Βέλη σε δέκα χιλιάδες τόξα τεντωμένα (μικρή ανθολογία κινεζικής ποίησης)

chinese

Η Κίνα αποτέλεσε μια από τις αρχαιότερες αυτοκρατορίες με ιστορία πολυκύμαντη χιλιάδων ετών. Ο κινέζικος πολιτισμός θεωρείται από τους αρχαιότερους στον κόσμο και τα επιτεύγματα του, ανάμεσα τους και τα ποιήματα, εξακολουθούν να συγκλονίζουν και να γοητεύουν. Ο αρχιστράτηγος Τσάο- Τσάο (155-220 μ. Χ.) που έζησε στα τελευταία χρόνια της αυτοκρατορίας των Χαν έγραψε εικοσιτέσσερα ποιήματα – σ’ ένα απ’ αυτά, το “Τσουχτερό κρύο”, θυμάται προφανώς κάποια απ’ τις εκστρατείες του:

Το βορεινό Ταϊχάνγκ βουνό ανεβαίνουμε
κι είναι απόκρημνο και τι ψηλό!
Τραχύλαιμη και φιδωτή βουνοπλαγιά,
πριονίζει του αμαξιού τις ρόδες.
Τι θλιβερά, γυμνόφυλλα τα δέντρα.
Και ο βοριάς κλαψιάρικα σφυρίζει.
Μπρος μας κουμιάζουν οι αρκούδες,
πλευρίζουνε το μονοπάτι ουρλιάζοντας οι τίγρεις.
Αριοί αυτοί που κατοικούνε στις κλεισούρες.
Πέφτει πυκνό εκεί πυκνό το χιόνι …
Πώς θα ‘θελα ανατολικά να πορευόμουν!
Μα τα νερά είν’ άβυθα κι οι γέφυρες κομμένες…
Η νύχτα πέφτει μα κανένα αραξοβόλι …
Οι άνθρωποι, τ’ άλογα πεινάν το ίδιο,
με τα σακιά στον ώμο οι άντρες ξεκινάνε,
στο δάσος κούτσουρα να κόψουν
και πελεκάν τον πάγο για να βράσουν το χυλό μας.
Των Ανατολικών Βουνών λυπητερό τραγούδι
η θλίψη σου βαριά για πάντα στην ψυχή μου.

Όπως ήταν φυσικό, η ιστορία αυτής της απέραντης χώρας που γνώρισε την ακμή και την παρακμή στο πέρασμα των αιώνων δε γινόταν να μην εμπνεύσει τους ποιητές της. Στα τέλη του ένατου αιώνα ο Τσανγκ Πιν, ιθαγενής του Χοπέι, ο οποίος κέρδισε τέτοια φήμη ώστε να περιληφθεί στους “Δέκα σοφούς του ευωδιαστού Άλσους”, συνέθεσε τον “Θρήνο για τους τάφους δέκα χιλιάδων ανδρών”:

Τέλειωσε ο πόλεμος στα σύνορα του Χουάι, κι είναι
Ανοιχτοί οι δρόμοι του εμπορίου πάλι·
Κρώζοντας πάνε κι έρχονται στο χειμωνιάτικο ουρανό κοράκια παραστρατημένα.
Αλίμονο για τ΄ άσπρα κόκκαλα τα σωριασμένα σ’ έρμους τάφους·
όλα στρατιωτικές τιμές γυρέψαν για τον αρχηγό τους.

Η τέχνη της ποίησης παράγει σπουδαία δείγματα και κατά τη διάρκεια του δέκατου έβδομου αιώνα. Ο Χσου Λαν που διακρίνεται για το ιδιαίτερο ύφος του μας άφησε το ‘’Περνώντας τα σύνορα’’:

Φωλιάζεις πάνω στο ψηλό βουνό και κάτω προς τη
θάλασσα κοιτάζεις: η παλιά πόλη στα σύνορα·
ήσκιοι λαβάρων που ταράζονται στην αύρα
δείχνουνε το κάστρο των συνόρων.
Πίσω από τ’ άλογο μου ανθισμένες οι ροδακινιές,
μπροστά στο χιόνι·
Καθώς περνάω τα σύνορα, πώς να βαστάξω το
κεφάλι μου να μη γυρίσω πίσω;

Σημαντική είναι η συμβολή των γυναικών στην κινέζικη ποίηση, η Τσίου Τσινγκ (1874-1907) μας δίνει ένα λαμπρό δείγμα:

Μπρος στο κρασί
Χίλιες ουγγιές χρυσάφι θα ‘δινα για ένα καλό σπαθί
και θ ‘ άλλαζα τη ζιμπελίνα μου ευχαρίστως με κρασί.
Μα πιο πολύ εκτιμάω το φλογερό μου αίμα,
που σαν χυθεί θα ‘χει τη δύναμη των γαλανών κυμάτων.

Ένα από τα χαρακτηριστικά της κινέζικης ποίησης είναι η προσπάθεια να παγιδευτεί με κάθε τρόπο το όραμα της στιγμής, η φευγαλέα εικόνα που σχηματίζεται ξαφνικά μπροστά στα μάτια, πολλά ποιήματα θυμίζουν πίνακες των ιμπρεσιονιστών ζωγράφων που επηρεάστηκαν βαθιά από την κινέζική και την ιαπωνική τέχνη, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα κάποιου ανώνυμου ποιητή αρχαίου:

Ο πάγος στη λιμνούλα έφτασε τα τρία πόδια
και τ’ άσπρο χιόνι χίλια λι σκεπάζει…

Ένα ακόμα από τον Λιου Τσουνγκ Γιουάν (773-819):

Χίλια βουνά, κανένα πέταμα πουλιού,
δέκα χιλιάδες μονοπάτια και κανένα χνάρι ανθρώπου.
Στη βάρκα τη μοναχική ένα γέρος μ’ ένδυμα από
φοινικιά, καπέλο από μπαμπού,
ψαρεύει μόνος κάτω από το χιόνι στο ψυχρό ποτάμι.

Ένα τρίτο από τον Χουανγκ Του Σαν (18ος αι.):

Ψαρεύω στ΄ ανατολικά μιας γέφυρας του δάσους,
βαραίνει στο καπέλο μου από φοινικόφυλλα το χιόνι·
πάγωσε το ποτάμι, μόλις το νερό κυλάει,
τα ψάρια καταπίνουνε τον ίσκιο απ΄ τ΄ άνθη της δαμασκηνιάς.

Κι ένα τελευταίο από τον Λου Kουέι – Μενγκ ( 9ος αι. )

Οι αγριόχηνες
Από το Νότο ως το Βορρά πόσο μακρύ ταξίδι!
Ανάμεσα τους , βέλη σε δέκα χιλιάδες τεντωμένα τόξα.
Μες στην ομίχλη και στην πάχνη ποιος να πει,
πόσες θα φτάσουνε στο Χενγκ – Γιανγκ;

(Οι μεταφράσεις είναι της Μερόπης Οικονόμου και του Σωκράτη Λ. Σκαρτσή)

Απόστολος Σπυράκης

*Αναδημοσιευση από το Στίγμα Λόγου το http://stigmalogou.blogspot.com.au/2016/04/blog-post_5.html?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed:+blogspot/JkQng+(%CF%83%CF%84%CE%AF%CE%B3%CE%BC%CE%B1%CE%9B%CF%8C%CE%B3%CE%BF%CF%85)

Χρήστος-Αρμάντο Γκέζος, Ανεκπλήρωτοι φόβοι

1507827_10205045681518304_5104002838001179952_n

Χρήστος-Αρμάντο Γκέζος,
Ανεκπλήρωτοι φόβοι,
Πολύτροπον, σελ. 56

Ο ιδιαίτερα οξύς τόνος που ενίοτε μετατρέπεται σε φωνή, εκφράζοντας τον πανικό του «δραπέτη» και «διωκόμενου», είναι μόνο ένα και ίσως το πιο εμφανές χαρακτηριστικό στοιχείο της ποίησης του Χρήστου Γκέζου. Παρά το νεαρό της ηλικίας του ποιητή (γ. 1988) υπάρχουν συσσωρευμένα βιώματα από καταστάσεις ορίων ή από καταστάσεις που η φαντασία του τις έσπρωξε σε οριακό σημείο, για να αποδώσουν την επιθετική διάθεση που συνήθως έχει η επική σχέση ρήξης της νεανικής ύπαρξης με τον γύρω της κόσμο.

Ένα υποβλητικό φυσικό περιβάλλον ως αρχαϊκή σκηνογραφία όπου όμως «ανεβαίνουν» εν είδει μεταφυσικού θεάτρου κολαστήριες σκηνές. Γι’ αυτό και ο γεμάτος άγχος και εσωτερική πίεση, ρητά καταγγελτικός λόγος. Από τη Χειμάρα της Βορείου Ηπείρου, έχοντας μάλλον ζήσει στο ψυχορράγημα του παλιού ολοκληρωτικού καθεστώτος της Αλβανίας, ο Γκέζος ξεχωρίζει από τις πρώτες του φράσεις για τον δυναμισμό της γραφής του.

Μας θυμίζει με τον ιδιότυπο αντιλυρισμό του, με τον παλλόμενο ρυθμό της έκφρασής του, ότι προέρχεται από μια κοινότητα που παρέμεινε κλειστή ως γλωσσικός θύλακος για πολλά χρόνια, χωρίς ιδιαίτερες επικοινωνίες. Έτσι ώστε να διατηρεί πολύ έντονα ακόμα και τώρα η ποίησή του την αίσθηση μιας τραχύτητας η οποία δεν πρόλαβε να λειανθεί.

Και ευτυχώς, διότι η διαπερατότητα, η ικανότητα να είναι απροσποίητα αιχμηρός ο λόγος του, κάτι που συμβαδίζει με τη δωρική απλότητά του, δίνουν μια άλλη ζωντάνια και πρωτοτυπία στην αίσθηση των ποιητικών εικόνων. Έτσι, τα τριανταχτώ πυκνότατα στην έκφραση ποιήματα ή ποιητικές αφηγήσεις (καθώς συχνά έχουν μια δομή τριαδική, αρχής, μέσης και τέλους) συνδυάζουν την ελλειπτική αφήγηση με τη ρεαλιστική χοϊκότητα των πραγμάτων, την καταθλιπτική βύθιση με την ενορατική υπέρβαση.

Και όλα αυτά, όπως είπαμε, με μια πρωτόκτητη θα έλεγε κανείς αίσθηση της γλώσσας, με αυθορμησία και τόλμη που προσελκύουν αμέσως το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

ΑΛΕΞΗΣ ΖΗΡΑΣ

Tonia Andollina, Θυμάμαι υπήρξε μια εποχή


11885204

Θυμάμαι υπήρξε μια εποχή

για μίμους,ταχυδακτυλουργούς

και μαριονετίστες.

Τότε απεικονίζαμε το αόρατο.

Τότε καμπυλώναμε την πραγματικότητα
με
μια τράπουλα.

Τότε μεταθέταμε την δυσπιστία

στις χορδές που σας κινούσαν.

Υπήρξε μια εποχή.

Για να ξαναφανταστείτε 
την αλήθεια.

Να πλουτίσετε τις φαντασιώσεις σας.

Να ονειρευτείτε νέα πρότυπα.

Υπήρξε μια εποχή.

Μια φορά κι έναν καιρό.

Δημοκρατία: Ένα ποίημα του αφροαμερικανού Λάνγκστον Χιουζ

N.T.'s avatarΠαιδείας Εγκώμιον

herzogtum-sachsen-weissenfels:

Kees van Dongen (French-Dutch, 1877-1968), L'arum, 1912. Oil on canvas, 81 x 65 cm.

Kees van Dongen (French-Dutch, 1877-1968), L’arum, 1912

 

 

Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

Μαρτίου 21, 2016

http://www.presspublica.gr

Το ποίημα ‘Δημοκρατία’ (Democracy) δημοσιεύθηκε το 1949 και διαπραγματεύεται  τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Αφροαμερικανοί στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, παρά την περιβόητη  15η Τροποποίηση του Συντάγματος (15th Amendment) η οποία φυσικά δεν απέδωσε καρπούς για όλους τους Αμερικανούς.

View original post 273 more words

Βελιμίρ Χλέμπνικοφ, Ποίημα

Words_Trapped_Inside_by_SherokuTakari

Aπόβραδο. Σκιές
Χαγιάτι. Τεμπελιές.
Καθόμασταν, πίνοντας σούρουπο
Σε κάθε μάτι – τρέξιμο ελαφιού 
Σε κάθε βλέμμα – πτήση δόρατος.
Και όταν προς το ηλιοβασίλεμα κόχλαζε μάνιασμα συμπαντικό,
Απ’ το μπακάλικο πετάχτηκε πιτσιρικάς 
Με κατευόδιο φωναχτό: “Βιάσου!”
Και πιο γοργά δεξιά απ’ ό,τι δεξιός.
Υπήρξα λέξη πιο πολύ, παρά αριστερά.

*Μετάφραση: Βασίλης Ραϊκόφτσαλης. Από το http://logocafe.blogspot.com.au/2012/08/blog-post_6731.html

40 χρόνια από το θάνατο του Αμερικανού τροβαδούρου της folk protest Phil Ochs

Γνωστός για τη διαυγή κοινωνική και πολιτική του ματιά, τη βαθιά του ανθρωπιά, το κοφτερό και πνευματώδες χιούμορ του, τη συνεπή του στράτευση στον πολιτικό ακτιβισμό και την ξεχωριστή του φωνή, ο Phil Ochs, ο αγαπημένος Αμερικανός τροβαδούρος της folk protest και σύγχρονος του Bob Dylan (αλλά, για μένα, πολύ πιο ειλικρινής και, εν τέλει, ασυμβίβαστος), πεθαίνει σαν σήμερα πριν από 40 χρόνια, κρεμώντας τον εαυτό του στο σπίτι της αδελφής του Sonny.

Ο Phil Ochs γεννιέται στις 9 Δεκεμβρίου του 1940 στο El Paso του Texas από μια μεσοαστική εβραϊκή, αλλά όχι θρησκευόμενη, οικογένεια. Ο πατέρας του, άνθρωπος απόμακρος που υπέφερε από κατάθλιψη και διπολική διαταραχή, πεθαίνει στις 30 Απριλίου του 1963 από εγκεφαλική αιμορραγία.

Ως έφηβος, ο Ochs εξελίσσεται σε διακεκριμένο κλαρινετίστα, αναδεικνυόμενος σε βασικό σολίστα του πανεπιστημιακού ωδείου του Ohio, πριν καλά καλά συμπληρώσει τα 16 του χρόνια! Οι μουσικές του επιρροές σύντομα επεκτείνονται στους Buddy Holly, Elvis Presley, Hank Williams Sr, Johnny Cash και Merle Haggard. Αγαπά τους επαναστατικούς ήρωες του σινεμά, όπως τους ενσαρκώνουν οι Marlon Brando και James Dean.

Ενώ βρίσκεται στο Miami, φυλακίζεται για 2 βδομάδες, επειδή βρέθηκε να κοιμάται σε παγκάκι. Είναι η εποχή που αποφασίζει να γίνει συγγραφέας και δημοσιογράφος.

phil_ochs-805x450

Επιστρέφει, λοιπόν, στο Πανεπιστήμιο του Ohio, προκειμένου να σπουδάσει δημοσιογραφία. Εκεί, αναπτύσσει ενδιαφέρον για την πολιτική και γνωρίζεται με έναν συμφοιτητή του, τον Jim Glover, παθιασμένο λάτρη της folk, ο οποίος τον «μυεί» στη μουσική των Pete Seeger, Woody Guthrie και The Weavers. Του μαθαίνει κιθάρα, και συζητάνε για θέματα πολιτικής φύσης. Ο Ochs αρχίζει να γράφει άρθρα σε φοιτητική εφημερίδα, συχνά ριζοσπαστικής θεματολογίας. Όταν η φοιτητική εφημερίδα αρνείται να δημοσιεύσει ένα από αυτά, εκδίδει τη δική του underground εφημερίδα με τίτλο The Word. Η πολιτική και η συγγραφή συγκλίνουν, και αρχίζει να γράφει πολιτικοποιημένα τραγούδια. Αποκαλεί τον εαυτό του «δημοσιογράφο που τραγουδά». Μαζί με τον Glover σχηματίζουν ένα ντουέτο με τίτλο The Singing Socialists. Το ντουέτο διαλύεται, και ο Ochs μετακομίζει στη Νέα Υόρκη, για να γίνει τραγουδιστής της folk.

Μεταξύ του 1964 και του 1966, κυκλοφορεί 3 ιστορικούς δίσκους στην Elektra (All the news that’s fit to sing, I ain’t marching anymore, Phil Ochs in concert), συνοδευόμενος μόνο από μια ακουστική κιθάρα.

Θαυμαστής του JFK, παρά τις πολιτικές διαφωνίες σε επιμέρους ζητήματα, συντρίβεται από το νέο της δολοφονίας του. Είναι η μόνη φορά που έχει γίνει αντιληπτός να κλαίει.

Ανάμεσα στο 1967 και το 1970 εκδίδει 4 δίσκους σε καινούριο label, την Α&Μ, πειραματιζόμενος με μπαρόκ και κλασικότροπες ενορχηστρώσεις.

Εμπλέκεται στην ίδρυση των Yippies, μαζί με τους Jerry Rubin, Abbie Hoffman, Stew Albert και Paul Krassner.

Οι δολοφονίες των Martin Luther King και JFK, αλλά και η άνοδος του Nixon στην εξουσία, είναι από τα γεγονότα που τον οδηγούν σε κατάθλιψη.

Το 1970 κυκλοφορεί τον τελευταίο του δίσκο, το Gunfight at Carnegie Hall. Απογοητευμένος από την έλλειψη απήχησης της δουλειάς του και βιώνοντας συγγραφικό μπλοκάρισμα, «βυθίζεται» ολοένα και περισσότερο στον αλκοολισμό και την κατάθλιψη, ενώ, κατά διαστήματα, κάνει χρήση ναρκωτικών, προκειμένου να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των συναυλιών.

Το 1971 επισκέπτεται τη Χιλή του Allende, όπου γνωρίζεται και γίνεται φίλος με τον εμβληματικό τραγουδιστή Victor Jara, ο οποίος βασανίστηκε και δολοφονήθηκε δημόσια από τη Χούντα του Πινοσέτ.

Τον Ιανουάριο του 1976 μετακομίζει στο σπίτι της αδερφής του Sonny στο Far Rockaway στη Νέα Υόρκη. Στο μεταξύ, έχει διαγνωστεί με διπολική διαταραχή, όπως κι ο πατέρας του.

Στις 9 Απριλίου του 1976, σε ηλικία 36 ετών, αυτοκτονεί στο σπίτι της αδερφής του κρεμώντας τον εαυτό του. Μετά το θάνατό του Ochs, αποκαλύπτεται ότι το FBI διατηρούσε φάκελο σχεδόν 500 σελίδων γι’ αυτόν, και εξακολουθούσε να τον θεωρεί επικίνδυνο. Πολλοί εκτιμούν πως η αυτοκτονία του αποτελεί συνέπεια και της στενής παρακολούθησης που επί χρόνια υφίστατο.

Με την κόρη του Meegan

Με την κόρη του Meegan

Αν ζούσε σήμερα, φαντάζομαι ότι θα ήταν πολέμιος του χριστιανικού φονταμενταλισμού τύπου Trump. Ίσως να υποστήριζε τον Bernie Sanders. Ίσως, πάλι, να κινείτο προς πιο ριζοσπαστικές πολιτικές κατευθύνσεις. Άλλωστε, αν και ποτέ δε δήλωνε «μαρξιστής»- περισσότερο «αριστερός σοσιαλδημοκράτης»-, ήταν πάντοτε πολύ πιο μπροστά από τον μέσο Αμερικανό φιλελεύθερο. Ίσως, πάλι, όλα αυτά να μην έχουν και τόση σημασία. Σε κάθε περίπτωση, τα τραγούδια του είναι εδώ, για να θυμίζουν, να προβληματίζουν, να συγκινούν και να εμπνέουν.

*Το κείμενο, τα τραγούδια και οι φωτογραφίες είναι από εδώ: http://www.hitandrun.gr/40-chronia-apo-to-thanato-tou-agapimenou-amerikanou-trovadourou-tis-folk-protest-phil-ochs/

Γρηγόρης Σακαλής, Έλεγχος

images

Όταν περάσουν τα χρόνια
μένουνε μόνο θολές αναμνήσεις
μουτζουρωμένα χαρτιά
ανάκατα στη μνήμη.
Γιατί δεν το έκανα, λες
ή γιατί το έκανα
αμέτρητα γιατί
μερικές φορές σε πνίγουν
όταν πέφτεις να κοιμηθείς
και συνομιλείς μόνο με τον εαυτό σου
σ’ ένα τετ α τετ ειλικρίνειας
όπου δεν χωρούν υπεκφυγές.
Ο μεγαλύτερος κριτής
είναι ο εαυτός μας
γι’ αυτά που θέλαμε
αλλά δεν αξιωθήκαμε να κάνουμε
κι αυτά που κάναμε
που δεν μας ταίριαζαν.

Γεωργία Τρούλη, Παλίνδρομος διάλογος

Όταν κάποια στιγμή άντεξαν τις αντιφάσεις της φύσης

Κατάλαβαν

Μια πεταλούδα έχει πολλούς τρόπους να πετάει

Μια θάλασσα πολλά νερά να βυθίζεται

Και άπλωσαν τα χαρτιά με τσιμπίδες 

Πάνω σε συρματόσκοινο 

Και αναίρεσαν ιστορία 

Και είπαν θέλετε βαρύτητα σβάστικας

Και ρώτησαν θέλετε να διασχίσουμε γλώσσα; 

Και είπαν θέλετε σύνορα

Και ρώτησαν ακούτε την χαραυγή;

Και απάντησαν λειψή αυγή

Από στέρνο σε στέρνο 

Από λίπος σε λίπος 

Από λαιμό σε λαιμό

Και απαίτησαν δρόμο σε κάθε λωρίδα

Και είπαν θέλουμε δέρμα σε κάθε στοιβάδα

Και φώναξαν βλέπουμε λευκό σε κάθε δέρμα 

Και πρότειναν όραμα 

Και προτίμησαν στρατηγό

Και είπαν θέλουμε ερωτευμένο 

Και είπαν αφήνουμε κενό 

Και είπαν ζητάμε ουσιαστικό: άνθρωπος

Και λένε ζητάμε επίθετο: ελάχιστος /κανονικός

Και είπαν υπάρχει μια μουσική που δεν προσδιορίζει

Και μούγκρισαν με τα λάθη και ψιθύρισαν- 
Απουσία τεράτων

Όμως κανείς δεν γλιτώνει από την τέλεια παραμόρφωση

Ατελώς διήθείται το σύμπαν

Και σώπασαν
Και ήπιαν από το ίδιο στόμα 

Και έφτυσαν και οι δύο το χώμα 

Και πολλοί είπαν εγώ αγάπησα 

Και κάποιοι είπαν εγώ σκότωσα
Και πολλοί είπαν εγώ περπάτησα 

Και κάποιοι είπαν εγώ έγδαρα 

Δέρμα με κολλαγόνο λειψής ακοής

Φόβοι σε κουτάκια περιοπής- τελευταίας κοπής

Βγάζουν βόλτα το κύτος κάθε βράδυ 

Και χαράσσουν με κιμωλία τα όρια

Και απόρησαν εδώ βρέχει; 

Και είπαν εδώ θα εξατμιστεί 

Και βγήκαν από λουτρά αερίων 

Και μπήκαν σε σειρές αίματος 

Και έγραψαν μια συγχώνευση-Τίποτα

Όμως 

Κάθε βράδυ ένα παιδί μετρά δωμάτια

Στην μεμβράνη της πεταλούδας Και ξέρει-

Ένα έντομο πεθαίνει πάνω σε ένα λουλούδι

Με χρώμα 

Άλλοτε κίτρινο ερυθρό βαθυκύανο

Και ποτέ

Μια σταγόνα ποτέ δεν μοιάζει με την άλλη 

Κι έτσι ισορροπεί το νερό

Κυβικό εκατοστό και με ένταση 

Όμως κάθε βράδυ ένα άλλο παιδί ξεχνάει να πάει για ύπνο

Και γερνάει απότομα Και νομίζει-

Και ποτέ δεν θυμάται πως όταν λίγο υπήρξε

Θαύμαζε τα πολλά χρώματα σε μια σταγόνα 

Μόλις μετά την βροχή

Κάποια αυγή 

Ή κάποιο απόγευμα
Και ρώτησαν θέλετε από την αρχή; 

Και είπαν θέλουμε πάλη

Denise Jallais, Ποιήματα

black-.-dimond-black-and-white-cool-quote-Favim.com-741501

Το σώμα μου μέσα στα μάτια σου
ανάβει πράσινα μικρά στιλέτα
Αγαπάς τα μαλλιά και τις γάμπες μου
την καρδιά και το στόμα μου
Όμως εγώ δε θέλω πια να μ’ αγαπάς

*************************************************

Σ’ αγαπώ για όλες τις συμφορές που μου πετάς
Για τις μέρες που είναι σκληρές και γκρίζες σα χωριάτικο ψωμί
Και πλέκω μαζί τους το σπίτι, την καρδιά και το κορμί μου

*************************************************

Σαν ένα μικρό γινωμένο ροδάκινο
θα πέσεις μέσα στη ζωή μου
Και θα σε μαζέψω με φροντίδα

**************************************************

Όταν την καρδιά μου πελεκάς
πονώ τόσο πολύ
που θα μπορούσα χωρίς να το καταλάβω
μέχρι τη θάλασσα να τρέξω
Κι εκεί με ησυχία να πεθάνω
όπως ένα κοχύλι

*Η Denise Jallais, είναι νεώτερη Γαλλίδα ποιήτρια από τη Βρετάνη. Κινήθηκε στους αντίποδες τον υπερρεαλισμού και έγραψε ποιήματα χαμηλόφωνα για τον έρωτα και την καθημερινή ζωή.
**Μετάφραση: Κώστας Ριτσώνης.
***Η εικόνα της ανάρτησης είναι από το μπλογκ του περιοδικού ‘Θράκα” http://thraka-magazine.blogspot.gr
*Από το περιοδικό “Θράκα”, τεύχος 1, Φθινόπωρο 2013.

σάρωση0059

Dominique Hecq Reviews Charles Baudelaire, Selected Poems from Les Fleurs du Mal

unnamed

Charles Baudelaire: Selected Poems from Les Fleurs du Mal

Translated by Jan Owen

ARC Publications, 2015



Les Murray endorses Jan Owen’s translation of Charles Baudelaire’s Selected Poems from Les Fleurs du Mal (1857) on the book’s back cover: ‘Jan Owen’s Baudelaire brings the French conjuror closer to me than any version I’d ever read.’ Although we could take umbrage to the term ‘conjuror’ being used in relation to Baudelaire, it is, on closer reflection, quite apposite. In fact it may apply to the French poet as well as his Australian translator, for both are magicians in their own way. Given Baudelaire’s impact on Anglophone poetry, poetics, and criticism, he needs no introduction to many readers of Cordite Poetry Review. If in doubt, needing a reminder, or wanting to know of his most unlikely love affair with an Australian poet and translator born over one hundred years after the publication of his (in)famousFlowers of Evil, read Jan Owen’s preface. It tells of her long-lasting infatuation with Baudelaire’s work, of her desire to translate his poetry, and of her approach to translation.

In this preface, there are echoes of Walter Benjamin’s essay ‘The Task of the Translator’ (1970). Benjamin makes three points which have endured in theories of translation. First, in claiming that one cannot speak of the relation between ‘original’ and ‘translation’ as representative or reproductive, Benjamin avoids a traditional pitfall of translation theory, one that computational lexicography has spectacularly disproved: the problem of equivalence. Indeed, machine translation and computer aided translation have demonstrated that there are irresolvable problems of idiomatic, formulaic, metaphoric and syntactic nature at the heart of translation. Benjamin, however had highlighted the problem long before the birth of computational lexicography. In ‘The Task of the Translator,’ Benjamin argues that it is no longer necessary to evaluate a translation in terms of how well it transposes the original; rather, it is the translation itself which draws on some ‘specific significance inherent in the original’. This leads him to assert that the translation ensures the survival of the original text despite the transformations and transmutations entailed in the process. Benjamin’s conclusion is that there exists a ‘pure’ language outside of the two versions of the text and their corresponding languages. Needless to say, the very idea of a ‘purity’ of language is itself problematic. But Benjamin gives us a clue as to how the puzzle might be solved: when two languages come into contact in the act of translation one has only a glimmer of this ‘pure’ language. For Benjamin, this so-called pure language, or the kernel of pure language to which he refers, however, does not lend itself to translation. Yet, all the same, as the translation is not able to communicate it, the ‘tremendous and only capacity of translation’ is also the attainment and conveying of this kernel intact. It is not clear, however, what the nature of this kernel might be, since for Benjamin it is, by definition, elusive. This elusive quality inherent in the very act of translation is comforting to our twenty-first century ears. Much has been made of the irreducible difference at the heart of translation, not least by theorists such as Blanchot, de Man and Derrida, but also by poets themselves – and the list is much too long to cite here. Nonetheless, this is the focus of Jan Owen’s preface.

Owen states: ‘literary translation may be viewed as a re-creation, a difficult balancing act relying on receptivity and empathy’. The stress on ‘receptivity and empathy’ suggests that to translate poetry is infinitely difficult and requires intuition, identification and responsiveness. In Benjamin’s terms, what is to be translated is ‘a mode of signification’. Some poems require to be translated literally. Others demand to be transposed metaphorically, or dramatically. To translate a poem is to recreate it creatively across language and time – and therefore across the fault lines of subjectivity and culture. It is a form of ghosting, and in this sense, it is an ethical act. ‘Because of its insistence on faithfulness,’ said Berman thirty years ago, translation ‘originally belongs to the ethical dimension.’ This is because ‘in its very essence’, translation is about the ‘desire to open what is Foreign as Foreign to its own space of language’, with the act of translating aspiring to ‘recognise and receive the Other as Other’ (my translation).

What I’m getting at, is that Benjamin had made this point, too, and one that is Jan Owen’s credo, if you forgive the use of the term, in her approach to translating Baudelaire’s work. Benjamin suggests that ‘a translation ‘must lovingly and in detail incorporate the original’s mode of signification’ (my emphasis). I am struck by the use of the adverb ‘lovingly’: does this mean that for Benjamin a translation should bear the mark of love? A love of the work? A love passed on to the text either written or translated, or both? A love of this palimpsest of signs we call an author? It seems that in Benjamin’s and Owen’s books, love is the context of translation, by which I mean that which accompanies the text. It is in this context that the act of translating occurs – an act that produces another text while incorporating the live body of the original text. A body that lives across language and time through its rhythms and cadences and images, yet in the process sheds its ideological and cultural cells and grows new ones.

It is exactly in this context that Jan Owen stands out as a translator of Baudelaire: in the re-incarnated body of the selected poems where the overlay of the translator’s hand is light, yet steady. The result is a collection that translates Baudelaire’s experiments with voice, texture and form across language and time in what constitutes a palimpsest of imaginary engagements with the originals, and ultimately, a loving re-creation of the poems. Take for example the first stanza of ‘Les plaintes d’un Icare’:

Les amants des prostituées
Sont heureux, dispos et repus;
Quant à moi, mes bras sont rompus
Pour avoir étreint des nuées.

They’re happy, fresh, replete, the crowds
of lucky men who truck with whores.
But me, I reached up for the stars
and broke both arms embracing clouds.

The use of the verb ‘truck’ brilliantly captures the sinister exchange that underpins the business of prostitution, which the word subtly modernises and contextualises for us while compensating for the loss of the alliteration of ‘r’ in the English language.

Particular care has been given to Baudelaire’s most famous poems. ‘The Albatros’, ‘Correspondences’, ‘Hymn to Beauty’, ‘Your Hair’, ‘Evening Harmony’, ‘Cats’ and ‘Owls’, ‘Invitation to the Voyage’, ‘A Voyage to Cythera’ and ‘Meditation’ really stand out. The three poems that directly address the theme of ‘spleen’ in opposition to the ‘ideal’ are particularly accomplished re-creations. Owen’s sense of rhythm and choice of images wonderfully convey the death, despair, solitude, squalor, murder, and disease evoked in Baudelaire’s world. The oft-quoted ‘J’ai plus de souvenirs que si j’avais mille ans’, transposed as ‘Memories … if I’d lived a thousand years’, and ‘Je suis comme le roi d’un pays pluvieux’ as ‘I’m like the rich young king of a land of rain’, are especially memorable lines in the translation. I admired the choice of the phrase ‘of rain’ instead of the obvious ‘rainy’ in the translation of ‘pluvieux.’ The short lyrics ‘A Carcass’ and ‘The Vampire’, though differing in texture from the originals, are gorgeous recreations.

However, some poems stray from the originals not only in texture, but also in cultural and aesthetic concerns. It is the case of ‘Les bijoux’, which misses the political undercurrent of the poem. Baudelaire’s first stanza, for instance, alludes not only to the master-slave relationship between the speaker and his ‘dearest’, as is rendered in English by the use of the adjective ‘haughty’, but also to the French colonialist impulse:

La très chère était nue, et, connaissant mon coeur,
Elle n’avait gardé que ses bijoux sonores,
Dont le riche attirail lui donnait l’air vainqueur
Qu’ont dans leurs jours heureux les esclaves des Mores.

My dearest, understanding my desire,
was decked with sonorous jewels. Naked save
for these embellishments, she wore the air
of a haughty favoured Moorish slave.

Perhaps this is fair enough, as the point of Baudelaire’s poem is not essentially about French cultural memory. Thus, Owen’s translation does lend credence to her own poetic credo, one that involves a searching dialogue between one text and an Other. And it’s a labour of love. For the reader, it is certainly a wonderful experience to have the original text and its translation on opposite pages.

‘It is not every day that the world arranges itself in a poem’, wrote Wallace Stevens in his book of aphorisms. Today it does, as Jan Owen’s rhythms and cadences and images playfully redress my delicate memory of Baudelaire’s verses, and ‘You, / dear reader, know this delicate monster too – hypocrite reader – my counterpart – my twin!’

*Dominique Hecq is an anomaly. Her latest book of poetry, Out of Bounds, was published by Re.press in 2009. Stretchmarks of Sun is forthcoming. She is Associate Professor at Swinburne University.

**From Cordite Poetry Review at http://www.cordite.org.au