Τη δύσκολη ώρα

Λύγισες
από τα βάρη που φορτώθηκες
που δεν σου αναλογούσαν
μα ήθελες να τα φορτωθείς
έτσι ήταν το σωστό
ήταν των δικών σου ανθρώπων
ήσουνα νιος
και πήρες τον ανήφορο
μα κάποτε λύγισες
κι ούτε ένας δεν έτρεξε
να σ’ ενισχύσει.

***

Κόκκινα γαρύφαλλα

Φουσκωμένα τομάρια
της δύναμης και της πυγμής
επιβεβαιώνονται
σ’ αδύναμους κι ανίσχυρους
manu militari
επιβάλλονται,
της σάπιας τάξης
κλείνουν κάθε ράγισμα
της σιδερένιας μηχανής της
κόκκινα γαρύφαλλα
θα σταθούν απέναντί τους
σε νεανικά χέρια
και θα νικήσουν
είναι αναπόφευκτο
είναι αναπότρεπτο
το καινούργιο
να νικάει το παλιό.

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ

Ο ποιητής

Είναι ένα ον μοναδικό

Σε άπειρα αντίτυπα

Που σκέφτεται σε στίχους

Που γράφει μουσικά

Για θέματα διάφορα

Για κόκκινα ή για πράσινα

Πάντα ωστόσο υπέροχα.

***

ΘΑΘΕΛΑ

Θάθελα 

Θάθελα

Να γίνω μέγας ποιητής

Και με δαφνόφυλλα σωρό 

Να με στολίζουν

Νά όμως που

Δεν με τραβάνε όσο πρέπει τα βιβλία

Και η ζωή με απασχολεί τόσο πολύ

Και τους ανθρώπους αγαπώ τόσο πολύ

Που δεν μου είναι μπορετό να γράφω πάντα

Μονάχα περί ανέμων 

Και υδάτων.

***

ΕΧΟΥΝΕ ΟΛΑ ΕΙΠΩΘΕΙ ΕΚΑΤΟ ΦΟΡΕΣ

Έχουνε όλα ειπωθεί εκατό φορές

Και μάλιστα καλύτερα από μένα

Αν λοιπόν γράφω στίχους

Είναι γιατί μου αρέσει

Είναι γιατί μου αρέσει

Είναι γιατί μου αρέσει

Να μπαίνω στο ρουθούνι σας.

Μετάφραση: Θ. Νιάρχος-Α. Φωστιέρης. Από τη σελίδα του Θεόδωρου Μπασιάκου στο facebook.

Pablo Picasso, Τρεις μουσικοί (1921)

Το γλέντι

Κάθομαι στην άκρη
Κοιτώ το γλέντι σιωπηλός
Πιάτα, τραγούδια πλαστικά
Αισθήματα παράφωνα
Πώς να χορέψεις πες μου
Τι να τραγουδήσεις;

***

Πολιτικό

Πίσω από τις κουβέντες του θριάμβου
Τα φανταχτερά λόγια των προπόσεων
Και τ’ αδρά χαμόγελα στις κάμερες των τηλεοράσεων
Δεν υπάρχει τίποτε άλλο από μια κλίκα
Που θέλει να μείνει εκεί πάνω συνέχεια
Φωνάζοντας για του λαού τα δικαιώματα.

***

Εθνική οδός

Μόνος στο δρόμο
Ακούω μουσική και τραγουδάω
“έλα να γεράσουμε μαζί”

Δεν ήρθες σήμερα
Δεν ήρθες χθες
Ξέρω
Ούτε αύριο θα είναι η τυχερή μου μέρα.

*Από τη συλλογή “Η μνήμη του σώματος”, εκδόσεις ΠΑΝΟΠΤΙΚόΝ, 2010 (σελ. 24, 37 και 39).

René Magritte, Οι εραστές

– Γράφει η Ανθούλα Δανιήλ

Ασημίνα Ξηρογιάννη, 23 μέρες,
εκδ. Γαβριηλίδη,
Αθήνα 2015

Ο χώρος είναι ένα νοικιασμένο δωμάτιο, για τις ερωτικές συναντήσεις του ζευγαριού, όπου η «πρωταγωνίστρια» του δράματος περιμένει εκείνον να έρθει και στήνει έναν νοερό διάλογο μαζί του. Βεβαίως ακούγεται μόνο η δική της η φωνή, ενώ η φωνή εκείνου φτάνει στον αναγνώστη διαθλασμένη μέσα από τα δικά της λόγια, φωτισμένη από τα δικά της μάτια.
Continue reading →

Σεπτέμβριος 1912
Αρραβώνας της αδελφής μου Βάλλι

Απ’ της εξάντλησης
τα βάθη
ανεβαίνουμε
με νέες δυνάμεις

Κύριοι σκοτεινοί
προσμένουν
τα παιδιά
να εξασθενήσουν

***

4 Μαΐου 1913

Αλλά αν γινόταν μέσα σ’ ένα μυαλό
να συνυπάρξει χωρίς διχόνοια

***

19 Ιουλίου 1916

Ονειρέψου και κλάψε άμοιρο γένος
τον δρόμο δε βρίσκεις, τον έχασες
Αλίμονο! είναι το χαίρε σου το βράδυ, αλίμονο!
το πρωί
Άλλο τίποτα δε θέλω παρά να μ’ αρπάξουν
χέρια που απλώνονται απ’ την άβυσσο
και λιπόθυμο να με σύρουν κάτω.
Βαρύς πέφτω στα πρόθυμα χέρια.

Μακριά στα βουνά αντηχούσε
αργή ομιλία. Εμείς ακούγαμε.

Αχ το κουβαλούσαν, φαντάσματα της κόλασης,
καλυμμένοι μορφασμοί σφιχτά κρατούσαν πάνω
τους το σώμα.

Μακριά πομπή, μακριά πομπή κουβαλά τον ατελή

*Από το βιβλίο “Franz Kafka, Η πληγή και η λέξη”, εκδόσεις ΣΑΙΞΠΗΡΙΚόΝ, Μάιος 2012, σε μετάφραση Νίκου Βουτυρόπουλου.

Οι πόρτες της κοινωνίας των αλλοτριωμένων, ο λόγος, το φαντασιακό, η εξέγερση και η δημιουργία, είναι μανταλωμένες. Όσο θα χορηγούνται οι ενέσεις, οι εξεγέρσεις θα παραμένουν περιθωριακές, οι ανυπακοές παράνομες, οι εναλλακτικές λύσεις χιμαιρικές και οι διαφορές αντικανονικές. Όσο οι διαμαρτυρίες θα είναι τμηματικές, σποραδικές κι απομονωμένες, τόσο θα παραμένουν αθόρυβες, προσωρινές κι εύθραυστες. Όσο οι διαφορετικές μορφές διαμαρτυρίας θα εξαπλώνονται, δυνατές κι επίμονες, τόσο θα τις καταδιώκουν, θα τις παραμορφώνουν, θα τις αλλοιώνουν, θα τις διακωμωδούν και θα τις τιμωρούν αυστηρά.

Αλλά όταν θα γίνουν τελικά γενικευμένες, συλλογικές και διαρκείς, θα είναι αδύνατο να συγκρατηθούν. Η αντίσταση είναι ένας χορός που γίνεται ακαταμάχητος όταν πολλαπλασιάζονται, συγχωνεύονται και αγάλλονται οι χορευτές του. Επομένως, ακόμα κι αυτοί που φαινόταν λιγότερο πιθανό να ενεργήσουν θα το κάνουν με χαρά. Αρκεί να μην αδρανήσουν ξανά από την ανυπομονησία ή την εξάντληση… Μια μέρα θα έρθει το νέο έτος. Το έτος της ματαίωσης της παλιάς παγίδας, της άρνησης της ένεσης, του κατεδαφισμού του ασύλου. Το νέο έτος που τα έμβρυα θ’ αγωνίζονταιγια να γεννηθούν.

Το νέο έτος που η ζωή θα είναι έξω, παντού και πέρα. Το νέο έτος που ο λόγος, το φαντασιακό, η εξέγερση και η δημιουργία θ’ απελευθερωθούν. Το νέο έτος που δεν θα φοβόμαστε πια. Ο φόβος ταράζει, αλλοιώνει, καταστρέφει την ελπίδα. Αλλά δεν χρειαζόμαστε την ελπίδα για να επιχειρήσουμε, ν’ αγωνιστούμε, ν’ αντισταθούμε. Ρυθμίζοντας τις πράξεις μας με την προοπτική του αποτελέσματος, εφαρμόζουμε τη λογική του κερδοσκόπου. Είναι η αναπαραγωγή του φαύλου κύκλου που ακολουθούν τα συνηθισμένα κοπάδια. Σημαίνει ακολουθώ, αξιολογώ και περιμένω.

Περιμένω μια πρωτοβουλία μεγάλης έκτασης. Μια πρωτοβουλία ελκυστική. Πάντα περιμένω. Ακόμα περιμένω. Είναι τέτοια η παγίδα του υπολογισμού των πιθανοτήτων που οδηγεί στη στασιμότητα και την αδυναμία. Είναι τέτοια τα μάγια που αναβάλλουν για αύριο τον πολλαπλασιασμό των μικρών βημάτων. Δεν υπάρχει χώρος για να ελπίσεις ή ν’ απελπιστείς, αλλά μόνο για να δράσει ο καθένας, χωρίς να περιμένει ότι η αλλαγή θα έρθει από αλλού, από πιο ψηλά, από πιο μακριά, από τον πιο μεγάλο, από τον πιο δυνατό. Δεν υπάρχει τίποτα πιο δυνατό από τη συνεργατικότητα των θυμωμένων αδυνάτων. Δεν υπάρχει τίποτα πιο μεγάλο από τη σύναξη των μικρών που είναι αποφασισμένοι να πάψουν να είναι μικροί. Δεν υπάρχει τίποτα πιο μακρινό από το τελευταίο βήμα που έχεις να πραγματοποιήσεις, όχι προς τα μπροστά αλλά στο πλάι.

Τίποτα δεν μπορεί να εναντιωθεί σ’ αυτή την ανυπακοή –αστική, πολιτική, οικονομική–, αν οι αντιρρησίες πολλαπλασιάζονται και φανερώνονται ένας ένας, χωρίς να ενδίδουν στους άχρηστους υπολογισμούς πάνω σε ανεξιχνίαστες προοπτικές. Η αλλαγή δεν θα έρθει, παρά από εμάς τους ίδιους. Το απροσδόκητο δεν θα συμβεί παρά μόνο αν πάμε πέρα από την καθαρή κερδοσκοπία, αν ξεκινήσουμε πραγματικά να περπατάμε το δρόμο αυτό, αν επιλέξουμε να τολμήσουμε χωρίς να πιστεύουμε σε καλούς ή κακούς οιωνούς.

Δεν χρειάζεται καθοδήγηση για να προχωρήσουμε στο άγνωστο. Ο μόνος άνθρωπος που είναι θεόσταλτος για τον καθένα είναι αυτός ο ίδιος. Η μόνη του οικογένεια είναι η ανθρωπότητα. Μοναδική του πατρίδα, η Γη. Όλοι οι χωροφύλακες του κόσμου δεν θα κάνουντίποτα. Η πρόκληση του Ετιέν ντε Λα Μποεσί3 μένει να ολοκληρωθεί. Όταν θα είμαστε αποφασισμένοι να μην υπηρετούμε πια, να μην μας υπηρετούν πια, να μην υποδουλωνόμαστε, θα είμαστε ελεύθεροι.

*Από το βιβλίο του Γιάννη Γιουλούντα “Πίσω από τις λέξεις”, εκδόσεις Εξάρχεια.

Το δωμάτιο. Ο άνθρωπος στέκεται στη μέση
Κοιτάζοντας γύρω του
Μια καρέκλα! Ένα κρεβάτι! Ένα τραπέζι
Ο άνθρωπος, η καρέκλα, το τραπέζι και το κρεβάτι.
Μέσα σε άπειρους τοιχους να τον διαπερνά μια παγωνιά.

***

Το κομπρεσέρ άρχισε
Κάποιος άνθρωπος τραντάζεται
Η γη ξεκοιλιάζεται
Τα παιδιά παίζουν στην αυλή
Η μάνα τρέχει να κλείσει τη γκαζιέρα
Ο πατέρας κάνει λεφτά με αίμα.

***

Κατάστρωμα! Θέση πλην και συν
Εδώ σιωπή. Μιά μύγα στον αέρα.
ψρρ….ψρρ….φρρ….φρρ …. η μύγα
Πρόσωπα κάτι τέτοιο επάνω
Μύγες περπατούν, ησυχία
Η τζιμινιέρα τον ήχο βγάζει
και την τροφή την άχρηστη
Καπνός γύρω. Μαυρίσαμε
Φτύσαμε την ανθρωπιά μας.
Είναι που το άλογο βρίσκεται στο λιβάδι μοναχό
Καλπάζει! Καλπάζει
Ένα λάσσο στον αέρα
του γραπώνει το λαιμό
Και αυτό έχει θέση εδώ
Κοπάδι! Κοπάδι!
Μην αρνείσε την θέση στο κοπάδι.

***

Μεσάνυχτα
Ακαθόριστοι ήχοι
Μία λάμψη
ο λαμπτήρας κάηκε
το βιβλίο δίπλα στο κρεββάτι
φαντάζει ανικανοποίητη ερωμένη
ο χρόνος τρεκλίζει στο σκοτάδι.

***

Είδαν τα μάτια μου ανθρώπους
να τρώνε σκουλήκια
και σκουλήκια να τρώνε ανθρώπους
Έφτασε στ’ αυτιά μου τρίξιμο μουχλιασμένων λέξεων.
Μίλησα με τη φωνή μου,
μα δε μ’ άκουσε κανείς
Ήμουν μοναχός.

***

Η αράχνη υφαίνει τον ιστό γρήγορα
Το τέλος είναι κοντά.
Ικριώματα στημένα σε έξαρση
Δήμιοι και θύματα αλλάξουν ρόλους
Θάνατος και ζωή γελούν κοροϊδευτικά το φόβο.

***

Φεβρουάριος, χιόνι, κρύο, μαύρος ουρανος
Πρωΐ τέσσερις παρά
Οι δρόμοι αδειανοί, πουθενά ψυχή.
Ένα ουρλιαχτό σκύλου σου φέρνει ανατριχίλα
πρωΐ τέσσερις παρά
στην πόλη μας.

***

Όταν η αυλαία ανοίγει,
και δείτε τον ηθοποιό να παραπατάει
σε μαντρισμένο σενάριο ρόλο·να βρει.
Να τινάζει στον αέρα τους φόβους
και να χάνεται στη σκόνη ενός
άρματος που φεύγει στα έγκατα του απείρου.
Μην ψιθυρίσετε, μην προσπαθήσετε
να γυαλιστείτε στον καθρέφτη
των ματιών του.
Είναι ένας απρόσκλητος ηθοποιός
με αλλόκοτη μορφή σ’ ένα σενάριο
που δεν έχει γραφτεί, για μιά
παράσταση που δε θα αρχίσει ποτέ.
Για μιά παράσταση που θα παιχτεί
χωρίς κανένα θεατή.-

*Από την πρώτη συλλογή του ποιητή “Εκπέμπουμε στους αναρίθμητους σκλάβους ανά δευτερόλεπτο” (σε ανεξάρτητη έκδοση, χωρίς παράθεση χρόνου έκδοσης, αλλά φαίνεται ότι ήταν η δεκαετία του 1980, στην Πάτρα). Με τα ποιήματα αυτά κλείνει η δημοσίευση της εν λόγω συλλογής. Θα συνεχίσουμε με ποιήματα του Αντώνη Στασινόπουλου από τις επόμενες συλλογές του.