Είπες κάποτε να μην εγκαταλείψουμε
τα μονοπάτια της επιθυμίας
να κατακλειστούν από ανεπιθύμητους
κι εισέπραξες τη συναίνεσή μου
ως οδηγό εξερεύνησης των πάντων

Οι χαμένες λεωφόροι κρύες, ράθυμες
και χωρίς πινακίδες
έτσι που το επόμενο χιλιόμετρο
να μην έρχεται ποτέ

οι χαμένοι μας δρόμοι
φωτιές στις λάσπες
πλήθη που χειροκροτούν
χιλιάδες χιλιόμετρα
από τη θάλασσα
κι εσύ γελάς
προφασιζόμενος στα μικρόφωνα

άστρα ξυπόλητα
ηλιόφως που εκρύγνηται
ανείπωτο το εύρος του
παράγει κηλίδες ιδιαιτερότητας
χωρισμού καταστάσεις
κι εσύ το παίρνεις ως προσευχή
μετράς τα σημάδια
φυλλομετράς τα χρόνια
κι άσπρες τρίχες πλέον
σε βυθίζουν σε δίνες
όπου καμώνεσαι ότι αναπνέεις
κι όλα κρημνίζονται

θύματα του φωτός
λικνίζονται τα σημάδια σου
τα δαρμένα από τα χρόνια
στάζοντας αίμα χαράς και λύπης
μέχρι που κάποτε
ξεχνάς τα πάντα
αλλά η ακινησία στα δάχτυλά σου
μαρτυρά την ταυτότητά σου

ανιχνεύεις τα πέλματα των ιστοριών σου
αλλά αδυνατείς να θυμηθείς
τη δομή των ονείρων σου
είσαι βιβλίο μισόκλειστο
δόξα που αργοπεθαίνει
την πήραν στο κατόπι
περιγελώντας την
καθώς μοιάζει με νεκρό ύπερο
λουλουδιού της νύχτας

τρόμος από την οχλαγωή
στις παρόδους του μυαλού σου
σκαρώνεις ιστορίες
χωρίς υλικά και συνειρμό
δραματουργώντας σύγκορμος.

Του θανάτου
καπέλο
τρίχινο
η πάχνη
η αδελφή
μ’ ένα λυγμό
ευχαριστημένος

*

Η ασπρίλα της θάλασσας
και του φωτός η χλωμάδα
γλύφουν τα γυμνά σκόρπια κόκαλα

η απουσία
του θανάτου
χαμογελά.

*

Σιχάθηκα
τον αραχλιασμένο ετούτον ουρανό
τα μελίγγια μου σωμένα
απ’ την αδυναμία
φέγγουν
είμαι νεκρός
και τα κρίνα
αποπνέουν τα διηθημένα υγρά
οι λέξεις λείπουν

λείπω επιτέλους κι εγώ.

*Μετάφραση: Νίκος Κοντομήτρος

One candle is enough. Its gentle light
will be more suitable, will be more gracious
when the Shades come, the Shades of love.

One candle is enough. Tonight the room
should not have too much light. In deep reverie,
all receptiveness, and with the gentle light –
in this deep reverie I’ll form visions
to call up the Shades, the Shades of love.

*Written in 1920.

Άνθη κερασιάς, σταφύλι από την ξέρα του ήλιου
τα στάρκεν ωριμάζουνε με το νερό και τη φεγγερή σελήνη
ως και το χιονισμένο κάστανο κουβαλούσα
ψωμί σπίτι να πάω, να σκληρύνω την πληγή μου.

Καρπούζια! –εδώ έφαγα τα στήθεια μου
Σταφύλι! –εδώ έφαγα τα στήθεια μου
Λεμόνια! –εδώ έφαγα τα στήθεια μου
Λεμονάδικα – φορτηγά – αχθοφόροι μ’ ανθισμένες πλάτες…

*Δημοσιεύτηκε στην «Επιθεώρηση Τέχνης», τ. 84, Δεκέμβριος 1961, σελ. 573.

Eμπρός της γης οι κολασμένοι,
της πείνας σκλάβοι, εμπρός, εμπρός,
το δίκιο απ’ τον κρατήρα βγαίνει
σαν βροντή, σαν κεραυνός.
Φτάνουν πια της σκλαβιάς τα χρόνια,
όλοι εμείς οι ταπεινοί της γης
που ζούσαμε στην καταφρόνια
θα γίνουμε το παν εμείς.

Pεφραίν
Στον αγώνα ενωμένοι κι ας μη λείψει κανείς,
ω, νάτη μας προσμένει στον κόσμο η Διεθνής.

Θεοί, αρχόντοι, βασιλιάδες,
με πλάνα λόγια μας γελούν,
της γης οι δούλοι κι οι ραγιάδες
μοναχοί τους θα σωθούν.
Για να λείψουν πια τα δεσμά μας,
για να πάψει πια η κλεψιά,
να ιδούνε πρέπει τη γροθιά μας
και της ψυχής μας τη φωτιά.

Pεφραίν

Eμπρός, μονάχη μας ελπίδα,
είν’ η σφιγμένη μας γροθιά,
κάτω οι πολέμοι κι η πατρίδα,
ζήτω, ζήτω η λευτεριά.
κι αν θελήσουνε να δοκιμάσουν
της ψυχής μας τους κεραυνούς
να ιδούνε τότες θα προφτάσουν
πως είν’ οι σφαίρες μας γι’ αυτούς.

Pεφραίν

Σκληρός ο νόμος μας ξεσκίζει
κι οι φόροι ασήκωτοι για μας,
ο πλούσιος ό,τι κι αν κερδίζει
είναι πλούτος της κλεψιάς.
H σκλαβιά κι η αδικία φτάνουν,
όχι πια ταπεινοί, σκυφτοί,
αδέλφια η φύση όλους μας κάνει
κι είμαστε ίσοι μπρος σ’ αυτή.

Pεφραίν

Oι πλούσιοι μ’ ασπλαχνιά μας γδέρνουν
και μας αρπάζουν το ψωμί,
τον κόπο μας αυτοί τον παίρνουν,
για μας η φτώχεια πληρωμή.
Tης δουλειάς όλοι οι κλέφτες κάτου,
δίκιο τώρα ο φτωχός ζητάει,
όλα τα πλούτη είναι δικά του
κι όταν θελήσει τ’ αποκτάει.

Pεφραίν

Eμάς π’ αδιάκοπα η δουλειά μας
γεννάει της γης τους θησαυρούς,
όλα τα πλούτη είναι δικά μας,
όλα ανήκουν στους φτωχούς.
Tώρα πια κόρακες κι ακρίδες
δεν σκεπάζουνε τον ουρανό,
χρυσές ο ήλιος στέλνει αχτίδες,
χαμόγελο παντοτινό.

Pεφραίν

Eργάτη ξύπνα! Δεν καλεί στον όρθρο η καμπάνα
της εκκλησιάς, σημαίνοντας κάποια τρανή γιορτή.
Kι ούτε πολέμου σάλπισμα βροντοφωνεί τη διάνα
άγριας σφαγής, ορίζοντας την ώρα την φριχτή.

Mια άλλη φωνή σε προσκαλεί στο μέγα πανηγύρι,
που στήνουν πλούσιο σήμερις η Φύση κι η Zωή.
Eργάτη ξύπνα! Tης χαράς εμπρός σου το ποτήρι,
πάρε και πιέτο, δύναμι ν’ αντλήσης κι άγια ορμή.

Tόσον καιρό σε τυραννεί η φτώχεια, το μαράζι,
η Aδικιά κι η Πρόληψι, οχιές φαρμακερές.
Tο Δίκηο, σ’ άγριου δράκοντα τα νύχια, έρμο σπαράζει.
Tους κόπους σου άλλοι χαίρονται. Σε δέρνουν συμφορές.

Eργάτη ξύπνα! Φτάνει πια η ντροπή κι η δυστυχιά
της Φύσης σήμερα η γιορτή για σένα ξημερώνει.
Mε το βαρύ σου πάτημα σύντριψε την οχιά
που το αίμα σου τόσον καιρό ρουφάει και ναρκώνει.

*Ο Τάκης Σαρακηνός δεν είναι άλλος από τον Βολιώτη σοσιαλιστή δημοσιογράφο και λογοτέχνη Τάκη Οικονομάκη (1886-1944).

[…] Αυτός, χαίρε τέκνο του μέλλοντος! Κάθεται
κοντά της στο τραπέζι,
Ανυποψίαστος σοσιαλρεαλιστής με φωτεινά μάτια,
Ένας από τους νιόκοπους, που ρήμα εντός των κατοικεί
Όπως η μούχλα στων δικτατόρων τα παλάτια.
Τώρα οι ώρες τους ξανοίγονται στον έρωτα, το αισθάνονται
Απόφαγαν, κι η νύχτα είναι δική τους,
Δίνονται στων κορμιών τους το φιλί
Μεταλαβαίνοντας τη σπασμική ψυχή τους.
Φίδια νερά και σμίγουν εν εκστάσει,
Τα χέρια τους εκβάλλουν σε μια γύμνια που τόσο καλά ξέρουν,
Ίρις οργασμού τους οδηγεί στην οδύνη, στη γαλήνη,
Και νιώθουν την παραφροσύνη της αγάπης τους
σ’ όλο το ένα που υποφέρουν.
(Κι εγώ ο Αθανάσιος, κι εγώ ο Ηλίας, την
είχα ζήσει τούτη τη χαρά
Που μου δόθηκε σ’ αυτό το ίλυνο κελί, φωλιά
του πόθου μου το βράδυ,
Εγώ που πρόδωσα προδόθηκα και απαρνήθηκα τα φτερά
Μου, και καταδύθηκα στο παχύτερο σκοτάδι).
Χαϊδεύονται στερνή φορά,
Και ύστερα ξυπνά μέσα στον άγριο εφιάλτη του…
Κοιτάζει ολημερίς την άδεια κάμαρη και κλαίει,
Πώς έφυγε μακριά, σαν πληγωμένος συνειρμός το ξέρει,
Απ’ το μυαλό του η εικόνα της περνά και λέει:
Ήταν ωραίο όσο κράτησε, μελισσουργός κι αστέρι…

[…] Βρωμάει τριγύρα ο δρόμος
Κάτουρο και τυρί
Οι πόρνες αραγμένες
Στις πόρτες στους στύλους
Μπούτια γυμνά το κρέας
Σαν τους σκύλους
Να ‘ρθει ο πελάτης να χαρεί
Οι πολιτσμάνοι γιούργια
Κάνουν στη γωνιά
Εδώ υπάρχει νόμος
Ην πιάσαν τη Μυτιληνιά.
Γιούπι γιάγια γιούπι για,
Γιούπι γιάγια γιούπι για, έι ω!

Ο Γιάγκος και η Μοιραία
Κρατώντας τα πηρούνια
Ροτόντα φορτωμένη
Με χίλια δυο καλά
Ψυχής και στο μαχιού
Η τρέλα – τράλαλα –
Φορεί χρυσά σπιρούνια
Παίζοντας η ορχήστρα
Ξανάφερνε στη μνήμη
Ιδανικά σπουδαία
Σαμπάνιας κι αστακού.
Γιούπι γιάγια γιούπι για,
Γιούπι γιάγια γιούπι για, έι ω!

«Τουαλέτες και γαμήλια εμβατήρια.
Στο σπίτι μου με ανέθρεψαν με αρχές.
Ο μπαμπάς μου και η μαμά μου
Με παρέδωσαν στα χέρια του.
Το εσπέρας η μαμά μου του έδωσε
Να πιεί δυο τρία ποτήρια
Κι ύστερα ανέβηκε στο δώμα
και πήρε την παρθενιά μου».
«Ο οργασμός μου ξόφλησε στα γραμμένα φρύδια του,
Κι η ελπίδα κάνει παρέα στον οργασμό μου
Κάποιο θλιμμένο λεφτό
Κοιταχτήκαμε γελώντας.
Υποσχεθήκαμε μια καινούρια πατρίδα,
Γεράκι φωτός. Ύστερα παντρευτήκαμε,
Του γέννησα παιδιά.
Τι θέλεις πια να ονειρευτώ;»….

*Από το βιβλίο “Η έρημη γη”, εκδόσεις Ερατώ

**Για μια ματιά στον Ηλία Λάγιο ρίξτε μια ματιά εδώ http://www.e-poema.eu/dokimio.php?id=24

Στον Θεοχάρη Παπαδόπουλο

Βγάλτε με έξω θα σκάσω!
Η ζωή μου υπολογίστηκε και μπήκε
σε σχήματα και έννοιες
τεχνικών χαρακτηριστικών.

Βοήθεια! Βγάλτε με έξω θα σκάσω!
Η ζωή μου μετρήθηκε, ζυγίστηκε,
και βρέθηκε υπερβολική,
για αυτούς που αποφασίζουν
με αριθμούς, ψηφία και αλγόριθμους.

Βγάλτε με έξω θα σκάσω!
Η ζωή των παιδιών
βρέθηκε και αυτή υπερβολική
και διατάχτηκε άμεση αφαίμαξη,
για πώληση αίματος έναντι χρέους
με τόκο 10%.

Βγάλτε με έξω θα σκάσω!
Εάν δεν με βγάλει κανείς έξω,
θα βγω μόνος μου
από τον τσιμεντένιο τάφο.
Όσες ταφόπλακες δεν σπάνε με βαριά
σπάνε με δυναμίτη!

*Ο Παναγιώτης Παπαπαναγιώτου γεννήθηκε στις 2 Μαρτίου 1978 στην Αθήνα στο δήμο Αγίου Δημητρίου. Τελευταίος γιος μιας πολύτεκνης οικογένειας πέντε παιδιών απέκτησε πολλές κακές συνήθειες και «ελαττώματα». Ένα από αυτά τα «ελαττώματα» είναι και ο έρωτας για την ποίηση και το όραμα για μια νέα, καλύτερη κοινωνία. Το Δημοτικό σχολείο το έκανε στον Άγιο Δημήτριο και αποφοίτησε από το Γυμνάσιο στο ΣΔΕ Καλλιθέας. Πολιτικά δραστηριοποιοείται στο χώρο της επαναστατικής αντικαπιταλιστικής αριστεράς. Η ποιητική συλλογή του «Σαπράνθρωποι» εμφανίστηκε σαν ατομική αυτοέκδοση και αυτοέκφραση της προσωπικής οργής και αηδίας, αλλά και της χαμένης αγάπης και απώλειας, που νιώθει ως άνθρωπος και ποιητής, μέσα σε μια κοινωνία, που όπως έλεγε ένας παλιός φιλόσοφος: «Πίνει από κρανία σφαγμένων ανθρώπων».

Without consideration, without pity, without shame
they have built great and high walls around me.

And now I sit here and despair.
I think of nothing else: this fate gnaws at my mind;

for I had many things to do outside.
Ah why did I not pay attention when they were building the walls.

But I never heard any noise or sound of builders.
Imperceptibly they shut me from the outside world.

Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται τρεις μελέτες για μια υπαρξιακή – φαινομενολογική κατανόηση της σχιζοφρένειας.

Το εν λόγω βιβλίο γίνεται σημαντικό και μόνο από το γεγονός ότι περιλαμβάνει –για πρώτη φορά σε ελληνική μετάφραση– μια μελέτη του κορυφαίου στοχαστή και θεμελιωτή της λεγόμενης “υπαρξιακής ανάλυσης” στην ψυχιατρική, Ludwig Binswanger. Επίσης, ιδιαίτερο ενδιαφέρον –για το ευρύτερο κοινό– παρουσιάζουν και οι μελέτες των Louis A. Sass και Γιώργου Βασιλάκου, οι οποίες επίσης συγκροτούν το ανά χείρας βιβλίο και οι οποίοι εξετάζουν τα βιώματα και τη διαγωγή των συγγραφέων Αντονέν Αρτώ (Antoin Artaud) και Φραντς Κάφκα (Franz Kafka).
Πέρα από την παρουσίαση των τριών συμπληρωματικών κατανοήσεων της σχιζοφρένειας, ο αναγνώστης θα συναντήσει στον παρόντα τόμο κριτικές αναλύσεις για τα προβλήματα της διάγνωσης και του θετικισμού στην ψυχιατρική, αλλά και παρατηρήσεις που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα φαινομένων – από τα αδιέξοδα του ορθολογισμού και της ενδοσκόπησης μέχρι το νόημα του χαμόγελου της Τζοκόντα, ένα χαμόγελο που συμπίπτει με την εμφάνιση της ψυχολογίας ως λέξης και επιστήμης και εκείνου του Kafka που εμφανίζεται στην αυγή του 20ού αιώνα, την περίοδο δηλαδή της εμφάνισης της ψυχανάλυσης, της θεωρίας της σχετικότητας και των κοινωνικών αναταραχών.

Continue reading →