Προτού προσεγγίσουμε τον Ρεμπό, επιθυμούμε να δηλώσουμε πως από όλα τα επίθετα που χρησιμοποιήθηκαν μέχρι σήμερα, για να τον χαρακτηρίσουν, δεν θα κρατήσουμε κι ούτε θα απορρίψουμε κανένα (Ρεμπό, ο προφήτης, Ρεμπό ο αλήτης κ.λπ.). Απλούστατα, δεν μας ενδιαφέρουν, είτε αυτά είναι ακριβή είτε όχι, είτε συνάδουν είτε όχι, αφού μια ύπαρξη όπως ο Ρεμπό -και κάποιοι άλλοι του είδους του- τα περιέχει αναγκαστικά όλα. Ρεμπό ο ποιητής, αυτό αρκεί, αυτό είναι άπειρο. Το καθοριστικό και εις το διηνεκές άγνωστο αγαθό της ποιήσεως είναι, θέλουμε να πιστεύουμε, η αθανασία της. Και τούτη δω είναι τόσο τέλεια, τόσο ισχυρή, που ο ποιητής, άνθρωπος της καθημερινότητας, είναι εκείνος που επωφελείται, εκ των υστέρων, από τούτη την ιδιότητα, της οποίας υπήρξε ο -άνευ δικής του ευθύνης- φορέας.

(…)

Κάποιοι θέλησαν, προσφάτως, να μας αποδείξουν πως ο Νερβάλ δεν υπήρξε πάντοτε αγνός, πως ο Βινί υπήρξε φρικτός κάποια ανόητη στιγμή στα γηρατειά του. Πριν απ’ αυτούς, ο Βιγιόν και ο Ρακίνας… Αυτοί που αγαπούν την ποίηση γνωρίζουν πως όλα τούτα δεν αληθεύουν, παρά τα φαινόμενα και τις επιδεικνυόμενες αποδείξεις. Οι θρήσκοι και οι άθεοι, οι εισαγγελείς και οι δικηγόροι ποτέ δεν θα έχουν, επαγγελματικώ τω τρόπω, πρόσβαση σ’ αυτήν. Τι παράδοξο πεπρωμένο! Εγώ είναι ένας άλλος. Η δράση της δικαιοσύνης σβήνει εκεί όπου καίει, εκεί όπου υπάρχει η ποίηση, εκεί όπου ο ποιητής ζεστάθηκε κάποιες βραδιές. Ας βρεθεί, λοιπόν, ένας γενναίος καθηγητής και, με αρκετά γελοίο ύφος, ας δηλώσει μεταμελημένος, στα 40 του χρόνια, που θαύμασε, τρομερά συνεπαρμένος, στα 20 χρόνια του, το συγγραφέα των Εκλάμψεων («Illuminations») και να μας επιδείξει την παλιά του ευτυχία, ανάμεικτη με την τωρινή του μεταμέλεια… Υπακούμε ελεύθερα στη δύναμη των ποιημάτων και τα αγαπούμε διά της βίας. Τούτος ο δυϊσμός μάς παρέχει αγωνία, υπερηφάνεια και χαρά.

(…)

Continue reading →

Ο Χοσέ Μαρτί είναι το παράδειγμα του ήρωα, του δάσκαλου, του φιλόσοφου, του συγγραφέα, του δημοσιογράφου και του ποιητή. Πρωτοπόρος του λατινοαμερικάνικου μοντερνισμού, θεωρείται ανάμεσα στους καλύτερους πεζογράφους που έγραψαν σε καστιλιάνικη γλώσσα στην εποχή του, δοκιμιογράφος, κριτικός τέχνης και, κατά κύριο λόγο, διοργανωτής του Επαναστατικού Κόμματος της Κούβας και του τελευταίου πολέμου για την απελευθέρωση της Κούβας από την ισπανική κυριαρχία.

Από εκείνους τους ανθρώπους που υψώνονται αποφασιστικά στην ιστορία και υπερβαίνουν με το παραπάνω τη στιγμή που τους μέλλεται να ζήσουν , από εκείνους τους ανθρώπους που αγκαλιάζουν με πάθος την ιερή ιδέα της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας και αφιερώνουν γενναιόδωρα τη ζωή τους και το αίμα τους σε βωμούς ενός καλύτερου πεπρωμένου για το ανθρώπινο γένος , από εκείνους τους ανθρώπους ήταν ο Χοσέ Μαρτί, ο Εθνικός Ήρωας της Κούβας.

Continue reading →

Γράφτηκε στα 1935

Οποιος θέλει σήμερα να πολεμήσει το ψέμα και την αμάθεια και να γράψει την αλήθεια, πρέπει να ξεπεράσει τουλάχιστον πέντε δυσκολίες. Πρέπει να έχει το θάρρος να γράφει την αλήθεια, παρόλο, που αυτή παντού καταπνίγεται. Την εξυπνάδα να την ξεχωρίζει, παρόλο, που παντού συγκαλύπτεται. Την τέχνη να την κάνει να λειτουργεί σαν όπλο. Την κρίση να διαλέγει εκείνους, που στα χέρια τους γίνεται αποτελεσματική. Την πονηριά να τη διαδώσει ανάμεσα σ’ αυτούς τους τελευταίους. Αυτές οι δυσκολίες είναι μεγάλες για όσους γράφουν κάτω από ένα φασιστικό καθεστώς, αλλά υπάρχουν και για όσους διώχτηκαν ή κατάφυγαν σαν πρόσφυγες αλλού, ακόμα όμως και για κείνους, που γράφουν στις χώρες της αστικής ελευθερίας.

1. Το θάρρος, να γράφεις την αλήθεια

Φαίνεται αυτονόητο ότι εκείνος που γράφει, πρέπει να γράφει την αλήθεια, με την έννοια, ότι δεν πρέπει να την καταπνίγει ή να την αποσιωπά και ότι πρέπει να μην γράφει τίποτα το πλαστό. Πρέπει να μη λυγίζει μπροστά στους δυνατούς και να μην εξαπατά τους αδύνατους. Φυσικά, είναι πάρα πολύ δύσκολο να μη λυγίζεις μπροστά στους δυνατούς και πάρα πολύ συμφερτικό να εξαπατάς τους αδύνατους. Το να μην είσαι αρεστός στους ιδιοκτήτες σημαίνει να αποκηρύσσεις την ιδιοκτησία. Το να αρνιέσαι να πληρωθείς για δουλειά, που έκανες κάτω από ορισμένες περιστάσεις, σημαίνει να παραιτείσαι από τη δουλειά και το να αρνιέσαι τη δόξα που σου προσφέρουν οι δυνατοί, συχνά σημαίνει να παραιτείσαι γενικά από τη δόξα. Για όλα αυτά χρειάζεται θάρρος. Οι εποχές της άκρας καταπίεσης είναι τις πιο πολλές φορές εποχές, όπου γίνεται λόγος για μεγάλα και υψηλά πράγματα. Χρειάζεται θάρρος, για να μιλάς σε τέτοιες εποχές για πράγματα τόσο μικρά και ταπεινά, όπως το φαΐ και η στέγη των εργαζομένων, μέσα σε μιαν ατμόσφαιρα, όπου άλλοι ουρλιάζουν εκκωφαντικά, ότι το κυριότερο πράγμα είναι το πνεύμα της θυσίας. Οταν αποδίδονται τιμές στους χωρικούς, είναι θαρραλέο να μιλάς για μηχανές και ζωοτροφές, που θα έκαναν πιο εύκολη την έντιμη δουλειά τους. Οταν όλοι οι πομποί φωνάζουν, πως ο άνθρωπος χωρίς γνώση και μόρφωση είναι καλύτερος από το μορφωμένο, είναι θαρραλέο να ρωτήσεις: Για ποιον είναι καλύτερος; Οταν μιλάνε γι’ ανώτερες και κατώτερες φυλές, χρειάζεται θάρρος για να ρωτήσεις, μήπως η πείνα, η αμάθεια και ο πόλεμος δημιουργούν αυτές τις δυσμορφίες; Το ίδιο χρειάζεται θάρρος για να πεις την αλήθεια για τον εαυτό σου, για τον εαυτό σου το νικημένο. Γιατί πολλοί από τους καταδιωκόμενους χάνουν την ικανότητα να αναγνωρίζουν τα λάθη τους. Η δίωξή τους φαίνεται η πιο μεγάλη αδικία. Οι διώκτες τους είναι οι κακοί, γιατί τους διώκουν κι εκείνοι είναι οι καλοί, που διώκονται εξαιτίας της καλοσύνης τους. Ομως, αυτή η καλοσύνη τσακίστηκε, νικήθηκε, εμποδίστηκε στο δρόμο της κι επομένως ήταν μια αδύναμη καλοσύνη, μια καλοσύνη κακή, σαθρή, χωρίς βάσεις. Γιατί δεν είναι δυνατό να παραδεχτούμε την αδυναμία για φυσική ιδιότητα της καλοσύνης, όπως παραδεχόμαστε την υγρασία για τη βροχή. Για να πεις ότι οι καλοί νικήθηκαν όχι επειδή ήταν καλοί, αλλά επειδή ήταν αδύνατοι, χρειάζεται θάρρος. Φυσικά, στον αγώνα ενάντια στο ψέμα πρέπει να γράφεται η αλήθεια και δεν επιτρέπεται να δίνεται σαν κάτι γενικό, υψηλό, πολυσήμαντο. Απ’ αυτόν ακριβώς τον τρόπο έκθεσης της αλήθειας δημιουργείται το ψέμα. Οταν λέγεται για κάποιον, ότι αυτός είπε την αλήθεια, σημαίνει ότι αυτός είπε κάτι πρακτικό, πραγματικό, αναμφισβήτητο, ενώ μερικοί ή πολλοί ή ένας και μόνον είπαν στην ίδια περίπτωση κάτι άλλο – ένα ψέμα ή κάτι γενικό. Δε χρειάζεται πολύ θάρρος για να κατηγορεί κανείς με γενικότητες την κακία του κόσμου και το θρίαμβο της ωμής βίας και ν’ απειλεί με το θρίαμβο του πνεύματος, σ’ ένα μέρος του κόσμου, όπου κάτι τέτοιο επιτρέπεται ακόμα. Γιατί πολλοί παρουσιάζονται σαν να είναι στραμμένα εναντίον τους κανόνια, ενώ είναι στραμμένα προς το μέρος τους μονάχα κιάλια του θεάτρου. Εκφράζουν κραυγαλέα τις γενικές αξιώσεις τους μέσα σε ένα φιλικό κόσμο άκακων ανθρώπων. Απαιτούν μια γενική δικαιοσύνη, για την οποία οι ίδιοι δεν έκαναν ποτέ τίποτα και μια γενική ελευθερία στο να αποκτήσουν ένα μέρος από τα λάφυρα, που από καιρό ήδη τα έχουν μοιραστεί. Θεωρούν αλήθεια μονάχα ό,τι ακούγεται ωραία. Οταν η αλήθεια είναι κάτι, που εκφράζεται με αριθμούς, κάτι ξερό και χειροπιαστό, κάτι που απαιτεί κόπους και μελέτη, τότε δεν είναι αλήθεια γι’ αυτούς, δεν είναι κάτι, που να τους μεθάει. Εχουν μονάχα την εξωτερική εμφάνιση εκείνων, που λένε την αλήθεια. Το δυστύχημα με αυτούς είναι ότι: Δεν ξέρουν την αλήθεια.

Continue reading →

Της Μαρίας Κατσοπούλου από τη σελίδα της στο facebook

Λοιπόν για ακόμη μία φορά θα επανέλθω στο θέμα του ΕΚΕΒΙ. Αναμφίβολα, έχει υπάρξει κέντρο διεφθαρμένο, πυρήνας ρουσφετιών και λογοτεχνικού κυκλώματος, κι έχω έρθει προσωπικά σε ρίξη μαζί του σχετικά με παρόμοια ζητήματα.

Ωστόσο, το να κλείσει το ΕΚΕΒΙ σημαίνει την επίσημη εγκαθίδρυση του ολοκληρωτισμού σε αυτήν τη χώρα, την περιέλευσή μας -για ακόμη μια φορά στην ιστορία- σε καθεστώς σκοταδισμού. Υπήρξε ολοφάνερο ήδη από τον Μάιο, ότι η χώρα θα έμπαινε σύντομα σε φασιστοειδής ρυθμούς. Τα ντου στις καταλήψεις και τα αυτόνομα στέκια ήταν δεδομένα εκ του εκλογικού αποτελέσματος. Το ίδιο και οι επιθέσεις στον ανεξάρτητο Τύπο. Το ίδιο και οι επιθέσεις στα θέατρα. Τώρα κλείνει το ΕΚΕΒΙ. Και μετά τι; Θα αρχίσουν να απαγορεύονται βιβλία; Πολλοί από μας θα θεωρηθούμε αντικαθεστωτικοί και θα σταλούμε διακοπές διαρκείας στη Μακρόνησο; Θα μπούμε σε στρατόπεδα συγκέντρωσης αντιφρονούντων;

Ας μην ξεχνάμε όμως την ιδιωτικοποίηση του ΟΠΑΠ. Για να πωληθεί ο Οργανισμός, είναι απαραίτητο να γίνει έλεγχος στους φορείς που χρηματοδοτούνται από αυτόν και το Υπουργείο, εν προκειμένω και στο ΕΚΕΒΙ.

Είναι απαράδεκτο να υπάρχουν ορισμένοι που χαίρονται για το κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ, και μάλιστα να το θεωρούν “ηθική νίκη”. Όχι, αυτό δεν είναι νίκη, είναι η ήττα ενός Έθνους. Η χαιρεκακία και η εμπάθειά σας δεν έχει όρια. Δεν κλείνουμε έναν φορέα πολιτισμού επειδή είναι δυσλειτουργικός. Φροντίζουμε να τον βελτιώσουμε.

Σύμφωνα με τις απόψεις σας, θα ήταν καλό να κλείσουν και τα Πανεπιστήμια της χώρας, επειδή και σε αυτά λειτουργούν “κυκλώματα”. Θέλετε να βυθιστεί αυτή η χώρα στο σκοτάδι. Η μικρότητά σας είναι τρανό παράδειγμα κοινωνικού κανιβαλισμού. Ενισχύετε τη διάλυση αυτής της χώρας. Δεν διαφέρετε από κανέναν φασίστα.

Το φασισμό βαθιά καταλαβέ τον. Δεν θα πεθάνει μόνος, τσάκισέ τον.

Ώρα: Ποίηση! Ένα βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε και αφορά όλους τους ένθερμους υποστηρικτές και εραστές της Ποίησης. Οι καιροί είναι δύσκολοι και ίσως υπάρχουν καλοθελητές που ισχυρίζονται: «Για ποίηση θα μιλάμε τώρα!». Και μοιραία μου έρχονται στο μυαλό οι ηχηροί στίχοι του Εγγονόπουλου «Προπαντός στα χρόνια τα δικά μας, τα σακάτικα, είθισται να δολοφονούν τους ποιητές». Κι όμως η ποίηση είναι πάντα παρούσα και με αυθάδεια και τόλμη αντιμιλά σε όσους την περιφρονούν ή άδικα την απαξιώνουν. Κι οι ποιητές δεν σιωπούν, αντίθετα πεισμώνουν και προχωρούν. Ένας τίτλος λοιπόν: «Ποιητές στη Σκιά». Δέκα ποιητές: Άρης Αλεξάνδρου, Νίκος Αλέξης Ασλάνογλου, Ελένη Βακαλό, Νικόλας Κάλας, Νίκος Καρούζος, Μιχάλης Κατσαρός, Τάσος Λειβαδίτης, Μίλτος Σαχτούρης, Γιάννης Σκαρίμπας, Μάτση Χατζηλαζάρου. Αυθεντικές φωνές, τολμηρές και μόνες, δεν είχαν προφανή θέση σε τελετές βράβευσης, αφιερώματα και επετείους. Μα χάραξαν δρόμους, διεύρυναν ορίζοντες, φλέρταραν με τον Λόγο και την Ομορφιά, έδωσαν με την πένα τους τη δική τους μάχη. Μπορεί να μην προβλήθηκαν, για ποικίλους λόγους, όσο άλλοι ομότεχνοί τους, αλλά προσέφεραν άπειρα ανεκτίμητα πράγματα στην τέχνη της Ποίησης και στον Πολιτισμό.

Continue reading →

[a declaration in progress]


FOR TOO LONG has poetry been disregarded as a valid vehicle for the exploration of real world experience. Too often has poetry been filed in the ‘too hard’ basket and deemed ‘irrelevant’ and ‘inaccessible.’ This declaration calls for an end to the mistreatment and marginalisation of poetic language; an end to the segregation of poetry from and by the authoritative discourse of prose. We summon forth the potential of poetry to expand our conceptions and perceptions of the ‘real.’

To this end:

WE THE POETS Jessica L. Wilkinson and Ali Alizadeh, and others who shall soon join us, in order to advance and expand the field of writing, declare the following conditions for the Realpoetik, an unavoidable and necessary code for the art of non-fiction poetry:

Continue reading →

Μετά από την παρουσίαση των έργων της ακαδημαϊκού, γλωσσολόγου και ποιήτριας Έρμας Βασιλείου τον περασμένο Σεπτέμβρη, της αυτοβιογραφίας και των ποιητικών της συλλογών, επανερχόμαστε για να δώσουμε μια σφαιρική εικόνα της πνευματικής της δημιουργίας.

Το Agora Dialogue, ανοικτό σε πτυχές των ανθρώπων εκείνων που τολμούν να μοιράσουν το ενδότερο είναι τους, είχε παρουσιάσει πριν λίγους μήνες συνέντευξη (http://agora-dialogue.com/?p=41585) με την αξιόλογη δημιουργό, στην οποία η ίδια ανέπτυσσε την ευτυχή θέση τού να βρίσκεται κανείς κοινωνικά απομονωμένος λόγω των διαφορών του και παρερμηνειών που αυτές δημιουργούν στο περιβάλλον του, τη μονήρη πορεία του ανθρώπου που δεν ακολουθεί τη νόρμα και το βήμα των υπολοίπων, αλλά και την τύχη τού να μπορεί να βρίσκει κανείς τον ενδότερο εαυτό του μέσα από την έρευνα, τη μελέτη και το γράψιμο.

Πληθωρική στη σκέψη και τη δημιουργία, η Έρμα έχει σήμερα να παρουσιάσει τη δουλειά ενός ατέλειωτου κάματου. Βασισμένοι στις δικές της σημειώσεις παρουσιάζουμε το λογοτεχνικό αποκλειστικά έργο της που εγκαινιάζεται με την άφιξή της στην Αυστραλία.

Με τον ερχομό της λοιπόν ξεκινά να γράφει για βιοποριστικούς λόγους. Τρεις μόνο μέρες μετά την άφιξή της, τον Φεβρουάριο του 1987, αρχίζει να εργάζεται στον Πανελλήνιο Κήρυκα που εδρεύει στο Σίδνεϊ. Έγραψε μικρές ιστορίες για το περιοδικό Ελληνίς. Από τότε δεν έχει σταματήσει. Την πνευματική της δημιουργία σχετίζει η ίδια με τους στίχους ενός ποιήματος του Ελύτη (από τη συλλογή του Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας), το Τραγούδι του κοριτσιού, “Το ‘να χέρι μου κρατεί μέλισσα θεόρατη,τ’ άλλο στον αέρα πιάνει πεταλούδα που δαγκάνει”. Σίγουρα θα γνωρίζει ποιο από τα δυο συμβολίζει τη θεόρατη μέλισσα και ποιο την πεταλούδα, η ποίηση ή η γλωσσολογία…

Continue reading →

Ποιήματα για τσακισμένες καρδιές και σαλεμένα μυαλά, Ποίηση, Μαρία Κατσοπούλου, Εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2012

«Σ’ όσους είναι στα κελιά»

Διαβάζω την αφιέρωση στη δεύτερη ποιητική συλλογή της Μαρίας Κατσοπούλου. Διακρίνω ευθύς εξ αρχής την ανάγκη της να «μιλήσει» την εποχή στην οποία ζει. Υποκρινόμενη μιαν αποστασιοποίηση, σαν στάση ζωής αλλά όχι συνειδητής, επιβαλλόμενης έξωθεν από όσους, εν τέλει, ζουν στα κελιά.

Εισάγοντας τον εαυτό της στην πενιχρή των πραγμάτων πραγματικότητα με το ποίημα «ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ» ομολογεί τη διαρκή μεταβολή της. Τον ζυμώνει με τους ανθρώπους που συναντά, με της φύσης τα στοιχεία και τα εφήμερα υλικά. Αγανακτεί, παραμιλά, φωνάζει «Πουλημένοι!» και καταληκτικά γυρίζει ξανά στον εαυτό της με μία ακόμα εξομολόγηση στο ποίημα «ΒΟΥΤΙΑ ΣΤΟ ΕΙΝΑΙ ΜΟΥ»

«Δεν ανήκω στα ανδροειδή/ Δεν είμαι φτιαγμένη από ξύλο/ Πιο πιθανόν να είμαι/ Από πλαστελίνη».

Από τη Μαρία Κατσοπούλου δε λείπει -δε φοβάται πιο σωστά, γιατί αυτό είναι το ρήμα που ταιριάζει στην ποίησή της- η αυτοαναφορικότητα και η ενδοσκόπηση. Μιλάει τις λέξεις της καθημερινότητας, φορές χρησιμοποιεί τραχύ λόγο, απερίφραστη βωμολοχία για να περιπαίξει, για να τραβήξει την προσοχή ίσως, πάντα όμως προσπαθώντας και εν τέλει, καταφέρνοντας να κάνει ποίηση το παρόν μιας γενιάς.

Της γενιάς που ξεθυμαίνει σε ποτήρια με αλκοόλ, με κάπνισμα, με μηχανές εντούρο, με θα, στο δρόμο, στην υποκρισία μιας σχέσης, σε αόρατους ανθρώπους, στη γενιά της λακκούβας όπως πολύ απλά και συνοπτικά διηγείται μέσα από τους τίτλους των ποιημάτων της.

Οι στίχοι της διακρίνονται από μια συντομία και πολύ σωστά, αφού η εποχή είναι σκληρή και δε σηκώνει φιοριτούρες, δίνοντας καίρια χτυπήματα στον καιρό που:

«Μιλάς για την αγάπη/ Σαν να είναι κάτι σημαντικό».

Εύκολα, επίσης, διακρίνει κανείς τον λυρισμό της εγκατάλειψης. Την περιγραφή των περιθωρίων της πόλης, εκεί όπου συναντάμε το πλήθος των ανθρώπων που κρύβονται από τον εαυτό τους, που αναζητούν τη χαρά στο επίπλαστο, στο νόθο, στο προσωπείο των πεζοδρομίων, τους ανθρώπους που ζουν επ’ ενοικίω.

Οι ευθύβολες φράσεις της, μας κάνουν κοινωνούς της κάθε μέρας της όπου με απόλυτη ειλικρίνεια καταδεικνύει το κοινωνικό μοντέλο που αδρανοποιεί ψυχικά το νέο άνθρωπο και τον καθιστά υπόδουλο των ετεροβαρών αναγκών του.

«Τα προδομένα ιδανικά σου θα ξεράσεις/ στη βρώμικη λεκάνη ενός ξενοδοχείου/ Θα κοιτάξεις στον καθρέφτη και θα πεις/ «Ποιος είσαι;»

Στη Μαρία Κατσοπούλου ποίηση φτιάχνουν τα «προδομένα ιδανικά», για να χρησιμοποιήσω ένα στίχο της, ελεύθερα από φόρμες και μοντερνιστικά παιχνίδια, λιτά μα και μεστά, με μόνο τίμημα να νιώθεις όσα στην πραγματικότητα βιώνεις και δε δύνασαι να αλλάξεις.Ή για να μιλήσουμε με τον δικό «της» Μπουκόβσκι «καλλιτέχνης είναι ο άνθρωπος που λέει ένα δύσκολο πράγμα με απλό τρόπο».

*Αναδημοσίευση από το http://www.vakxikon.gr/content/view/1341/6492/lang,el/

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΡΩΑΔΙΤΗ

* Το κείμενο αυτό (που έχει υποστεί ελάχιστες διορθώσεις) είναι η ομιλία παρουσίασης των ανωτέρω ποιητικών συλλογών της Ερμας Βασιλείου που έκανα σε σχετική εκδήλωση στην αίθουσα εκδηλώσεων του Oakleigh Grammar, στη Μελβούρνη, την Κυριακή, 9 Σεπτεμβρίου 2012.

Γράφει ο Ισπανός ποιητής Αντόνιο Ματσάδο, σε ένα από τα γνωστά –ίσως το πιο γνωστό- ποίημά του: “Διαβάτη δεν υπάρχει δρόμος / το δρόμο τον φτιάχνεις περπατώντας”. Κι αυτό πράγματι συμβαίνει με την ιδιαίτερα ερωτική ποίηση της Έρμας Βασιλείου. Η ερωτική της ποίηση, όπως μας δίνεται απλόχερα στις ποιητικές αυτές συλλογές που παρουσιάζονται εδώ σήμερα, είναι σαν ένας δρόμος που αρχικά δεν υπάρχει, που ούτε καν αχνοφαίνεται στην πάχνη της ζήσης μας, που φαντάζει ανεξερεύνητος και αναμένει το διαβάτη ή τους διαβάτες που θα τον ανοίξουν προχωρώντας. Στην περίπτωσή μας, η ποίηση αυτή της Έρμας Βασιλείου είναι σαν ένα τέτοιο δρόμο που δεν υπήρχε πριν μας τη δώσει η ίδια και πριν αρχίσουμε να τη διαβάζουμε, εισερχόμενοι ανεπαίσθητα στα εσώτερά της.

Αυτό συνέβη και με μένα, καθώς διαβάζοντας αυτές τις μικρές ποιητικές της συλλογές που μου εμπιστεύθηκε η ίδια, βρέθηκα κι εγώ στη θέση του διαβάτη του Ματσάδο, αφού διαβάζοντας και ξαναδιαβάζοντας όλο και άνοιγε μπροστά μου ένας πρωτόγνωρος, ανεξερεύνητος μέχρι τα τώρα δρόμος, ένας δρόμος άλλοτε ίσιος και άλλοτε με διασταυρώσεις, δρομάκια, παρόδους, λακκούβες και ανισόπεδες διαβάσεις. Εντρυφώντας, λοιπόν, στις πλοκές των ποιημάτων της Έρμας Βασιλείου, κατάλαβα ότι ο δρόμος αυτός είναι ο ίδιος της ο έρωτας που μας αποκαλύπτεται με τα ποιήματα αυτά, συλλογές που θα μπορούσαν να είναι ένα και μόνο βιβλίο, αποτελώντας, κατά τη γνώμη μου, τους κρίκους μιας μακράς αλυσίδας, μια αδιάσπαστη ενότητα.

Στα ποιήματα αυτά η ποιήτρια ιστορεί και προτείνει, αγωνίζεται και αγωνιά, δονεί και δονείται, αγαπά και πάλι αγαπά, ερωτεύεται αναζητώντας και αναζητά ερωτευόμενη.

Δεν είναι ο έρωτας ο κατ’ ανάγκη σωματικός ή αγοραίος. Είναι πρωτίστως ο έρωτας της καθημερινότητας των διαπροσωπικών σχέσεων στις χίλιες τόσες υποστάσεις τους, όπως ορίζονται από τις ανάγκες της κάθε μέρας, είναι ο έρωτας των μεγάλων ή μικρών προσδοκιών, είναι ο έρωτας του καθημερινού κάματου, διανοητικού ή χειρωνακτικού δεν έχει σημασία.

Continue reading →

Εις σε προστρέχω Τέχνη της Ποιήσεως,
που κάπως ξέρεις από φάρμακα۠
νάρκης του άλγους δοκιμές, εν Φαντασία και Λόγω…
Κωνσταντίνος. Π. Καβάφης «Μαχαίρι» (1908)

«Μελαγχολία του Ιάσωνος Κλεάνδρου
ποιητού εν Κομμαγηνή 595 μ.Χ. » (1911)

Για να απαντήσει κάποιος σε αυτό το ερώτημα, πρέπει πρωτίστως να αναζητήσει την ποίηση, και για να την αναζητήσει, οφείλει να έχει διαμορφώσει στην ψυχή του στους απαραίτητους κανόνες για να την κατανοήσει. Άραγε, τι να είναι η Ποίηση; Ήδη από τη δημιουργία του κόσμου προσπαθεί να δοθεί μια απάντηση, ένας ορισμός που θα περιλαμβάνει απολύτως την ουσία της, το νόημά της. Ένας ορισμός μπορεί να δοθεί μόνο μετά τη συγγραφή ενός ποιήματος, μετά από μια αναγκαία, λυτρωτική, ωστόσο, πρόσκαιρη εξομολόγηση του ποιητή προς την Τέχνη του.

Όμως, ο ορισμός αυτός είναι σαν το κύμα.. Περνά ένα άλλο κύμα που σηματοδοτεί τη συγγραφή ενός άλλου ποιήματος και, συνεπώς, τη γέννηση ενός νέου ορισμού, ανάλογα με την «εξομολόγηση» καθώς, κάθε εξομολόγηση είναι διαφορετική, όπως διαφορετική είναι κάθε ψυχή, κάθε στιγμή της ημέρας, κάθε εποχή, κάθε ανατολή… Παρόλα αυτά, ο ορισμός που αιωρείται, μαρτυρά πως η Ποίηση είναι η πεμπτουσία της ανθρώπινης τέχνης, κάτι το υψηλό, το μαγικό, το θεσπέσιο, το απόλυτο, το υπερβολικό, το εξιδανικευμένο, κάτι το αιθέριο… ένας έρωτας που έχει ως άξονα μόνο τη βίωση του πλατωνικού, πάναγνου συναισθήματος…το «Καταφύγιο του Πόνου», μια αγκαλιά για την αποφυγή όσων αέναα μας πληγώνουν και μας βασανίζουν.

Continue reading →