~
έγινα
σιωπή για ν’ ακούσω το όνειρο,
για ν’ αρρωστήσω 
λέξεις
που κρατούν νεκρό με χίλια πόδια το αύριο,

μπερδεύω στο ποτήρι που κολυμπά ο δρόμος του χρόνου, 

το σάλιο

της αντοχής 

με το δάκρυ που θαμπώνει τη μύγα της απουσίας

και κινδυνεύω

να παρασυρθώ στη διχάλα της στάσης, 

που αναμένει τη νύχτα για να με εκτινάξει στη Μέση Ανατολή 

του φόβου,

των ορνέων

μου 

~

γι’ αυτό,
με μολύβια πάχους ενός Pixel βραδιάζομαι στην ανεμώνη 

των ματιών της, 

κατεβάζω τη δίψα των φιλιών 

στο χαρτί 
μιας νεκρής αφίσας, 

και γράφω γι’ αυτούς με τα τυπικά

προσόντα της λήθης,

και τους άλλους με τα ομόκεντρα πρόσωπα, 

και τους λαιμούς ελατήρια,

~

στίχοι,

κακές 

επιρροές, 

διαθήκη ηττημένων 
~

————————————-

Η Κλαίρη μου είχε πει
με διανόηση μπαταρισμένη στη τάξη της λογικής
ριψοκινδυνεύεις ευνουχισμό έως παράλυση μυαλού
ελλοχεύουν κακοήθεις νεοπλασίες της ύπαρξης
και άλλες εξωμήτριες τερατογενέσεις του είναι
που σημαίνει
καταλήγεις πριν το καταλάβεις
έμπυος ή ανατιναγμένος
κι από τότε αποφάσισα
να αφοσιωθώ στην αταξία της αιρεσιουργίας
αναμάρτητος
χωρίς να φυλάγομαι
ιερουργώ ως καυλουργός
και εξολκέας οργασμών
ζωής.

…………….

αθροισμένοι σέ πείσματα παρατεταμένα
χίλια κομμάτια από τά μερεμέτια της επιβίωσης
και από επείγουσες διεκπεραιώσεις προτεραιοτήτων,
τώρα το μυαλό χάσκει αστοχαστο και άφωνο
τον χρόνο να έχει γίνει άφαντος
φευγάτα και τα μελλούμενα
αυτοί
που δεν άφησαν τίποτε απολέμητο
ούτε ένα δισταγμό δεν άφησε λάσκα η φούρια του υπερόπτη ιδρώτα τους,
δεν είχαν ούτε μία στιγμή να αναστοχαστούν τις σαρκοβόρες αιτιότητες
συνέχεια έπεφτε η λογική κατεπάνω τους και τους ακύρωνε τα όνειρα,
τώρα μόνο κατάλαβαν οι ροζοι της ορθοστασίας τους
πως η ζωή τους κάρφωσε πισώπλατα
χωρίς τον παραμικρό δισταγμό.
………..

*Από τό FUCK OFF long poem (σε εξέλιξη δημιουργίας)

Asylum Nerves: New and Selected Poems
by Philip Hammial
Puncher & Wattmann, 2015

Poems don’t need condescension any more than we do. If we pick up a book and the poems come to life only at a certain page, maybe it’s our brain that needed a refresh. Philip Hammial is certainly up for a refresh of everyday culture: of foodie-ness, for one, such as in the high school project scene of ‘The Float’, where food is garbage and his art teacher gives him an A; or the vegetables of death in ‘The Vehicle of Precious Little’. There are enough stories in his poetry – represented here through a selection from twenty-five collections – to replace a whole bookshelf of novels.

Hammial is a poet of at least two turns, meaning that he follows Jasper Johns’ ‘legendary instructions’: ‘Take an object. Do something to it. Do something else to it.’ If we substitute idea or concept for object, there arises an interesting comparison between poetry like Hammial’s and conceptual poetry (or between Johns and conceptual poetry). Where Hammial tropes narrative or theme, and Johns appropriates images which are then recycled, we might ask whether conceptual poems take a concept and do nothing to them, or do one thing. If we think of the best-known examples – Kenneth Goldsmith’s book-length Day or Traffic – there’s a satisfying radicalness in thinking of them as pure curation: of zero intervention. This is, of course, not the case: the poems have undergone at least one action of ‘something’: the medium has changed, the original newspaper and broadcast are published in book form. Yet other texts, such as Goldsmith’s ‘The Death of Michael Brown’, underwent at least two modes of change: an autopsy report given as a reading, its language has also, according to Goldsmith, been given ‘minor tweaks’. What of another press-worthy conceptual work, Vanessa Place’s Gone With the Wind tweets? Are they, as tweets of a whole novel, following Johns’ instructions or not? There is a change in medium, from book to internet, yet the twitter constraint of 140 characters means that the tweets are fragments. Is this one thing or two? Perhaps it’s a new grey area. Perhaps this is too circuitous a way of saying that different kinds of poetry can be criticised in simple, broad terms as having done too many – or not enough – things to be interesting.

For my money, Hammial is generally on the money in his selection (I’d drop the unlively ‘SOS’, though). The prose poem ‘Possessions’ tells of a man who carries his belongings inside himself, including his clothing and his dinner, which he then eats. The following poem, ‘Runners’ features a man wearing ‘fish shoes’ who is winning a race through a river, ahead of men wearing ‘rabbit shoes’. But then we learn that the race takes place over equal amounts of water and dry land: the winner, then, is ‘anyone’s guess’. (This impasse of equality is overcome in a later race poem, ‘Grand Prix’, where it appears that ‘a bicycle built for seventy-six’ nuns will beat ‘a bicycle built for twenty-two’ monks.) Less satisfying is ‘Wheels’, about a man with wheels who has them surgically removed to ‘stand on his own two feet’.

Hammial’s prose poems mean narratives and characters. There’s a lot of men, or, as Avital Ronell might say, a lot of loser sons – the better kind, who have read and understood Freud. Take the narrator of ‘The Country Is Belgium’, who appears to be trapped in a nightmare tennis contest with a ‘huge man’ named Flowerkranz: ‘I always lose’, he says. Or there’s Anthony Glitz, the patient of Dr Eva Plotz (a memorable woman character), who when taken to the woods to release his demons can’t, in the event, let them go. The drive back to the city has Dr Plotz surrounded with demons and detritus, as if an allegorical victim of the helping professions—such as academia. Yet, while Ronell’s sons are defined by fighting with their fathers, Hammial’s narrators – in the enjambed poems – are often haunted (if haunted is the right word when the dead have a physical presence) by their mothers (their grandmothers are another story).

Poems such as ‘Of Tubs, Sailors & Inflation’ and ‘Mad About Me’ resemble late Ashbery in their claims and tone, but both rely on narrative intentness and circularity. The latter is a signature move of Hammial: there are enough examples in this collection to suggest an alternative grouping, of poems that repeat their beginnings and those that don’t; whereas Ashbery relies on a particular enunciatory drive. More interesting is ‘What I Do In A Horn’, which flirts with aspects of lyric – address, persona, feeling – asking us what kind of person is saying this, and what is their situation? The scenario of being in a horn (what kind of horn, exactly?) is described in tones and terms by turns Borgesian, cliché, practical, novelistic, pathetic, parodic (of who? Beckett?) and tricky:

In a horn I find
the false notes & put them
out of their misery.

In a horn I reach
for a brook, to strangle it before it babbles
my shame, dirty and rotten.

In the horn I examine the stomach contents
of a fruit fly & come to this conclusion: food
is a fool’s game.

In a horn there’s a knot
that you can’t untie; I can,
but I won’t.
The poem’s last anaphoric stanza is the Kafkan ‘In a horn / I’m home safe’. A horn can be both corner and room, where ‘Beautiful it is to be unnoticed’, as Kafka wrote in a letter (Ronell calls Kafka ‘perhaps the best of the loser sons’).

A short lyric about ‘Money’ is not about doing things, but about the truth and image of getting rich: a rhyme implied, yet not supplied till seven lines later, by the first line: ‘It’s in a ditch.’ It might seem old-fashioned to think of money as having material substance, for the rich at least; for me there is something profound and timeless about this poem with its rich people jigging hand in hand, distant from the dirt they once had to climb in to get the money; but I can’t help seeing wigs and knickerbockers.

Hammial writes unusually smooth poems, keenly attuned to vowels and consonants. The alliteration of ‘Filthy because first, I fell from a family/of fifty’ is soft because of the fricatives, yet is further lightened by its patterning of ‘i’ sounds (‘Getting Clean’). In this passage from ‘Correspondence’ there is a shifting interplay between i, o, t, c, m, oo, l, g and p sounds:
Could
it be cyanide? Bite at your peril. I’ve lost
my appetite. Which is just as well because the party’s
over, the last guest leaving with my children
in tow. I’d like to go too but don’t have a ticket,
turned away by the conductor, the locomotive hissing
in the moonlight as its huge wheels slowly, reluctantly
begin to turn, my garden
ground to a pulp, Their nourishment
comes from elsewhere. From
Constantinople possibly …

So what? Well, the musically pleasing aspect of the poems is part of an overall effect of (ironic) mildness and subtlety, a thoroughgoing consistency which perhaps contributes to the reason Hammial’s work has not been given significant attention (admittedly relative in the poem-abnegating paradigm of public culture). Even the topical extremities of (Prime Minister) ‘Howard’ on all fours, or the sarcastic ‘Can’t/ afford to be concerned about a few reffos when / xenotransplantation risks are spreading epidemic / diseases to the whole of humanity / us included’ (‘Talking Trash’) end up being, ultimately, pleasing. This might go down well in places where pleasure has an intellectual cast. But our bourgeoisie is not good at enjoying anything that strains the brain. A ‘very major’ poet (quoting Martin Duwell on the back of the book) is a more appealing category than a plain major one, and an alternative to John Forbes’ notion of a minor major one. Yet any kind of major poet – good or bad – to be major, has to be discovered by an audience at some point.
We look overseas for international poetics but we have poets from the U. S., Asia, Africa and Europe living here. Originally from the U. S., Hammial has lived in Australia since the 1970s; his poems aren’t always indicative of place, but North American life is a distinct element in some. Perhaps Hammial is better thought of as an international poet, though there are, potentially, diasporic and postcolonial readings to be made of his work. It’s easy to imagine a version of Hammial being feted in Europe or elsewhere. Writing well is not enough, as all Australian poets realise quickly; what we do with that realisation determines whether we persist (as Hammial clearly has), and with what grace. Hammial’s career is comparable with that of π.O., in that both have published most of their work with their own presses—Island Press, in Hammial’s case. This hasn’t prevented a number of short-list appearances, but has perhaps limited his work’s distribution and critical reception. (Unfortunately, this Puncher and Wattmann selection of his work has spelled his name as Phillip rather than Philip on the cover.)
I get the impression that, in mid-career, Hammial attempts to up the ante with In the Year of Our Lord Slaughter’s Children. Poems from that book feature an anal sex exhibition with a Comtesse that gets grandmothers off (‘Grandmothers’); a vulture trainer (‘Discipline’); ‘Junkies who spank’ (‘Soft Targets’: still using that circular ending, however); and a gang-raped ‘Lucy’. The troping of narrative gets bleaker, too, as in ‘Bicycle’, where a five year-old ages sixty years while bike-riding through wars and ending at an open grave. That is the freedom of poetry: you can do anything but get attention. Doing more means more only; every prolific poet has this problem. Asylum Nerves feels like a lot of Hammial, yet as a selection from over twenty books (and seven new poems) it’s actually a fairly strict sampling. It’s still, perhaps, too generous. A few tickles, a few pokes in the eye, that’s all we need. Which is this?
Party

Bring your favourite corpse to the party.
Fun & games for everyone.

I take mother.

Egg & spoon: mother in a swoon,
I shuffle to the finish line.

Pin the tail: blindfolded & spun around three times,
I pin it to mother’s stomach.

Fox & geese: foxy lady, I’m the goose again.

Tag: levitating, she can’t be caught.

Treasure hunt: mother the treasure,
she can’t be found.

Parcel-parcel: unwrap my prize, she’s it.

Three-legged race: legs tied together,
we finish last.
Or if you like the language of cryptic crosswords and getting caught in the rain, try the beginning of ‘Cattle’: ‘Big wise cattle don’t / jell’. ‘Wig Hat On’ is a standout for reading aloud; its conclusion a chiming (with the poem’s beginning, natch) definition of a poet: ‘A big time singer / who could with a hatchet do’. Ouch, we might well say, for not only is writing well not enough, nor is assembling books of well-written poems. There doesn’t seem enough differentiation between the books excerpted in Asylum Nerves. A more severe selection – or infinite other organisations – might have been more suggestive of the energy that is in the poems. I find myself longing for metacommentary: ‘I took this poem, then I did x to it, and then I did y to it.’ Do the poems speak for themselves, or to themselves?

*Michael Farrell‘s Cocky’s Joy was published by Giramondo in 2015. His scholarly book, Writing Australian Unsettlement: Modes of Poetic Invention 1796-1945, was published by Palgrave Macmillan.

**From Cordite Poetry Review at http://www.cordite.org.au

ΗΡΩΔΕΙΟ

Ηρώδειο:

Η υγρή ψυχή των ψηφοφόρων

ελαύνεται εις πάθος˙

φταίνε οι τόνοι της ηρωικής

(για ό,τι γράφω- γράψε λάθος

αν λάβει γνώση ο ανακριτής…)

Φθηνές αισθήτες, λιλιά, λοφία,

χοντρές κυρίες που έχουν γνώμη

στολές-γαλόνι.

Πρώτες σειρές-

συγκαταφάσκουσα μπουρζουαζία.

Αν είχα θάρρος κ’ ένα μπετόνι…

«Μα τι σας φταίει η κοινωνία;!»

Τα σπίρτα κρύβω-

πρέπει να στρίβω

με υποπτεύονται για αναρχία.

***

Ο DANTON ΑΠΕΡΧΟΜΕΝΟΣ
ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΗΣ ΧΙΛΙΕΤΙΑΣ

Είδος τμήματος μεταγωγών αυτός ο κόσμος — είδος φυλακής υποδίκων του
είδους. Στο μέγα Πραιτώριο ρόλοι κριτών και κρινομένων, στρατιωτών και
αιχμαλώτων, φυλάκων και φυλακισμένων συγχέονται καθώς παίζονται απ’ όλους
προς όλους ακατάπαυστα. Θεάται ο θάνατος τη ζωή και είναι πλήρες το βλέμμα του ανεστραμμένων ειδώλων.

Κάποτε στο Πραιτώριο θα τους ξαναδείς όλους. Θα σε βρίζουν και θα σε χτυπούν
και θα σε φτύνουν και δε θα μπορείς και δε θα θέλεις να τους φτύσεις καν.

Ολους θα τους ξαναδείς εκεί: και τους στρατιώτες κσι τους γραμματείς και τους
φαρισαίους και τους εχθρούς και τους φίλους. Κι ανάμεσά τους το φίλο των
εχθρών — το βιρτουόζο των εσκεμμένων φιλημάτων: Ραβί – Ραβί…

Και βέβαια τον ενδιαφερότερο ανάμεσά τους — τον ίδιο τον προπραίτωρα της Ιουδαίας. Αψογοι οι τρόποι του Πιλάτου — τρόποι κυρίου πάντα. Ψύχραιμος και
λογικός θα γυρέψει λεκάνη κι όπως θ’ απλώνει το βρεμένο χέρι στην πετσέτα — το
βλέμμα του φωτισμένο από την ένταση της ειρωνείας — θα σου αναγνωρίσει,
ασφαλώς, τη βασιλεία των ουρανών, ψέγοντάς σου όμως την άκομψη αυτή εμμονή
στην αλήθεια: τι έστιν η αλήθεια;

Αλήθεια, ποιά είναι η αλήθεια;

Μεγάλη πίκρα

μεγάλη προσβολή

για τίμιον άντρα –

να ‘χει ανέντιμους εχθρούς,

μεγαλύτερη ακόμα

– κι η πίκρα και η προσβολή –

όταν

εχθρούς έχει τους φίλους:

αυτούς που μοιράστηκαν την καρδιά του

αυτούς που λεηλάτησαν τη σκέψη του

κρατώντας

ράκη ασύνδετα
κάλυκες που τους φάνταξαν πιο όμορφοι

δίχως τη γόμωση των επιθετικών του νοημάτων –

κενές σμπαριασμένες λέξεις

σαν τις οβίδες που κουβαλάνε άδειες οι άκαπνοι

απ’ τα πεδία των μαχών
όταν ο θάνατος έχει σηκώσει ό,τι δικαιούται

όταν έχει καθίσει ο κουρνιαχτός

κι οι νικημένοι

και οι νικητές

δένουνε

καθένας

τις πληγές του.

Μ’ αυτές τις άδειες λέξεις

μ’ αυτούς τους άδειους κάλυκες

φτιάχνουνε τώρα ασήμαντες μορφές

κομμάτια φτηνής αισθητικής

γελοία υποστηλώματα

των ταπεινών εγωισμών των.

Με τέτοια “επιτεύγματα’

– τέτοιος που είναι ο καιρός –

με τέτοια “επιτεύγματα’

γινήκαν πάλι “κάποιοι’ στο παζάρι,

αισθάνονται — επιτέλους — αυτοδύναμοι

έμποροι με δικό τους μαγαζί

ίσοι προς ίσους με τους εαυτούς των…

Ω, βεβαιότατα:

έγιναν επιτέλους αυτό που ήσαν.

***

ΜΠΕΝΑΚΕΙΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

Είναι ωραία και όμως ερευνά

ή, μάλλον, μολονότι ωραία και διόλου θεούσα — κάθε άλλο,

(το αποκλείει το ελάχιστο που φορά μπλουζάκι,

καθώς αφήνει έκθετη τη σφριγώσα μέση, σαφώς υπαινισσόμενο ότι ο αφαλός,

αθέατος προς το παρόν αλλά πάντως ακάλυπτος,

πιό κι απ’ τη μέση ερεθιστικός θα είναι)

εντούτοις, έχει καθήσει μπροστά στην οθόνη και ερευνά.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια προφανώς,

θα σπουδάζει, υποθέτω, ιστορία,

(ή μήπως κοινωνιολογία της παιδείας — στις μέρες τους τίποτα δεν αποκλείεται)

περνάει την ταινία μικροφίλμ των παλαιών εφημερίδων

και

όλο κάτι αποσπά
και καταγράφει

στο γόνατο ακουμπώντας

(σίγουρο γόνατο τορνευτό)

το σημειωματάριό της με φίνο σκουρόχρωμο δέρμα δεμένο,

σαν το δέρμα που συγκρατεί στα όρια του τέλειου σχήματός της

τους όμοιους με ελάσματα μυώνες.

Θαυμάζω και επικροτώ την επιμέλεια της κόρης,

την εμβρίθεια του ύφους της, των βλεμμάτων της την προσήλωση

στο είδωλο του κειμένου,

που πότε ακινητεί και πότε φεύγει,

καθώς το χέρι της — χέρι Αρτέμιδος εν ώρα κυνηγίου — κομψά και έμπειρα

περιστρέφει τη μικρή λαβή δεξιά της.

Σημειωτέον

– και τούτο επιτείνει τον θαυμασμό μου, όχι μόνο για την εμβρίθεια κλπ.,

αλλά και για την ασκητική, σχεδόν, αυτοπειθαρχία της κόρης –

είναι ΄Ανοιξη.

Ο ήλιος έξω λάμπει χωρίς να δυναστεύει.

Προπετή κελαηδήματα αναμειγνύονται με κορναρίσματα ποικίλλων οχημάτων,

κι απ’ τ’ ανοιχτό παράθυρο εισβάλλει άρωμα νερατζιάς –

συνεγείροντας ως και τον γέροντα ερευνητή, που τώρα δα σηκώθηκε

και
βγήκε,

λέει,

ν’ ανασάνει

“ολίγον αέραν εαρινόν, αγαπητέ μου’.

Είναι ΄Ανοιξη, λοιπόν,

οι φλέβες των ορυκτών διαστέλλονται

από τη ζείδωρη ένταση του φωτός που αεροβατεί αχνίζοντας

στις φρεσκοπλυμένες μαρμαρόπλακες του παλιού Βουλευτηρίου,

κι εκείνη

δοσμένη στην αποδελτίωση παρωχημένων περιστατικών και λόγων

κάθεται ανύποπτη
με την πλάτη γυρισμένη στο παρόν

(όπως κάθονταν άλλοτε τ’ απόβραδο στις γειτονιές οι γυναίκες,

έξω από τα χαμηλά τους σπίτια,

για να ξεδώσουν χαζεύοντας τους περαστικούς,

ενώ μέσα οι μοίρες, αγέλαστες και ακαλλώπιστες,

ετοίμαζαν συμφορές).

Θαυμάζω και επικροτώ,

μα αν κρίνω από το ύφος της,

ύφος βέβαιο “οργανικής διανοουμένης’

(ως επί πολύ και αδιαμαρτύρητα — αλλοίμονο — ακροασθείσης των μαθημάτων

της πολυτόμου κυρίας Π., λόγου χάρη,

ή, έτι χείρον,

της

πολυπράγμονος κυρίας Φ.)

αν κρίνω, λέω, από το ύφος της,

και όχι βέβαια από το φύλο ή την ομορφιά της

– ξου, ξου κακόγλωσσες φεμινίστριες –

συμπτώσεις που διόλου δεν εμπόδισαν

την Κόρι
να να υποσκελίσει τον Πίνδαρο

και την Υπατία να υπηρετήσει, έως θανάτου ένδοξη και με τον ίδιο ζήλο,

της Αθηνάς και της Αφροδίτης τα έργα

(γι’ αυτό, λέγεται, την διαμέλισαν οπαδοί του Κυρίλλου Αλεξανδρείας,

γιατί δεν άντεχαν οι φθονεροί καλόγεροι να ζουν ανέραστοι

δίπλα σε τέτοια ομορφιά)

φοβούμαι

– πολύ φοβούμαι, ομολογώ –

ότι το όλο εγχείρημα θα καταλήξει,

μετά πολλών επαίνων, ασφαλώς,

σε μιαν ακόμη περισπούδαστη “προοδευτική’ πατάτα.

24 Απριλίου 2000

***

Τα δόντια σου

– άσπρα και γυμνά

σα γεναριάτικη σελήνη

άσπρα και λαμπρά

καθώς μιλάς

καθώς γελάς

κι αποκαλύπτονται –

μιά αίσθηση μου προκαλούν παρωχημένη,

ένα ρίγος

μνήμη καθιζημένη

ανακαλούν

ηδονής αφάτου…

Σα νάζησα ποτέ

στο ξέφωτο δρυμού αδιεξόδου

έρωτες επικούς

σπαραγμούς μεγάλους!

Η λευκή τους διάταξη

τέλεια αρχιτεκτονιμένη

η στίλβουσα σειρά τους

υποψία γεννούν

υπάρξεώς μου άλλης

και την επιθυμία

ζώο μου υγιές

στη δικαιοδοσία

της οδοντοστοιχίας σου

νάμουν άωρη οπώρα!…

***

σα σκύλος πίσω από τις αλήθειες σου

κι’ οι φωνές τους πέτρες

*Τα ποιήματα του Κώστα Σοφιανού είναι απο την “Ανθολογία της Νεοελληνικής Γραμματείας: Η Ποιηση” Των Ηρακλή & Ρένου, Ήρκου & Στάντη Αποστολίδη. Η φωτογραφία της ανάρτησης προέρχεται από το ιστολόγιο http://sofianoskostas.blogspot.com

Ο Κώστας Σοφιανός

Την Τετάρτη, 25 Μαΐου 2016 έγινε η παρουσίαση των δύο τελευταίων βιβλίων του συγγραφέα Δρα Γιάννη Βασιλακάκου την οποία διοργάνωσε το Πολιτιστικό Κέντρο της Ελληνικής Κοινότητας Μελβούρνης, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μελβούρνης. Το πρόγραμμα παρουσίασε ο κ. Νίκος Ντάλλας. Πρώτος ομιλητής ήταν ο καθηγητής κ. Νίκος Παπαστεργιάδης (επικεφαλής της Σχολής Πολιτισμού κι Επικοινωνίας) του Πανεπιστημίου Μελβούρνης, ο οποίος έκανε μία εις βάθος ανάλυση του πρώτου βιβλίου: «Χρήστος Τσιόλκας: Η Άγνωστη Ιστορία – Η Ζωή και το Έργο του» (εκδ. Οδός Πανός, Αθήνα 2015). Ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα της ομιλίας του:

«Είναι μεγάλη τιμή που μιλώ σήμερα για το βιβλίο του Γιάννη Βασιλακάκου για τη ζωή και το έργο του Χρήστου Τσιόλκα. Το βιβλίο του Γιάννη είναι όντως ένα καταπληκτικό και αξιοθαύμαστο επίτευγμα. Το διάβασα με τεράστιο ενδιαφέρον και θαυμασμό και είμαι πραγματικά περήφανος που μου δίνεται η ευκαιρία να μιλήσω γι’ αυτό το πολύ σημαντικό έργο. Αναφερόμενος στην ποιότητα του βιβλίου, ξεκινώ από το Α΄ Μέρος (που αποτελείται από μια σειρά συνεντεύξεων με τον Χρήστο) το οποίο θεωρώ πολύ σημαντικό διότι τεκμηριώνει την όλη εξέλιξη του Τσιόλκα ως άτομο (από παιδί ως ενήλικα). Κι επίσης διότι, στη συνέχεια, επιχειρεί μια διερεύνηση ορισμένων σημαντικών ζητημάτων που τον απασχόλησαν στη ζωή, όπως για παράδειγμα: την πολιτική, τη θρησκεία, την ταυτότητα, τον πολιτισμό, το ρατσισμό κτλ. Ο Γιάννης διαθέτει αυτή την εκπληκτική ικανότητα να θέτει κάποιες ουσιωδέστατες ερωτήσεις, με τέτοιο άμεσο κι ευφυή τρόπο, έτσι που ο Χρήστος να αναγκάζεται να σκάψει βαθιά στην προσωπική του ιστορία και στις σκέψεις του προκειμένου να απαντήσει όσο πιο αυθεντικά και ειλικρινά γίνεται. […] Οι ερωτήσεις αυτές αγγίζουν τόσο ευαίσθητες χορδές, σε σημείο που να μην υπάρχουν εύκολες κι ετοιμοπαράδοτες απαντήσεις. Εξού και ο Χρήστος αναγκάζεται να αναγνωρίσει τα γνωσιολογικά του όρια καθώς και αυτά της ίδιας της γλώσσας. Εξυπακούεται ότι οι συνεντεύξεις αυτές δεν αποτελούν ρεπορτάζ ιδεών, αλλά δίνουν μια αίσθηση όχι μόνο για το ποια ήταν η πορεία του Χρήστου, αλλά επίσης και για το έργο που αναγνωρίζει ο Χρήστος ότι απομένει να γίνει. Κι αυτό είναι ένα απίστευτο επίτευγμα εκ μέρους του Γιάννη Βασιλακάκου – χωρίς να αναφερθώ ακόμη στα άλλα πλεονεκτήματα του βιβλίου αυτού – για το οποίο αξίζει να τον χαιρετίσω και να τον συγχαρώ…».

Ο καθηγητής Νίκος Παπαστεργιάδης

Δεύτερος ομιλητής ήταν ο δημοσιογράφος και ποιητής κ. Δημήτρης Τρωαδίτης, ο οποίος αναφέρθηκε στο δεύτερο βιβλίο του Βασιλακάκου με τίτλο: «Η άγνωστη αλληλογραφία του Κώστα Ταχτσή – και η σχέση του με αυστραλιανούς καλλιτεχνικούς κύκλους» (εκδ. Οδός Πανός, Αθήνα 2014). Ο κ. Τρωαδίτης, αφού έκανε μια σύντομη αναδρομή κι επισκόπηση στην πολυτάραχη ζωή και το έργο του Ταχτσή και τον μυστηριώδη θάνατό του, αναφέρθηκε λεπτομερειακά στο περιεχόμενο του εν λόγω βιβλίου, τη ζωή και τις περιπέτειες του συγγραφέα του «Τρίτου Στεφανιού» στην Αυστραλία, την θυελώδη απέλασή του και τη σπουδαιότητα των επιστολών του προς τον Αυστραλό ζωγράφο Καρλ Πλάτε και τη σύζυγό του Τζόσελιν. Επίσης, στη σχέση του Ταχτσή με τον Αυστραλό νομπελίστα Πάτρικ Γουάιτ και ιδιαίτερα τον σύντροφο του τελευταίου Μανόλη Λάσκαρη, και γενικότερα το αυστραλιανό καλλιτεχνικό συνάφι. Χαρακτήρισε τον Βασιλακάκο ως «κατ’ εξοχήν βιογράφο του Ταχτσή, αφού ήταν ο πρώτος που συνέγραψε την επίσημη βιογραφία του “Κώστας Ταχτσής: η αθέατη πλευρά της σελήνης” που εξέδωσαν οι εκδ. Ηλέκτρα το 2009 κι έγινε μπεστ σέλερ στην Ελλάδα, αλλά και χαλκέντερο ερευνητή-μελετητή αφού ξόδεψε χρόνια ερευνώντας τη ζωή και το έργο του μεγάλου δημιουργού». Ιδιαίτερη μνεία έκανε στον «Απόρρητο φάκελο Ταχτσή» ο οποίος, χάρη στο ενδιαφέρον και τις ενέργειες του Βασιλακάκου αποδεσμεύτηκε από τα Εθνικά Αρχεία της Αυστραλίας (τέλη του 2015), μετά από 55 ολόκληρα χρόνια. «Σημαντικότατο επίτευγμα», τόνισε, «καθώς ο εν λόγω “φάκελος” ρίχνει άπλετο φως στην πολυτάραχη ζωή και δράση του επίμαχου συγγραφέα στους Αντίποδες».

Μια άποψη του ακροατηρίου. Σε πρώτο πλάνο (από δεξιά) οι Γιάννης Βασιλακάκος και Δημήτρης Τρωαδίτης

Τρίτος ομιλητής που ανέβηκε στο βήμα ήταν ο Δρ Γιάννης Βασιλακάκος, ο οποίος, στην αντιφώνησή του, αφού ευχαρίστησε όλους τους συμβαλλομένους στη διοργάνωση της εκδήλωσης – την Ελληνική Κοινότητα για το κάτερινγκ και την άψογη φροντίδα της διοργάνωσης, αλλά και τους έξοχους ομιλητές για τις οξυδερκείς αναλύσεις τους, μεταξύ άλλων τόνισε: «Πάντα με γοήτευε η ζωή των μεγάλων προσωπικοτήτων της τέχνης και των γραμμάτων – Ελλήνων και ξένων. Κυρίως των πρώτων, και ιδιαίτερα όσων υπήρξαν απόδημοι, ή παιδιά αποδήμων, οι οποίοι έζησαν την περιπέτεια του ξεριζωμού από πρώτο χέρι, όπως κι εγώ. Καθόλου τυχαίο λοιπόν που καταπιάνομαι με συγγραφείς που έζησαν εκτός Ελλάδας. Το κριτήριο της αποδημίας όμως δεν είναι το μόνο που λαβαίνω υπόψη. Εννοείται ότι πρωτίστως είναι η ποιότητα, σπουδαιότητα και γοητεία του έργου τους που με έλκει. Αλλά βεβαίως και η ζωή τους με αφορά άμεσα, καθώς, συχνά, είναι εξίσου ενδιαφέρουσα και σημαντική όσο και η δουλειά τους – ιδίως όταν υπάρχουν αχαρτογράφητα νερά όσον αφορά το ερευνητικό πεδίο». Και κατέληξε λέγοντας: «Παρακολουθώντας την αυτοεξομολογητική πορεία συγγραφέων σαν τους Τσιόλκα και Ταχτσή, εμμέσως πλην σαφώς, ιχνηλατώ, αναπόφευκτα, και τη δική μου συγγραφική πορεία. Είναι σα να πορευτήκαμε μαζί χέρι-χέρι όλα αυτά τα χρόνια, σα να συν-γράψαμε από κοινού, κομμάτι-κομμάτι τούτα τα βιβλία…»

Ακολούθησαν ερωταπαντήσεις από το ακροατήριο ενώ, στη συνέχεια, ο Γιάννης Βασιλακάκος υπέγραψε βιβλία του για το κοινό κατά τη διάρκεια της δεξίωσης.

Ο Δημήτρης Τρωαδίτης

Ι

Όπως καμπύλωναν
Τα βουνά γύρω σου
Καμπύλωνες το βλέμμα
Ακολουθώντας
Τις σπαρμένες λιθάρια
Ξερές πλαγιές
Αγέρωχη
Γεμάτη
Ζωή
Στοργή
Αλλά κυρίως κατανόηση.

Θα με χαρακτήριζε
Τυχερό κανείς
Βρήκα άνθρωπο
Να με καταλαβαίνει
Αξιόλογο, ομιλητικό
Με ενδιαφέροντα και αξίες.

Τιμώρησέ τους
Δείξε εμπιστοσύνη, είπες
Ψήφισε τώρα ΚΚΕ.

ΙΙ

Γυρίζω ευτυχής και υπερήφανος
στο Μάαστριχτ πετύχαμε
ακριβώς αυτά που θέλαμε
Μητσοτάκης

Καχύποπτοι και ίσως αμφιρρεπείς
Ποτέ δε νιώσαμε περήφανοι
Συνήθως νιώθουμε περίεργα
Έχουμε την αίσθηση
Ότι κάποιοι προσπαθούν
Να μας παγιδεύσουν
Να μας πλανέψουν
Με πλάνα λόγια
Μπροστά στο χάος
Και τη συμφορά
Διαρρηγνύουν
Τα ιμάτιά τους.

Μην εμπιστεύεσαι τους εγκάρδιους
Αισιόδοξους ζεστούς κηφήνες
Τιμώρησε τους ιδιοτελείς
Αυτούς που εύκολα
Θα μπορούσες να πεις προδότες
Ρίξε στα μούτρα τους
Ένα γιαούρτι με λίγα λιπαρά
Και πολλά οκτάνια, είπες
Αποκαρδιωμένη
Απ’ τις ματαιόδοξες κραυγές
Την ιδιοτέλεια
Τον παραλογισμό.

ΙΙΙ

Κοιτάζαμε τις φωτιές
Στη λεηλατημένη πόλη
Πνιγμένοι στα δάκρυα
Και τον καπνό.
Ο Καραϊσκάκης δεν ήτανε
Που προσφέρθηκε να δώσει
Μολύβι στους Τούρκους
Για να προστατέψει τον Παρθενώνα;

Κάποιος αναρωτήθηκε
Τι θα μπορούσαμε να είχαμε δώσει
Στους εμπρηστές
Πέρα απ’ την ολική διασπάθιση
Το μεγάλο οδοστρωτήρα
Που έκανε κόντρα πλακέ
Τη μνήμη μας—
Τίποτα δεν έχει γλιτώσει.
Ανάμεοα στα αποκαΐδια
Ξεδιαλέγοντας λέξεις όπως
Δικαιοσύνη, δημοκρατία
Πατρίδα
Έπεσε το μάτι μου
Σ’ ένα σπασμένο μπουκάλι
Πολυεθνικής μπίρας
Και σκέφτηκα πως πάντα
Κάτι έχουμε να δώσουμε
Σ’ αυτούς που μας πολεμάνε
Ή μολύβι ή χρήμα.

IV

Νύκτα δουλείας σ’ εακέηαοεν
νύκτα αιώνων
Α. Κάλβος

Πατρίδα είναι οι κάμποι
Η θάλασσα, τα βουνά
Η κοινωνική πρόνοια
Η αξιοπρέπεια
Η δικαιοσύνη
Η δουλειά
Σημείωση: δουλειά είναι λέξη συνώνυμη με την εργασία. Τελευταία επιχειρείται
μεταφορά του τόνου στην παραλήγουσα.Παρακολουθούμε με σκεπτικισμό και οργή το μετέωρο βήμα του τόνου.

V

Περισσότερο από τα πλάνα λόγια
Μας πληγώνει η απέραντη
Πικρή και γαλάζια
Σε πρώτο πλάνο
Πλάνα θάλασσα.

Δεν υπάρχουν αξίες

Μόνο αυτή η ζεστή κέρινη θλίψη
Η πληγή που αφήνει στα μάτια μου
Το σβησμένο γέλιο του απομεσήμερου.
Εσύ που με καταλαβαίνεις τόσο
Δείξε λίγη συμπόνια
Γι’ αυτήν την καταραμένη
Αμηχανία μου.

Φεβρουάριος 2012

*Από το περιοδικό «Ένεκεν», τεύχος Γενάρη-Μάρτη 2012.