ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΗ

Φίλε ή αντίπαλε μην τ’ αναγγείλεις πουθενά.
Δεσμώτης τήδε ίσταμαι τοις ένδον ρήμασι πειθόμενος.

*

ΘΑ ΕΠΙΜΕΝΕΙΣ

Όσο ψηλά κι αν ανεβείς εδώ θα παραμείνεις.
Θα σκοντάφτεις και θα πέφτεις εδώ
μες στα χαλάσματα
χαράζοντας γραμμές
εδώ θα επιμένεις δίχως βία
χωρίς ποτέ να καταφύγεις
στην βολική απόγνωση
ποτέ στην περιφρόνηση
κι ας έχουν σήμερα τη δύναμη
εκείνοι που οικοδομούνε ερημώσεις
κι ας βλέπεις φάλαγγες ανθρώπων να τραβάν συντεταγμένοι
για το ξυλουργείο
να δέχονται υπερήφανοι
την εκτόρνευσή τους
και να τοποθετούνται στα αυστηρά τετράγωνα σαν πιόνια.
Εσύ θα επιμένεις σαν να μετράς το χρόνο
με τις σειρές των πετρωμάτων
Σάμπως να ήσουν σίγουρος πως θαρθει μια μέρα
όπου οι χωροφύλακες κ’ οι επαγρυπνητές θα βγάλουν τις στολές τους.
Εδώ μες στα χαλάσματα που τα σπείραν άλας
Θέλεις δε θέλεις θα βαδίζεις
Υπολογίζοντας την κλίση που θα’χουν τα επίπεδα
Θα επιμένεις πριονίζοντας τις πέτρες μοναχός σου
Θέλεις δε θέλεις πρέπει ν’ αποχτήσεις ένα δικό σου χώρο.

*

Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΤΡΑ

…Εδώ που έχω καταφύγει
σωριάζονται μια μια οι εποχές
βαριές σαν πέτρες.
Ορθός στη μέση της ζωής
δε ζυγιάζω τίποτα.
Ξέρξης κι Αθήνα δεν υπάρχουν.
Είμαι προδότης για τη Σπάρτη
για τους είλωτες σπαρτιάτης.
Με το σπαθί χαράζω
στα στεγνωμένα χείλη
το χαμόγελό μου.

*Από τη συλλογή «Ευθύτης Οδών», 1959.

*

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣΤΟΪ

…Εσένα θα σου ανοίξω την καρδιά μου
σαν το κρεμμύδι που το σπας
με μια γροθιά στο γόνατο.
Μες στην ομάδα είμουν
άχρηστος πάντα
σαν ένα σαν.
Για την ομάδα είμουν
ύποπτος πάντα
σαν την αλήθεια.

*Απόσπασμα οκτασέλιδου ποιήματος. Το ποίημα είναι αφιερωμένο στον ποιητή Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι. Στο «Έξω απ’ τα δόντια» γράφει σε 31 σελίδες το διεισδυτικό και αποκαλυπτικό μαζί: «Ποιος αυτοκτόνησε τον Μαγιακόβσκη;»

*

«… Εντασσόμενοι σε μια ομάδα, δεν επιδιώκουμε ίσως και τόσο να σχετιστούμε με ομοϊδεάτες μας, όσο να ενσωματωθούμε σε μια “οικογένεια”, να βρούμε δηλαδή τα αδέλφια μας (εξ αυτού πηγάζει άλλωστε και ο φόβος της απομόνωσης που φαίνεται να είναι αταβιστικός γιατί κάπου θα διατηρούμε τη μνήμη του πρωτόγονου ανθρώπου, ο οποίος από τη στιγμή που τον έδιωχνε η φατρία του, βρισκόταν ολομόναχος μέσα στη ζούγκλα και φυσικά τρελαινότανε πριν τον κατασπαράξουν τα θηρία).
Η ένταξη, η προσκόλληση στην ομάδα είναι ένα είδος έρωτα. Έτσι εξηγείται η τύφλωση των πιστών και το μίσος των απογοητευμένων…
Ουδέποτε αισθάνθηκα τον μεταφυσικό εκείνο φόβο που αισθάνονται οι πιστοί (…) ακόμα κι όταν είχα την αυταπάτη να πιστεύω πως θα μπορούσα να είμαι ενταγμένος σε μια ομάδα.
Φυσικά η απομόνωση, η μοναξιά, δημιουργεί γύρω σου ένα κενό και το κενό έχει πικρή γεύση. Αλλά από τη στιγμή που διαπίστωσα πως μέσα στην ομάδα ήμουν ύποπτος σαν την αλήθεια, διάλεξα την απομόνωση».

*Από το κείμενο «Ένταξη και συζήτηση» στο «Έξω απ’ τα δόντια», εκδ. ύψιλον/βιβλία, 1982.

*

ΙΣΩΣ ΜΕ ΛΙΓΟΝ ΗΛΙΟ

[απόσπασμα]

στον Μάξιμο

…κι απ’ το πολύ πες-πες τα λόγια μας φουσκώσανε
με όλους τους ανέμους
και γίνανε μπαλόνια παιδικά
ώσπου σπάσαν
μόλις τ’ άγγιξε ένα νύχι πιο σκληρό.
Κ’ έτσι
ίσως να’ χουμε φτάσει σε μιαν ώρα
που μας λείπει ξανά
η πρώτη αρχή
και πρέπει να γυρίσουμε σ’ ένα υλικό
δίχως ονόματα
σαν την ανώνυμη ζωή μας.

*

ΠΡΟΧΤΕΣ

[απόσπασμα]

Όταν ο δρόμος θα σέρνεται έρημος
κάτω απ’ τα κλειστά παράθυρα
-αλήθεια τί πολλά ενοικιαστήρια στη γειτονιά μας-
τότε μια τελευταία αχτίδα
μια μοναδική σκουριασμένη πεντάρα
στην άσφαλτο
το ταξίδι στον εαυτό σου.

*Από τη συλλογή «Ακόμα τούτη η Άνοιξη», Απρίλης 1946.

*

ACCEPTATION / ΑΠΟΔΟΧΗ

Εκτός από τον ουρανό
χωρίς πουλιά
τα βρεγμένα ονόματα
των δρόμων
τα νησιά παλιών καιρών
εξαφανισμένα
σ’ ένα ξεχασμένο μάθημα
γεωγραφίας
εκτός από τη γλώσσα μου
χαμένη κι αυτή
τις λέξεις μεταφρασμένες
με λεξικό
χωρίς ιστορία χωρίς γη
χωρίς νερό
εκτός από τον πόνο της
τρίτης μου εξορίας.
Εκτός απ’ όλα αυτά
πάμε καλά

*Από την ενότητυα «Exercices De Redaction», εννιά ποιήματα γραμμένα στη γαλλική γλώσσα. Τα επτά από αυτά τα έχει μεταφράσει ο ποιητής Ξάνθος Μαϊντάς και δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό POETIX ( Άνοιξη-Καλοκαίρι 2022).

**Όλα όσα αναρτώνται εδώ προέρχονται από το βιβλίο «Άρης Αλεξάνδρου – Ποιήματα 1941-1974», τρίτη έκδοση, εκδ. ύψιλον/βιβλία, Αθήνα 1991.