Το χέρι που καρτερώ είναι η πυρά μου
Είμαι το πιο γρήγορο άλογο
Μαύρο όπως η ανατολή
Πορφυρίζω Παρθενώνες
Συλλέγω γραμματόσημα “πόσο κάνει αυτό;”
ή “ποιος ρωτάει;”
Η απάντηση δεν έρχεται ποτέ από το κούνημα της ουράς.
*Από το “Ένεκεν”, τεύχος Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου 2015.
“Βροντάει και βρέχει, άκου
ίσως να κλαίει ο Θεός
ή να ποτίζουν τ΄ άστρα οι άγγελοί του”
είπε το παιδί’
υψώνοντας στον ουρανό
μάτια γεμάτα αθώο θάμπος
Κι εγώ, που ήξερα που δεν συνέβαινε
τίποτε απ’ όλα αυτά
παρά μονάχα
πως συναντήθηκαν δυο σύννεφα
γεμάτα θετικό κι αρνητικό ηλεκτρισμό
αμέτοχη στο θαύμα, στερημένη
θαυμασμό και την γοητεία του
Αμήχανη
χαμήλωσα σωπαίνοντας τα μάτια
*Από το “Ένεκεν” Ιανουαρίου-Μαρτίου 2015.
Έρχεσαι απροσδόκητα και με ξυπνάς
μ’ ένα τραγούδι κόκκινο.
Βαθιά χαμογελάς.
Φορτώνεσαι πατίνια εκστρατείας
σχέδια σημαίες χαρταετούς
όπλα πυρομαχικά ποιήματα.
Μισοκλείνεις τα μάτια
κάτι ψιθυρίζεις
σφίγγεις τα δόντια
τις γροθιές
και φεύγεις.
Έξω σαρώνει ο τρελός βοριάς
θρίαμβος του δήθεν και του μήπως.
‘Πού πας πάλι Κατερίνα Γώγου;
*Από το “Ένεκεν” Ιανουαρίου-Μαρτίου 2015.
Από σάρκες και πλατωνικά
φυλάκια ψυχών,
γίναμε φαινότυποι.
Από ανώτατα θηλαστικά,
άνθρωποι.
Από “πράσσειν άλογα”,
έλλογα όντα γίναμε.
— Τι άλλαξε; —
Εγώ ακόμη θέλω τη σάρκα σου
να θηλάζω
χωρίς λόγο.
*Από το “Ένεκεν” Απριλίου-Ιουνίου 2015.
Εκείνη τη χρονιά
Είχαμε μια έντονη επίσκεψη
ενέργειας
ΣΗΜΑΤΑ
Όσο το σκοτάδι της νύχτας του ασυρμάτου κρατούσε
και είχε τον έλεγχο, και κλυδωνιζόμασταν στον ιστό του
παραλυμένοι από ρεύμα στατικό, και θωπευμένοι από φόβο
σερνόμασταν για πολύ καιρό απ΄ τον πάτο
από έναν ύπνο βαθύ, και αφυπνιστήκαμε
στο λυκόφως από ανήσυχους φύλακες-κηπουρούς
και οδηγηθήκαμε με τη βία μέσα απ’ τη μουσκεμένη
ζούγκλα στη σαύρα κορυφή, που βλέπει από ψηλά
Τη θάλασσα…
*
Μια απέραντη λαμπερή ακτή και ένα δροσερό
κόσμημα φεγγάρι. Ζευγάρια γυμνά
κατεβαίνουν την ήσυχη πλευρά του με τρεχαλητά και
εμείς γελάμε σαν τρυφερά τρελά παιδιά,
μακάριοι μέσα στη ζεστασιά του βαμβακερού μυαλού
ενός βρέφους.
Μουσική και φωνές γύρω μας παντού.
Επίλεξε, Ψιθυρίζουν
Οι αρχαίοι εκείνοι,
Η ώρα έφτασε και πάλι
Επίλεξε τώρα, Ψιθυρίζουν
Κάτω απ΄ τη σελήνη
Πλάι σε μια αρχαία λίμνη
Είσελθε πάλι μέσα στο γλυκό δάσος
Είσελθε μέσα στο καυτό όνειρο, έλα μαζί μας.
Τα πάντα είναι σπασμένα
και χορεύουν
(Επί του Όρους Μουσική
Βιολιά)
*Aπόδοση στα ελληνικά, επιλογή, σημειώσεις: Μαργαρίτα Παπαγεωργίου.
Φώτο: Morteza Jafari
Στην Emmilie Gros
φωτογράφο της ψυχής μέσα στη ζούγκλα του Καλαί
Προσπαθείστε, φροντίστε πάντα να κρατάτε
ένα κομμάτι ουρανού κάτω απ’ τη ζωή σας
Marcel Proust
Η Αιμιλία πλησίασε το όνειρο που στεκόταν εκεί, εκεί πέρα, κάπου κοντό στη
«ζούγκλα» του Καλαί. Τους ρώτησε: «Θα μπορούσα να φωτογραφίσω τα γέλια σας
και τις καρδιές σας;» Οι άνθρωποι της άνοιξαν τον δρόμο του πραγματικού.
Χώθηκε, διείσδυσε στη «ζούγκλα τους» και για μια εβδομάδα, ο χρόνος σταμάτησε.
Η Αιμιλία αποδόμησε τον κόσμο τριγύρω.
Η ύλη του δικού μας κόσμου σιώπησε για μια εβδομάδα. Έτσι, με τα τσαχπίνικα
χαμόγελά τους, με τους χορούς τους, με τα γέλια τους και με τις καρδιές τους, είχε
επιτέλους απωθήσει τα τείχη του χρόνου.
Εσύ είπες αντίσταση. Εγώ έγραψα ακύρωση.
Αυτή η θαυμάσια ικανότητα του μετάλλου να συσσωρεύει τα χτυπήματα του
σφυριού της ζωής να ξαναβρεί τη φόρμα της: Αυτό είναι η ακύρωση,
μια φυσική κατάσταση της ψυχής που κάνει όλους εμάς μικρά κακά παπιά του
πραγματικού, αυτό που ο Boris Cyrulnik, ανυψώνει στη δύναμη ενός μύθου της
ψυχής, φωτίζοντας τη ζωή με ένα πνεύμα εντελώς ανθρώπινο.
Εσύ είπες αντιστέκομαι. Εγώ έγραψα ακυρώνω.
Και μετά εκεί υπήρξε η Φρανσίν
Η Φρανσίν
που αντιστέκεται
η Φρανσίν
που λέει όχι
Η Φρανσίν
που είναι η Γαλλία
Αυτή των δικαίων που αδιάκοπα αντιστέκονται με τη σκιά τους.
Εσύ που τους άνοιξες το σπίτι σου
Εσύ που κρατάς το φώς των λέξεών τους Πέρα από τη Μάγχη, καρφιτσωμένες πάνω στο λούστρο του σαλονιού σου.
Κι ύστερα εκεί υπήρξε αυτή η φωνή.
Που αντηχεί όσο σκέφτεται
Σπηλιά που αντανακλά την ψυχή όλων αυτών των ματιών που πορεύονται προς
το μέλλον.
Τι θα κάνουμε
με αυτό που Αυτοί κάνανε σε μας;
με αυτό που Αυτοί κάνανε σε σας;
με όλες αυτές τις αιτιοκρατίες που βαραίνουν όλα τους τα παμπάλαια και λανθασμένα ΠΟΥ, τα οποία σας προσδιορίζουν;
Τι έχω κάνει εγώ γι’ αυτό που Αυτοί έχουνε κάνει γι’ αυτούς
Αυτοί στα μέσα μαζικής ενημέρωσης
Αυτοί φθαρμένοι μέσα στον αθλιοτισμό τους
Φίδι ουροβόρο αυτής της υποτιθέμενης ράτσας
Ένα χαμόγελο
Αυτό σας ακυρώνει το κυρτό μέταλλο για να κάνετε απ’ αυτό έναν ήλιο,
ΗΛΙΟ ΤΗΣ ΜΟΙΡΑΣΙΑΣ
Μ’ άρεσε να χαμογελώ μαζί τους.
Γέλιο της επιβαλλόμενης μοίρας από την «υψηλή» ανθρώπινη μπασκλασαρίια που
κάνει τον πλανήτη σας το Καλαί έναν υπόκοσμο.
Γέλιο, για όλα όσα αυτή η σκύλα ζωή μάς επιβάλλει,
επιβάλλει κακουχίες στο μέταλλό σας.
Μετά από έντεκα πήγαιν’ έλα
Χαμογέλασες
Το χέρι μπανιαρισμένο, φρεσκοτσακισμένο από ένα CRS
Αυτός χαμογέλασε
Χαμογελάσαμε
Γελάσαμε στην Camarde που εκατό φορές σάς στηλίτευσε ως μίασμα
Πολύ κοντά
Τόσο κοντά στον δικό μας κόσμο
Ξαφνικά
Έβγαλαν τις σημαίες τους
Ξαφνικά άρχισαν να χορεύουν
Οι Σουδανέζοι, οι Ιρακινοί, οι Ιρανοί, οι Αφγανοί
Κάνοντας τον άνδρα
Κάνοντας τη γυναίκα
Με τους χορούς τους
Φορώντας το γαρύφαλλο
Στο αυτί της ελπίδας
Θα γράφω επίσης
Πάνω σ’ αυτό το ζεύγος των φθαρμένων παπουτσιών
Το όνομα όλων αυτών των προσφύγων
Αυτούς που τους εγκλώβισαν
Ανάμεσα στο σαλόνι και τον κήπο της Φρανσίν
Για να πάνε να καπνίσουν το τσιγάρο του ονείρου και της ελπίδας
Πρόσωπα των δυνατοτήτων της στιγμής
Στρώση αιωνιότητας
Μέσα στους ήλιους της ακύρωσης
Το V Τσώρτσιλ
Μέλλον που μας εξημερώνει
Πρόσφυγες της δικής μου ζούγκλας του Καλαί!
Αυτοί μου έδωσαν τα χείλη τους και τις κουβέντες τους
Μου έδωσαν τα χαμόγελά τους και τα γέλια τους
Ανύψωσαν τη φλόγα της αλήθειας που καίει μέσα μου
ΠΟΤΕ δεν σβήνει
ΠΟΤΕ δεν υποχωρεί
Λοιπόν εγώ έχω κολυμπήσει
Έχω κολυμπήσει μέσα στα χαμόγελά σας, μέσα στην αρετή αυτής της ανθρώπινης μοιρασιάς
ΠΟΥ λέει πως ένας άλλος κόσμος είναι δυνατός
ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΛΙΟΣ
Μέσα στα μάτια του
Μέσα στα μάτια του διάβαζε κανείς τη θέλησή του
Καθορισμένο, διακριτικό, ένα χαμόγελο σβησμένο αλλά ζωντανό.
Τα μάτια του έλεγαν: «εσύ δεν ξέρεις, αλλά εγώ ξέρω. Ξέρω πού εγώ πηγαίνω, ξέρω γιατί πηγαίνω εκεί. Αλλού, θα υπάρξω»
Σήμερα εγώ ξέρω.
Ξέρω πως η φωνή που δεν μπορούσε ν’ ακουστεί εκεί πέρα, μπορεί ν’ αντηχήσει
εδώ.
Ξέρω πως η οδύσσειά του θα ήταν η μητέρα τού σημερινού του αγώνα, κόρη της αντίστασής του.
Αντίσταση, ύπαρξη με τις λέξεις, τις φωνές… για την ειρήνη, την ΕΛΠΙΔΑ.
Ένας κόσμος που δεν θα έχει στραμμένα τα μάτια του αθλιοτισμού πάνω σας,
που δεν θα σας βλέπει σαν ένα στίγμα επιπλέον.
Ένας κόσμος όπου
Η ΛΕΞΗ ΟΔΟΦΡΑΓΜΑ
Η ΛΕΞΗ ΛΟΥΚΕΤΟ
Η ΛΕΞΗ ΧΕΙΡΟΠΕΔΕΣ
Δεν γράφεται πλέον οδόφραγμα, λουκέτο, ή χειροπέδες
Αλλά λέγεται με μία λέξη, τη λέξη ΧΑΜΟΓΕΛΟ
Ένας καλύτερος κόσμος, όπου πάντα θα χορεύει το κόκκινο γαρύφαλλο της αντίστασης
Στο αυτί των δικών σας χορών που έρχονται από αλλού
Γαρύφαλλο chakra
Το τρίτο μάτι του ανθρώπινου που ήρθε να εξωκείλει εδώ
Το τρίτο μάτι των Ιμαλαΐων.
*Ο Cristophe Corp είναι ποιητής, εκδότης του περιοδικού Souffles. Μετάφραση: Μελίτα Τόκα-Καραχάλιου.
**Από το “Ένεκεν”, Νο 37, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2015.
Christophe Corp
Υπόσχομαι να μη σ΄αγαπώ αιώνια,
ούτε πιστός να σου ‘μαι μέχρι το θάνατο,
ούτε χέρι-χέρι να περπατούμε,
ούτε να σε γεμίζω τριαντάφυλλα,
ούτε να σε φιλώ πάντα παθιασμένα.
Ορκίζομαι ότι θα υπάρχουν λύπες,
θα υπάρχουν προβλήματα και διαφωνίες
και θα κοιτάξω άλλες γυναίκες,
συ θα κοιτάξεις άλλους άντρες,
ορκίζομαι πως δεν είσαι το παν για μένα
ούτε ο ουρανός μου, ούτε ο μόνος λόγος μου να ζω,
αν και μου λείπεις μερικές φορές.
Υπόσχομαι να μη σε ποθώ παντοτινά
κάποτε θα κουραστώ απ’ τον έρωτά σου
κι εσύ απ’ τον δικό μου
και τα μαλλιά σου πού και πού
θα ενοχλούν το πρόσωπό μου.
Ορκίζομαι ότι θα υπάρχουν στιγμές
που θα νιώθουμε αμοιβαία ένα μίσος
θα θέλουμε να δώσουμε ένα τέλος σε όλα
κι ίσως τελειώσουμε,
σου λέω όμως ότι θα αγαπηθούμε
θα δημιουργήσουμε, θα μοιραστούμε.
Μπορείς να με πιστέψεις τώρα, πως σ’ αγαπώ.
* Ο Raul Gomez Jattin (1945-1997) ήταν Κολομβιανός. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Μπογκοτά, αλλά εγκατέλειψε τις σπουδές, περιπλανήθηκε, πέρασε από ψυχιατρικά ιδρύματα, έκανε απόπειρες αυτοκτονίας. Ασχολήθηκε με το θέατρο και την ποίηση. Πέθανε από τροχαίο στην Καρθαγένη, αλλά δεν διευκρινίστηκε ποτέ εάν ήταν ατύχημα ή αυτοκτονία. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Τσιφόπουλος.
**Από το “Ένεκεν”, Νο 40, Απρίλιος-Ιούνιος 2016.
Συγνώμη
σας ζητώ,
σύντροφε Καστρόφ,
από τα βάθη
της ψυχής,
που μέρος
των στροφών μου
στο Παρίσι
σε συλλογή ποιητική
θα σπαταλήσω.
Για φανταστείτε:
μπαίνει
στη σάλα η καλλονή,
με γούνα και με χάντρες
στολισμένη.
Εγώ
αποφάσισα
να πω στην καλλονή:
– να έκανα καλά
ή όχι;
Σύντροφος είμαι,
από τη Ρωσία,
διάσημος στη χώρα μου εγώ,
είδα
κορίτσια πιο ωραία,
είδα
πιο λυγερά κορίτσια.
Τα κορίτσια
αγαπούν τους ποιητές.
Κι ακόμα είμαι έξυπνος
και φωνακλάς,
και αποσπώ την προσοχή
– και μόνο
να μ’ ακούσεις συμφωνείς.
Δεν
με πιάνεις
σε ανάξια πράγματα
με εφήμερα
αισθήματα.
Είμαι
αιώνια
πληγωμένος από έρωτα
– μόλις που σέρνομαι.
Ο έρωτάς μου
γάμους δεν χρειάζεται:
παύει να μ’ αγαπάει,
εξαφανίζομαι.
Εγώ, σύντροφε,
σκοτίστηκα εντελώς
για το στεφάνι.
Να μπω στις λεπτομέρειες,
παρατήστε τα αστεία,
λοιπόν, η καλλονή μου,
δεν είναι είκοσι
ούτε τριάντα…
και κάτι.
Ο έρωτας
δεν φουντώνει
εντυπωσιακά,
ούτε
σε καίει στα κάρβουνα,
αλλά
σηκώνει και βουνά στα στήθια
και
πάνω απ’ τα μαλλιά τη ζούγκλα.
Αυτό σημαίνει
έρωτας:
στο βάθος της αυλής
να κυνηγάει
μέχρι το βράδυ τις κουρούνες,
και με λαμπρό τσεκούρι,
κούτσουρα θα σκίζει,
καμαρώνοντας
για τη δική του
δύναμη.
Έρωτας
είναι τα ξεσχισμένα από την αϋπνία
σεντόνια,
και ορμώντας έξω από αυτά
ζηλεύω τον Κοπέρνικο,*
αυτόν
κι όχι τον άντρα της Μαρίας Ιβάνοφ**
αυτόν
θεωρώ
αντίπαλό μου.
Ο έρωτας
για μας
δεν είν’ παραδεισένιος,
ο έρωτας
ο δικός μας
θορυβεί,
που έβαλε πάλι
σε λειτουργία
η καρδιά
τον παγωμένο κινητήρα.
Εσείς
εκεί στη Μόσχα
μου κόψατε το νήμα.
Τα χρόνια
δημιουργούν απόσταση.
Πώς θα μπορούσα
εγώ
εξήγηση
να δώσω;
Στη γη
φώτα μέχρι τον ουρανό…
Στον καταγάλανο ουρανό
αστέρια
μέχρι να φαν κι οι κότες.
Και αν δεν ήμουν
ποιητής,
ίσως
γινόμουν
αστρονόμος.
Αχός στην πλατεία ανεβαίνει
κινούνται αμάξια,
περπατάω
γράφοντας στιχάκια
στο καρνέ.
Τρέχουν γρήγορα
τα αυτοκίνητα
στον δρόμο,
μα δε με ρίχνουν καταγής.
Αντιλαμβάνονται
τα ξύπνια:
Ο άνθρωπος
είναι σε έκσταση.
Σωρός οράματα
και ιδέες
γεμάτος
μέχρι την κορφή.
Εδώ κι οι αρκούδες
θα μπορούσανε
να βγάλουνε φτερά.
Κι εδώ
σε κάποια
φτηνιάρικη τραπεζαρία,
όταν
μαγειρευτεί αυτό εντελώς,
από το λαρύγγι
στ’ αστέρια
αναδύεται ο λόγος
σαν χρυσογέννητος κομήτης.
Απλώνοντας
την ουρά του
στο τρίτο του ουρανού,
λάμπει
και φλέγει το φάσμα του,
για να βλέπουν τ’ αστέρια
οι δύο εραστές
απ’ το δικό τους
κιόσκι
με τις πασχαλιές.
Για να σηκώσει,
να οδηγήσει,
να προσελκύσει,
την όραση όσων χαλάρωσε.
Και για να κόψει τα κεφάλια
των εχθρών
από τους ώμους
με της ουράς
το λαμπερό σπαθί.
Εγώ
μέχρι τον τελευταίο χτύπο της καρδιάς,
σαν σε ραντεβού,
περιμένοντας,
αφουγκράζομαι:
ο έρωτας ο απλός,
ο ανθρώπινος
θα κραυγάσει.
Θύελλα,
πυρκαγιά
νερό
με περικυκλώνουν με γογγυτά.
Ποιος
μπορεί να τ’ αντιμετωπίσει.
Αν μπορείτε;
Δοκιμάστε…
(1928)
* Νικόλαος Κοπέρνικος (1473-1543), γεννήθηκε στην Πρωσία, επικράτεια της σημερινής Πολωνίας, αστρονόμος που έθεσε τη θεωρία για το ηλιοκεντρικό σύστημα.
**Έκφραση για έναν καθημερινό άνθρωπο.
***Το 1928 ο Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι πήγε στη Γαλλία ως διαπιστευμένος δημοσιογράφος. Είχε οριστεί συντάκτης στην εφημερίδα “Κομσομόλσκαγια Πράβντα” από τον Ταράς Καστρόφ στον οποίο έστελνε ειδήσεις για τη ζωή και την πολιτική στο εξωτερικό. Μετά από δύο μήνες έστειλε στον φίλο του Ταράς το ποίημα που ακολουθεί. Αιτία γι’ αυτό στάθηκε η γνωριμία του με τη Ρωσίδα πρόσφυγα Τατιάνα Γιάκοβλεφ την οποία ερωτεύτηκε.
Έργο Κώστα Πλιάτσικα
Η νύφη φόρεσε σκυλίσια μάσκα
Νεροσυρμής κλαγγή στις παρειές της
Κι οι ανεπαίσθητες κινήσεις της
Υπέκρυπταν διαρκώς το θαμπό φέγγος
Όπου διεκρίνοντο μόνον παμπάλαια δρώμενα
(Της εποχής των Αδελφών Λυμιέρ)
Ανασηκώνοντας το φόρεμά της
Ένα παραθαλάσσιο καφενείο
Σχηματίσθηκε αργά ενώπιον μας
Ήταν νύχτα κι εδώ όπως κι εκεί
Σκοτισμένες από το ημίφως
Οι ζαριές κι ο άνεμος ξεμαλλιάρης
(Τι μεταίχμιον κι αυτό!) αντηχούσαν
Μανιασμένα ως την άγουρη αυγή
Στις σελίδες που κλείναν με πάταγο
Δίχως να ’χεις ορίσει τη λέξη
Μέναν μόνο διαγώνια σφυρίγματα
Των παλιάτσων π’ ολοένα ξεγράφονταν
Ως τους έγλειφε η γλώσσα της μνήμης
Και το εξώφυλλο σκέτη ταφόπλακα
Που να λέει δίχως πια να σημαίνει
Kι η νύφη φόρεσε σκυλίσια μάσκα
Μην κι αλαφιάσει τα ωτομοτρίς
Περιγελώντας τους πυρομανείς νιπτήρες
Διατρέχοντας ερειπωμένες κάμερες
Με την αιφνίδια αφή του poltergeist
Μα στους παλμούς των ακροδάχτυλών της
Προλέγει την εκκόλαψη των γκυ.
*Από το βιβλίο “Το Άλας των Ηφαιστείων”, εκδόσεις Φαρφουλάς, 2010.
Δαπανήθηκα στις λόχμες
μες στην επιθυμία να μυρίσω δυνατά
έτσι που να ξεκαθαριστεί το αμάρτημα.
Έσπειρα πράσινα γυαλιά στους τάφους του χόρτου
και θέρισα ολοχρονίς θέρισα ματιές από μάτια
μισούς ήχους στον αγέρα
λαχανικά της λησμονιάς στο αναψυκτήριο
ένα παλιό εικόνισμα τους Ναπολεοντείους πολέμους
και την αγάπη μου αγάπη μου του πυρετού
στην καρδιά μου στο ξενοδοχείο
στο φως στο χιόνι στον πλυμένο μου σταυρό.
Τριάλαριαλό τουλίτ λο.
Πότε θα μαζέψω τον εαυτό μου κομματάκι-κομματάκι;
Ποτέ δεν θα μαζέψω τον εαυτό μου κομματάκι-κομματάκι.
To Koskino 