O Luka Lesson (Luke Haralampou) είναι Ελληνο-Αυστραλός ποιητής και καλλιτέχνης του hip hop. Κατέχει τον τίτλο Australian Poetry Slam Champion. Είναι από τους λίγους καλλιτέχνες του spoken word παγκοσμίως.  Παράλληλα γυρίζει τον κόσμο πηγαίνοντας σε σχολεία και διδάσκοντας παραστατική ποίηση.

Είσαι ποιητής και την ίδια στιγμή καλλιτέχνης του hip hop. Πώς καταφέρνεις να τα συνδιάζεις και τα δύο;
Για μένα, προέρχονται από την ίδια ρίζα. Δεν βλέπω μεγάλη διαφορά μεταξύ των δύο. Οι λέξεις μου έχουν ρυθμό, τα τραγούδια μου είναι ποιητικά. Είναι παρόμοια η διαδικασία της δημιουργίας και των δύο.

Ποιος νομίζεις είναι ο ρόλος της μουσικής στη δύσκολη εποχή που περνάει η Ελλάδα αλλά και άλλες χώρες;
Να παράγει ελπίδα, να αμφισβητεί, να κάνει αυτοκριτική, να στέλνει μηνύματα. Και ακόμα κάτι πιο ουσιώδες: να ανακουφίζει από το άγχος. Για να θυμούνται οι άνθρωποι να διασκεδάζουν ακόμα και στις πιό δύσκολες στιγμές. Τέλος για να μας θυμίζει ότι μπορούμε σε έναν ορισμένο βαθμό, να δημιουργήσουμε τη δική μας ελευθερία.

Πιστεύεις πως η μουσική και η κοινωνική δράση πρέπει πάντα να συμβαδίζουν;
Όχι, όχι πάντα, δεν πιστεύω ότι όλοι οι καλλιτέχνες πρέπει να κάνουν πράγματα που δεν έχουν την ανάγκη ή την θέληση να κάνουν. Ξέρω αρκετούς καλλιτέχνες που δεν έχουν γνώσεις για κοινωνικά θέματα και μπορεί να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό, σε περίπτωση που γράψουν ένα τραγούδι για αυτά. Με βάση αυτά, είναι σημαντικό να μιλάμε για πράγματα που γνωρίζουμε και στα οποία πιστεύουμε.

Ένας μουσικός-ποιητής ή ένας πολιτικός ηγέτης επηρεάζει περισσότερο τον κόσμο;
Πιστεύω και οι δύο θα μπορούσαν να επηρεάσουν ένα κοινό με βάση κυρίως το ‘‘ποιοι είναι’’, τι πιστεύουν και με τον τρόπο που μιλάνε. Παρ’ όλα αυτά, δεν πιστεύω ότι ένας μουσικός αν μιλάει υπέρ των όπλων έχει μεγαλύτερη επιρροή στο ζήτημα της οπλοχρησίας σε μία κοινωνία, απ’ ότι οι πολιτικοί που τα κάνουν διαθέσιμα ακόμα και σε περιορισμένο βαθμό. Έτσι, παρόλο που οι μουσικοί και οι ποιητές μπορούμε να προκαλέσουμε κάποια αλλαγή με τη στάση μας, δεν είμαστε σε θέση να πάρουμε τελικές αποφάσεις για νόμους. Είναι διαφορετικού τύπου επιρροή.

Είσαι Έλληνας ομογενής και τους τελευταίους μήνες ταξιδεύεις συχνά στην χώρα μας. Ποια είναι τα κοινά σημεία και οι διαφορές της ελληνικής και της αυστραλιανής κοινωνικής πραγματικότητας;
Υπάρχουν πολλές διαφορές. Στην Αυστραλία δεν υπάρχει τόσος μεγάλος διαχωρισμός μεταξύ των ρόλων και της αντιμετώπισης αντρών και γυναικών. Επίσης, παρ’ όλο που στην Αυστραλία υπάρχει μεγάλος ρατσισμός κατά των Aboriginal και των προσφύγων, νομίζω είναι κεκαλυμένη και θεσμοθετημένη καθώς έχουμε μάθει να είμαστε ‘‘πολιτικά ορθοί’’ τουλάχιστον στις εκφράσεις της ζωής μας. Από την άλλη πλευρά, στην Ελλάδα είναι περισσότερο φανερός ακόμα και σε αστεία σχετικά με ‘‘Κινέζους’’ ή ‘‘Μαύρους’’, τα οποία δεν θα ακούσεις συνήθως στην Αυστραλία εκτός αν βρεθείς ανάμεσα στους πιο ρατσιστές. Επίσης, η ‘‘Χρυσή Αυγή’’ είναι φυσικά από μόνη της τεράστια διαφορά αφού ένα τέτοιο κόμμα δεν θα επιτρεπόταν στην Αυστραλία. Οι ομοιότητες είναι η αγάπη για τη θάλασσα και το θαλασσινό φαγητό. Η αγάπη για το φαγητό σε πόλεις όπως η Μελβούρνη και το Σίδνεϊ, η χαλαρή διάθεση και η ‘‘κουλτούρα του καφέ’’. Τέλος, το γεγονός ότι η Αυστραλία έχει χτιστεί στις πλάτες των μεταναστών πολλοί από τους οποίους ήταν Έλληνες.

Πιστεύεις ότι το hip hop είναι από την γέννησή του εχθρικό προς το σύστημα;
Όχι αλλά πολύ σύντομα μετά την γέννησή του, αυτό έγινε. Έτσι, πλέον είναι κυρίως αυτό αλλά όχι ολοκληρωτικά. Οι αρχικές στιγμές του hip hop, απ’ όσο γνωρίζω, ήταν πάρτυ σε γειτονιές και στιγμές γιορτής.

Ασχολείσαι πολύ με τα παιδιά και περνάς αρκετές ώρες στα σχολεία προσπαθώντας να κάνεις τους νέους να αναπτύξουν την δύναμη της έκφρασης. Τι νομίζεις ότι μπορούμε να κάνουμε ώστε τα παιδιά να αγαπήσουν την ποίηση και να μην την θεωρούν άλλη μια βαρετή ώρα στο σχολείο;
Βασικά τα μαθαίνω ότι είναι ήδη ποιητές. Ότι όλα τα φιλικά αστεία που κάνουν, όλες οι ιστορίες από πράγματα που έχουν κάνει, όλα τα όνειρά τους, οι όρκοι τους, οι διαφωνίες τους, όλα μπορούν να γίνουν ποίημα. Και ότι το rap είναι ποίηση. Τους λέω ότι ο Shakespeare ήταν ένας επαναστάτης με την Αγγλική γλώσσα, αφού επινοούσε λέξεις και έκανε όλων των ειδών τα τρελά πράγματα. Τα παιδιά έχουν την πιο δυνατή φαντασία, περιμένουν από εμάς να τους δώσουμε κανόνες να γράψουν αφήνοντάς τα πρώτα να κάνουν ό,τι θέλουν. Μπορούμε να μάθουμε τόσο πολλά από τα παιδιά δίνοντάς τους κάποιες βάσεις και ταυτόχρονα να τα αφήσουμε να πετάξουν προς όποια κατεύθυνση θέλουν.

Από πού αντλείς έμπνευση;
Από παντού. Κάθε κομμάτι έμπνευσης προέρχεται από διαφορετικό μέρος.

Μπορεί ο κόσμος να γίνει καλύτερος; Ποιά μπορεί να  είναι η επιρροή της μουσικής στην αλλαγή αυτή;
Φυσικά μπορεί. Η μουσική και γενικότερα η τέχνη μπορούν να κάνουν τα πάντα. Μπορούν να φέρουν την αλλαγή, να κάνουν ζημιά και να γιατρέψουν μια ολόκληρη γενιά.

Πες ένα όνειρό σου που έγινε πραγματικότητα και ένα που δεν έγινε.
Ένα που έγινε, νίκησα στον τελικό του διαγωνισμού ποίησης στην Αυστραλία και έγινα ο πρωταθλητής για το έτος 2011/2012. Ένα που δεν έγινε, ήθελα να γίνω βιολόγος θαλασσών όταν ήμουν παιδί. Δεν νομίζω να γίνω στο κοντινό μέλλον.

*Αναδημοσίευση από το http://liberator-kapouedw.blogspot.gr/2013/07/luka-lesson_19.html

ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΓΚΙΚΑ

«Κάπου στη «Βραδύτητά» του ο Κούντερα αναφέρει: Η αληθινή ουσία του χορευτή έγκειται ακριβώς σ’ αυτή τη μονομανία, να βλέπει την ίδια του τη ζωή σαν υλικό ενός έργου τέχνης – την ηθική δεν την κηρύσσει, τη χορεύει! Θέλει να συγκινήσει και να θαμπώσει τον κόσμο με την ομορφιά της ζωής του! Είναι ερωτευμένος με τη ζωή του, όπως μπορεί να ‘ναι ερωτευμένος ένας γλύπτης με το άγαλμα που σμιλεύει.» Δηλαδή θα πρέπει προηγουμένως να γοητευτείς για να γοητεύσεις, όπως θα πρέπει και να σωθείς για να σώσεις.

Ξεκινώ κάπως ανάποδα, από το μοναδικό υπάρχον πεζό της Ασημίνας Ξηρογιάννη «Το σώμα του έγινε σκιά», αλλά ένας κατ’ εξοχήν ποιητής, ποιητής παραμένει σε όλα, εξάλλου αυτό ακριβώς κάνει και η ποίηση· δεν κηρύσσει, χορεύει. Με τη δική της πάντοτε, και κατά βάθος, λυτρωτική «βαθιά σκιά». Δίχως βαριά σκιά, ούτε άλγος ούτε και ποίηση. Αλλά και δίχως ποιητική ζωή, ούτε ποίηση. «Την θέλω λευκή ως νεκρική σινδόνη» και νά η ροδομάγουλη δίπλα του, δεν είναι ποίηση. Αλλά για την Ασημίνα Ξηρογιάννη, «Εποχή της είναι η ποίηση», και αυτό θα φανεί απ’ την αρχή.

Continue reading →

ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΤΣΙΡΑΚΟΥ

Πώς ξεκινάνε όλα από ένα ποίημα, ή φορές, πώς καταλήγουν σε αυτό; Είναι ο έρωτας η αιτία – αιτία για το ποίημα και για την ανθολόγησή του ίσως; Τα εκατό ωραιότερα ερωτικά ποιήματα της ισπανικής γλώσσας, μια δίγλωσση έκδοση από τις Eκδόσεις Εκάτη έχουν μέσα τους τον έρωτα του ποιητή και καθηγητή της ισπανικής γλώσσας Πέδρο Λάστρα και του μελετητή και μεταφραστή Ρήγα Καππάτου για τα ποιήματα που έχουν γραφεί σε μια ξένη γλώσσα, την ισπανική, και απευθύνονται σε όσους μπορούν να μιλήσουν την κοινή γλώσσα του έρωτα.

Ο έρωτας είναι το ανεξάντλητο θέμα των ποιητών. Η ποίηση που έχει γραφτεί στην ισπανική γλώσσα, έχει τη δική της μεγάλη και αδιαμφισβήτητη μερίδα από αυτά τα αριστουργήματα. «Είναι πρόκληση», λένε στον πρόλογο του βιβλίου οι συντελεστές του Ρήγας Καππάτος και Πέδρο Λάστρα, «γιατί η παραγωγή σε αυτήν τη γλώσσα είναι πολύ μεγάλη, ομιλείται σε πάνω από 20 χώρες, καλύπτει χωρίς διακοπές το χρονικό διάστημα από τον 15ο αιώνα της ισπανικής αναγέννησης ως τους μοντερνιστές της εποχής μας».

Οι δύο ανθολόγοι παρουσιάζουν εδώ, τη δικιά τους εκλογή των ποιημάτων που γράφτηκαν στη γλώσσα του Γκαρθιλάσο, του Κεβέδο, του Γκόνγκορα. Σονέτα, μπαλάντες και ποιήματα σε ελεύθερο στίχο παρασύρουν τον αναγνώστη σε μια γνωριμία με όλη την κλίμακα των συναισθημάτων που προκαλεί ο φτερωτός θεός σε 78 ποιητές από 14 χώρες, ανάμεσά τους και 4 αποδέκτες του βραβείου Νόμπελ.

Γιατί σκοπός των Πέδρο Λάστρα και Ρήγα Καππάτου είναι «μια ανθολογία ερωτικών ποιημάτων και όχι χωρών ή ποιητών» και για δικιά μας ευχαρίστηση τον πέτυχαν.

*Αναδημοσίευση από το Βακχικόν στη διεύθυνση http://www.vakxikon.gr

Της Ασημίνας Ξηρογιάννη

Διανύουμε φέτος το έτος Καβάφη και το όνομα του μεγάλου Αλεξανδρινού είναι πάλι στο προσκήνιο. Πάντα λαμπερός υπερβαίνει το χώρο και το χρόνο εξακολουθώντας να μαγεύει με την ποίησή του. Κρατώ στα χέρια μου λοιπόν μια νέα κυκλοφορία από τις Eκδόσεις Ίκαρος, ένα βιβλίο που διάβασα απνευστί μέσα σε λίγες ώρες.

Η επιμέλεια και τα σχόλια του βιβλίου ανήκουν στον Peter Jeffreys (Παναγιώτη Τσαφαρά) που έχει σημαντική συμβολή στις καβαφικές σπουδές, ενώ η μετάφραση στην Κατερίνα Γκίκα. Πρόκειται για την αλληλογραφία ανάμεσα στον Ε.Μ. Φόρστερ και στον Κ.Π. Καβάφη που και οι δυο τους “υπήρξαν από ιδιοσυγκρασία δεινοί επιστολογράφοι”, όπως διαβάζουμε στην εκτενή και πολύ κατατοπιστική εισαγωγή του βιβλίου. Εκτός από το σύνολο της σωζόμενης αλληλογραφίας (που καλυπτει το διάστημα σχεδόν μιας δεκαπενταετίας) ανάμεσα στους δύο άνδρες, η πλούσια έκδοση περιλαμβάνει συσχετιζόμενες επιστολές (προς μεταφραστές, λογίους και εκδότες που εμπλέκονται στην υπόθεση της δημοσίευσης ποιημάτων του Καβάφη στα αγγλικά) και αρχειακό φωτογραφικό υλικό.

Continue reading →

ΤΟΥ ΘΕΟΧΑΡΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Στις μέρες μας, όπου το κόστος έκδοσης μιας ποιητικής συλλογής είναι υψηλό και σε συνθήκες κρίσης είναι πρακτικά αδύνατο για αρκετούς ποιητές να εκδώσουν το έργο τους, όλο και περισσότεροι καταφεύγουν σε εναλλακτικούς τρόπους έκδοσης, όπως οι ηλεκτρονικές συσκευές ανάγνωσης e-book, kindle, η μορφή αρχείου PDF. Τέτοιοι τρόποι έκδοσης βιβλίων, δίνουν την ευκαιρία και στους αναγνώστες είτε να πληρώσουν λιγότερα για να διαβάσουν ένα βιβλίο, είτε να το κατεβάσουν στον υπολογιστή τους εντελώς δωρεάν.

Έναν εναλλακτικό τρόπο έκδοσης έχουμε και στην πρώτη ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη «Η οργή της πεταλούδας», που κυκλοφορεί ελεύθερα στο: http://deimosessays.blogspot.gr/2013/07/blog-post.html

Continue reading →

Τι έγινε ο νέος που αγαπούσε τη μάνα του;
Ο άπιαστος.

Αλλά που οι γυναίκες τον ξεχώρισαν
σαν το σκυλί τον ξένο.

Αυτός που όλες τον αγαπούσαν:
οι στηθάτες παραμάνες
οι παιδούλες χωρίς στήθος
οι γυναίκες επιστήθια
οι άστηθες.
Όσες τον είδαν τον κρατάνε για πάντα.

[Κάρλος Μαρτίνες Ρίβας]

Σημείωμα (του Νέστορα Πουλάκου)

Από τις πλέον πλήρεις ανθολογίες λατινοαμερικανικής ποίησης, κυκλοφόρησαν το καλοκαίρι οι Εκδόσεις Εκάτη. Ο έμπειρος δάσκαλος και μεταφραστής Ρήγας Καππάτος σύνθεσε έναν τόμο 400 και σελίδων, περιλαμβάνοντας μια μεγάλη κι ευρεία γκάμα ποιητών ενός ολόκληρου αιώνα, από τα τέλη του 19ου έως τα μέσα (και) του 20ου αιώνα.

Ο Βαλλιέχο και ο Γουέρτα, ο Ιμπάνιεθ και ο Καδένας, ο Ρόκα και ο Μοντέχο, είναι ορισμένοι από τους ποιητές, όλων των τάσεων, των ρευμάτων, των γενεών, των σχολών, των ομάδων, που έδρασαν στην ποίηση της ηπείρου αυτής. Επιπλέον, υπάρχουν και πολλοί νεότεροι ποιητές που είναι άγνωστοι στο ελληνικό κοινό.

Πρόκειται για ένα πολύ καλό ανάγνωσμα, όπως και για ένα απαραίτητο συμπλήρωμα της ελληνικής βιβλιογραφία της ποίησης αυτής.

*Αναδημοσίευση από το http://www.vakxikon.gr/content/view/937/4200/lang,el/

Intercolonial is the title of an ambitious narrative poem by Stephen Oliver. The term refers to the shipping trade between the colonies of Australia and New Zealand. The poem was started in Sydney back in the mid-90s and after many long delays, finally completed in New Zealand. Intercolonial, fittingly, ranges wide—it’s oceanic—transtasman, transatlantic—both impressively researched and visionary. McCormack, at its centre, may be ‘Dionysius morphed into Cormac Mac Airt’—his dreamscape comprises the coming of the gods, the Romans, the Vikings, the Maori. Stephen Oliver gives us a Wellington as shape shifting through myth, history and childhood as any of McCormack’s hauntings; set him at any of the way stations and we are caught in the swirl of seas, the changing landforms and cities, human doings, minds and stories. A compulsive read.
Judith Rodriquez—poet and editor (Melbourne)

Intercolonial is founded on a kind of psychic geography, a set of bravura descriptions which move from the geology of Wellington to the clash of the Pacific and Australian plates—and, further afield, the North Sea. As the title suggests, Oliver’s identity has both Australian and New Zealand roots; this poem powerfully explores the ground of that identity in the dark realms of being, dream and the unconscious. The ambition is epic, the language driven, the structure balanced. Intercolonial reconfirms Oliver’s status as perhaps our leading transtasman poet.
Nicholas Reid—sometime senior lecturer, University of Otago (Canberra)

Stephen Oliver is the author of 17 volumes of poetry. Travelled extensively. Signed on with the radio ship The Voice of Peace broadcasting in the Mediterranean out of Jaffa, Israel. Free-lanced in Australia/New Zealand as production voice, narrator, newsreader, radio producer, columnist, copy and feature writer, etc. Lived in Australia for the last two decades. Currently spending an extended sojourn in NZ. His latest volume, INTERCOLONIAL is as much about Australia as it is New Zealand. A transtasman narrative.
Intercolonial ISBN 978-o-9o8943-40-1 76 page soft-cover printed on fine paper and hand sewn.

Size: 140 x 207mm Price: nz$.28.50 plus postage.
Direct credit payment option available on request.

ΤΟΥ ΘΕΟΧΑΡΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Πάντα μας ευχαριστεί μια ποιητική συλλογή, που είναι κάπως διαφορετική από τις συνηθισμένες. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για ποιητική απόπειρα, που προέρχεται από γυναίκα. Οι συνηθισμένες περιπτώσεις γυναικείας ποίησης κινούνται γύρω από το ερωτικό στοιχείο, όμως, έχει παρέλθει πια ο καιρός, που η γυναίκα ήταν κλεισμένη μέσα στο σπίτι και οι όποιες ποιητικές προσπάθειες κινούνταν σε έναν ερωτικό μελοδραματισμό. Δυστυχώς, ενώ οι καιροί αλλάξανε, η γυναικεία ποίηση παρέμεινε ως επί το πλείστον ίδια, αδυνατώντας να ξεφύγει και να δημιουργήσει κάτι διαφορετικό, πλην ορισμένων εξαιρέσεων.

Μια από τις εξαιρέσεις αυτές, είχαμε την ευκαιρία να μελετήσουμε. Πρόκειται για την ποιητική συλλογή της Κάκιας Παυλίδου: «Θηλυκές οι θηλιές του κόσμου», όπου οι υπαρξιακές αγωνίες και τα κοινωνικά αδιέξοδα κυριαρχούν, ενώ, όταν η ποιήτρια θέλει να εκφράσει τα ερωτικά της συναισθήματα, τότε έχουμε σύγχρονη ερωτική ποίηση εναρμονισμένη με την εποχή μας.

Στη συγκεκριμένη ποιητική συλλογή της Κάκιας Παυλίδου συναντάμε αρκετά ποιήματα με γερές δόσεις σουρεαλισμού, που μπορεί να μην τα κατανοήσουμε με την πρώτη ματιά, όχι γιατί είναι τόσο δυσνόητα, αλλά γιατί δεν τα έχουμε προσέξει αρκετά. «Διάβαζε αργά, εστιασμένα και με αφοσίωση. / Το κείμενο έχει κάτι να σου πει», γράφει η Κάκια Παυλίδου, υπενθυμίζοντάς μας ότι υπάρχουν περιπτώσεις, που θα πρέπει να ξέρουμε να διαβάζουμε πίσω από τις λέξεις.

Σε αρκετά ποιήματα της ποιητικής συλλογής της Κάκιας Παυλίδου «Θηλυκές οι θηλιές του κόσμου», συναντάμε αναφορές σε σύγχρονα υπαρξιακά και κοινωνικά προβλήματα, όπως το χάσιμο της παιδικής αθωότητας και την διάψευση των ονείρων: «Ξύπνα, κοριτσάκι μου… / σου κλέψανε το όνειρο… / Μεγάλωσες…» και αλλού: «Χαράζω μια λέξη στον εύπλαστο τοίχο μου / με νύχια βρεφικής αθωότητας: / «Κοιμάμαι» / Ίσως το πιστέψουν τα όνειρα / κι επιστρέψουν…»
Σε άλλα σημεία της συγκεκριμένης ποιητικής συλλογής, η ποιήτρια χτυπάει την ξιπασιά, την αυτοπροβολή και τη φιλαυτία και προτρέπει προς τον αυτοσαρκασμό. «Να τσαλακώνεσαι, μάτια μου», γράφει η Κάκια Παυλίδου, που ενώ χρησιμοποιεί δεύτερο ενικό πρόσωπο, απευθύνεται στον εαυτό της, σα να βρίσκεται μπροστά σε ένα μεγάλο κοινωνικό καθρέφτη. Σε αυτόν τον καθρέφτη θα σταθεί και θα βροντοφωνάξει: «Αρνούμαι Εαυτό, όταν μου μοιάζει λίγος».

Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, από την ποιητική συλλογή της Κάκιας Παυλίδου: Θηλυκές οι θηλιές του κόσμου» δεν απουσιάζει το ερωτικό στοιχείο. Υπάρχουν σύγχρονα ερωτικά ποιήματα, που μας εντυπωσιάζουν ευχάριστα όπως το «Γεύση και άρωμα», όπου παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα: «Άφησα την πρώτη συλλαβή / ατελή, τρεμάμενη, διχασμένη / μέσα στην παλάμη σου. / Άνθισε ποίημα.»

Ένα ακόμα σημείο, που πρέπει να σταθούμε στην συγκεκριμένη ποιητική συλλογή είναι ότι η Κάκια Παυλίδου βλέπει τον ποιητή ως έναν κοινωνικό επαναστάτη: «Εμείς γεννηθήκαμε αλήτες… επαναστάτες, / ακόμη κι αν κάπου στα μισά το είχαμε ξεχάσει στην απόπειρα προσαρμογής στον ευπρεπισμό που ήθελαν να μας επιβάλουν.»

Κλείνοντας αυτό το μικρό μας ταξίδι στην ποιητική συλλογή της Κάκιας Παυλίδου «Θηλυκές οι θηλιές του κόσμου» οφείλουμε να συγχαρούμε την ποιήτρια περιμένοντας να μας οδηγήσει σε νέους ποιητικούς προορισμούς.