Βύρων Λεοντάρης, Στον δεύτερο όρο της αντίφασης

d0bad0b0d0b7d0b8d0bcd0b8d180-d0bcd0b0d0bbd0b5d0b2d0b8d187-d181d0bad0b0d187d0b5d182-d0bad180d0b0d181d0bdd0b0d18f-d0bad0bed0bdd0bdd0b8

Η ολοκληρωτική δημοκρατία, που σφραγίζει τη σημερινή ιστορική φάση της ανθρωπότητας, επανεντάσσει δυναμικά τον ποιητή στο σύστημα των εξουσιαστικών αξιών. Όταν η ανθρωποκεντρική άποψη για την ποίηση, που πάσχιζε να συγκαλύψει την σοβούσα (ανέκαθεν και οπωσδήποτε από το μεσαίωνα) διάσταση ανάμεσα στον ποιητή και στην ποίηση, κατέρρευσε με την έκρηξη του ρομαντισμού, που αποκάλυψε όλο το χάος αυτής της διάστασης, η κρατούσα κοινωνική τάξη υιοθέτησε σαν κατά παραχώρηση αξία την ποίηση (αναγορεύοντας την σε Ποίηση και θεμελιώνοντας μορφές κοινωνικής συμπεριφοράς και σωσίβιους ηθικούς κομφορμισμούς πάνω στην ιδέα της «ποιητικής αδείας»), αποκλήρωσε όμως τον ρομαντικό και μεταρομαντικό ποιητή, αφήνοντας του μόνο τους δήθεν «πύργους» του εγκλεισμού του και τα παγκάκια των πάρκων. Σήμερα η ολοκληρωτική δημοκρατία, όπως η ανεπτυγμένη βιομηχανία, δεν είναι διατεθειμένη καθόλου να αφήσει ανεκμετάλλευτα τα απόβλητα της. Ο χθεσινός περιθωριακός Σκαρίμπας, με μια επεξεργασία καραγκιοζοποίησης, σέρνεται προς επιθανάτια και μεταθανάτια αναγνώριση και δόξα, ο απόβλητος «τρελλός» Κατσαρός «έχει καλύβην» – και μπουάτ – ο αντικομματικός Αναγνωστάκης με εθελούσια νέα κομματικοποίηση διεκδικεί θέση στα κοινά… Στο χρηματιστήριο των κοινωνικών αξιών ο τίτλος «ποιητής» παίρνει τη ρεβάνς από το παραδοσιακό του αντίκρυσμα (την Ποίηση), αναποδογυρίζει όλα τα μελανοδοχεία της κλασικής αισθητικής και επιβάλλει το νέο ορισμό: ποίηση είναι ότι κάνει ο ποιητής.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, μπροστά σε μια λυτρωτική ταύτιση του ποιητή με την ποίηση προς δόξαν του ανθρώπου, μπροστά σε έναν εξανθρωπισμό της ποίησης; Θα πρέπει τότε να δεχτούμε το παράδοξο ότι, σ’ αντίθεση με τις ήττες άλλων επαναστάσεων, η ποίηση είναι η μόνη θριαμβεύουσα επανάσταση και ότι ο ποιητής, κατ’ εξαίρεση απ’ όλους τους άλλους ανθρώπους, μόνο αυτός κατέκτησε το προνόμιο να μην του είναι εχθρικό και ξένο το ίδιο του το δημιούργημα… Ή μήπως όλα αυτά σημαίνουν απλώς και μόνο την καθολική προσχώρηση και υποταγή του ποιητή σε μια καθαρά αντεπαναστατική λειτουργία της ποίησης;

Το πρόβλημα της σχέσης ανάμεσα σε επαναστατική πράξη και ποίηση αμφισβητεί ακατάπαυστα τις λύσεις του. Υπάρχει μια «επαναστατική» ποίηση ή η δυνατότητα της σαν «έκφρασης» της επαναστατική πράξης;

Continue reading →

Γιάννης Ρίτσος, Ο ποιητής

ritsos-tetragwni001-425x425


11 Νοέμβρη 2013 – 23 χρόνια χωρίς τον Γιάννη Ρίτσο

Όσο κι αν βρέχει το χέρι του μες στο σκοτάδι
Το χέρι του δε μαυρίζει ποτέ. Το χέρι
Είναι αδιάβροχο στη νύχτα. Όταν θα φύγει
(γιατί όλοι φεύγουμε μια μέρα) θαρρώ θα μείνει
Ένα γλυκύτατο χαμόγελο στον κόσμο ετούτον
Που αδιάκοπα θα λέει “ναι” και πάλι “ναι”
Σε όλες τις προαιώνιες διαψευσμένες ελπίδες.

Αρθούρος Ρεμπώ, Ανησυχία

Oι πρόγονοί μου ήσαν Κέλτες με γαλάζια μάτια, στενοκέφαλοι, αδέξιοι στη μάχη. Ντύνομαι σαν κι εκείνους βάρβαρα. Αλλά δεν βουτυρώνω τα μαλλιά μου. Οι Κέλτες ήταν γδάρτες αγριμιών, έκαιγαν τα χόρτα οι πιο ανίδεοι των καιρών.

Απ΄αυτούς πήρα: την λατρεία και την αγάπη για την ιεροσυλία∙ – ω, όλα τα βίτσια, οργή, λαγνεία,- μεγαλομανία, ηδυπάθεια∙ – προπάντων τη ψευτιά και την προσποίηση. Τρέμω όλα τα επαγγέλματα. Μαστόρους και εργάτες, όλους τους χωριάτες, τον όχλο.

Το χέρι με την πέννα αξίζει το χέρι του ζευγά. – Τι αιώνας των χεριών!- Δεν θα τα κατάφερνα ποτέ να γίνω χειροτέχνης. Το χέρι που εξημερώνεται πάει πολύ μακριά. Η τιμιότητα της ελεημοσύνης με εκνευρίζει. Οι εγκληματίες με απωθούν όπως τους ευνούχους: Εγώ είμαι ανέπαφος, κι αυτό μου κάνει το ίδιο. Αλλά! ποιος μου έδωσε αυτή την ύπουλη γλώσσα που μέχρι σήμερα στέκεται φρουρός της τεμπελιάς μου;

Χωρίς να μου χρησιμεύει για να ζω το ίδιο το σώμα μου, και πιο τεμπέλης κι από βάτραχος, έζησα παντού.

Καμμιά οικογένεια δεν γνώρισα στην Ευρώπη. Ακούω για οικογένειες σαν τη δική μου που σέβονται όλες τις διακηρύξεις για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. – ΄Εχω γνωρίσει κάθε παιδί οικογένειας!

*Από το “Μια εποχή στην κόλαση”. Μετάφραση: Νεοκλής Κυριάκου.

Ασημίνα Ξηρογιάννη, Πυροβολήστε τα όνειρα

pict_20051017PHT01521

Ποιόν να δικάσεις;
Όσους παίζουν στον τζόγο
τα όνειρά σου;
Eσένα που τους αφήνεις
σιωπώντας,
(είναι και η σιωπή ήττα καμιά φορά)
ή τα ίδια τα όνειρα;
Nαι, στην εποχή των παραλογισμών,
δεν θα΄ταν απίθανο
κάποιοι να καταδικάσουνν και τα όνειρα.
Ναι, ναι, τα όνειρα φταίνε για όλα!
Πυροβολήστε τα όνειρα.

*Από τη συλλογή ”Εποχή μου είναι η ποίηση”, εκδ. Γαβριηλίδης 2013.

Γιώργος Χριστοδουλίδης, Απελπισία

1450344_592720620788753_2089583668_n

Όταν μιας ώρας κέρδη τους
ή το ετήσιο μέρισμα των μετοχών τους
ισούνται ή ξεπερνούν μαζί
όλους τους μισθούς της ζωής σου
και τα έξοδα κηδείας
όταν το χαρτζιλίκι των παιδιών τους
τα σπορ αμάξια που τους αγοράζουν
είναι όλα της ανεργίας τα επιδόματα
όλα τα συσσίτια στους μαθητές
που ο ένας μετά τον άλλο
λιποθυμούν από ασιτία
ή την ώρα που διαμοιράζεται το γάλα
κι αλείβεται το ψωμί με φτηνή μαρμελάδα
κρύβονται από ντροπή
στις τουαλέτες των σχολείων
να μη φανεί ότι δεν πήραν πρόγευμα
ότι δεν είχανε λεφτά για την καντίνα
διότι ο πατέρας τους κείτεται μήνες ανήμπορος
σε κιτρινισμένο στρώμα
ενώ η μητέρα τους καθαρίζει σκάλες
την ώρα που οριστικά φυλλοροεί
το απαλό της χάδι πάνω στο κρύο μάρμαρο
όταν με την αφθονία των εδεσμάτων
στις λαμπερές τους δεξιώσεις
ένεκα νηπενθούς γαμήλιας επετείου
(ή πένθιμης απώλειας προσφιλούς)
επιτυχών εμπορικών συναλλαγών
ή κολοσσιαίων συγχωνεύσεων
διασκεδάζοντας με αυλικούς της εξουσίας
κάνοντας γενναιόδωρες εισφορές
για τις προεκλογικές τους εκστρατείες
κρυφίως αλλά με στενοχώρια
για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο τόπος
θα μπορούσε να ταϊστεί
ένα κομμάτι αυτού του πεινασμένου πλήθους
που έρπει στιγματίζοντας ιστορικές πλατείες
την ευπρέπεια της ηθικής τους
κι αν τυχόν κάνει να σηκωθεί
θα καταρρεύσει πέφτοντας
σε προκατασκευασμένους ομαδικούς τάφους
όταν εγώ χτυπημένος από επίμονη βρογχίτιδα
πολύ καπνό και αδιάκοπη ροή απελπισίας
τίποτα δεν μπορώ να κάνω για όλα αυτά
και μόνο να γράφω μπορώ
μόνο να γράφω
ποιήματα λαξεύοντάς τα σε τόξα
και στίχους τροχίζοντάς τους σε βέλη
για να σημαδεύω
χωρίς μάτια
χωρίς μάτια πια
τα απεχθή είδωλά τους
δίχως κάποια έστω
πιθανότητα επιτυχίας.

*Από την ποιητική συλλογή “Δρόμος μεταξύ Ουρανού και Γης” εκδόσεις Φαρφουλάς, 2013, Αθήνα

Sylvia Plath, Το όνειρο

603151_1425246657704036_1466155251_n

«Χθες βράδυ», είπε, «κοιμήθηκα μια χαρά
αν εξαιρέσεις δυο αλλόκοτα όνειρα
που ήρθαν λίγο πριν αλλάξει ο καιρός
όταν σηκώθηκα κι άνοιξα όλα
τα πατζούρια, για να μπει στα δωμάτια
ο ζεστός πουπουλένιος άνεμος με το υγρό του φτέρωμα.

Στο πρώτο όνειρο οδηγούσα
κατεβαίνοντας τα σκότη, μέσα σε μια μαύρη νεκροφόρα
με πολλούς ανθρώπους, ώσπου τράκαρα
σ ένα φως κι αμέσως μια γυναίκα
μαινόμενη μας ακολούθησε κι όρμησε καταπάνω μας
να σταματήσει το αυτοκίνητό μας.

Κραυγάζοντας ήρθε στο νησί
Που είχαμε σταματήσει και με μια βλαστήμια
απαίτησε να πληρώσω πρόστιμο
επειδή φέρθηκα σαν αγροίκος επιδρομέας
και κατέστρεψα όλο το αόρατο
εργοστάσιο ηλεκτροφωτισμού του Σύμπαντος.

Άκουσα τότε πίσω μου μια φωνή
να με ειδοποιεί να της κρατήσω το χέρι
και να τη φιλήσω στο στόμα γιατί
μ αγαπούσε κι αν την αγκάλιαζα με θάρρος
θα γλίτωνα όλη την ποινή.
‘Ξέρω, ξέρω’ είπα στο φίλο μου.

Παρ ολ αυτά περίμενα να μου βάλει πρόστιμο
και πήρα της γυναίκας το λαμπερό ένταλμα
(καθώς εκείνη ξέπλενε τη διαδρομή με δάκρυα),
μετά οδήγησα να ρθω σε σένα πάνω στον άνεμο.
Δεν σου λέω για τον εφιάλτη
που μου συνέβη στην Κίνα.»

*Aπόδοση από τα αγγλικά: Κλεοπάτρα Λυμπέρη.
*Από το http://kousouria.blogspot.gr

Ann Sexton, Αγοράζοντας την πόρνη

matisseodali1922

Είσαι το ροσμπίφ που αγόρασα
και σε γέμισα με τα ολόδικά μου κρεμμύδια

Είσαι η βάρκα που νοικιάζω με την ώρα
και σε κατευθύνω με την οργή μου
μέχρι να προσαράξεις

Είσαι ένα ποτήρι που πλήρωσα για να το σπάσω
και καταπίνω τα κομμάτια μαζί με το σάλιο μου

Είσαι η σχάρα που ζεσταίνω τα τρεμάμενα χέρια μου
καψαλίζοντας τη σάρκα μέχρι να γίνει νόστιμη και ζουμερή

Βρωμάς σαν τη μητέρα μου
κάτω από το σουτιέν σου
και ξερνάω στο χέρι σου όπως ο κουλοχέρης
τα κρύα σκληρά νομίσματα

*Μετάφραση: Μαρία Ροδοπούλου

Anna Akhmatova, Ποιήματα

1385280_238275499662625_888394574_n

2
Ο γαλήνιος Ντον κυλάει ήσυχα
το κίτρινο φεγγάρι μπαίνει στο σπίτι

Μπαίνει με το καπέλο του στραβά
το κίτρινο φεγγάρι βλέπει τη σκιά

Αυτή η γυναίκα είναι άρρωστη
αυτή η γυναίκα είναι μόνη

Ο άντρας στον τάφο, ο γιός στη φυλακή
κάνετε για μένα την προσευχή
5
Δέκα εφτά μήνες ουρλιάζω
και σε καλώ να γυρίσεις σπίτι
Στου δήμιου έπεφτα τα πόδια
γιέ μου εσύ και φρίκη μου
όλα μπερδεμένα είναι εδώ
Ποιός είναι άνθρωπος και ποιός θεριό Για την εκτέλεση θ’ αργήσει
Και μόνο σκονισμένα άνθη
και θυμιατήρι κουδουνίζει
Πατήματα πηγαίνουν πουθενά
Ίσια στα μάτια με κοιτά
Με γρήγορο χαμό απειλεί
πελώριο αστέρι από ψηλά

*Μετάφραση: Μαρία Καρδάτου
**Από το poihshkaipoihtes.blogspot.com

Poetry@FedSquare in Melbourne, Saturday 16 November 2013, 2-4pm, Beer De Luxe upstairs

images

Dear poets and lovers of poetry.

16 November 2013 marks the last poetry event at Federation Square event for 2013 and brings in the scene another group of wonderfull poets to close enthusiastically this year.

Featured poets this time are John Stokes, Rose Lucas and Michael Farrell followed by an open mike.

JOHN STOKES is an international poet and author who has won or been shortlisted for many prizes including the Blake, Newcastle and Rosemary Dobson Prizes for Poetry. Publication credits include Antipodes, Meanjin, Island, A River in the Dark and Dancing in the yard at Eden. His poem, The View from the sold house, is available on the RedRoom Company’s free poetry app. His third major collection: “Fire in the Afternoon” has been accepted by Halstead Press for release early in the new year.

ROSE LUCAS is a Melbourne poet, writer and academic, currently teaching poetry and editing at Victoria University, Melbourne. Her poetry collection Even in the Dark (UWAP) appeared in July 2013. She is co-author of Bridgings: Readings in Australian Women’s Poetry (Oxford UP, 1996) and has published widely in the scholarly areas of women’s poetry, feminism, psychoanalysis, literary theory and cinema studies. Her poems have appeared in a range of journals and anthologies and she was shortlisted for the ABR Poetry Prize in 2009. Lucas previously taught in the English Department at Monash University for twenty years. She is also currently Chair of the Western Australian Premier’s Book Awards. Her poems have appeared in Heat, Meanjin, Hecate, Best Australian Poems 2007 and 2009. Even in the Dark is her first collection of poetry.

MICHAEL FARRELL is originally from Bombala, NSW, now living in Melbourne. He co-edited the anthology Out of the Box: Contemporary Australian Gay and Lesbian Poets which was published by Puncher & Wattmann in late 2009. He has completed a PhD at the University of Melbourne on poetics in the nineteenth century and, in 2013, was a creative fellow at UNSW Canberra at the Australian Defence Force Academy. He recently won ABR’s Peter Porter Poetry Prize. He has published several books, most recently open sesame (Giramondo) (2012) and the e-chapbook enjambment sisters present (Black Rider).

We also need around 10 open mic readers. Please drop me a line at poetryfedsquare@gmail.com or troaditisdimitris@gmail.com or come see me on the spot.

Facebook account http://www.facebook.com/PoetryAtFedSquare

Twitter account @poetryfedsquare

Finally, you’ll be notified almost a week prior whether or not the event will be in Beer DeLuxe upstairs again or in The Atrium.

See you there and then!

Dylan Thomas, Εκεί Που Κάποτε Τα Ύδατα Του Προσώπου Σου

1176318_441384889309792_829536678_n

Εκεί που κάποτε τα ύδατα του προσώπου σου
Στις έλικές μου ελίσσονταν,
το άνυδρό σου πνεύμα πνέει,
Γλαρώνει το μάτι του ο νεκρός
Εκεί που κάποτε την κόμη τους οι τρίτωνες
Μεσ’ απ’ τους πάγους σου σφεντόνιζαν,
Άνεμος άνυδρος οδεύει
Μεσ’ απ’ αλάτι και ρίζα κι αυγό ψαριού.
Εκεί που κάποτε οι πράσινές σου αρθρώσεις
Τις αρμογές των βύθιζαν
στο πλέγμα της φουσκονεριάς,
Ο πράσινος πορεύεται διαλύτης,
Ψαλίδι λιπασμένο,
μαχαίρι έτοιμο στο πλάι,
Να κόψει σύρριζα κανάλια
κι υγρούς καρπούς να κόψει.
Αόρατες οι ρυθμικές φουσκονεριές σου
Σ’ ερωτικές ξεσπάζουν κλίνες,
Ξεραίνεται το φύκι της αγάπης.
Γύρω τριγύρω στα λιθάρια σου σκιές
Παιδιών πορεύονται που μεσ’ απ’ τα κενά τους
Στη δελφινάρια θάλασσα προσπέφτουν.
Στεγνά σα τάφοι τα βαμμένα βλέφαρά σου,
Όσο η σοφή μαγεία γλυστρά
σε γη κι ουράνια,
Δεν θα κλείσουν,
Κοράλια η κλίνη σου γεμάτη θα ‘ναι,
Ερπετά οι φουσκονεριές σου,
ώσπου οι θαλάσσιες πίστεις μας να σβήσουν.