Άρης Αλεξάνδρου: Το βαρύ τίμημα του περάσματος
 από την συντροφικότητα της ομάδας στην αποτρόπαιη
ερημιά της προσωπικής-ατομικής μοναξιάς ­

ceb1cf81ceb7cf82-ceb1cebbceb5cebeceb1cebdceb4cf81cebfcf85


Του Γιώργου Μαρκόπουλου

Εκείνο που περισσότερο από οτιδήποτε άλλο μένει σε μας, κλείνοντας τον τόμο Ποιήματα (1941-1971), που στεγάζει τις τρεις συλλογές (Ακόμα τούτη η άνοιξη, 1946, Άγονος γραμμή, 1952 και Ευθύτης οδών, 1959), που έγραψε ο Άρης Αλεξάνδρου, είναι αυτό το κακό συναίσθημα που μας αφήνει η επίδραση που είχε πάνω του η προσπάθεια στην εξορία, της ψυχικής και ηθικής του εξόντωσης, από εχθρούς μαζί και από «φίλους». Μια προσπάθεια, η οποία, περισσότερο και από την κρίση που πρέπει να δημιούργησαν σ’ αυτόν οι όποιες «ρωγμές» στον ιδεολογικό χώρο της επανάστασης, άφησε στην ποίησή του ανεξίτηλα τα σημάδια της πιο σκληρής απανθρωπιάς, της πιο διαβρωτικής απομόνωσης, του πιο ελεεινού εσωτερικού βασανισμού και της πιο ψυχοφθόρας ερήμωσης.


Αλλά ας προσεγγίσουμε και τις τρεις αυτές συλλογές, καθεμιά χωριστά. Στην πρώτη, ο Αλεξάνδρου, επηρεασμένος οπωσδήποτε από το δημοτικό τραγούδι αλλά και από την, ανανεωτικών τάσεων, ποίηση της εποχής, ιδιαίτερα από την πληθωρική όσο και έγχρωμη εικονοποιία του Γιάννη Ρίτσου, το έργο του οποίου δείχνει να είχε αφομοιώσει αρκούντως, μας παραδίδει ποιήματα που τα χαρακτηρίζει άλλοτε ένας περίεργος ρομαντισμός και άλλοτε μια ιδιόρρυθμη νοσταλγία, ενώ το επαναστατικό όραμα παραμένει ακέραιο, αράγιστο, και ο ποιητής μέσα σε αυτό ανυποψίαστος και ευδαίμων.


Τα πράγματα, όμως, δεν ορίζονται από επιφανειακές συγκυρίες αλλά, σίγουρα, από κάποιες βαθύτερες εσωτερικές διεργασίες, οι οποίες αργά και σταθερά, στο τέλος, επεμβαίνουν. Έτσι, αυτή η χυμώδης μακαριότητα της πρώτης συλλογής, έμελλε να διαταραχθεί και να πάρει τραγικές διαστάσεις στην αμέσως επόμενη• οπότε ο Αλεξάνδρου τώρα πια, χωρίς βεβαίως να εγκαταλείψει τελείως τις προηγούμενες επιλογές του, έστω και σαν απόηχους σε κάποιες στροφές, όσον αφορά την ποιητική του φόρμα, επιδίδεται περισσότερο στην καταγραφή (και όχι «περιγραφή») των εσωτερικών εκείνων συνισταμένων που ορίζουν τη συμπεριφορά ενός περίπλοκου και πολύπλοκου πλήθους (κρατούντων και κρατουμένων), το οποίο διαβιεί στο στρατόπεδο. Η γραφή του (αυτή που χαρακτηρίζει την πλειονότητα των ποιημάτων του και ιδιαίτερα αυτών που σηματοδοτούν τη συλλογή), κοφτή, λαχανιασμένη, διαποτίζεται από την αγωνία του απελπισμένου, πανταχόθεν βαλλόμενου αγριμιού, που άλλοτε ο φόβος του εγκλείστου και άλλοτε η βιασύνη του να προλάβει, μια και διαισθάνεται έντονα το επερχόμενο τέλος, να πει αυτά που θέλει, καθίσταται, πράγματι, τραγική.

Continue reading →

Interview and Poetry with Valli Poole

7052545
Australian Poet – Valli Poole

Today I have one of my favourite Australian poets on my site — Valli Poole.  I first discovered Valli’s work on Little Raven Publishing — when I came across her poem Wrinkled Face and Withered Cunt.  A raw and confessional poem exploring female sexuality and ageing.  I loved how unapologetic it was.  In a world of fake beauty and frozen foreheads, here was a real voice punching with authentic power.  Please welcome Valli to my blog and enjoy her powerful poetry and interview below.

WRINKLED FACE AND WITHERED CUNT

She’s old now
beyond love and lust, perhaps!
in love’s ghost house
she with her cumin spiced
abalone plump thighs
amid a hot white sauce wetness.
had become a meal to be eaten
slowly, every mouthful savoured,
inviting you further into the heart
a warm, comfortable lover.
Are you surprised to hear this?
secretive sighs, silent crying in
longing’s indifferent time
the ache for touch!
no need for love at this stage
touch, human touch, that’s enough these days
what of the old woman’s desire!
she is not an atrophied permafrost
are there to be no more lovers’ in the ghost house
of these once supple well fingered vaults?
This is not a riddle to be solved
simply the unheard voice of growing old
and please there’s no place for smirking
or backhanded whispers
it is what it is.

INTERVIEW WITH VALLI:

I first discovered your poetry when it was featured on Little Raven. I was struck by your raw and in-your-face style. Have you always written this way?

I consider myself to be an ‘autonomous’ poet, meaning I have an aversion to being seen as a writer of specific style or genre.  For instance with the theme of ‘erotica’ there was a need to dig into a more energetic, edgy and slightly dangerous approach in the telling. I wanted the woman to take control to direct as needs/urges dictated; a primal aspect. The works were stream-of-consciousness so they flowed freely from the mind to the page. Also they were largely experiential in keeping with most of my writing.

You’re a counsellor as well as a poet.  Does the work you do as a counsellor inform your work as a creative?
This is an interesting question Vanessa, something I’d not reflected upon until now. Yes counselling does inform the work, enhances it, it gives a clearer perspective of human nature, indeed all nature. The eye is more keen, the observations deeper on every issue – myself included.

You recently founded Blank Rune Press, what made you decide to start up a small press outfit?

There were a number of reasons for starting the press. I was a librarian for many years, and I went into that profession for the love of book-knowledge; the way a book can open or enhance a person’s world. The look, the feel, the physical holding of a book in the hand, its tactile nature and the sheer beauty of many publications. The exquisite union of an art object and the written word. Blank Rune Press has been set up to support other writers, to get their work into a small press publication, something they can look at and be proud to be a part of.  The small press in Australia is not as prevalent as in America; Americans adore and support the small presses, the range is astonishing.   Many writers in Australia are unsung; they don’t get a look in for whatever reason and yet there is so much talent, published and unpublished, so many styles and there is a place for all, to have a voice and to be able to share it.

I particularly love your poem ‘Wrinkled Face and Withered Cunt’.  It’s so honest, how can anyone not love it?  Have you performed this poem live? How long did it take you to write it?
Firstly let me say a thank you for these comments, it’s always good to get feedback, to know that you have connected to another person through the work.  The poem was an honest account of how I feel – how many ageing women feel – the work itself is confessional; that stream-of consciousness flow again.
Germaine Greer calls ageing women ‘invisible‘ – personally I don’t feel this way, but I know of many women who do. I felt the poem was powerful, insightful, and that it would speak to women of all ages. It was not about regret, nor self-pity, simply a statement of fact: the changes of ageing…
As to your question has the work been performed live the answer is no it’s never been performed live, but that’s wonderful suggestion Vanessa, it would work well in performance – strong tone and attitude mixed with a nuance of regret.

You are the author of an array of poetry chapbooks, including ‘A Box of Hummingbirds and Aeons’ and Bog Boys & Unquiet Graves ‘.  What work have you enjoyed the most thus far and why?
I have enjoyed them all. They are eclectic and reflect the way a mind is engaged by different subjects. The book closest to my heart is Bog Boys. This works taps into my gothic side, my Celtic ancestry, my gypsy ways, the dead and the love of the past. Bog Boys deals with archaeology of the ‘bog people’- finding them, resurrecting them. The poets Margaret Atwood and Seamus Heaney were fascinated by this subject; the bog bodies hold a fascination for many of us.
Unquiet Graves is specifically about King Richard the III, it connects me to my mother, her love of Shakespeare and her need to impart this love to me by taking me to the Forum theatre in Melbourne City on Saturday afternoons as a child to see all the Shakespeare plays…. Richard III became a passion.
A box of Hummingbirds – Frida Kahlo – a woman who is inspirational to so many, her courage, her passions, art and the honest writing in her journals, her abiding love for a man Diego Rivera against all odds. I love the quote from her:

“There have been two great accidents in my life.  One was the trolley, and the other was Diego. Diego was by far the worst.”
-Frida Kahlo

Who is your favourite poet of all time and why?
I find it impossible to answer this question.  From the American poets Anne Sexton, Sylvia Plath scream at me along with Marge Piercy and Maya Angelou. From the English poets, Ted Hughes, from the Australian writers I’m humbled when I read Vicky Viidikas, the mighty Dorothy Hewett, Dorothy Porter, Gwen Harwood, Judith Wright, Robert Adamson and John Kinsella. The French poet Arthur Rimbaud features in there somewhere too.
These are just the tip of the iceberg- so many more read and to read. They enhance my world and are in fact used as mentors, they teach me something.

What are you working on at the moment?
Have just finished writing the new book titled ‘Mull Bowl with Cockroaches’.  These are largely poems which deal with Eltham and surrounds- nature, trees, birds, people and the loss of habitat through development, a tribute to Australia with Eltham as representative, as these themes work both the local scale and the broader vista.

Thank you so much Valli for allowing me to interview you about your work.  

PLEASE ENJOY MORE OF VALLI’S POETRY BELOW:

Saying

I am ‘not’ nothing without a man
I flourish
I am ‘something’ without a man

but

I have a need
to borrow the ‘rod’
occasionally…

* * * * * *

Hot After It

When I re-read your old letter
this morning
I place it in bed
beside me –
the heat is still there
I feel hot
I feel moist
I feel myself

* * * * * *

It’s 3 am
a jerk, she’s awake
rain rattles the gal tin
roof
she’s wet
her hand in her cunt
fingering herself
her moist fleshy
folds
dreams awake
she’s transported to
another reality in
summer night’s hot horn
the danger of the laneway
fuck
the excited fevered ripping
off his shirt
as she slams him into a brick wall
hair bristling-alive
she grabs at his chest
her red hunger lips
swoop
she sucks, plays his raised nipples
her tongue probing, licking
razor teeth bit as he
groans
and hardens, nuzzling and nudging her
thighs
this torture, exquisite
daybreak finds him sleeping with her fishnets
later in the wake of day
she remembers his empty
wallet
still in her bedroom drawer
au revoir, mon ami.

* * * * *
The Purse

she always carries her purse
the purse is always for 
the unsolicited
the unexpected
impromptu collaboration
the coupling
her purse is always ready
her purse is always

Open…

* * * * *
The Last Flower

This last chance
blushing flower
is not withered in the bud
she opens, pushing herself
forward, strident & volcanic
erupting her sex, igniting her weapon
the ‘Venus trap’
the ‘man trap’
The ‘cock trap’
Welcome

© Valli Poole 2014

*Taken from http://www.vanessadelargie.net/blog/interview-poetry-with-valli-poole

Γιώργος Αναγνώστου, Λόγος Αρρήτου

205x308x90-logos_arritou

Η συλλογή αυτή εδώ αποτελεί μια δοκιμή υπέρβασης από τον συμβατικό λόγο της καθημερινότητας στον ποιητικό λόγο της μοναδικής στιγμής. Πιστεύοντας πως το ποίημα είναι μια πράξη επί της ουσίας και όχι μια πολύ καλή αντιγραφή, επιχειρείται η απόδοση της μοναδικότητας τόσο στο πρώτο μέρος με τα σονέτα όσο και στο δεύτερο με τα υπόλοιπα ποιήματα.

Μια τέτοια υπέρβαση πραγματοποιείται από τη μια με την κατάργηση όλων των κανόνων κάθε μορφής κι από την άλλη με την πιο αβίαστη επιλογή της λέξης. Κάθε στίχος και κάθε λέξη αποτελεί το αποτέλεσμα της υπέρβασης. Ξεριζώνεις την καρδιά σου για να πεις αυτό που δε λέγεται, να εκφράσεις το άφατο, το άρρητο.

Χαρακτηριστικός κι ο τίτλος της συλλογής. H επιλογή εξάλλου του σονέτου ως τρόπου γραφής αποτελεί ακόμη μια δοκιμή να μπει ο υπερβατικός λόγος μέσα σε κάποια όρια προκειμένου να αναδειχτούν οι αντοχές του.

Δείτε περισσότερα στο http://www.govostis.gr/product/1110/logosarritoy.html#sthash.3D8bel37.dpuf

Οι δικοί μας δρόμοι – Με τον Πάνο Κυπαρίσση

ΟΙ ΔΙΚΟΙ ΜΑΣ ΔΡΟΜΟΙ
Αίτιον Κίνημα
ΑΙΤΙΟΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
Εκπομπή: “Οι Δικοί μας Δρόμοι”
Παρουσιάζει ο Πάνος Σταθόγιαννης
Καλεσμένος ο ποιητής Πάνος Κυπαρίσσης
Διάρκεια 53΄

«Κόρη του ανέμου» – Η Αλεχάντρα Πισαρνίκ μέσα από τα ημερολόγιά της

pizarnik-1

Του Γιώργου Καρτάκη

«Ξαφνικά εκπλήσσομαι με ό,τι έχω κάνει. Με τα στιχάκια μου. Κάποια μέρα θα εκτίθενται στο μουσείο ενός ψυχιατρικού ινστιτούτου και πλάι τους θα υπάρχει η επιγραφή: Ποιήματα μιας 19χρονης ασθενούς, ανίκανης για λογική σκέψη. Ποτέ δεν έκανε διαλογισμό, ποτέ δεν έδειξε να ενδιαφέρεται για κάτι. Ούτε μια φορά δεν φάνηκε συλλογισμένη. Προφανώς υπήρξε ευαίσθητη και είχε μια τάση να θεωρεί τον εαυτό της μεγαλοφυϊα. Επιθετική. Γεμάτη συμπλέγματα. Διεφθαρμένη. Ακίνδυνη».   

Μπορεί εξομολογήσεις μιας τέτοιας κλιμακούμενης απελπισίας να είναι συχνά ίδιον πολλών 19χρονων και να βρίσκονται γραμμένες, αν όχι με την ίδια ακρίβεια και ίσως  με λιγότερο αυτοσαρκασμό, ωστόσο, με παρόμοιο τρόπο στα ημερολόγια τους, όμως τα ποιήματα της Αλεχάντα Πισαρνίκ δεν διέτρεχαν ποτέ τον κίνδυνο να καταλήξουν ως τεκμήρια μιας θυμώδους ψυχής στους φακέλους των ασθενών, πόσο μάλλον να πέσουν θύματα λήθης. Αντιθέτως!

Η Αλεχάντρα Πισαρνίκ – η «κόρη του ανέμου», όπως αυτοαποκαλείτο – υπήρξε  κόρη μεταναστών εβραϊκής καταγωγής από την Ουκρανία. Γεννήθηκε και μεγάλωσε προστατευμένη με μητρικές γλώσσες τα Γίντις – γερμανοεβραϊκή γλώσσα που μιλούσαν οι Εβραίοι Ασκενάζι –  και τα Ισπανικά στο Μπουένος Άιρες. Ξεκίνησε να γράφει σε νεαρή ηλικία, θεωρήθηκε ταλαντούχα καταλαμβάνοντας γρήγορα κεντρική θέση στη λογοτεχνική σκηνή της Αργεντινής. Απέκτησε θερμούς υποστηρικτές μεταξύ των οποίων οι Ίταλο Καλβίνο και Οκτάβιο Παζ. Ο δεύτερος μάλιστα γράφει το 1962 τον πρόλογο στην ποιητική της συλλογή «Το δέντρο της Αρτέμιδος». Στη νεκρολογία που ο Χούλιο Κορτάσαρ γράφει προς τιμήν της, αναφέρει: « Αρκεί να ψιθυρίσει κανείς το όνομα της και ο αέρας ριγεί γεμάτος ποίηση και θρύλους».

Την πρώτη ποιητική της εμφάνιση ακολούθησαν πέντε ακόμα συλλογές, πριν να αυτοκτονήσει τον Σεπτέμβριο 1972 σε ηλικία μόλις 36 ετών με υπερβολική δόση υπνωτικών.

Εκτός από το ποιητικό της έργο, τα ημερολόγιά της – είκοσι τετράδια, έξι δακτυλογραφημένα  χειρόγραφα και πολλά μεμονωμένα φύλλα, στα οποία η ποιήτρια προσπαθεί να καταγράψει «τη δριμύτητα και σύγχυση του εσωτερικού της κόσμου» – διαφωτίζουν σε επαρκή βαθμό την προσωπικότητά της.  
Continue reading →

Ιωάννα Διαμαντοπούλου, Η άστεγη μέρα, ποίηση, εκδόσεις Μελάνι 2014

631l

Τον τελευταίο καιρό εκδίδονται πολλές ποιητικές συλλογές και από αυτές, ψάχνουμε να βρούμε ορισμένες, που έχουν κάτι να μας πουν. Μια τέτοια περίπτωση είναι και η ποιητική συλλογή της Ιωάννας Διαμαντοπούλου «Η Άστεγη μέρα», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Μελάνι».

Πρόκειται για μια ποίηση κατανοητή, άλλοτε κοινωνική, άλλοτε ερωτική και άλλοτε υπαρξιακή, μα πάντα με μια θλίψη και μια απογοήτευση για την επανάσταση, που «δεν θα γίνει ούτε σήμερα», που «ανατέθηκε αλλού», που μας υποσχέθηκαν ότι θα την κάνουν άλλοι για λογαριασμό μας και τους εμπιστευθήκαμε για να ανακαλύψουμε ότι μας εξαπάτησαν.

Όμως, παρά τη θλίψη και την μελαγχολία η ελπίδα παραμένει και η Ιωάννα Διαμαντοπούλου μας προτρέπει λέγοντας: «Να μη φοβάσαι. / Ακόμη κι αν είσαι το τελευταίο μοναχικό δέντρο στο λιβάδι», υπενθυμίζοντάς μας τον ηρωικό μηδενισμό του Καζαντζάκη και του Καβάφη.

Την ποιήτρια φαίνεται να την τρομάζει η αποξένωση και η βαρβαρότητα της σύγχρονης κοινωνίας και πολύ εύστοχα γράφει: «Είναι κακόφημη η αλήθεια / κι έχει ένα σκληρό πρόσωπο. / Όταν θέλει να κάνει το τοπίο βάρβαρο, / βάζει ανθρώπους να το κατοικήσουν».

Ο έρωτας για την Ιωάννα Διαμαντοπούλου θέλει προσοχή, έτσι ώστε να μη καταντήσει εγωιστικός και να μη φτάσει να διαπιστώσει πικρά ότι: «Δεν αγαπώ πια. / Ο τελευταίος που αγάπησα πνίγηκε σε κατακλυσμούς αγάπης».

Όλα όσα περιγράψαμε πιο πάνω καλύπτουν περίπου τις μισές σελίδες της συλλογής, γιατί προχωρώντας, δυστυχώς, διαπιστώνουμε ότι τα ποιήματα γίνονται πιο μεγάλα και δυσνόητα. Χάνεται η λιτότητα του στίχου και η άμεση επαφή με τον αναγνώστη.

Κλείνοντας, θα λέγαμε ότι η Ιωάννα Διαμαντοπούλου είναι μια ποιήτρια με ταλέντο, που σίγουρα μπορεί να μας δώσει πολύ περισσότερα.

Θεοχάρης Παπαδόπουλος

*Από το http://www.vakxikon.gr

**H Ιωάννα Διαμαντοπούλου γεννήθηκε το 1960 στην Αθήνα. Σπούδασε Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Πατρών  και εργάζεται ως μαθηματικός στην Γερμανία. Είναι παντρεμένη και μητέρα δύο παιδιών. 
Στα φοιτητικά της χρόνια είχε εκδοθεί η  ποιητική συλλογή της  “Παραμύθι στερνό  και παράλογο για απογευματινές ώρες”, εκδόσεις “Ελεύθερος Τύπος¨. 
Ποιήματά της έχουν δημοσιευθεί κατά καιρούς σε πολλά λογοτεχνικά περιοδικά.

***Ένα ποίημά της από την παρούσα συλλογή έχει δημοσιευτεί εδώ: https://tokoskino.wordpress.com/2014/09/24/%CE%B9%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B1-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%BF%CF%85-%CE%B7-%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B5%CE%B3%CE%B7-%CE%BC%CE%AD%CF%81%CE%B1-%CE%B5/

Γιάννης Αντιόχου, Εκπνοές, εκδόσεις Ίκαρος 2014

antiochou_ekpnoes

Έχουν γραφτεί διθύραμβοι για τη συλλογή «Εκπνοές» του Γιάννη Αντιόχου – το ξέρω επειδή διάβασα τους περισσότερους. Όχι ότι δεν είναι αιτιολογημένοι, όμως κάποιοι περιέχουν εξώφθαλμες υπερβολές. Ο Αντιόχου είναι πράγματι μια χαρακτηριστική φωνή της γενιάς μας, αλλά δεν θα έλεγα ότι είναι η πιο συνειδητοποιημένη. Το να υποστηρίξει κάποιος αυτό, θα πει ότι δεν το έχει ψάξει αρκετά. Είναι επίσης ποιητής με ταλέντο. Γράφει  ποίηση ευαίσθητη και ψαγμένη, που προκύπτει από τη σε βάθος ανάλυση του κόσμου και την ειλικρινή κατανόηση της ανθρώπινης φύσης. Μια κατανόηση που κάποτε βασίζεται στη συμπάθεια και κάποτε στην αντιπάθεια. Γιατί ο ποιητής μοιάζει αναποφάσιστος. Μοιάζει να μην είναι σίγουρος για το αν συμπαθεί ή αντιπαθεί τον κόσμο και την ανθρώπινη φύση και αυτή η αναποφασιστικότητά του τον οδηγεί στο έκδηλο παραλήρημα που αναδίδει σκοτάδι – την πρώτη και βασική ύλη των «Εκπνοών». 

Δεν είναι μια πορεία προς τη συγνώμη αυτή η συλλογή, όπως διάβασα αλλού. Τα ποιήματα του τέταρτου μέρους θα μπορούσαν να συνηγορούν σε μια τέτοια άποψη, μόνο όμως αν δεν υπήρχαν τα τρία πρώτα μέρη, τα οποία σηματοδοτούν τη ρήξη του υποκειμένου με τον κόσμο. Ούτε μπορούμε να παραλληλίσουμε αυτά τα ποιήματα του τέταρτου μέρους με μια κάθαρση κατά την αρχαιοελληνική έννοια. Αν υπάρχει κάθαρση, αυτή δεν συνίσταται στο καταλάγιασμα του τόνου ή στο ξεφούσκωμα του ύφους, ούτε καν στη συγνώμη που, μετά από το φρενήρες και αδυσώπητο παραλήρημα που προηγήθηκε, δεν μοιάζει καν αληθινή.

Είναι φανερό ότι το ποιητικό υποκείμενο περιφρονεί βαθιά τον κόσμο και το κάνει αυτό επειδή πονάει, αφού ο κόσμος το πληγώνει διαρκώς. Ακόμη και τις στιγμές που αντιλαμβάνεται τον εαυτό του πρωτίστως σαν σώμα, τον βλέπει σαν τόπο ανεξιχνίαστων μυστηρίων, ένα σημείο όπου η ηδονή και ο πόνος σμίγουν παράφορα και παράγουν λέξεις ή στίχους, βασανίζοντας και πληγώνοντάς το ασταμάτητα – όταν δεν το γεμίζουν ενοχές.

Δεν έχω διαβάσει τα προηγούμενα βιβλία του Αντιόχου. Αυτό είναι καλό και κακό. Καλό γιατί μου επιτρέπει μια φρέσκια ματιά. Κακό γιατί μου στερεί την επίγνωση της εξέλιξής του σε βάθος χρόνου. Σε κάθε περίπτωση,είναι σαφές ότι η συλλογή είναι αρτιότατητεχνικά. Οι μεταφορές και οι λοιποί μετασχηματισμοί του είναι συμπαγείς και στέρεοι, κάτι που δεν  επιτυγχάνεται εύκολα.  Καταφέρνει μια καλή ισορροπία ανάμεσα στο άγριο και το ωραίο, ανάμεσα στο παράλογο και το λογικό, τη χαρά και την πληγή της. Οι εικόνες που περιγράφει ο ποιητής είναι ανάγλυφες και κάτι παραπάνω, νιώθουμε ότι μπορούμε όχι μόνο να τις ψηλαφήσουμε, αλλά και να τις μυρίσουμε, να τις δούμε, να τις ακούσουμε, να τις γευτούμε – είτε μας αρέσουν είτε όχι.

Άλλωστε η συλλογή δεν είναι μια πρόσκληση προς τον αναγνώστη να τα πράξει όλα αυτά, είναι ένα βίαιο τράβηγμα προς το μέρος του ποιητικού υποκειμένου, το οποίο τον πειθαναγκάζει να κοιτάξει από την κλειδαρότρυπα.  Αυτά που θα δει θα τον ανατριχιάσουν, θα τον προβληματίσουν και θα τον λυπήσουν, αλλά είναι σίγουρο ότι θα θελήσει να τα ξαναδεί.

Χριστίνα Λιναρδάκη

Γιώργος Λίλλης, Μικρή διαθήκη, Εκδόσεις Περισπωμένη, Αθήνα, 2013

59223

giorgos-lillis


Του Κώστα Γ. Παπαγεωργίου­

Με τα ποιήματα της Μικρής Διαθήκης του ο Γιώργος Λίλλης μοιάζει να διεκδικεί με φιλοσοφίζουσα νηφαλιότητα μιαν έξοδο από τον χώρο της τρέχουσας καθημερινότητας, οι συνθήκες και οι μηχανισμοί της οποίας αποσκοπούν στην υπονόμευση του αυθορμητισμού, στην κατάργηση της πολυφωνίας και στον αποκλεισμό κάθε ενδεχόμενου μιας αιφνίδιας ανατροπής. Πολίτης του κόσμου αλλά όχι κοσμοπολίτης, ευαίσθητος δέκτης του ήχου και του απόηχου των συμβάντων και των καταστάσεων της εποχής του, ακατάπαυστα ταξιδεύοντας -σωματικά και ψυχικά- ανάμεσα σε δύο πατρίδες (Ελλάδα – Γερμανία), με πάντα ζωντανές μνήμες της φύσης να τον περιβάλλουν προστατευτικά και ταυτόχρονα να διεμβολίζουν την ιστορική του αίσθηση, προτιμά την παραδοχή και την ταύτιση με τις αβεβαιότητές του από την υποταγή στους ισχύοντες κανόνες της όποιας ισχύος.

Με ζωηρή την αίσθηση ότι βιώνει την ιστορία του τέλους της ιστορίας και του στηριγμένου στα σαθρά θεμέλια ενός τερατωδώς αναπτυγμένου πολιτισμού, επικαλείται τη δύναμη της αγάπης, τη μόνη ζωοποιό δύναμη, το αόρατο αλλά πανταχού παρόν νήμα της οποίας μπορεί να τον οδηγήσει στις πιο σκοτεινές και απόκρημνες χαράδρες της ύπαρξης, εκεί που ο χρόνος μοιάζει υπέρογκα διεσταλμένος, με διασαλευμένα τα όρια των τριών διαστάσεων του, ώστε να επιτρέπονται στους κόλπους του παράδοξες ταυτίσεις και ονειρικές μεταποιήσεις πτυχών της πραγματικότητας. Ο ποιητής εν προκειμένω παραμένει εκστατικός στο ακίνητο σημείο του χρόνου που ακατάπαυστα γυρίζει, παρατηρώντας και καταγράφοντας συμβάντα και καταστάσεις που διαισθάνεται ότι συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας ατμόσφαιρας πρόσφορης για εκτιμήσεις-απολογισμούς ζωής και, κυρίως, για επώδυνες πλην παράφορα επιθυμητές κατακτήσεις ανώτερων στρωμάτων αυτογνωσίας.

Κάπως έτσι συνειδητοποιεί ότι η ποίηση δεν μπορεί να τον απαλλάξει από το βάρος του θνητού σαρκίου του, ούτε να τον απελευθερώσει από την υποχρέωση να συμμετέχει στις τελετουργικά επαναλαμβανόμενες πράξεις της εγκόσμιας καθημερινότητας, του προσφέρει ωστόσο την πολυτέλεια να τρέφει την ψευδαίσθηση των χάρτινων φτερών και να ίπταται έτσι στο πεδίο της γραφής. Του επιτρέπει επίσης να ερωτοτροπεί, κάποτε ασύστολα και ποιητικά παραγωγικά, με την ιδέα του κενού που αισθάνεται να ανοίγεται στις υπώρειες των τοπίων της σκέψης, την ίδια στιγμή που, αναπτύσσοντας μιαν ιδιαίτερη και ανταποκρινόμενη στην ιδιοσυγκρασιακή του ιδιαιτερότητα μνημοτεχνική, προσπαθεί και ανακτά εδάφη της παιδικής του ηλικίας, κόντρα στη φυγόκεντρη δύναμη του χρόνου, με απώτερο στόχο τη δημιουργία εικόνων ρέμβης· διαλειμμάτων να πω καλύτερα ανάμεσα σε επώδυνες, κάποτε δυσβάσταχτες καταστάσεις αυτογνωσίας και επαναπροσδιορισμού των σχέσεών του με τον εαυτό του και με τους άλλους.
Η διασάλευση των ορίων των αντικειμενικών διαστάσεων του χρόνου, εξάλλου, δημιουργεί τις προϋποθέσεις εξοικείωσής του με ό,τι πέρασε («ό,τι πέρασε πέρασε σωστά»), με τα ερείπια του παρελθόντος· του δημιουργεί την εκμαυλιστική αίσθηση ότι μπορεί να εισχωρεί στους δαιδαλώδεις διαδρόμους των περασμένων, αναζητώντας υλικό για την αναστήλωση του απολεσθέντος παραδείσου του, μήπως και αμβλύνει την αγωνία του μπροστά στο πρόβλημα του ορισμού ή της σύζευξης της αρχής και του τέλους που συνέχουν τα πάντα. Στην προσπάθειά εντέλει να προσδιορίσει τη θέση του στον χρόνο και στον χώρο -αν και ο χρόνος υπερέχει συντριπτικά του χώρου, επικαλύπτοντάς τον ακόμα και στα ποιήματα που είναι γραμμένα με τη μορφή ημερολογιακών ταξιδιωτικών εσωτερικών ανταποκρίσεων- και προς επίρρωση της άποψης ότι ο Λίλλης είναι πρωτίστως ένας ποιητής της υπαρξιακής αγωνίας, σημαίνοντα ρόλο διαδραματίζει ο καθρέφτης· η ψυχρή και αμέτοχη -σε ό,τι απεικονίζει- επιφάνεια του οποίου στέκεται αδιαπέραστο εμπόδιο ένωσης ανάμεσα στον εικονιζόμενο και στο είδωλό του· ανάμεσα στις σκέψεις και στα συναισθήματα και στα αίτια που προκάλεσαν τις μεν και τα δε. Κυρίως όμως επιτρέπει στον ποιητή να κρατήσει τις απαιτούμενες αποστάσεις ασφαλείας και από τους δύο (εικονιζόμενο και είδωλο), διογκώνοντας έτσι την αίσθηση του αδιεξόδου και της μοναξιάς κι αυτά, με τη σειρά τους, διατηρούν τον ποιητικό του λόγο στην κατάλληλη και ποιητικά δραστική συναισθηματική θερμοκρασία· κατάλληλη για την ανάπτυξη και καλλιέργεια του προσήκοντος λυρισμού.

*Αναδημοσίευση από “Τα Ποιητικά” στο http://tapoiitika.wordpress.com/%CE%BA%CF%81%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82/%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%BF%CF%82-%CE%BB%CE%AF%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CF%82-%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CF%81%CE%AE-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%B8%CE%AE%CE%BA%CE%B7-%CE%B5%CE%BA%CE%B4%CF%8C%CF%83%CE%B5%CE%B9/

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, Ποίηση 1963-2011, Εκδόσεις Καστανιώτη 2014

2014-34-638

Γράφω αυτό το κείμενο στις τρεις τα ξημερώματα. Κοιτώ μια φωτογραφία της που είναι στην Αίγινα, στην ιδιαίτερη πατρίδα μου. Απεικονίζεται να ξεπροβάλει από το παράθυρο του κόκκινου σπιτιού, σοβαρή αλλά γλυκύτατη, όπως πάντα. Και οι στίχοι της που ταιριάζουν στην περίπτωσή μου είναι ακριβώς αυτοί:’ Ποιά είναι η ώρα κοντά στα ξημερώματα/που με τ’ όνειρο φτάνω στον γκρεμό/ και πέφτω, πέφτω χωρίς το σώμα μου;’

Είναι η ώρα που η ψυχή δεν κοιμάται, βρίσκεται σε  εγρήγορση και αναζητά απεγνωσμένα ό,τι την έλκει. Mπροστά μας, στο ελληνικό ποιητικό τοπίο, απλώνεται  το συνολικό έργο της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ. Δεν χρειάζονται συστάσεις για κανέναν λόγο. Η ποιήτρια είναι ίσως από τους λεγόμενους ‘ζωντανούς μύθους. Υπάρχει και δημιουργεί στο παρόν και απολαμβάνει το θαυμαστό, την αγάπη και την αφοσίωση των αναγνωστών της. Όλη η γλυκύτητα και η καλοσύνη της είναι αποτυπωμένες στο  πλατύ και ευγενικό της χαμόγελο. Η σπιρτάδα και η ευρηματικότητα στα μάτια της. Μάτια που μιλάνε και γελάνε. Βλέμμα που έχει τη δύναμη να σε κερδίζει. Όπως και με τα εύστοχα και λειτουργικά ποιήματά της, η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ στοχεύει στην καρδιά της ύπαρξης.

Το σπουδαίο έργο της αντέχει στις αντιξοότητες των καιρών, όσο αντιποιητικοί κι αν είναι αυτοί, και ανταποκρίνεται με συνέπεια και γοητεία, παράλληλα, στις επιταγές του παρελθόντος, στο παρόν που βιώνουμε ως αναγνώστες και πολίτες αυτού του τόπου, αλλά και σε αυτό που περιμένουμε να ‘ρθεί. Μίλησαν για έντονη σωματικότητα και την ιδιοφυή διαχείρισή της ως σταθερό μοτίβο που υιοθετείται από την ποιήτρια. Μίλησαν για την πετυχημένη δημιουργία πολλαπλών ποιητικών προσωπείων πριν την αποκάλυψη του ποιητικού εγώ. Βαθιά εξομολογητική και των θλίψεων ακόμα, όμως σε καμία περίπτωση μελοδραματική. Λόγος με έντονο ρυθμό, που ρέει άφθονος και γενναιόδωρος, διαθέτοντας την απαιτούμενη μουσικότητα, χωρίς να εκπίπτει σε ανούσιο  βερμπαλισμό ή άσκοπη φλυαρία. Γραφή που ελίσσεται και εξελίσσεται. Θερμή γραφή που έλκει την ψυχή να την παρακολουθήσει σε όλες της τις διαδρομές.

Αισθησιακή ποιήτρια, ερωτική, αναπλάθει ποιητικά τα βιώματα του έρωτα, καθώς και αυτά της επαφής με του φυσικό περιβάλλον. Ξαναζεί μέσα από αναμνήσεις  που κυριαρχούν μέσα στο ποιητικό της σύμπαν, αλλά τις οποίες ξέρει καλά να διαχειρίζεται, φιλτράροντάς τες με ένα πολύ ιδιαίτερο τρόπο. Ο πόνος, η θλίψη και το πάθος για τα πράγματα, τoν έρωτα και τους ανθρώπους γίνεται ποίηση. Οι αισθήσεις είναι διάχυτες, ζωντανές και πανταχού παρούσες. Παρόλα αυτά δεν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα γλυκερό, βαρετό ή ανούσιο λυρισμό. Αντίθετα, η ποιήτρια χαλιναγωγεί με μαεστρία και σωστή οικονομία το αχανές υλικό της, αγγίζοντας τόσο την διανοητική, όσο και την συναισθηματική μας νοημοσύνη. Μας κάνει να αισθανθούμε και αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο πράγμα.

Η Ρουκ αφηγείται ποιητικά, παράλληλα μας προσφέρει μια θεώρηση του κόσμου μοναδικά βαθιά. Προφέρει με μουσικότητα πράγματα, καταστάσεις, αφηγήσεις, συναισθήματα, ανεβάζοντας την θερμοκρασία του αναγνώστη. Εύγλωττα καταθέτει ότι, καμιά ζωή/δεν είναι πιο δυνατή από τον πόθο/καμιά πράξη πιο τελειωτική/από την ποίηση/(Στο δάσος,1982). Δεν σταματά να ρωτά και να αναλογίζεται: Θεέ μου τί θα γίνουμε; Πώς θα πορευτούμε; / Πώς θα πιστέψουμε; Πώς θα ξεγελαστούμε; / M’ αυτήν την αλλόκοτη φυγή των πραγμάτων/των ψυχών από δίπλα μας; /

«To σώμα που έγινε η αρχή ενός ταξιδιού» και «η ψυχή ανεμοστρόβιλος» είναι το σώμα και η ψυχή της ποιήτριας που γίνεται «θεατής του φωτός». Κι από φως χτίζει το ποιητικό της σύμπαν, που η υφή του όλους μας αφορά, επειδή ακριβώς μας φέρνει κοντά, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στην «ουσία του εαυτού» μας. Η περσόνα της «ράβει τα πάθη της», «ακούει τη σιωπή» και τραγουδά την απουσία -και την παρουσία εντέλει, «λησμονώντας με πάθος κάθε μέρα» τον άντρα που νοσταλγεί. Εγώ απολαμβάνω πόσο θαυμαστά μέσα από τις λέξεις και τον αριστοτεχνικό συνδυασμό τους η Ρουκ καταφέρνει όχι απλά να υπάρξει, αλλά να ανορθώσει και το ανάστημά της. Εξοικειωμένη με τους φόβους και τις ατέλειες και ευλογώντας τις ελλείψεις της.

«Τι δίνει η ποίηση /και τί παίρνει;» To παν είναι το πάθος να γίνει πίστη. Και η μεγάλη ποίηση μπορεί να το πετύχει αυτό. Να το απτό παράδειγμα, εδώ μπροστά μας. τι καμιά ζωή / δεν είναι πιο δυνατή απ’ τον πόθο / καμιά πράξη πιο τελειωτική / από την ποίηση.» (Στο δάσος, 1982)

Ασημίνα Ξηρογιάννη

*Από το www/vakxikon.gr

Αλέξανδρος Μηλιορίδης, Σπιτικά Μπισκότα

11144903_786621944817209_4250299370509659688_n

Άγνωστη διάσταση



[…] 

όμως,

το ρολό της μοίρας,

βάφει τη μέρα με μια ανάσα,

και τη νύχτα

με ασφυξία,

καταλαβαίνεις τώρα γιατί πνίγομαι 

από τα δάκτυλα,

κρύβουν στάχτες

που αφήνουν δαχτυλιές

στη μνήμη,



γι’ αυτό,

δεν έχω συμμετρία στα βήματα,

γέρνω στη διανομή και πάω προς την άλλη,

εκεί πάλι,

το γυαλί μαραίνεται

και η ψίχα γίνεται πείνα

[…]

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα…

Ο Αλέξανδρος Μηλιορίδης (Alexmil ) ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη, όπου ασκεί εδώ και χρόνια, το επάγγελμα του αρχιτέκτονα. Η ποίηση είναι μια από τις μεγάλες του αγάπες, είναι η πύλη που τον μεταφέρει στις λέξεις, για να της δώσει με τους στίχους, νοήματα και μύθους για την ύπαρξη, τη ζωή, τα αισθήματα, τις κοινωνικές καταστάσεις, αποδομώντας τις παραδοσιακές σχέσεις και θέσεις του ποιητικού λόγου, δημιουργώντας
σουρεαλιστικά ποιητικά πλάνα, με λυρισμό και πραγματικότητα.



έργα του ιδίου:

πάτησε το κουμπί 
(ποιητική συλλογή), 

εκδ. οσελότος 2015