Ελευθερία Θάνογλου, Τρία ποιήματα

ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ

Ο ιατροδικαστής
επιβεβαίωσε
την αιτία θανάτου
προσθέτοντας και ώρα ακριβή.

[Η επιστήμη
αδυνατεί
να εξηγήσει
πότε επέρχεται ο πραγματικός θάνατος
των ποιητών·
η λογική
δεν αντιλαμβάνεται
πότε εισήλθε ο ξυλοκόπος στο δάσος].

*

ΑΝΘΙΣΗ

Σε μια κακή για την ανθρωπότητα εποχή,
η ποίηση μπορεί κι ανθεί
και οι νεκροί επίσης·
τα γραφεία κηδειών
γεμάτα πάντα από δουλειά
το ίδιο και τα τυπογραφεία.

Νεκρά μετά τη γέννα τους ποιήματα
και νεκροί ποιητές
ζωντανεύουν εν τέλει την κίνηση.

*

ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ

Ένα πήδο θέλει η γη
Να φτάσει τον κρεμασμένο.

Ο κρεμασμένος

ονειρεύεται
τη γη·

το δέντρο
τον ουρανό.

Όταν νυχτώνει
κρυώνουν και οι δύο το ίδιο.

*Από τη συλλογή “Ο θάνατος των πτηνών”, ΑΩ εκδόσεις, Αύγουστος 2021.

Λαμπριάνα Οικονόμου, Τρία ποιήματα

1

“Σου ΄φερα λουλούδια
-οι ζωντανοί βλεπόμαστε με την αφή”
[σαν να ‘χει απ’ όνειρο
την ασυνάρτητη στιγμή].
Παραλογίζεται μισό φεγγάρι
η καταχνιά: Νικόπολη
με πυρετό κι εγκαύματα
στα ξεραμένα χόρτα.
Ποιος ν’ ακουμπήσει χέρι στους θεούς;
Πλησίασα κερί επάνω στα συντρίμμια:
“Ψυχή σπασμένη – όργια ποντίκια”.

2

Ψάρια ζαρωμένα
εκεί που έμεινα –
και πίσω: ήλιος οβίδα.
Αύγουστε, μ’ εγκατέλειψες·
και ο θάνατος δεν λέει να ξεκολλήσει

3

Ποιος είναι τόσο τολμηρός
να εννοήσει θάνατο όταν πλανάται
θέρος; Δες, δες: φωτιά επικλινής
συντρίβεται στα τείχη της Νικόπολης.

*Από τη συλλογή “Νικόπολη”, εκδ. Κοβάλτιο, Απρίλιος 2023.

Ζαφειρία Μολ, Τρία ποιήματα

ΟΛΑ ΑΥΤΑ

Κλέφτρα διαθέσεων,
πασιονάρια χωρίς επανάσταση,
τσατσά σε οίκους ενοχής,
φίδι σ’ ένα κλαρίνο λαίκό

*

ΑΝΥΦΑΝΤΡΑ

Με κούρασε η μηχανή του
συμπλέγματος
άκομψη ύφανση, τραχιά και
πανομοιότυπη,
έκανα αίτηση να επενδύσουμε στη
γλυκύτητα
να αναβιώσουμε εκείνον τον αργαλειό
που πλέκει εγκώμια

*

BEAUTE

Αύριο έχεις κομμωτήριο
να σου φτιάξουν τα σενάρια
να είσαι όμορφη και περίεργη
να κάνεις γούστο και να παπαγαλίζεις Νίτσε.

Μεθαύριο έχεις νύχια
να σου πληκτρολογήσουν το σπικάζ
να είσαι πνευματώδης και παιχνιδιάρα
να σκίζεις το βρόμικο και να κάνεις νιαρ

*Από τη συλλογή “Κανένα φτιάρι δεν έθαψε ποτέ την άνοιξη”, εκδ. Κάπα Εκδοτική, Σεπτέμβρης 2023.

Alberto Caeiro (Fernando Pessoa), I am a herdsman of flocks / Είμαι βοσκός κοπαδιών 


Έργο του Heinrich von Zügel (1850-1941)

IX

I am a herdsman of flocks.
The flock is my thoughts,
and my thoughts are all sensations.
I think with my eyes and my ears
and with my hands and feet
and with my nose and mouth.
To think a flower is to see and smell it,
and to eat a fruit is to sense its taste.
Therefore, when on a hot day
I feel sad, because of enjoying so much,
I stretch out on the grass
and close my sun-warmed eyes,
I feel my whole body immersed in reality,
know the truth and am happy.

*Μετάφραση στα αγγλικά: Germain Droogenbroodt – Stanley Barkan

ΙΧ

Είμαι βοσκός κοπαδιών
από σκέψεις
και συναισθήματα
σκέφτομαι με τα μάτια και τ’ αυτιά
με τα χέρια και τα πόδια
με τη μύτη και το στόμα μου.
Για να σκεφτείς ένα λουλούδι πρέπει να το δεις και να το μυρίσεις
για να φας ένα φρούτο πρέπει να το γευτείς.
Γι’ αυτό όταν μια λιόλουστη μέρα
είμαι λυπημένος απ’ την πολλή ευχαρίστηση
ξαπλώνω στο γρασίδι
κλείνω τα ζεστά απ’ τον ήλιο μάτια μου
και νιώθω όλο μου το κορμί
να γίνεται ένα με την πραγματικότητα
να γνωρίζει την αλήθεια
κι είμαι ευτυχισμένος

*Μετάφραση στα ελληνικά: Μανώλης Αλυγιζάκης.

#Ο τίτλος μπήκε από εμάς.

Ζωή Καραπατάκη, Τρία ποιήματα

Να με πάρει μαζί του
το ξαφνικό αεράκι
σ‘ όλο το διάβα του
να ξοδέψω κάπως
την ελευθερία μου

*

Τα ονόματα που αγαπώ
-οι πολύτιμες λέξεις-
ορίζουν τη ζωή μου
από την αρχή ως το τέλος

*

Όπως ο ύπνος
όταν έρχεται βέβαιος
πως θα τον ακολουθήσω
έλα και συ
με την ίδια βεβαιότητα
δεν θ’ αντισταθώ

Θεοχάρης Παπαδόπουλος, Η σιωπή των ποιητών

Κατηγορείτε τους ποιητές ότι εσιώπησαν.
Δεν γράφουν πια για έφοδο
δεν ξεσηκώνουν πλήθη.
Σαν τα ηφαίστεια, που ήταν κάποτε ενεργά
και τρόμο προκαλούσανε στα μέγαρα
μα τώρα πια έχουν για πάντα σβήσει.

Κάτω απ’ την επιφάνεια την ψυχρή
η λάβα υποδόρια σιγοβράζει.
Οι λέξεις σαν το μάγμα αναζητούν
μια χαραμάδα
να ξεχυθούν σαν χείμαρρος
κι όλα στο διάβα τους να τα συμπαρασύρουν.

Να τους φοβάστε τους ποιητές που σιωπούν
μπορεί η λάβα τους μια μέρα να σας κάψει.

Λεωνίδας Καζάσης, Παραβιάστε άγιες εντολές

Αν και η μέγιστη ευτυχία
κορεσμό δημιουργεί,
η αέναη δυστυχία
από που αντλεί αντοχή;

Τους πλούσιους αποστρέφομαι,
μα τους φτωχούς
περσσότερο μισώ
δημιουργούς τους.

Όταν φορώντας τον χιτώνα σου,
με τ’ όπλο των ονείρων σου
πυροβολούν να σ’ απαλλοτριώσουν,
τίμιο θωρείς το κνούτο του βασανιστή,
του δήμιου το σπαθί.

Όταν το εμπόριο στέψαν βασιλιά,
τον έρωτα η πορνεία διαδέχτηκε.
Κληρικοί τελούν τη γιορτή της,
κι αλλάζουν στέφανα λευκά.

Όταν στα άνυδρα αιδοία,
τη θάλασσα της ματαιοδοξίας
ολάκερη εναποθέσεις,
νέμεσαι
σάπια δαγκωμένα μήλα
της πιο αισχρής ανθρώπινης ντροπής.

Αν ό,τι δεν πρέπει, πρέπει,
κι ό,τι πρέπει, δεν το θες,
μάθε αν έπρεπε να πρέπει
κι αν το “πρέπει” αποτρέπει
βούλησή σου και βουλές.

Έρωτα! Ιδιάζοντα.
Εφήμερε! Που ελευθεριάζεις.
Αέναε! Όταν εναλλάσσεσαι.
Παρατυπείς, κελεύεις, δελεάζεις.

Αιτιατού αιτία
έστω και πλάνη, ορατή,
μα η αιτία την αιτία
και σαν ψευδαίσθηση αγνοεί.

Των θωράκων τα εχέγγυα,
ανεπαίσθητα στα ώτα,
οδυρμοί κραυγές και βόλια
αντηχούν από τα νώτα.

Παραβιάστε άγιες εντολές,
κλοιούς στην κοινωνία,
αλώβητους πρωκτούς και άνυδρα αιδοία.

Ο πένης διαπομπεύεται.
Ο πλούσιος πλανάται,
καδμείες δάφνες γεύεται.
Γόνους αποτολμάτε;

Από αιδώς αιδοίον.
Αιδώς αιδοία φράζει.
Μα δεν αιδούνται οι σοφοί;
Τον Έρωτα η αιδώς χλευάζει.

Η τραγικότητα του εμπορευματικού πολιτισμού,
απεικονίζεται πλήρως,
στην αντιερωτική συμπεριφορά των ανθρώπων.

Κατηργήθη πάσα έννοια, παντού βρωμά εργασία και οικογένεια.

*

Στο πέρασμα του χρόνου
ο άνδρας την γυναίκα αλυσόδεσε,
κι αυτή τις αλυσίδες ερωτεύθηκε.

Ο πλούσιος σε έθιξε!
μα κι ο φτωχός
να σε γελάσει πήγε.

Τον φώναζαν κουμμουνιστή!
πλούσιος βαριόταν να γενεί.

Αγρία αγριότης,
βιαία βιαιότης ο δόλος!
Του αφελούς αφελέστερος; Ο δόλιος.

Αφού η βία, ο δόλος
θεωρούνται απ’ τους ανθρώπους ευφυϊα,
περήφανα διεκδικώ
θέσεις στην ανοησία.

Ρίγη έρωτος βολιδοσκοπούν το θείο.

Nicanor Parra, Ποιήματα επείγουσας ανάγκης

Ι
Λέω τα πράγματα όπως είναι
Ή ξέρουμε τα πάντα από πριν
Ή τίποτε ποτέ μας δεν θα ξέρουμε.
Το μόνο που μας επιτρέπεται
Είναι να μάθουμε σωστά να μιλάμε.

ΙΙ
Όλη τη νύχτα ονειρεύομαι γυναίκες
Κάποιες με κοροϊδεύουν απροκάλυπτα
Άλλες, μου δίνουνε του κουνελιού το χτύπημα.
Δεν με αφήνουν σε ησυχία.
Βρίσκονται αδιάκοπα σε πόλεμο μαζί μου.
Ξυπνώ σαν κεραυνόπληκτος.
Εξ ου και συμπεραίνεται ότ’ είμαι παλαβός
Ή τουλάχιστον νεκρός από τον φόβο μου.

V
Οι νέοι
Γράφουν ό,τι θέλουν
Στο ύφος που τους φαίνεται καλύτερο
Πάρα πολύ κύλησε αίμα κάτω απ’ τις γέφυρες
Για να εμμένουμε στην πίστη -έτσι πιστεύω-
Πως μία μόνον είναι η σωστή οδός:
Στην ποίηση τα πάντα επιτρέπονται.

VII
Είναι αρκετά σαφές
Πως δεν υπάρχουν στη σελήνη κάτοικοι
Πως οι καρέκλες είναι τραπέζια
Πως οι πεταλούδες είναι άνθη σε αέναη κίνηση
Πως η αλήθεια είν’ ένα λάθος συλλογικό
Πως το πνεύμα πεθαίνει μαζί με το κορμί
Είναι αρκετά σαφές
Πως οι ρυτίδες δεν είναι ουλές.

ΧΙ
Από τα νέφη καταιγίδας του προγεύματος
Στις βροντές της ώρας του γεύματος
Κι από ‘κει στις αστραπές του δείπνου.

ΧΙΙΙ
Καθήκον του ποιητή
Είναι να υπερνικήσει τη λευκή σελίδα
Αμφιβάλλω αν αυτό είναι δυνατό.

XV
Για τελευταία φορά το ξαναλέω
Οι προνύμφες είναι θεές
Οι πεταλούδες είναι άνθη σε αέναη κίνηση
Χαλασμένα δόντια
δόντια που θρύβουν
Στην εποχή ανήκω του βωβού σινεμά.
Το γαμήσι είναι πράξη λογοτεχνική.

XVII
Αναλύοντας αποποείσαι τον εαυτό σου
Μόνο κυκλικά μπορεί κανείς να διαλογιστεί
Βλέπει κανείς μόνον αυτό που επιθυμεί να δει
Μια γέννηση δεν επιλύει τίποτε
Αναγνωρίζω ότι τρέχουνε τα δάκρυά μου.
Μια γέννηση δεν επιλύει τίποτε
Μόνον ο θάνατος λέει την αλήθεια
Ακόμη και η ποίηση δεν πείθει.
Διδασκόμεθα ότι ο χώρος δεν υπάρχει
Διδασκόμεθα ότι ο χρόνος δεν υπάρχει
Όπως και να ‘χει όμως το πράγμα
Το γήρας είναι τετελεσμένο γεγονός.
Ας λέει η επιστήμη ό,τι θέλει.
Μου φέρνει ύπνο η ανάγνωση των ποιημάτων μου
Κι ωστόσο έχουνε γραφτεί με αίμα.

*Μετάφραση: Αργύρης Χιόνης.

Vivere Freakolosamente – Θεόδωρος Μπασιάκος Γκαγκαν Μυτεράν

Μια συζήτηση του Δημήτρη Τρίκα και της Μαριάνθης Μαρκοπούλου για το βιβλίο του Θεόδωρου Μπασιάκου Γκαγκάν Μυτεράν – Vivere Freakolosamente, εκδόσεις Πανοπτικόν, όπως μεταδόθηκε από την εκπομπή «BookFly» την Τετάρτη 15/12/2021 από το Τρίτο Πρόγραμμα.

Zdenka Becker, Πείνα


Έργο Giacomo Manzu (Ιταλία)

Not a word about the wilting
no humility for the wrinkles
in the face
just to be guest at this meal
festively set the table
the scent of hunger
bathed in candle light
the scent of hunger
to one another.

*Αγγλική μετάφραση: Germain Droogenbroodt.

*

Μήτε μια λέξη για την κύρτωση της πλάτης
ούτε ταπεινότη για τις ρυτίδες
του προσώπου
μόνο για να πάρω μέρος σ’αυτό το γλέντι
έστρωσα το τραπέζι
και τ’ άρωμα της πείνα
λουσμένη στο φως του καντηλιού
και τ’ άρωμα της πείνας
του ενός μας για τον άλλο

*Zdenka Becker, Czech Republic (1951).
**Μετάφραση Μανώλη Αλυγιζάκη//Translated by Manolis Aligizakis.