H Xριστίνα Λιναρδάκη και ο Αντρέας Πιτσιλλίδης μας γνωρίζουν το έργο του Άμαρτζιτ Τσάνταν. Επιλέγουν τα καλύτερα κατά την γνώμη τους ποιήματα από το σύνολο της δουλειάς του, τα μεταφράζουν και τα παρουσιάζουν για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό, με το βιβλίο Φόρεσέ με που κυκλοφορεί από της εκδόσεις Μανδραγόρας.
Στο κατατοπιστικό σημείωμα για τη μετάφραση, η Χριστίνα Λιναρδάκη μας αναλύει το σκεπτικό της έκδοσης του βιβλίου, καθώς επίσης αναφέρεται στη συνεργασία της με τον Αντρέα Πιτσιλλίδη αλλά και στην επικοινωνία της με τον Άμαρτζιτ Τσάνταν.
Ο ποιητής μας γεννήθηκε το 1946 και ζει στο Λονδίνο από το 1980. Έχει εκδώσει στα παντζάμπι επτά ποιητικές συλλογές και τρία βιβλία με δοκίμια. Έχει εκδώσει και δύο ποιητικές συλλογές στα αγγλικά. Έργα του είναι δημοσιευμένα σε περιοδικά σε διάφορες χώρες του κόσμου, έχει λάβει διακρίσεις σε Αγγλία, Ινδία και Η.Π.Α. Ποίημά του έχει χαραχθεί στα παντζάμπι και τα αγγλικά, σε πλάκα γρανίτη ύψους 12 μέτρων και αναρτηθεί σε πλατεία της περιοχής Slough έξω από το Λονδίνο. Ποιητής που ζει στο σήμερα και διακατέχεται από μια θυμοσοφία, που όμως δεν μας παραπέμπει σε κάτι παλαιομοδίτικο ή ξεπερασμένο.
Τα ποιήματά του αποπνέουν μια αλήθεια και χαρακτηρίζονται από αμεσότητα. Η αλήθεια υπάρχει όπως είναι/δεν είναι ούτε καλυμμένη/ούτε γυμνή/η δημιουργία στέκεται μπροστά στον εαυτό της όπως ο εαυτός της. [Γιατί μεταφορές] Η φιλοσοφική τους χροιά είναι εμφανής. Σκέψη και ποίηση. Ποίηση και σκέψη. Παντρεύονται αρμονικά και λειτουργούν, αφού ερεθίζουν την ψυχή του σύγχρονου αναγνώστη. […]Το αύριο είναι ό,τι δεν είναι παρόν./Το αύριο είναι ένα όνειρο που θα μοιραστούμε/μέσα σε μια στιγμή./Το αύριο είναι η μέρα που όλα τα ρολόγια θα διαλυθούν/Ό,τι πρόκειται να συμβεί είναι το αύριο./Το αύριο είναι ο θάνατος/Το αύριο είναι η ζωή [Το Αύριο]
Απαλή η υφή των ποιημάτων, ποίηση διαυγής που κοινωνεί τα νοήματά της με τρόπο αβίαστο: […]Τα κάδρα είναι παράθυρα/που ανοίγουν προς τα μέσα το τοπίο του νου. [Κάδρα] […]Κι όταν ακόμα δεν υπήρχε χαρτί, υπήρχε η ποίηση./Κι όταν ακόμα δεν υπήρχε άνθρωπος, η ποίηση πάλι υπήρχε. [Το χαρτί] […]Όλα ζουν και πεθαίνουν/στη μητρική μου γλώσσα. [Μητρική γλώσσα] […]Μείνετε εναργείς… πάντα να θυμάστε το Άχρονο. [Μουσείο ρολογιών στο Den Gamle By στο Αarhus της Δανίας] […]…αφού όλα υπάρχουν όπως είναι/δεν μπορούν να είναι σαν κάτι άλλο. [Γιατί μεταφορές] Για “ουσιαστική λιτότητα” της ποίησής του κάνει λόγο και η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ που προλογίζει το βιβλίο. Ακόμα γράφει χαρακτηριστικά: Αυτό που επίσης κατορθώνει ο Άμαρτζιτ Τσάνταν είναι να εκφράζει την πολύπλοκη διανοητική του σκέψη απλά, αρμονικά, με φυσικότητα αναπνοής.
Ποίηση που σε φέρνει σε επαφή με τις εσώτερες πτυχές του εαυτού σου και σε κάνει να αναστοχαστείς την αξία και την αφή των πραγμάτων. Κοιτάς κατάματα το φως χωρίς να τυφλώνεσαι και αναλογίζεσαι την επίδρασή του στην ψυχή σου. Μελετάς τις σκιές και συμφιλιώνεσαι μαζί τους. Κάνεις σπουδή στο εύθραυστο του κόσμου τούτου, ανοίγεσαι, απλώνεσαι, υπάρχεις. Tα όνειρα μαθαίνουν να αντέχουν τα σκιρτήματα της φαντασίας. Τα ποιήματα γίνονται βλέμματα και στόματα που φιλούν τα πράγματα γύρω τους.
Και είναι μαγικό όταν ο ποιητής αναποδογυρίζει το ποίημα. Ή όταν το ξεφλουδίζει σαν πορτοκάλι. […]Ο ποιητής ξεφλουδίζει το ποίημα σαν πορτοκάλι./Το μέσα είναι πιο όμορφο/Είναι γλυκό σαν το φιλί του ήλιου./Υπάρχει ένας σπόρος εκεί/του μέλλοντος/του θανάτου/της αμφιβολίας. [Ο Ποιητής]
Ασημίνα Ξηρογιάννη
*Αναδημοσίευση από το Βακχικόν http://www.vakxikon.gr
