Γνώρισα τον Δημήτρη Τρωαδίτη μέσω της εξαιρετικής δουλειά που κάνει στο blog tokoskino, όπου χωρίς υπερβολή, θα βρει κανείς τις πιο αξιοπρόσεκτες φωνές της εποχής μας.
Λέω φωνές και όχι πένες γιατί ο Τρωαδίτης του Κόσκινου δεν τρέφει καμία συμπάθεια στην στείρα τεχνική, τους καθεστωτικούς χειροκροτητές και τις επιτροπές που βραβεύουν μοναχά τους ακίνδυνους. Άλλωστε για να δανειστώ λόγια του ίδιου “γράφουμε ποίηση για να ξορκίσουμε τους εφιάλτες μας” και από το κόσκινό του, τέτοια ποίηση περνάει.
Εδώ θα πρέπει να κάνω μια μικρή παύση και να σχολιάσω την άρνηση του ποιητή Τρωαδίτη να συμμετάσχει στην εκδήλωση για τους απόδημους ποιητές, που διοργάνωνε η εργασιακή γαλέρα του Ιανού.
Σήμερα λοιπόν, έχω την τιμή να μιλήσω συνολικά και για τον ποιητή Τρωαδίτη που εν τέλει, δεν είναι και τόσο διαφορετικός από τον αναγνώστη ποίησης και ουχί κριτικό Τρωαδίτη.
Ξέρετε, όταν σκέφτεσαι πώς πρέπει να παρουσιάσεις κάποιον, λόγω και της ευκολίας που δίνει η εποχή, σίγουρα ψάχνεις στο ίντερνετ να δεις τι έχει γραφτεί γι’ αυτόν. Κάπου λοιπόν, ανάμεσα στα πολλά που έχουν γραφτεί, διάβασα πως η ποίηση του Τρωαδίτη δεν είναι πολιτική, πράγμα που με εξέπληξε απίστευτα.
Θα ξεκινήσω λοιπόν από αυτό. Η ποίηση του Τρωαδίτη είναι πολιτική. Αυτός είναι ο βασικός πυλώνας της και ως πυλώνα χαρακτηρίζω αυτή την ανάγκη που σε κάνει να μην μπορείς παρά να αποτυπώσεις σε λέξεις στο χαρτί, όλα αυτά που νιώθεις, αυτό το λειψό.
‘Εχοντας διαβάσει λοιπόν συνολικά και συμπυκνωμένα αρκετά, πολύ από το έργο του, μπορώ να έχω αυτή την βεβαιότητα, αυτό και μόνο το φανάρι οδηγό μου.
Ξαναλέω λοιπόν, η ποίηση του Τρωαδίτη είναι πολιτική.
Ο ίδιος ο Τρωαδίτης είναι πολιτικό ον και δεν το κρύβει ούτε στα ποιήματά του, ούτε και στις άλλες του γύρω από τη λογοτεχνία δραστηριότητες.
Απλή, κατανοητή γραφή, λιτή, σε στίχο ελεύθερο, χωρίς υπερβολές και περιττές σάλτσες, με το ρυθμό της καρδιάς του εν αναμονή επαναστάτη να δίνει το ρυθμό στα ποιήματα του Τρωαδίτη, που με τη σειρά τους πατάνε σε διάφορα δίπολα – μικρότερους πυλώνες.
-Το πραγματικό και το ονειρικό. Δυο καταστάσεις, άλλοτε ξέχωρες και άλλοτε μπλεγμένες μεταξύ τους όπως και στην αληθινή ζωή.
Το άστυ και η φύση. Μια μάχη σαν και κείνες που μαίνονται μέσα μας και που κανείς δεν κήρυξε μας υπάρχουν εκεί από την αρχή της Ιστορίας.
– Το τότε και το τώρα. Κι ύστερα. Το τώρα και το μετά.
– Η ήττα της επανάστασης. “Χάθηκε ο εμφύλιος”, μονολογεί ο ποιητής μα δεν μιλάει για κείνον που συνέβη στη χώρα μας, αλλά για κείνον που μέσα μας έγινε. Την εσωτερική μάχη, την παραίτηση από τα ιδανικά και τους συμβιβασμούς που φέρνει ο χρόνος. Μα, χεράκι χεράκι με την ήττα να που φτάνει “η κόκκινη ανάταση”. Το κόκκινο και το μαύρο που κυριαρχούν στους στίχους του Τρωαδίτη. Η προοπτική της άλλης κοινωνίας, η επανάσταση που μπορεί να ξεκινήσει από τους δρόμους, από μέσα μας, από τα κρεβάτια μας ή από μια ματαιωμένη αυγή. Οι δυνατότητες άπειρες, άρα και οι πιθανότητες ζωντανές.
Αρκεί φυσικά “να διατηρήσουμε αναμμένη τη μικρή σταγόνα της βροχής”.
Ο Τρωαδίτης φέρει την αγωνία του μετανάστη, του επαναστάτη που άφησε στη μέση έναν ταξικό πόλεμο και μετακόμισε στην άλλη άκρη του κόσμου. Κουβαλάει τα χρόνια που πέρασαν, τις ευκαιρίες που χάθηκαν και πια δεν θα ξαναρθούν. Μα δεν είναι δα κανένας ποιητής, καμίας ήττας. Κουβαλά και φέρει τη μακρά μαρξιστική λογοτεχνική παράδοση και θεωρία, μα ξέρει πως κάθε όνειρο “ως άθροισμα των προηγούμενων ονείρων μας” και κάθε στιγμή “ως άθροισμα των προηγούμενων στιγμών μας”, μπαίνει σε μια παλάντζα και όσο εύκολα έρχεται η ήττα, τόσο εύκολα μπορεί να έρθει και η νίκη.
Τα ποιήματα του Τρωαδίτη, αποτελέσματα των εσωτερικών συγκρούσεων του ποιητή, μοιάζουν άλλοτε ανταποκρίσεις από τον μαινόμενο ταξικό πόλεμο της καθημερινότητάς μας και άλλοτε με χειροποίητα μανιφέστα, φτιαγμένα από τα πιο όμορφα υλικά, που μας καλούν σε εξέγερση.
Στα θραύσματα αυτής της σύγκρουσης, δεν ξέρω αν θα βρει κανείς κάποια απάντηση. Άλλωστε, καθώς λένε, αυτή δεν είναι η δουλειά του ποιητή.
Δουλειά του είναι να μην σταματά να διαφυλάσσει την υγρασία των ματιών μας. Αυτό κάνει ο τροβαδούρος-προφήτης του παρόντος μας, Τρωαδίτης.
Κι αυτό, είναι περισσότερο από κάτι.
*Από τις Εκδόσεις “Κουρσάλ” κυκλοφορεί η ποιητική συλλογή των Δημήτρη Γκιούλου και Κωνσταντίνου Παπαπρίλ- Πανάτσα “Αντάρτικο 2”.
L’ appuntamento
To Koskino 