Σα να μην ήρθαμε ποτέ σ’ αυτήν εδώ τη γη,
σα να μένουμε ακόμη στην ανυπαρξία.
Σκοτάδι γύρω δίχως μια μαρμαρυγή.
Άνθρωποι στων άλλων μόνο τη φαντασία.

Από χαρτί πλασμένα κι από δισταγμό,
ανδρείκελα, στης Μοίρας τα τυφλά δυο χέρια,
χορεύουμε, δεχόμαστε τον εμπαιγμό,
άτονα κοιτώντας, παθητικά, τ’ αστέρια.

Μακρινή χώρα είναι για μας κάθε χαρά,
η ελπίδα κι η νεότης έννοια αφηρημένη.
Άλλος δεν ξέρει ότι βρισκόμαστε, παρά
όποιος πατάει επάνω μας καθώς διαβαίνει.

Πέρασαν τόσα χρόνια, πέρασε ο καιρός.
Ω! κι αν δεν ήταν η βαθιά λύπη στο σώμα,
ω! κι αν δεν ήταν στην ψυχή ο πραγματικός
πόνος μας, για να λέει ότι υπάρχουμε ακόμα…

*Από τη συλογή “Ελεγεία και σάτιρες”, 1927.

Το έργο του ποιητού Κ. Π. Καβάφη δεν έχει μελετηθεί ακόμη από την άποψι της τεχνικής. Μια τέτοια μελέτη, που αναγκαστικώς θα γίνει μια μέρα, θα ήτο πολύ ενδιαφέρουσα. Γιατί, απέναντι στο έργο του αλεξανδρινού ποιητού είναι σαν να πούμε εξαναγκασμένος ο καλός κριτικός να θέτει συνεχώς δύο ερωτήματα, να λύει δύο ζητήματα: το πώς και το γιατί.

Δεν αρκεί να ξέρομε το πώς γράφει ο Καβάφης τα ποιήματά του, τι ρυθμό μεταχειρίζεται αίφνης, ποια στίξη, ποιο λεκτικό κ.λπ. κ.λπ. Αλλά και γιατί διαλέγει κατά προτίμησιν τον τάδε ρυθμό, τον δείνα τρόπο εκφράσεως κ.λπ. Με άλλα λόγια —αν ο Καβάφης επέτυχε στο έργο του και έχει πρωτοτυπία, που εγώ δεν αμφιβάλλω— ο Καβάφης είναι maitre, δημιουργεί σχολήν. Το έργο του είναι και αυτοκριτική και κριτική —σιωπηλή κι αθόρυβη— άλλων σχολών, ή μάλλον άλλης σχολής, της σχολής της ρητορικής και του εύγλωττου (!) λυρισμού.

Continue reading →

α.
Ρήματα που ’χει η γλώσσα μου και πώς τσιρίζουν (καρβουνάκια, τ’ άτιμα)
σβήνοντας στα υγρά σου. Αλαφιασμένα αλλάζουνε πλευρό τα κατοικίδια του
ύπνου μου και τα χαλκώματα όλα από τη μέσα τη μεριά να πρασινίζουν. Θηρίο
κάποτε ο Αβεσσαλώμ, τώρα μηδίζει στο βυθό της Διαθήκης μου, γαία και ύδωρ
παραδίνει στην οξείδωση. Η κόμη του στις ξόβεργες – τόσα λυκόπουλα τούτο το
βράδυ θα γιορτάσουν.

Ανάθεμά σε.

Θαμπή σε βλέπω, ασπρόμαυρη, πίσω απ’ το φράχτη. Μαχαίρι πέτρινο,
γρανιτομάχαιρο – ακόνισε το κι άλλο, να μη στομώνει κατεβαίνοντας βαθιά στους
σπόνδυλους. Ιέρεια, ιέρεια εσύ, του πολυθεϊσμού μου η σκληρότατη.

Χρονάκια δέκα πέρασαν μες στο νερό, κι ακόμη αυτός ο σφάχτης στο πλευρό
αριστερά, σύνδρομο πόλης λεηλατημένης
– ανάσα δεν πήρα.

β.
Το σώμα σου, ας πούμε – βαρυχειμωνιά έξω από το Σεράγεβο, και τα καθέκαστα
παρόντα αδιαλείπτως. Παντού μπακίρια και προβιές, και δεν γνωρίζω – ομίχλη
είναι τούτο το παρείσακτο λευκό για οι καμινάδες μέσα συνδαυλίζονται και
βγάζουν πράμα μπόλικο, να μου σαλέψει. Ποζάρω αμίλητος, καθώς ’τοιμάζεις
ευρυγώνιους φακούς και φίλτρα. Το χιόνι μού ’φτασε ως τη μέση κι όλο
ανεβαίνει. Θα με χωνέψει – βιάσου. Δίπλα, με τρίχα όρθια, το χαζοφέγγαρο – τι τό
’πιασε και αλυχτάει; Σε τρέφουν οι ευφημισμοί, το ονόμασες ‘‘λυκόσκυλο των
ποιητών’’, το χαϊδεμένο μου.

Κατερίνα,
ετούτη η παγωμένη πόζα θα μαραθεί μες στα συρτάρια σου. Ανάμεσα σε γάζες
του Ερυθρού Σταυρού, νάρθηκες, τελεσίγραφα. Θα ξεθωριάσει. Συχνότερα να
την ποτίζεις

– δεν σε ξέχασα.

Έγκλειστος στους ροδώνες αύριο, την άνοιξη και το λιανό καλοκαιράκι, ένοχος
θα ‘μαι, εσαεί, ολομόναχος – τη χάρη σου προσκυνώ. Πώς αληθευουν μία μία οι
προφητείες. Εμένα μου ‘λαχε εκείνη που κι ανάποδα ματώνει.

γ.
Μπαινοβγαίνω στις σπηλιές σου άοπλος.
Σημαίνει ότι έχω πιάσει φιλίες με τις αρκούδες σου.

*Από την ποιητική συλλογή “Νότια Θηρία” – τρίγλωσση έκδοση (ελληνικά, αγγλικά, λιθουανικά) του Διεθνούς Κέντρου Λογοτεχνών και Μεταφραστών Ρόδου, 2000. Τη μετάφραση στα αγγλικά έκανε η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ και στα λιθουανικά η Ντάλια Σταπονκούτε. Ποίημα και εικόνα της ανάρτησης αναδημοσιεύονται από τη σελίδα του Πάνου Σταθόγιαννη στο facebook.

– 130 χρόνια από τη γέννηση του Franz Kafka –

Όρθια τ’ απομεινάρια,
τα λυμένα απ’ τη χαρά μέλη,
τα χαλαρά γόνατα,
στο φεγγαρόφωτο κάτω απ’ το μπαλκόνι.
Στο βάθος φύλλα λιγοστά,
σκουρόχρωμα σα μαλλιά. Λαχτάρα μου ήταν τ’ αρχαία χρόνια
λαχτάρα μου ήταν το παρόν
λαχτάρα μου ήταν το μέλλον
και μ’ όλα αυτά πεθαίνω σ’ ένα μικρό φυλάκιο
στην άκρη του δρόμου
σ’ ένα παντοτινά όρθιο φέρετρο
σ’ ένα δημόσιο κτήμα
τη ζωή μου ξόδεψα προσπαθώντας
να συγκρατηθώ να μην το κομματιάσω.
Τη ζωή μου ξόδεψα πολεμώντας τον πόθο μου
να την τελειώσω.

*Από το βιβλίο Franz Kafka, “Η πληγή και η λέξη”, μτφ. Νίκος Βουτυρόπουλος, εκδόσεις Σαιξπηρικὸν 2012

Χαρτί μου-
Πιστέ μου Φίλε,
Πόσα μοιραστήκαμε;

Πότε αφαιρούσες εσύ
το φορτίο της ψυχής μου
όταν μου δάνειζες
το λευκό σου σώμα
ν’ακουμπήσω τις πέτρες
που βάραιναν
την ύπαρξή μου,
με σημειώσεις, εξερευνήσεις,
πειράματα,παράπονα
καμιά φορά…
Γράφοντας, αδειάζοντας,
σβήνοντας πολλές φορές-
γινόμουνα εγώ το χαρτί-
κενό,
προσωποποιημένο.

Continue reading →

Κι όμως δεν αυτοκτόνησα.
Είδατε ποτέ κανέναν έλατο
να κατεβαίνει μοναχός του
στο πριονιστήριο;
Η θέση μας είναι μέσα δω
σ’ αυτό το δάσος
με τα κλαδιά κομμένα
μισοκαμένους τους κορμούς
με τις ρίζες σφηνωμένες
μες στις πέτρες.

*Από τη συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα (1941-1974), έκδο Ύψιλον/Βιβλία, 1978.

The concrete poem is much more than a novel literary toy. It is uniquely capable of carrying complex meanings and the stamp of individual creativity, and deserves greater critical appreciation.

This is especially true when we consider the number of outstanding practitioners in Australia, and the quality, vigor and diversity of their work.

Concrete poetry is difficult to pigeon-hole as it falls between the strict formal boundaries of ‘literature’ on the one hand, and the ‘visual arts’ on the other.
However, the problem of classification is solved if we consider all writing, including the ‘hybrid’ forms I am about to discuss, as falling under the more inclusive term of inscription’.

This not only makes the connection between writing and sculpture, writing and painting, very plain; it also evokes the ancient tradition to which concrete poetry belongs—one that literally goes back to the pyramids, and beyond them to mankind’s earliest and magical recognition that icon and logos could be one.

Continue reading →

 
Μια υπόκωφη ζέστη
Βαθιά όσο το φως του ήλιου που δύει
Μια μουσική ντελικάτη
Των πουλιών
Κρότοι χαρούμενοι κάτω από την λεύκα
Περιστέρια ιλαρά
Ταξιδεύουν ταξιδεύουν
 
Μαζί τους πάω κι εγώ
Όπως το θέλει ο ενεστώτας μου
Πατρίδες μου ορίζω τις ριπές του ανέμου
Λίγες και ακριβές
 
Ο Μέγας Σκηνοθέτης του Σύμπαντος
Ακουμπά τις ελπίδες του
στην καρδιά μου…

*Το ποίημα και η φωτογραφία της ανάρτησης αναδημοσιεύονται από το ιστολόγιο του ποιητή στη διεύθυνση http://stratisparelis.blogspot.com
 

Albert Birkle, Under the Red Flags (1919)

Αυτή η μακρά πορεία
προς το θάνατο
πρέπει ν’ ανακοπεί
τα μαβιά
κατάμαυρα σημάδια της σκοτοδίνης
πρέπει ν’ αλλάξουν χρώμα

αυτή η απαρασάλευτη οδύνη
πάνω απ’ τις στέγες
των καρδιών μας
πρέπει να μεταλλαχτεί
σε εκρηκτική σκέψη
έμμονη και φλογερή
πυρωμένη
στο αμόνι της ταξικής πάλης
αναμενόμενη σαν ανατολή
καυτή σαν το δάκρυ
στο μάγουλό μας
μετά το μεροκάματο του τρόμου

αυτή η άγρια πορεία
προς το θάνατο
πρέπει να ανακοπεί
με μια θεσπέσια χαραυγή
των απόκληρων
με την κόκκινη ανάταση
της ψυχής
που δεν θα επιτρέψει
στα προοίμια της αδικίας
να γίνουν τόμοι αναλγησίας.