When I saw Jimi
by Julie Maclean

Indigo Dreams Publishing, 2013

Curio
by Kristin Hannaford

Walleah Press, 2014

The identity of the Jimi of the title of Julie Maclean’s When I saw Jimi becomes evident early on:
When he dropped to his knees making
rough love to the white

Flying V with the psychedelic motif
I screamed

then swooned when he bent it
from behind

( ‘Losing it to Hendrix’, When I saw Jimi, 12)

Poems of England in the 1960s, youthful romanticism, experimentation and love are threaded with a wry understanding of gender relations and choices made, then move to more sober reflections. In ‘Brides that Never Became’, standing in an English church the speaker wonders about a relationship that might have been, had she not ‘looked over the lichened / fence, dry stone wall, / swollen ocean to another land’ (When I saw Jimi, 31). Outside by a river she finds a ‘flimsy tribute to a young Indian couple’ who have died there; their wedding also ‘never became’. The poem’s closes:

… a solitary swan tucks
herself up under the
weeping tree like a comma

(When I saw Jimi, 32)

That final ‘comma’ saves ‘the / weeping tree’ from cliché.

‘Bosnia boy sends postcard home’ is more biting. The boy in Australia is ‘gagged / by the desert grit that gets / shaved off the salt lake’ (When I saw Jimi, 41). He dreams of warriors and dragons, and his mother in Bosnia pregnant with him. The poem closes with the boy imagining himself cutting open his mother’s belly and escaping ‘into the / mountains, at home in the cold, / with tata and the warlords’ (When I saw Jimi, 41).
Continue reading →

Beds For All Who Come
by Susan Bradley Smith

Five Islands Press, 2014

Susan Bradley Smith’s newest collection, Beds For All Who Come, is a delicate investigation into the lives of multiple historical figures, transitioning between the public and the personal. The collection is an excellent example of écriture féminine in that a range of individual female voices write to one another, but also acknowledge a fringe of male figures, assessing imagined and historical feelings and experiences, while also exposing some potential issues with this model.

In keeping with Smith’s keen interests in women’s theatre, Beds For All Who Come is presented as if a play: the collection traverses several Acts and is headed by a cast of characters, introduced before the poems commence. Each section is clearly denoted for a particular character and deals with proposed events from that figure’s life. Smith’s historicism ties in well with her personal and direct approach to these individuals, sympathetically grounding each poetic engagement, but also linking a broader poetic concern with modes of communication and support.

Absence is one of the strongest sensations in the collection. Desires for mentors and maternal figures permeate all sections, but particularly the Frieda Hughes part, as Smith’s Frieda persona writes to her lost mother, Sylvia Plath. Each persona speaks as though to a lost originary figure, grounding herself as part of a chorus of ‘abandoned women’. However, in keeping with Lawrence Lipking’s assessment of such women, Smith’s speakers are not lost to vulnerability, but given voice, agency, and activity by their abjection and oppression.1 In a double connection to female predecessors, Smith’s Frieda writes after the style of Sharon Olds in ‘I go back to 1963’:

… Frightened of this
strange breakfast in bed
and the silence, I tried
the kitchen door. Later,
I learned you’d sealed
it to stop the gas

from taking us with
you…
Continue reading →

TOY ΘΕΟΧΑΡΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟY

Όταν μια ποιητική συλλογή παίρνει αρκετές καλές κριτικές, στο πρώτο καιρό της κυκλοφορίας της, τότε τίθεται το ερώτημα τι θα μπορούσε να προσθέσει μια ακόμη, που γράφεται αρκετά αργότερα από την έκδοσή της. Όμως, πάντα θα υπάρχει ενδιαφέρον, όταν γράφουμε για μια ποιητική συλλογή, που μας έχει εντυπωσιάσει.

Έχουμε, λοιπόν, στα χέρια μας την ποιητική συλλογή του Ντέμη Κωνσταντινίδη: «Ευλύγιστες μελαγχολίες», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «www.Vakxikon.gr».

Το πρώτο, που παρατηρούμε είναι ότι η συγκεκριμένη ποιητική συλλογή περιέχει πολλά μικρά ποιήματα. Ο στίχος είναι άλλοτε ελεύθερος και άλλοτε παραδοσιακός, πάντα, όμως, σύγχρονος, καθώς καταπιάνεται με θέματα υπαρξιακά, ερωτικά, κοινωνικά, που απασχολούν τον σύγχρονο άνθρωπο. Ιδιαίτερα στον παραδοσιακό στίχο ο Ντέμης Κωνσταντινίδης παρουσιάζει μια μεταμοντέρνα τάση μετρώντας αυστηρά το στίχο και χρησιμοποιώντας χαλαρή ομοιοκαταληξία: «Στα σχολεία διδάσκουν δυστυχία / τα κάγκελά τους είναι η πρώτη φυλακή / αυτοδιδάξου την ευτυχία / κάνε κατάληψη στην εξοχή».

Η χαμένη παιδική αθωότητα και η αδιαφορία για τον διπλανό είναι κάποιες από τις πτυχές της σύγχρονης κοινωνίας, που απασχολούν το ποιητή. Έτσι, θυμάται τον παλιό έρημο παιδότοπο και διαπιστώνει με πίκρα: «ξεχάστηκα εκεί μικρό παιδί και βρέθηκα με μιας / σχεδόν σαράντα…», ενώ παρατηρώντας μια Δευτέρα πρωί τους περαστικούς θα γράψει: «στο στύλο της ΔΕΗ, ένα χαρτί / -Άλλος ένας που τον παρέσυρε ο χρόνος».

Ένα άλλο σημείο, που πρέπει να σταθούμε στην ποιητική συλλογή του Ντέμη Κωνσταντινίδη «Ευλύγιστες μελαγχολίες» είναι η ειρωνεία, που διαπερνά κάποια από τα ποιήματα, που αρκετές φορές γίνεται τραγική: «Ναι, είμαστε έξυπνοι! / Πήραμε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας… / Εφηύραμε αδιάρρηκτες μπάρες ασφαλείας… / Φυλακιστήκαμε οικειοθελώς στα διαμερίσματά μας, / μαντρώσαμε και τα παιδιά μας!»

Κλείνοντας, οφείλουμε να συγχαρούμε τον Ντέμη Κωνσταντινίδη, για αυτή την ποιητική του συλλογή, περιμένοντας τις νέες τους πνευματικές δημιουργίες.

Launch Thursday, 5 February, 6pm

at Collected Works Bookshop
Nicholas Building, Level 1, 37 Swanston Street, Melbourne, Victoria, Australia.

Launched by Geoffrey Lehmann with the kind support of Andy Jackson who will read from his own work.

The usual deal at a Five Islands Press launch – excellent wine and excellent nibbles – shoulder rubbing, schmoozing, flying kites, finding friends – and poetry!

Please come and help swell the throng even if Melbourne is doing weather. The book costs $24-99 but this information is obligation free.

‘You can never get away from where you come from. This is poetry that confronts those difficult connections, gutsy work with a deep understanding of people. Tough, staring down the truth. Loving, too, but never sentimental.’
—Anna Fern

‘From tender observations of children to the tortuous witnessing of a mother’s dying, Jennifer Compton’s poems zing and sting with the joys and complexities of real living. Her ‘dazzling intimacies’ and sharp, but generous watchfulness of all the world lead to swooping narratives that are poignant, funny, sensitive and fiercely intelligent. Now You Shall Know is a wondrously wide-ranging, disarming and haunting collection.’
—Jean Kent

‘This is generous, mercurial poetry with linguistic and dramatic verve and telling silences. In Now You Shall Know Jennifer Compton claims her space con brio: I think of a rider or ballet dancer and also of a long-distance traveller since these poems cover so much ground. I warmed to the intimate, ironic assurance, to the trust placed in the reader and to the almost palpable presence of this witty, provocative, perceptive raconteuse prepared to tell me, in confidence, everything. There are such sparkling images in this book, and such acknowledged darkness too, a truthfulness and brusque compassion ‘as human as anything is’.’
—Jan Owen

*From Five Islands Press at http://fiveislandspress.com/catalogue/now-you-shall-know

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΡΩΑΔΙΤΗ

Ο Τάσος Λειβαδίτης (1922-1988) είναι μία από τις μεγάλες μορφές της ελληνικής λογοτεχνίας, και ειδικά της ποίησης, κατά τον 20ό αιώνα. Όχι μόνο από την πλευρά της ποιητικής και λογοτεχνικής του “παραγωγής”, αλλά και για το ότι υπήρξε ένας από εκείνους που βίωσαν το δράμα της ήττας της Αριστεράς στην Ελλάδα και -κατά κύριο λόγο- τη ζοφερή δεκαετία του 1950 που την ακολούθησε αμέσως μετά, με όλα τα επακόλουθα: φυλακίσεις, εξορίες, εκτελέσεις, μαζική μετανάστευση, φτώχεια, ερήμωση, κοινωνικός αποκλεισμός. Είναι ένας από εκείνους τους ποιητές, το σύνολο σχεδόν του έργου των οποίων έδωσε ανάγλυφα όλα αυτά τα ασφυκτικά και πνιγηρά επακόλουθα, μια μεγάλη ομάδα ποιητών η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων ανήκαν στην Αριστερά και η οποία ονομάστηκε “γενιά της ήττας”. Αν και, κατά τη γνώμη μου, αυτός ο ποιητής ο οποίος δικαιούται τον “τίτλο” του κατ’ εξοχήν ποιητή της ήττας είναι ο Άρης Αλεξάνδρου.

Ωστόσο, ο Τάσος Λειβαδίτης, παρ’ όλη τη στράτευση στην Αριστερά και όλα τα παρεπόμενα, παρέμεινε και εξακολουθεί να παραμένει στη σκιά των άλλων μεγάλων ονομάτων της ελληνικής ποίησης και λογοτεχνίας που είναι παγκοίνως γνωστοί έξω από τα στενά ελλαδικά όρια, όπως οι Κ. Καβάφης, Γιάννης Ρίτσος, Γ. Σεφέρης, Οδ. Ελύτης και Ν. Καζαντζάκης.

Από αυτή την άποψη, η πρώτη αγγλική μετάφραση του έργου του Λειβαδίτη “Ο τυφλός με τον λύχνο” (εκδ. Κέδρος), που πρωτοκυκλοφόρησε το 1983 και ανήκει στην ύστερη φάση του έργου του ποιητή, από τον Ελληνοαυστραλό πανεπιστημιακό Ν.Ν. Τρακάκη, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση του να γίνει γνωστό και έξω από τα ελλαδικά όρια ένα μέρος του έργου του άκρως σημαντικού αυτού ποιητή μας. Το έργο αυτό είναι μια πρωτοποριακή συλλογή ποιητικής πρόζας η οποία με τον άκρατο δυναμισμό της επιχειρεί να δώσει φωνή στη μεταπολεμική εκείνη γενιά που απογυμνώθηκε από ιδεολογίες και διαποτίστηκε από τον πόνο για την απώλεια και το θρήνο και, από την άλλη, πάντα αναζητούσε το Άλλο, στην περίπτωσή μας το ιερό Άλλο.
Ο Ν.Ν. Τρακάκης παραθέτει, επίσης, μια εκτεταμένη και αρκετά δουλεμένη εισαγωγή στο έργο του Λειβαδίτη σε συνάρτηση με τη στράτευσή του στην Αριστερά και με το πολιτικό και κοινωνικό κλίμα που επικράτησε στην Ελλάδα μετά το τέλος του Εμφυλίου. Πιστεύω, όμως, ότι ένας ποιητής της κλάσης και του εύρους του Λειβαδίτη αξίζει μια ενδελεχή ανάλυση όχι μόνο για τη γραφή του αλλά και γενικά για τη ζωή του και τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις (ένας από τους ελάχιστους αριστερούς ποιητές με έντονο, κυρίαρχο θα έλεγα, το θρησκευτικό στοιχείο, ειδικά στην ύστερη φάση της ποιητικής του δημιουργίας).

Ο Νεκτάριος Νικόλαος Τρακάκης γεννήθηκε στη Μελβούρνη από Κρητικούς γονείς και είναι λέκτορας Φιλοσοφίας στο Australian Catholic University. Ποιητής και ο ίδιος (η πιο πρόσφατη συλλογή του έχει τίτλο From Dusk to Dawn, 2012), έχει επίσης εκδώσει το βιβλίο Southern Sun, Aegean Light: Poetry of Second Generation Greek-Australian (Australian Scholarly Publishing, 2011).

Ο τίτλος της ποιητικής συλλογής Ευλύγιστες Μελαγχολίες του Ντέμη Κωνσταντινίδη θα μπορούσε να παραπέμπει στο ρομαντισμό και  το αίσθημα της spleen των παρακμιακών ποιητών. Ωστόσο, η ανάγνωσή της οδηγεί στη διαπίστωση μιας μελαγχολίας που δεν πηγάζει από την ψυχολογία του ανικανοποίητου, αλλά έχει τις ρίζες της στο ρεαλισμό και την επικαιρότητα. Ο τρόπος που το άτομο βιώνει και αντιδρά στα εξωτερικά ερεθίσματα οδηγεί στο σχηματισμό και τη διατύπωση συναισθημάτων, που σχετίζονται μεν με τη μελαγχολία και τον πεσιμισμό από τη μια, από την άλλη όμως προβάλλουν και μια αντίσταση σε αυτόν μέσω αμυντικών μηχανισμών όπως το χιούμορ, η ειρωνεία, η κοινωνική και πολιτική κριτική, ο αυτοσαρκασμός, στοιχεία που δηλώνουν μια  ψυχρή ανάγνωση του πραγματικού, είτε συλλογικού είτε ατομικού.

Πρωταρχικά, η ρεαλιστική -κάποτε φωτογραφικά αποτυπωμένη- καταγραφή του αστικού μικρόκοσμου ιδίως της συμπρωτεύουσας, μέσα από αποσπασματικές, αλλά δυνατές φωτογραφικά εικόνες σε συγκεκριμένες και φορτισμένες νοηματικά και συναισθηματικά χρονικές στιγμές,  αποτελούν συχνά έναυσμα για ένα συλλογισμό πάνω στην πραγματικότητα, που καταλήγει σε στοχαστική διαπίστωση. Ο ποιητής παρατηρεί γνωστούς και αναγνωρίσιμους συλλογικούς χώρους, αισθάνεται την παρουσία του μέσα σ’ αυτούς και αποτυπώνει το φευγαλέο και μοναδικό, αλλά και τη μονιμότητα, την επαναληπτικότητα, το μάταιο παιχνίδι των καθημερινών στιγμών. Στη συνέχεια, δίνει το αποτύπωμα αυτού του βιώματος, αυτής της αλληλεπίδρασης ανάμεσα στο άτομο και στο χώρο και κάποτε αυτό το αποτύπωμα έχει τη χάρη μιας έκπληξης, μιας νέας ανακάλυψης του εαυτού, μιας στιγμής δηλαδή αυτογνωσίας, πραγματικής ή ακόμα και ειρωνικής.
Continue reading →

Με αφορμή της ανακήρυξης από τις Πολωνικές Αρχές του έτους 2011 ως «Έτος Μίγουος», οι εκδόσεις Momentum παρουσιάζουν τα Έσχατα ποιήματα του Czesław Miłosz σε μια δίγλωσση έκδοση, η οποία περιλαμβάνει ποιήματα του νομπελίστα Πολωνού ποιητή μεταφρασμένα για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα απευθείας από την πολωνική.

Με χαρακτήρα τόσο κοινωνικού προβληματισμού, όσο και βαθιάς πνευματικής αναζήτησης, η συλλογή αυτή αποτελείται από ποιήματα που γράφτηκαν από τον Miłosz τα τρία τελευταία χρόνια της ζωής του, στα οποία συμπυκνώνεται το σύνολο της αξίας του έργου του. Οι ρεαλιστικές αναφορές, ο αυτοσαρκασμός, οι μυθικές περιγραφές, γεμίζουν τους στίχους αυτών των ποιημάτων, ενώ δεν απουσιάζει ένα υποβόσκον αφοριστικό κλίμα απέναντι σε παρελθόντα μα και σύγχρονα χρόνια.

Στις πέντε ενότητες των Εσχάτων ποιημάτων του, ο Miłosz παρουσιάζεται στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό βαθιά θρησκευόμενος, στοχαστικός, με στίχους που περιπλανώνται ανάμεσα σε αμφιβολία και πίστη, σε φυσικό και αστικό περιβάλλον, σε νεότητα και γήρας, σε σιωπή και διαμαρτυρία.

Σε αυτήν την εξαιρετικά αντιπροσωπευτική ποιητική συλλογή του Czesław Miłosz, αναμνήσεις από την Πολωνία του εικοστού αιώνα μετατρέπονται αργά σε μορφές παραμυθιών, πάντοτε μέσω σκέψεων που αφορούν στο μυστήριο και με επικλήσεις σε ανώτερες δυνάμεις προς υπεράσπιση του Ανθρώπου.

Μαρία Κατσοπούλου

*Από το Βακχικόν http://vakxikon.gr

Best Australian Poems 2014

Geoff Page, ed.
Black Inc, 2014

Being in and of one’s time (in favour of it, in fact) means producing work that is sensitive to the discursive furies of the day – the atmosphere of mutating code that the poet must stick to poems in new and strange forms. All else is nostalgia and denial. No-one knows what it means that Australia’s imperial republic, whose god has finally been revealed as cosmopolitan capitalism, is, in the history of colonies, still in its infancy yet so impressively seems to be approaching an end of days. If you’ve got burnt chaps and a warm six-shooter (cowgirl), these are exciting times.

Being a pundit of poetry in my locale I have read and heard many poems this year, both incendiary and flatulent; of all that I thought were great, few (fewer) have made it into this book. The Best Australian Poems is a curatorial exercise, and in this era of the professionalisation of poetry and the gorgeous megalomania which attends it, inclusion in this annual anthology has become for practicing poets a career necessity, and for the retiring a source of kicks from appearing in what is looking each year more and more like an annual Christmas newsletter of Australian poetry. This one reads like an Almanac of Australian Family Poetry Written This Year and Liked (and perhaps slightly corrected) by Geoff Page.
Continue reading →

Του Νίκου Ξένιου για το bookpress.gr

«Οι Θεοί έχουν πεθάνει και το Πεπρωμένο είναι βουβό»
Φερνάντο Πεσσόα, Ηρόστρατος

Ήδη στα έξι του χρόνια ο μεγάλος λογοτέχνης της Πορτογαλίας Φερνάντο Πεσσόα έγραφε με το ψευδώνυμο (ετερώνυμο, όπως επικράτησε να λέγεται) Ιππότης ντε Παθ. Κάποια από τα ψευδώνυμα της παιδικής του ηλικίας: Δόκτωρ Πανγκράθιο και Ντέιβιντ Μέρικ, κατόπιν αυτό του επινοημένου νεαρού Τσαρλς Ρόμπερτ Άνον και, στα 1905-7, ενόσω σπούδαζε στο πανεπιστήμιο της Λισαβόνας, το ετερώνυμο του Αλεξάντερ Σερτς: το τελευταίο ήταν το «μεταβατικό» ετερώνυμο της περιόδου προσαρμογής του στην πορτογαλική πολιτιστική ατμόσφαιρα, προϊόν της οποίας είναι το νεανικό κείμενο Ένα πολύ πρωτότυπο δείπνο (εκδόσεις Gutenberg, 2014, σε υποδειγματική μετάφραση και με πρόλογο κι επίμετρο του Κωνσταντίνου Αρμάου).

Αρχετυπικό δείπνο φυσικότητας και φαντασίας

Το μελαγχολικό ζεύγμα Φύση-Πολιτισμός εμπνέει στον νεαρό Πεσσόα την ιδέα την ιδέα μιας συνάντησης υψηλών γαστρονομικών επιδόσεων, όπου θα τεθούν υπό κρίσιν τα θέσφατα του δυτικού πολιτισμού και θα διασαλευθούν κάποιες βεβαιότητες

Το κείμενο ανήκει στο genre της Λογοτεχνίας Φαντασίας, αν και δεν στερείται φιλοσοφικού κι ανθρωπολογικού προβληματισμού. Αξιοσημείωτη είναι η διπλή σήμανση της λέξης original που επιστράτευσε ο αγγλομαθής Πεσσόα, τόσο για να υποδηλώσει τον βαθμό πρωτοτυπίας του υπό συζήτησιν δείπνου, όσο και για να το συνδέσει απευθείας με την υγιή, απρόσβλητη από taboo ανθρώπινη φύση. Δευτερεύοντα ζητήματα, όπως αυτό της διαδοχής στον επίγειο θρόνο της εξουσίας ή της βίαιης ανατροπής κάποιου προγενέστερου καθεστώτος πραγμάτων, αναφύονται παράλληλα με την κύρια προβληματική, που εστιάζει στον θρίαμβο της πρόκλησης και στην κλιμάκωση της αφηγηματικής αγωνίας.

Στο Ένα πολύ πρωτότυπο Δείπνο[1] ο συγγραφέας Αλεξάντερ Σερτς (εκδοχή του δεκαεννιάχρονου, τότε, Πεσσόα) στήνει μιαν αφήγηση «λογικής επαγωγής»: ο πρωταγωνιστικός χαρακτήρας, ένα μυστηριώδες υποκείμενο ονόματι Πρόζιτ, φέρει όλα τα ψυχοπαθολογικά γνωρίσματα της νοσηρής προσωπικότητας του δημιουργού του. Θέτει ένα πρόβλημα το οποίο ο Αλεξάντερ Σερτς καλείται να επιλύσει, αλλά ο γρίφος του παραλείπει σκόπιμα μία παράμετρο που, άμα τη αποκαλύψει της, θα του προσδώσει μεγαλύτερο σασπένς. Ο αναγνώστης βρίσκεται μπλεγμένος σε μιαν εξιστόρηση κορυφούμενης αγωνίας στο πλαίσιο της οποίας το χιούμορ καλείται να διαδραματίσει πρωτεύοντα ρόλο, αρκεί να διαφοροποιηθεί από την κρατούσα ηθική. Εορταστική ατμόσφαιρα, περιέργεια, πνεύμα άμιλλας, διονυσιασμός, σαρκαστική σκιαγράφηση ανθρώπινων τύπων, υποβόσκουσα σεξουαλικότητα, έως και αποχαλίνωση του ενστίκτου, όλα θα συνεργασθούν στην αποκάλυψη της βίαιας ανθρώπινης φύσης στην αρχέγονη εκδοχή της.
Continue reading →