Anarchist presses published an enormous quantity of verse—indeed, before 1960 they published more poetry than all other forms of creative writing put together. Among the finest poets of anarchism was Voltairine de Cleyre, whom Emma Goldman considered the “most gifted and brilliant anarchist woman America ever produced.” Although the anarchist themes of de Cleyre’s work were typical of her generation—tributes to revolutionary martyrs, hymns to anarchist anniversaries, and songs of workers rising against tyranny—her powerful imagery and passionate lyricism distinguished her from all her contemporaries. Other notable American poets of anarchy in the 1910s and ‘20s were Irish-born Lola Ridge; Japanese-born Sadakichi Hartmann, reputed to be the first writer of haiku in English; IWW organizer Covington Hall; and IWW songwriter and humorist T-Bone Slim (Matt Valentine Huhta), who was renowned for his anarchist aphorisms (“Wherever you find injustice, the proper form of politeness is attack”).

Sicilian-American Surrealist poet Philip Lamantia belonged to an Italian-language anarchist group in San Francisco in the 1940s and later became a leading member of the Beat movement. Kenneth Rexroth, mentor to many Beats, identified himself as an anarchist from his involvement in the 1920s in Chicago’s Dil Pickle Club, a popular forum for lectures and debates on revolutionary topics. Other anarchist-oriented Beat poets included Diane di Prima and Gary Snyder, whose manifesto “Buddhist Anarchism” (1961) proved to be one of that decade’s most influential anarchist writings. The humorous Abomunist Manifesto (1959), by African American Beat poet Bob Kaufman, also had a markedly anarchist flavour. (According to Kaufman, “Abomunists vote against everyone by not voting for anyone.”) Both the Journal and Kaufman’s Manifesto were published by City Lights press, founded with the City Lights bookshop in San Francisco in the early 1950s by the poet and anarchist sympathizer Lawrence Ferlinghetti.

Continue reading →

Ο Μαρσέλ Προύστ γεννήθηκε στο Οτέιγ, γιός Εβραίας μητέρας (ο πυρήνας της ύπαρξης του — αν και πέθανε το 1905 — από τον ερχομό του στη ζωή μέχρι το τέλος της) κι ενός διακεκριμένου γιατρού, ο οποίος επινόησε την φράση cordon sanitaire (σερβιέτα). Μερικοί τον θεωρούν ως τον μεγαλύτερο συγγραφέα του εικοστού αιώνα, και άλλοι ως μια σπουδαία περίπτωση.

Από ηλικίας εννέα ετών ο Προύστ υπέφερε από χρόνιο άσθμα, αλλά υπηρέτησε στον Στρατό για ένα χρόνο (1889-90). Επρόκειτο για μια πασίγνωστη και διασκεδαστική φυσιογνωμία στους κοσμικούς κύκλους των Παρισίων μέχρι τις αρχές του αιώνα, όταν αποσύρθηκε στο φημισμένο με φελλό επιστρωμένο δωματιό του στην Boulevard Haussmann για ν’αφοσιωθεί στο μυθιστόρημα Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (A la recherche du temps perdu) που προετοίμαζε από νεαρή ηλικία, και που δημοσιεύτηκε σε επτά τόμους, οι τελευταίοι τρεις μετά θάνατον.

Continue reading →

* From “The Art of Poetry” No. 42

Though small in stature and well into his seventies, Octavio Paz, with his piercing eyes, gives the impression of being a much younger man. In his poetry and his prose works, which are both erudite and intensely political, he recurrently takes up such themes as the experience of Mexican history, especially as seen through its Indian past, and the overcoming of profound human loneliness through erotic love. Paz has long been considered, along with César Vallejo and Pablo Neruda, to be one of the great South American poets of the twentieth century; three days after this interview, which was conducted on Columbus Day 1990, he joined Neruda among the ranks of Nobel laureates in literature.

Paz was born in 1914 in Mexico City, the son of a lawyer and the grandson of a novelist. Both figures were important to the development of the young poet: he learned the value of social causes from his father, who served as counsel for the Mexican revolutionary Emiliano Zapata, and was introduced to the world of letters by his grandfather. As a boy, Paz was allowed to roam freely through his grandfather’s expansive library, an experience that afforded him invaluable exposure to Spanish and Latin American literature. He studied literature at the University of Mexico, but moved on before earning a degree.

At the outbreak of the Spanish Civil War, Paz sided immediately with the Republican cause and, in 1937, left for Spain. After his return to Mexicao, he helped found the literary reviews Taller (“Workshop”) and El Hijo Pródigo (“The Child Prodigy”) out of which a new generation of Mexican writers emerged. In 1943 Paz traveled extensively in the United States on a Guggenheim Fellowship before entering into the Mexican diplomatic service in 1945. From 1946 until 1951, Paz lived in Paris. The writings of Sartre, Breton, Camus, and other French thinkers whom he met at that same time were to be an important influence on his own work. In the early 1950s Paz’s diplomatic duties took him to Japan and India, where he first came into contact with the Buddhist and Taoist classics. He has said, “More than two thousand years away, Western poetry is essential to Buddhist teaching: that the self is an illusion, a sum of sensations, thoughts, and desire. In October 1968 Paz resigned his diplomatic post to protest the bloody repression of student demonstrations in Mexico City by the government.

Continue reading →

Της Κατερίνας Τοράκη

Ατέλειωτη η λαμπρή ζωή του κόσμου

ατέλειωτος ο λατρευτός του βίος κι η ανάσα

οι λατρευτές του έμβιες υπάρξεις

ν ακούν και να βλέπουν

να αισθάνονται και να νοούν

να γελούν και να χορεύουν

να τραγουδούν και να μιλούν

ατέλειωτα απογεύματα και βράδυα

αγάπης κι έκστασης κι απελπισίας
……………………………………………..
Ατέλειωτες οι μάχες του καλού και του κακού

τα χτυπήματα της μοίρας κι οι εκτροπές του μίσους

ατέλειωτα λάθη και αποτυχίες της τελικής έκρηξης

σ ατέλειωτες κλιμακωτές αντιδράσεις
………………………………………………
Και γι’ αυτό τέλος δεν έχουν

οι πύλες της γνώσης

κι οι καταράχτες του φωτός

στα αιθέρια ύψη του ανθρωπίνου πνεύματος

στο διάστημα μέσα μας

στα Άμστερνταμ του Γιν και Γιαν

Ατέλειωτα Ρουμπαγιάτ κι ατέλειωτες μακαριότητες
……………………………………………..
Τις τελευταίες μέρες της Αλεξάνδρειας

Μια μέρα πριν το βατερλώ
ο χορός εξακολουθεί

υπάρχει εδώ ένας ήχος ήχος ονείρου μέσα στη νύχτα.

Continue reading →

By Piotr Matywiecki

Introduction

As has been the case throughout its long and rich history, Polish poetry at the turn of the 20th and 21st centuries speaks through a chorus of many strong and clear individualities. The general historic and literary processes to which this poetry is subject are indeed important. The attempts of literary critics to discover and define in today’s Polish poetry specific stylistic currents and conceptual threads are interesting. Yet the core value of Polish poetry resides in its colorful, poetic individualities.

For this reason my essay – which is a kind of extension of Jarosław Klejnocki’s sketch “Poezja polska w ostatnich 20 latach XX wieku” (Polish Poetry in the Final Twenty Years of the 20th Century) – will prove to be a reasoned review of individualities. This is primarily because I think it is much too early for any generalizations. These tend to kill the flavor of live emotion that this poetry grants us. I think that much more satisfaction can be drawn from listening to how easily – in spite of differences – the works of our greatest poets talk to each other, than from grouping tem in specific enclaves.

I will begin by describing only those poets who have recently and significantly enriched their own image in the eyes of readers, and omit those who were sufficiently and exhaustively described in Jarosław Klejnocki’s sketch. It is nevertheless so that recently the most glittering achievements have come from well-known poets and those whose work has thus far remained out of the limelight.
The Old Masters

Continue reading →

Θα καταλάβουνε γιατί το πνεύμα μου δεν είναι εδώ, θα δουν όλες τις γλώσσες να εξαντλούνται, θα δούνε να ξεραίνονται τα πνεύματα, όλες τις γλώσσες να μαραίνονται, τις ανθρώπινες φιγούρες να συνθλίβονται, να εξαϋλώνονται, θαρρείς, από βεντούζες αιμοβόρες, θα μείνει μόνο μια λιπαντική μεμβράνη να επιπλέει στον αέρα, μία μεμβράνη λιπαντική και καυστική, μία μεμβράνη με διπλή πυκνότητα, με πολλαπλά επίπεδα, σε ένα διηνεκές ρωγμών, μια μελαγχολική και γυάλινη μεμβράνη, αισθαντική, επίμονη, ικανή να πολλαπλασιάζεται, να διχοτομείται, ν’ αναδιπλώνεται μες των ρωγμών της την ανάκλαση, το νόημα, το θαυμαστό, τις διεισδυτικές και τις δηλητηριώδεις αρδεύσεις, όλα αυτά τότε επιτέλους θα τα βρούνε κι εγώ δεν θα χω πια ανάγκη να μιλάω.

*Μετάφραση: Ζ.Δ. Αϊναλής, Πλανόδιον, τ. 49, Αθήνα, Δεκέμβρης 2010.

Το περιοδικό «σημειώσεις» συμμετέχει υποθέτω με τόν τρόπο του αντίστροφα, με όλη του δηλαδή τήν απαραίτητη και δέουσα ειρωνεία και απέχθεια προς εορτασμούς και εορταστικές – πλην κενές νοήματος – δήθεν σεβαστικές προς τήν τέχνη – απολύτως αδιάφορες για τά βάσανα τού καλλιτέχνη εν ζωή – επετείους, στην φετινή διπλή επέτειο για τήν γέννηση και τόν θάνατο τού καβάφη προδημοσιεύοντας στο τεύχος του που μόλις κυκλοφόρησε ένα εκτενές απόσπασμα από τήν «εισαγωγή» μιας εξαιρετικής πλην ανέκδοτης μελέτης τού στέφανου τασσόπουλου : τά παρακάτω αποτελούν αναδημοσίευση από τό ίδιο τεύχος τής δικιάς μου προκαταρκτικής εισαγωγής :
 
Στην μεγάλη έρευνα και μελέτη του για τόν Καβάφη, «Τό Όλον Σώμα», ο Στέφανος Τασσόπουλος δεν ασχολείται με ζητήματα αισθητικής παρά μόνο όσο αυτά άπτονται τού ζητήματος τής καβαφικής εκδοτικής πράξης : όμως εντέλει στον Καβάφη όλα συγκλίνουν σε ένα ενιαίο και αδιάσπαστο όλον : σε αυτό ακριβώς καταλήγει η ανέκδοτη αυτή εργασία τού Στέφανου Τασσόπουλου – και τά παρακάτω συνοπτικά δικά μου ας εκληφθούν απλώς ως μικρή (και ανειδίκευτη) εισαγωγή σ’ ένα ιδιαίτερα (και ευεργετικά) εξειδικευμένο έργο (τό οποίο είχα τήν τύχη ως στενή φίλη να μπορέσω να παρακολουθήσω επίσης στενά, καθώς σχηματιζόταν διαμορφώθηκε και ολοκληρώθηκε (εν μέρει, κατά τόν ίδιο τόν συγγραφέα του, ολοκληρώθηκε) στο διάστημα τών είκοσι περίπου χρόνων που απασχόλησε τόν Τασσόπουλο μέχρι τόν (αιφνίδιο και πρόωρο) θάνατό του, τόν Φλεβάρη αυτής τής χρονιάς).

Continue reading →

Πριν από έξι μήνες, είχα παρουσιάσει εδώ τη δίτομη έκδοση “Ρώμος Φιλύρας: Άπαντα τα ευρεθέντα” που κυκλοφόρησε στις αρχές του χρόνου σε επιμέλεια του Χ. Καράογλου και της Αμαλίας Ξυνογαλά. Στον Ρώμο Φιλύρα (1888-1942) είχα αφιερώσει ένα άρθρο πέρυσι το καλοκαίρι, και είναι από τους ποιητές που θεωρώ πολύ σημαντικούς, και γι’ αυτό χαρακτήρισα “εκδοτικό γεγονός” την έκδοση, μια και ως τώρα τα ποιήματα του Φιλύρα ήταν διεσπαρμένα σε πολλά και δυσεύρετα βιβλία.

Στη συνέχεια, έγραψα ένα εκτενέστερο άρθρο για το περιοδικό Οροπέδιο, στο οποίο παρέθετα όλα τα αθησαύριστα ποιήματα του Φιλύρα που είχα βρει στο αρχείο μου, δηλαδή ποιήματα που τα βρήκα δημοσιευμένα σε εφημερίδες και περιοδικά και που δεν περιλαμβάνονται στα “Άπαντα τα ευρεθέντα”. Βλέπετε, με τον Φιλύρα συμβαίνει το εξής: επειδή από το 1928 ως τον θάνατό του ήταν κλεισμένος στο Δρομοκαΐτειο, όσον καιρό βρισκόταν στο Άσυλο δεν σταμάτησε να γράφει, και καθώς δεχόταν συχνά επισκέψεις χάριζε ποιήματά του, με τις φούχτες μάτσα τσαλακωμένα χαρτιά, σε όποιον τον επισκεπτόταν. Ποιήματα άλλοτε μεγαλοφυή και άλλοτε παραληρηματικά, συχνά και τα δυο μαζί, άλλα μισοτελειωμένα κι άλλα καθαρογραμμένα. Πολλά από αυτά δημοσιεύτηκαν σε έντυπα της εποχής, άλλα λανθάνουν και κανείς δεν ξέρει πόσα τέτοια χαρτιά βρίσκονται σε χέρια ιδιωτών και πόσα έχουν χαθεί και πεταχτεί. Οπότε, κανείς δεν μπορεί να βεβαιώσει ότι δεν θα βρεθούν αύριο κι άλλα ποιήματα του Φιλύρα, ή μάλλον είναι εντελώς βέβαιο ότι θα βρεθούν κι άλλα. Απτό παράδειγμα: μετά που έγραψα το άρθρο για το Οροπέδιο, που πρέπει να δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού, σκαλίζοντας κάτι περιοδικά για άλλο πράγμα βρήκα κι άλλο ένα αθησαύριστο ποίημα του Φιλύρα, που δεν το είχα συμπεριλάβει στο άρθρο του Οροπεδίου! Οπότε τώρα στο σημερινό άρθρο ενσωματώνω όσα καινούργια ευρήματα έχουν προκύψει στο μεταξύ, ανάμεσα στα οποία και η φωτογραφία του Φιλύρα που βλέπετε εδώ αριστερά.

Continue reading →

Οι μεταφράσεις, «γενικά κρινόμενες», είναι και καλές και κακές και άθλιες, όπως ακριβώς και οι ποιητικές συλλογές που διαβάζει το «απροστάτευτο» κοινό. Υπάρχουν κι ανεύθυνες μεταφράσεις, όπως ακριβώς και τούτη εδώ η απάντηση είναι ανεύθυνη, μια και μου είναι αδύνατο να επεκταθώ και να αποδείξω τα λεγόμενό μου. Επιτρέψτε μου μόνο να προσθέσω ότι ανεύθυνες και άθλιες μεταφράσεις κυκλοφορούν και σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Γαλλίας και της ίδιας της Σοβετικής Ενώσεως, όπου δεν υπάρχουν επιχειρηματίες του βιβλίου, υπάρχουν όμως κακοί μεταφραστές, που θεωρούν καθήκον τους λόγου χάρη να προσθέτουν στίχους σε ποιήματα, για να γίνει το κείμενο «κατανοητό» στους αναγνώστες και σ’ αυτούς τους ίδιους.

Το επάγγελμά μας, όπως θέλετε να το ονομάζετε, πιθανόν να περνάει κρίση λόγω αθρόας εμφάνισης νέων ανεύθυνων ανταγωνιστών, ξεχνάτε όμως ότι κ’ εμείς (οι μη ανεύθυνοι υποτίθεται) είμασταν κάποτε νέοι και σπάσαμε τις τιμές των τότε (καθιερωμένων θέλετε να τους πούμε;) μεταφραστών. Δεν μπορώ φυσικά να ξέρω τι ακριβώς υπαινίσσεσθε, αλλά αν η ερώτησή σας αποσκοπεί να αποδείξει πως το μεταφραστικό επάγγελμα πρέπει να γίνει κλειστό, όπως των φαρμακοποιών, των δημοσιογράφων και των αρτοποιών (αν δεν κάνω λάθος και οι εδωδιμοπώλαι επιδιώκουν κάτι παρόμοιο), απαντώ ότι ένα τέτοιο μέτρο θα είταν ανελεύθερο και αντιπνευματικό και το κυριώτερο βλακώδες. Μπήκατε ποτέ στον κόπο να παραβάλετε τις «υπεύθυνες» μεταφράσεις με το ξένο κείμενο; Αν μπαίνατε ποτέ σ’ αυτόν τον άχαρο κόπο, θα διαπιστώνατε ότι ακόμα κ’ εμείς οι «καθιερωμένοι» καταφέρνουμε συχνά-πυκνά να δικαιώσουμε εκείνον που είπε το σοφό traduttore, tradittore. Ο μόνος τρόπος να προστατεύσουμε το αναγνωστικό κοινό απ’ τις κακές μεταφράσεις, είναι να του προσφέρουμε καλές μεταφράσεις, επαφιέμενοι στην αμφίβολη ικανότητά του να κάνει τη σύγκριση. Αλλά καλές μεταφράσεις μπορούν να γίνουν μόνο από μη επαγγελματίες μεταφραστές (αυτό τουλάχιστον μου δίδαξε η εικοσάχρονη επαγγελματική μεταφραστική μου πείρα) μόνο από ανθρώπους που διαλέγουν και δουλεύουν ένα κείμενο για προσωπική τους ευχαρίστηση, όπως θα πρέπει να δούλεψε ο Σεφέρης την Έρημη Χώρα του Έλιοτ.

Continue reading →