούς, αλλά και από τον απλό αναγνώστη.

Έχουμε, λοιπόν, την τύχη να έχουμε στα χέρια μας το πρώτο βιβλίου του Βασίλη Κυριάκη: «Πεζοστράτης». Πρόκειται για μια ποιητική συλλογή, που περιλαμβάνει ποιήματα, που περιγράφουν την σύγχρονη κοινωνία, μέσα από βιώματα, που έχει ο ίδιος, με έναν υφέρποντα σουρεαλισμό, οδηγώντας τον αναγνώστη σε προβληματισμούς για το σε ποια κοινωνία ζούμε και για το αν θα πρέπει να την αλλάξουμε. «Η μόνη διαφυγή είναι η πραγματικότητα», γράφει ως προμετωπίδα στο βιβλίο του. Άρα δεν αποπροσανατολιζόμαστε, αλλά κοιτάζουμε συνέχεια μπροστά, προσπαθώντας για ένα καλύτερο αύριο. Για να κατανοήσουμε, όμως, καλύτερα την περιγραφή της σύγχρονης κοινωνίας μέσα από τις όμορφες εικόνες, που μας δίνει ο ποιητής, παραθέτουμε ένα ποίημα: «Βλέπω τις μπόρες και τις αυλές / οι σταγόνες πρισματικές πέφτουν σαν καρφίτσες / στο αίτιο / ματώνοντας τη συνείδησή μου. / Ο περίγυρος περνά από μέσα μου προς εκεί. / Οι λανθάνουσες φράσεις αλλάζουν την ορμή του. / Στον παφλασμό του ένα δάκρυ σκάει με φλόγα / και καλπάζω με δακρυσμένα μάτια στις καρτ – ποστάλ / του κόσμου που χαράζουν οι τρομπέτες και οι γροθιές. / Διαβάζω την ιστορία των ανθρώπων στα πεσμένα φύλλα / των διαφημιστικών.»

Σε αρκετά ποιήματα, της ποιητικής συλλογής «Πεζοστράτης» ο Βασίλης Κυριάκης, μας δίνει ορισμένες συμβολικές εικόνες, που απογειώνουν το ποίημα: «Είμαι ερωτηματικός / ή / προσπαθώ να μοιάσω / στο μεγαλείο του / αφηρημένου». Και αλλού: «Ναι τα ποιήματα είναι χτυπήματα στο μάρμαρο / γλυπτά μουσικής απονεύρωσης / ζητήματα επανεξέτασης.»

Εκεί, όμως, που ο Βασίλης Κυριάκης μας δίνει τον καλύτερο εαυτό του είναι στο ποίημα «Πρέβεζα». Μια Πρέβεζα, που σε αντίθεση με την πεσιμιστική διάθεση του Καρυωτάκη, εδώ παίρνει μια νοσταλγική μορφή, καθώς τυγχάνει η γενέτειρα του ποιητή. Η απομάκρυνση από την Πρέβεζα, ισοδυναμεί με την είσοδο στη σκληρή πραγματικότητα της ενηλικίωσης και τη δολοφονία των παιδικών ονείρων. Κάπου εκεί μπορεί να χάσουμε τον εαυτό μας: «Σύννεφα λουλούδια / η ομορφιά του θαλασσοδαρμένου καμένου. / Μυρίζει άνοιξη η πόλη / και το μισό μου κομμάτι παιδικό / το άλλο άγνωστο.»

Στα ποιήματα της συγκεκριμένης ποιητικής συλλογής του Βασίλη Κυριάκη, αναφέρεται πολλές φορές η λέξη εξέγερση, όχι, όμως σαν μια αφηρημένη έννοια, αλλά σαν μια ιδέα χειροπιαστή, καθώς η ποίηση είναι μια εξέγερση λέξεων, που φεύγουν από την αυστηρή γραμματική και συντακτική τους εμφάνιση του πεζού κειμένου και σχηματίζουν το ποίημα: «Κι εσύ, καρδιά μου / βαδίζεις με τα άγρια πιάνα στη γη του αχαλίνωτου κέρδους / εξέγερση οι ανάγκες που έρχονται». Και αλλού: «Όχι ο βοριάς δεν σβήνει τις φωτιές / μήτε της άνοιξης τ’ αγέρι / στο κέντρο η φωτιά / στην εξέγερση των δρόμων του φωτός.»

Κάπου εδώ, όμως, φτάνουμε στο τέλος αυτής τη παρουσίασης. Θα κλείσουμε το όμορφο αυτό ταξίδι, στην ποιητική συλλογή «Πεζοστράτης» του Βασίλη Κυριάκη, με τη φράση, που ο ίδιος χρησιμοποιεί, ως επίλογο του βιβλίου του: «Η αισιοδοξία δεν είναι συναίσθημα – τρόπαιο αλλά κάθε μέρα λύση».

*Επειδή οι διαθέσιμες φωτογραφίες του εξωφύλλου της συλλογής δεν ήταν καλές δημοσιεύεται εν είδει φωτογραφίας η πρόσκληση για την παρουσίαση (Το Κόσκινο)

Παναγιώτης Παπαπαναγιώτου, Σαπράνθρωποι

ΤΟΥ ΘΕΟΧΑΡΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Στις μέρες μας, το κοινωνικό σύστημα, που μας περιβάλει έχει αρχίσει να σαπίζει με γρήγορους ρυθμούς. Οι άνθρωποι, παγιδευμένοι μέσα σε αυτό νιώθουν ήδη τη δυσωδία και την αποφορά του. Μέσα σε αυτή την κοινωνική σαπρότητα, μέχρι και η ποίηση έχει αρχίσει να παρακμάζει. Και ξαφνικά, σαν βόμβα, που κάνει πάταγο και ταράζει τα λιμνάζοντα νερά, έρχεται το βιβλίο του Παναγιώτη Παπαπαναγιώτου: «Σαπράνθρωποι». Πρόκειται για μια φρεσκοτυπωμένη ποιητική συλλογή, που έχει εκδοθεί από τις πάντα καλαίσθητες εκδόσεις «ΡΕΩ». Ποίηση, που ξεχύνεται σαν χείμαρρος να πνίξει την κοινωνική αδικία και να βροντοφωνάξει ενάντια στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Ποίηση, που δεν συμβιβάζεται στην αφομοίωση μιας ποιητικής φόρμας, αλλά ακροβατεί από τον ρεαλισμό μέχρι τον σουρεαλισμό και τον ντανταϊσμό. Ποίηση, που ακόμα και ο έρωτας έχει επαναστατικό χαρακτήρα, χωρίς να ξεπέφτει σε γλυκανάλατες τυποποιημένες επαναλήψεις. Ο Παναγιώτης Παπαπαναγιώτου, ονομάζει τον εαυτό του «ποιητή της παρακμής», όχι γιατί τα ποιήματά του είναι παρακμιακά, αλλά γιατί περιγράφει μια κοινωνία σήψης και παρακμής. «Μια μπαλάντα της παρακμής θα σας πω εγώ / ο ποιητής της παρακμασμένης εποχής», γράφει ο Παναγιώτης Παπαπαναγιώτου και αυτή η μπαλάντα ακούγεται καθώς ξεφυλλίζουμε τις σελίδες του βιβλίου του.

Continue reading

Κάτοπτρο παθών – ΟΚΤΑΒΙΟ ΠΑΣ Ηλιόπετρα

ΟΚΤΑΒΙΟ ΠΑΣ Ηλιόπετρα
ΜΤΦΡ. – ΕΠΙΜΕΤΡΟ: ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗΣ
«ΜΑΪΣΤΡΟΣ», ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΕΚΔΟΣΗ,
ΣΕΛ. 101, ευρώ 12,50

«Πίνανε χωρίς να μιλάνε, συνεπαρμένοι ακόμα απ’ αυτή τη φευγαλέα μαγεία εκείνης της χαμένης για πάντα στιγμής». Ουίλιαμ Φόκνερ, «Σαρτόρις» (εκδόσεις «Ινδικτος»)

Εχουν, μεταξύ άλλων, προϋπάρξει και απασχολήσει αναλόγως τη δημιουργική σκέψη: η ετυμηγορία του Ηράκλειτου περί της αέναης ροϊκότητας του Σύμπαντος, σε διαλεκτική συνύπαρξη με τον αφορισμό του «μεταβάλλον αναπαύεται», η ρηματική ευφορία της Μπάγκαβατ Γκίτα, η περιώνυμη αγωνία της σωκρατικής αυτογνωσίας, οι αντιστικτικές παραβολές του Τσουάνγκ Τζου, η εμμονή του Αμλετ στον εαυτό, η διακήρυξη του ρηξικέλευθου Σκότου Ντέιβιντ Χιουμ περί της αδυναμίας μας να απαντήσουμε με ειλικρίνεια στο ερώτημα «Ποιος είμαι άραγε στ’ αλήθεια;», η συνεπακόλουθη έξοδος από τον μεταφυσικό μας λήθαργο με τον τρόπο του Ιμάνουελ Καντ, η οριακή άρνηση του Αρθούρου Σοπενχάουερ να αποδεχτεί τη φαινομενολογία της περιρρέουσας ατμόσφαιρας ως την οριστική εκδοχή της Πραγματικότητας, η διαστολή και η απόλυτη διύλιση της κορυφαίας σημασιολογικά στιγμής από την Εμιλι Ντίκινσον, αλλά και την υφολογικά μεθοδική Βιρτζίνια Γουλφ, η καφκική προσέγγιση του δαιμονικού, το εμβληματικό πείραμα του Εζρα Πάουντ να αποφανθεί μουσικά – συνθετικά – διιστορικά, η υπερρεαλιστική ρήξη και βεβαίως η ορμητική εκφορά του λόγου, σε συνδυασμό με τη σύλληψη του κόσμου πέρα από τη γνωστή μαθηματική τάξη του χρόνου, όπως απαντά συστηματικά στον τζοϊσικό «Οδυσσέα»: ό,τι δηλαδή υπολανθάνει ως φιλάδελφο υπερ-ποίημα, προς το οποίο αναφέρεται εμμέσως πλην σαφώς ο Οκτάβιο Πας (1914-1998).

Continue reading

Γιώργος Φιλιππίδης, Γαλάζια Μηχανή (εκδ. Καστανιώτη)

Η “Γαλάζια Μηχανή” είναι το μοναδικό βιβλίο με ποίηση και σκέψεις του Γιώργου Φιλιππίδη που εκδόθηκε τρία χρόνια μετά το θάνατό του. Ο Γιώργος Φιλιππίδης γεννήθηκε στο 1977 στην Αθήνα και είχε περάσει στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών όπου και φοιτούσε. Συνεργάστηκε με τα περιοδικά “Ιδεότροπο” και “Αντί”. Τον Ιούλιο του 1997, μέσα στη ζέστη του καλοκαιριού, αφαίρεσε τη ζωή του με έναν τρόπο που τον ανύψωσε στα μάτια αρκετών ως κάποιον «ένθεο ερωτικό επαναστάτη».

Γράφει, ανάμεσα στα άλλα, η ποιήτρια Ευτυχία Παναγιώτου: “Τα ποιήματά του, γραμμένα δύο χρόνια πριν πεθάνει, έγιναν βιβλίο το 2000 με τον τίτλο ‘Γαλάζια Μηχανή”. Τα ποιήματά του αυτά (αν και δεν ξέρουμε πόσα είχε πράγματι γράψει) μαρτυρούν μια πολύ ώριμη για την ηλικία αμφισβήτηση του κόσμου, του κράτους, του ανθρώπου, σε παγκόσμιο βεληνεκές, ενώ παράλληλα είναι διάστικτα από το πάθος του έρωτα και την ποίηση κλειστού δωματίου. Η κραυγή του, που σου τρυπά τα σωθικά, είναι τόσο η φωνή της αντίστασης στον πόνο και στο ζόφο, όσο και η παραίτηση που χαρακτηρίζει κάποιον που έχει ήδη ονοματίσει τα πράγματα γύρω του. Το όνομα που χάρισε στα πράγματα μπορεί και να συγγένευε με λέξεις όπως «φαρσοκωμωδία», «τραγέλαφος», «ρώσικη ρουλέτα του θανάτου».

Continue reading

Poetry Review (Vol 102:1, Spring 2012)

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΡΩΑΔΙΤΗ

Το περιοδικό Poetry Review (Επιθεώρηση Ποίησης) είναι ένα από τα πιο μακροβιότερα περιοδικά για την ποίηση και μας έρχεται από την Αγγλία. Το πρώτο του τεύχος κυκλοφόρησε τον Μάη του 1909 στο Λονδίνο και αποτελεί το εκφραστικό όργανο του Poetry Society (Ποιητικός Σύνδεσμος). Ωστόσο, όλα όσα δημοσιεύονται στο περιοδικό δεν αντανακλούν απαραίτητα τις απόψεις του Συνδέσμου, η συντακτική ομάδα του περιοδικού δρα και δημοσιεύει εντελώς ανεξάρτητη από τον οργανισμό αυτό. Στη Μελβούρνη μπορεί κανείς να το βρει στα καλά και ενημερωμένα βιβλιοπωλεία όπως το Readings.

Στο ανά χείρας τεύχος το περιοδικό δημοσιεύει μια εξαίσια ύλη τόσο σε ποίηση όσο και σε αναλύσεις, παρουσιάσεις συλλογών και άλλων υλικών για την ποίηση. Το εν λόγω τεύχος είναι αφιερωμένο στην Ποίηση της τοποθεσίας, του τόπου (The Poetry of Place, όπως δίνεται στις σελίδες του παρόντος τεύχους).

Δημοσιεύονται δεκάδες ποιήματα διαφόρων δημιουργών, αγγλόφωνων και μη (σε μετάφραση) που έχουν άμεση σχέση με τον τόπο, την τοποθεσία, την τοπικότητα, σε όλες τους τις εκδοχές και παραμέτρους, αλλά και σε σχέση με την εκτόπιση, τη μετάβαση από τον ένα τόπο στον άλλο, για διάφορους λόγους, κοντολογίς με ένα είδος προσφυγιάς.

Στο τεύχος περιλαμβάνονται επίσης αποτελέσματα ενός Εθνικού Διαγωνισμού Ποίησης που οργανώνει επί πολλές δεκαετίες η Poetry Society.

Επιπλέον, δημοσιεύονται παρουσιάσεις και κριτικές που αφορούν πάνω από μια ντουζίνα ποιητικές συλλογές που κυκλοφόρησαν πρόσφατα.

Ωστόσο, ο κύριος λόγος που παρουσιάζω το περιοδικό αυτό εδώ σήμερα είναι ότι σε αυτό δημοσιεύεται αφιέρωμα σε Έλληνες ποιητές, με την πλήρη ευθύνη και παρουσίαση του Σωκράτη Καμπουρόπουλου, ο οποίος γεννήθηκε το 1962, είναι, επίσης, ποιητής και μεταφραστής και εργάζεται στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου της Ελλάδας και κατά το διάστημα 2009-2011 οργάνωσε ποιητικές συναντήσεις Ελλήνων και Αμερικανών ποιητών στους Δελφούς και την Πάρο.

Στο αφιέρωμα αυτό παρουσιάζονται ποιήματα δέκα σημαντικών Ελλήνων ποιητών και ποιητριών της νεότερης γενιάς όπως των Χριστόφορου Λιοντάκη, Χάρη Βλαβιανού, Κατερίνας Ηλιοπούλου, Φοίβης Γιαννίση, Σταμάτη Πολενάκη, Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, Θοδωρή Ρακόπουλου, Γιώργου Βέη, Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ και του Σωκράτη Καμπουρόπουλου, όλα μεταφρασμένα στα αγγλικά από τον τελευταίο.
Στο εισαγωγικό κείμενο του Σ. Καμπουρόπουλου παρατίθενται εν συντομία βασικά στοιχεία και απόψεις που συνθέτουν την ποίηση των προαναφερόμενων, παρουσιαζόμενων ποιητών και ποιητριών στο πρόσφατο αυτό τεύχος του Poetry Review.

Η μετάφραση και παρουσίαση αυτή των χαρακτηριστικών δειγμάτων της δουλειάς των εν λόγω ποιητών κρίνεται, κατά τη γνώμη μου, σημαντική και μόνο από το γεγονός της γενικότερης πτώσης και κακόφημης χρήσης του ονόματος της Ελλάδας εξαιτίας της οικονομικής κρίσης που στην Ελλάδα (και αλλού βέβαια) έχει την αντανάκλασή της και στο γενικότερο κοινωνικό τομέα, λόγω και του ιδιαίτερου τρόπου με τον οποίο έβαιναν τα πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά και άλλα δρώμενα στη χώρα. Γιατί δείχνει ότι στην Ελλάδα του σήμερα, εν μέσω της κοινωνικής απαξίωσης που σαρώνει θεσμούς και συνειδήσεις, εξακολουθούν να υπάρχουν, να συμπάσχουν και να δημιουργούν αξιόλογοι πνευματικοί άνθρωποι, ποιητές, εναργείς εργάτες του λόγου.

Συστήνω ανεπιφύλακτα το εν λόγω περιοδικό, ειδικά στους αγγλομαθείς. Για περισσότερες πληροφορίες ανατρέξτε στην ιστοσελίδα http://www.poetryreview.org.uk

*Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην ελληνική εφημερίδα της Μελβούρνης “Νέος Κόσμος”, Σάββατο, 30 Ιούνη 2012.

Ένεκεν Νο 22, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2011 (Θεσσαλονίκη)

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΡΩΑΔΙΤΗ

Το περιοδικό “Ένεκεν” είναι μια επιθεώρηση πολιτικής, τέχνης και πολιτισμού που μας έρχεται από τη Θεσσαλονίκη. Είναι ένα περιοδικό από αυτά που κάτι έχουν να πουν σε μια Ελλάδα του σήμερα που εκτός από την οικονομική κρίση μαστίζεται, πρωτίστως και κυρίως, από κρίση αξιών, ηθικής, προταγμάτων. Είναι μια όαση που μαζί με μερικά άλλα περιοδικά και εκδοτικές περιπέτειες φιλοδοξούν να διατηρήσουν ζωντανή μια χαραμάδα φωτός, ένα δίαυλο επικοινωνίας και έκφρασης σε μια κοινωνία που σφυροκοπείται από κερδοσκοπία, άκρατη εμπορευματοποίηση των πάντων και απαξίωση αξιών και θεσμών.

Το “Ένεκεν” είναι ένα ανεξάρτητο, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, εκδοτικό εγχείρημα. Τα κείμενα και όλα όσα δημοσιεύονται σε αυτό εκφράζουν την άποψη του συγγραφέα τους και μόνο. Εκδότης και διευθυντής του “Ένεκεν” είναι ο συγγραφέας, Γιώργος Γιαννόπουλος.

Στο περιοδικό σε ολόκληρη έως τώρα διαδρομή του έχουν φιλοξενηθεί δεκάδες άρθρα πολιτικών σχολιαστών, ακαδημαϊκών, καθηγητών, στοχαστών και φιλοσόφων. Σε κάθε τεύχος δημοσιεύονται λογοτεχνικά κείμενα, μικρά διηγήματα και ποιήματα. Ακόμα δημοσιεύονται κριτικές/παρουσιάσεις βιβλίων κάθε είδους αρκεί να μην προβάλουν ρατσισμό, σεξισμό, εθνικισμό και κάθε είδους μισαλλοδοξία. Περιττό να πούμε ότι από ιδεολογικής, θεωρητικής άποψης το περιοδικό σαφέστατα τάσσεται στη γενικότερη αριστερή σκέψη του σήμερα, χωρίς όμως δογματισμούς και αρτηριοσκληρωτικές ιδεοληψίες.

Στο παρόν τεύχος δημοσιεύεται αφιέρωμα στην Άρτα, άρθρο του εκδότη σχετικά με την κλοπή πίνακα του Πικάσο από την Εθνική Πινακοθήκη, κείμενα για τον εθνικισμό του σήμερα, την ευρωπαϊκή οικονομία, τις αλλεπάλληλες τραπεζικές και μη κρίσεις στον ελλαδικό χώρο από τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους και δώθε, τον εργατικό έλεγχο στην Ελλάδα, τις ιστορικές διαδρομές της αριστεράς, για τη δοκιμασία της ύπαρξης και τον πολιτισμό του βάθους, πτυχές της φιλοσοφίας του Ζακ Λακάν, για τον Καζαντζάκη και τη σχέση του με την Κίνα και, φυσικά, τα καθιερωμένα λογοτεχνικά κείμενα και ποιήματα με τις βιβλιοκριτικές / παρουσιάσεις.

Σε ό,τι αφορά εμάς εδώ στη Μελβούρνη το παρόν τεύχος του “Ένεκεν” φιλοξενεί μελέτη της γλωσσολόγου, πανεπιστημιακού και ποιήτριας, Έρμας Βασιλείου, με τίτλο “Γλώσσα, ταυτότητα και τέχνη – Τα Τζ’ υπριώτικα τραούδκια του Δημήτρη Λιπέρτη” (σελίδες 167-183) όπου παρατίθενται σκέψεις και κρίσεις για την παραδοσιακή ποίηση του Κύπριου αυτού ποιητή, με το έργο του οποίου έχουν ασχοληθεί κατά καιρούς αρκετοι δόκιμοι και φτασμένοι ερευνητές. Η συγγραφέας εξετάζει την ποίηση του Λιπέρτη κυρίως από την κοινωνιογλωσσολογική του διάσταση σε λογοτεχνικό πλαίσιο, παραθέτοντας και σχετική βιβλιογραφία.

Όποιος/α θέλει να προμηθεύεται το περιοδικό ας επικοινωνήσει στη διεύθυνση Βασ. Όλγας 55, Θεσσαλονίκη 546 41, emails eneken@hotmail.com και/ή giannopoulosgeorge64@gmail.com Το περιοδικό έχει παρουσία και στο διαδίκτυο στη διεύθυνση http://enekenperiodiko.blogspot.com στο οποίο δημοσιεύονται μερικά από τα άρθρα της έντυπης έκδοσης.

Ακόμα, από το περιοδικό έχει εκδοθεί και ένας αριθμός μικρών ποιητικών συλλογών και λογοτεχνικών κειμένων σε αυτόνομα βιβλία (για πληροφορίες ανατρέξετε στο blog του περιοδικού).

*Δημοσιεύεται σήμερα Σάββατο, 17 Μάρτη 2012, στην ελληνική εφημερίδα της Μελβούρνης «Νέος Κόσμος».

“Azuria” (Geelong Writers Inc, No 1, Φεβρουάριος 2012)

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΡΩΑΔΙΤΗ

Να ξεφύγουμε λίγο από τον “κλειστό” κόσμο του βιβλίου και να πάμε σε μια λογοτεχνική επιθεώρηση, ένα ακόμα από τα πολλά καλά περιοδικά του είδους που κυκλοφορούν στην Αυστραλία.

Έχουμε εδώ το πρώτο τεύχος της ποιητικο-λογοτεχνικής επιθεώρησης “Azuria”, στο παρθενικό της βήμα στο θαυμαστό κόσμο της αυστραλιανής ποίησης και λογοτεχνίας.

Η όλη εμφάνιση της επιθεώρησης είναι λιτή -71 σελίδες, σε σχήμα βιβλίου, με μια μόνο φωτογραφία στο εξώφυλλο-σύνθεση του John Barton- μα τόσο απέριττη, μια εκλεπτυσμένη λιτότητα που όμως έχει να πει τόσα πολλά…

Το όνομα “Azuria” αποδίδει τη χρωματική έκφραση του κυανοπράσινου της θάλασσας στην πιο ελαφρή της εκδοχή – το αντίθετο από το τιρκουάζ που είναι το πιο σκούρο κυανοπράσινο. Κοντολογίς, το όνομα της επιθεώρησης φανερώνει τον διακαή πόθο των εκδοτών να ανοιχτούν στο αρχιπέλαγος της πολυπολιτισμικής πανσπερμίας που χαρακτηρίζει τη λογοτεχνία αυτής της χώρας και να εντρυφήσουν στις πολυκύμαντες πτυχές της.

Οι εκδότες του “Azuria”, ο οργανισμός Geelong Writers Inc (Ομάδα Συγγραφέων του Geelong) βλέπουν την εν λόγω επιθεώρηση τόσο ως ένα από τα βήματα προς την ολοκλήρωσή τους ως συμπαγούς και δομημένης λογοτεχνικής ομάδας όσο και ως μια συνεπή συνεισφορά στην πολυγλωσσική ποίηση και λογοτεχνία της περιοχής τους αλλά και της Αυστραλίας γενικότερα.

Στην κατεύθυνση αυτή, η επιθεώρηση θα εκδίδεται δύο φορές το χρόνο και θα δημοσιεύονται σε αυτήν τα πιο αξιόλογα ποιητικά και λογοτεχνικά έργα τόσο σε τοπική όσο και σε εθνική και παγκόσμια κλίμακα.

Στο πρώτο, παρθενικό, όπως είπαμε, τεύχος, εγκαινιάζεται αυτή η τακτική με τη δημοσίευση δοκιμίων, ποίησης και ποιητικής πρόζας, σύντομων ιστοριών και κριτικών.

Ανάμεσα στα άλλα, στο παρόν τεύχος δημοσιεύονται ποιήματα των Ντίνας Γερολύμου και Δημήτρη Τρωαδίτη και στις δύο γλώσσες, ελληνικά και αγγλικά, ποιήματα των Sophia Shen (Αυστραλοκινέζας ποιήτριας που διαμένει στο Geelong) και Ouyang Yu (Κινέζου δίγλωσσου ποιητή που τα τελευταία 22 χρόνια μένει και δημιουργεί στη Μελβούρνη) στα κινεζικά και αγγλικά καθώς και της λιθουανικής καταγωγής ποιήτριας και πανεπιστημιακού Irena Praitis, δίνοντας έτσι το πολυγλωσσικό, πολυπολιτισμικό πνεύμα που χαρακτηρίζει την εκδοτική ομάδα. Άλλωστε, η “ψυχή” του όλου εγχειρήματος και του Geelong Writers, Dr Edward Reilly, έχει αποφανθεί ότι η αυστραλιανή λογοτεχνία του σήμερα εκφράζεται με τόσες πολλές γλώσσες εκτός της αγγλικής, που πρέπει να δοθούν δημόσια και προωθηθούν όλες.

Δημοσιεύονται ακόμα έργα των Emily Dawson, Richard Kakol, Marsha Berry, Eunice Buchanan, Oliveiro Celso, Kerry Shawn, Ross Jackson, Jan Foster, Sandra Jobling, Lily Mae Martin και άλλων.

Ο οργανισμός Geelong Writers έλκει την καταγωγή του από μια ομάδα ποιητών, που στη δεκαετία του 1970 με την επωνυμία Geelong Street Poets τύπωνε ποιήματα των μελών της σε μερικά αντίτυπα και τα μοίραζε στις γωνίες της πόλης και μπυραρίες. Η ομάδα οργάνωσε πλήθος ποιητικών αναγνώσεων και άλλα δρώμενα σε καφενεία, παμπ, αίθουσες εκκλησιών, θεατρικές εγκαταστάσεις και αλλού και συνεργάστηκε με κύκλους του Πανεπιστήμιου Deakin, ποιητές και συγγραφείς από την περιοχή και τη Μελβούρνη.

Το τεύχος κοστίζει $20 και για να το προμηθευτείτε απευθυνθείτε στο Geelong Writers, P.O. BOX 1306, Geelong, VIC 3220 και/ή την ιστοσελίδα http://www.geelongwriters.com

*Δημοσιεύεται και στο σημερινό (Σάββατο, 10 Μάρτη 2012) «Νέο Κόσμο».

Xρήστος Φίφης, Πού είναι το μέρος για ένα χωριό; (εκδ. Εωθινόν, Μελβούρνη 2011)

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΡΩΑΔΙΤΗ

Η ποιητική συλλογή του Χρήστου Φίφη είναι μια ξεχωριστή προσφορά στην πληθώρα των έργων που έχουν εκδοθεί από Ελληνοαυστραλούς τις τελευταίες δεκαετίες. Διάβασα με μεγάλο ενδιαφέρον τα ποιήματα της συλλογής και θέλω να πω ότι είναι από τα ελάχιστα ποιητικά βιβλία στην ελληνική γλώσσα που καταπιάνονται τόσο άμεσα όσο και καθοριστικά με τα τεκταινόμενα στην πολιτική, οικονομική και κοινωνική σφαίρα της αυστραλιανής ζωής. Άλλωστε και μόνο ο τίτλος της συλλογής -που παραπέμπει στη φράση ενός από τους «πατέρες» της σημερινής Αυστραλίας, John Batman, όταν εξερευνούσε τη μελλοντική Μελβούρνη τον Ιούνιο του 1835- είναι έκδηλος και πασιφανής.

Continue reading

Ζ. Δ. Αϊναλής, Η σιωπή της Σίβας

Σημείωμα του ποιητή

Περισσότερο, ίσως, κι απ’ το ίδιο το βιβλίο, το περιεχόμενό του, εκείνο που μετράει είναι η χειρονομία της δημοσίευσής του.

Με τη δημοσίευσή του το έργο εξέρχεται της σφαίρας του ιδιωτικού, όπου μέχρι τη στιγμή εκείνη προσγραφόταν, και εισέρχεται στην σφαίρα του δημόσιου, και κατ’ επέκτασιν του πολιτικού. Κάθε καλλιτεχνικό έργο, μόνο και μόνο εξαιτίας της δημοσιοποίησης του, της κάθετης παρέμβασης του στο χωροχρονικό γίγνεσθαι, αποτελεί μια πράξη πολιτική. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη υποκρισία από τα διάφορα μοντέρνα -ή μεταμοντέρνα- φληναφήματα περί απολιτικής τέχνης, τις θεωρίες περί «καθαρής ποίησης», τα δόγματα περί της «τέχνης για την τέχνη». Όταν το 1972, στο απόγειο μιας στρατιωτικής δικτατορίας εσύ εκδίδεις μια συλλογή όπως το «Μονόγραμμα», όταν στο απόγειο της Κατοχής, εσύ εκδίδεις στίχους όπως «το ζουζούνι που πιπιλάει τα κλήματα», τη στιγμή που οι συνάνθρωποι σου πεθαίνουν κατά χιλιάδες μην έχοντας ούτε το δάκτυλο τους να πιπιλίσουν, όταν εν τω μέσω της δικτατορίας του Μεταξά δημοσιεύεις ποιήματα όπως «Η μελαγχολία του Αιγαίου» ή «Η τρελή ροδιά», τότε κάνεις -συνειδητότατα- πολιτική. Και μάλιστα πολιτική του χειρίστου είδους, καθόσον θα μπορούσε επιγραμματικά να συμπυκνωθεί στο «κοίτα την πάρτη σου κι άσε τους άλλους να πεθάνουν»… Επαναλαμβάνω, δεν αξιολογώ τα ποιήματα εδώ, δεν κρίνω τον ποιητή. Υπογραμμίζω απλά, μέσα από το πλέον ανορθόδοξο παράδειγμα, το αυταπόδεικτο γεγονός ότι η δημοσίευση ενός έργου είναι πράξη πολιτική.
Continue reading

Ερνέστο Σάμπατο, Αντίσταση (εκδ. Γκοβόστης)

Στο βιβλίο αυτό ο Ερνέστο Σάμπατο –ο οποίος πέθανε πρόσφατα (στις 30 Απριλίου) σε ηλικία σχεδόν 100 χρόνων- στέλνει ένα ελπιδοφόρο μήνυμα στον ωκεανό του ατομικισμού και της υπαρξιακής φτώχειας που κυριαρχεί σήμερα. Και ο λόγος του είναι μια έκκληση στην ικανότητα αντίστασης. Αυτό το βιβλίο είναι γι’ αυτούς που ξέρουν να διαβάζουν τα σύμβολα που ξανοίγονται σαν άβυσσος ανάμεσα στο Ένα και το Σύμπαν: την έλλειψη επικοινωνίας, τη λατρεία του εγώ, την υπόκλιση στους θεούς της τηλεόρασης, την αποξενωμένη εργασία, την αυτοκρατορία της μηχανής, την υποταγή και τη μαζικοποίηση, την όλο και μεγαλύτερη αίσθηση ορφάνιας, τον άγριο ανταγωνισμό και τον ίλιγγο της Αποκάλυψης όπου χάνεται κάθε δυνατότητα διαλόγου.

Έτσι το ζήτημα που τίθεται είναι πώς να αντισταθούμε.

Το βιβλίο αποτελείται από πέντε μεγάλα κεφάλαια-Γράμματα, με αρκετά χαρακτηριστικούς τίτλους: Το μικρό και το μεγάλο, Οι παλιές αξίες, Ανάμεσα στο καλό και στο κακό, Οι αξίες της κοινότητας, Αντίσταση (που έχει δώσει και τον τίτλο της εν λόγω έκδοσης) και Η απόφαση και ο θάνατος.

Ο Aργεντινός συγγραφέας Eρνέστο Σάμπατο, που στον γενετικό συγγραφικό του κώδικα έχει εγγράψει σοβαρές σπουδές ερευνητικής φυσικής στο εργαστήριο Kιουρί στο Παρίσι, αλλά και φιλοσοφίας, αναχωνεύοντας μέσα του όλους τους δαιδάλους των σύγχρονων φιλοσοφικών και στοχαστικών διερευνήσεων, δεν έπαυσε καθ΄ όλη τη διάρκεια της συγγραφικής του ζωής να ανακινεί διαρκώς νέα αιχμηρά ερωτήματα, δοκιμάζοντας και δοκιμαζόμενος στο καμίνι μιας νέας δίνης που ακούει στο όνομα παγκοσμιοποίηση. Πνεύμα με στοχαστική, ασυνήθιστη ευθυβολία, ιδιοσυγκρασία μπολιασμένη από μια ιδιαίτερη μαγιά λατινοαμερικάνικης φλογερής οξύνοιας, γκρίζος και φωτεινός μαζί, αλχημιστής και καθαρολόγος, με μια άκρα λιτότητα και οικονομία, χωρίς τα στολίδια ενός άπρεπου λεκτικού πληθωρισμού.

O Σάμπατο, ακούραστος, δεν έπαυε να πολεμά τις «αλήθειες» που η κρίση του «φιλελεύθερου» συστήματος θεωρεί ως επικρατούσες, δεν έπαυε να γκρεμίζει από το βάθρο τους, τους λάτρεις της ποσοτικοποίησης με τις αλχημείες των αριθμών και τον ιλαρό οικονομικό φετιχισμό τους, ο οποίος αποθεώνει τους δείκτες και τα πράγματα, αγνοώντας τον άνθρωπο. Oι σημαίες που υψώνονται από τους νικητές της ιστορίας, με αιχμές τη δυνατή οικονομία, τον εκσυγχρονισμό και την αυτόματη λειτουργία των νόμων της αγοράς, αποτέλεσαν για τον Aργεντινό συγγραφέα το κόκκινο πανί.

Eίναι ένα πετράδι ασύγκριτης λατινοαμερικάνικης οξύνοιας η παρατήρηση ετούτη: «Eτσι όπως είναι, η ανθρώπινη υπόσταση σήμερα, οι λέξεις γράφονται αρχικά με κεφαλαία, μετά ξεπέφτουν στα μικρά για να καταλήξουν να κλειστούν μέσα σε σαρκαστικά εισαγωγικά»!

Δεν είναι τυχαίο το ότι οι μεγάλοι συγγραφείς Αλμπέρ Καμύ και Γκράχαμ Γκριν εξύμνησαν ιδιαίτερα τα μυθιστορήματα του Σάμπατο.

Δεν είναι τυχαίο το ότι ο πρώην πρόεδρος της Αργεντινής Ραούλ Αλφονσίν, ζήτησε από τον Σάμπατο να προεδρεύσει της Εθνικής Επιτροπής για την Εξαφάνιση Προσώπων, η οποία διερεύνησε την τύχη όσων εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια του Βρόμικου Πολέμου και της δικτατορίας Βιντέλα τη δεκαετία του 1970. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας εκδόθηκαν το 1984 υπό τον τίτλο «Nunca Más» («Ποτέ Ξανά»).

Δεν είναι τυχαίο που στις 26 Ιανουαρίου 2006, ο Ερνέστο Σάμπατο ένωσε τη φωνή του με άλλες διεθνείς προσωπικότητες όπως ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, ο Μάριο Μπενεντέτι, ο Πάμπλο Μιλανές και άλλοι, ζητώντας την αυτοκυριαρχία του Πουέρτο Ρίκο, τασσόμενοι υπέρ της ανεξαρτησίας του νησιού και της μη ένωσής του με τις ΗΠΑ.