Το εν λόγω βιβλίο μόλις το πήρα στα χέρια μου. Είναι μια επετειακή έκδοση για το Έτος Καβάφη (που γιορτάστηκε πέρυσι 2013), σε επιμέλεια, πρόλογο και σημειώσεις του ποιητή και μεταφραστή, Γιώργου Μπλάνα. Το βιβλίο μπορεί να είναι μικρό (56 μόνο σελίδες), αλλά είναι άκρως σημαντικό από την άποψη του ότι αποδεικνύει πως η “Ιστορία της ποίησης είναι γεμάτη με παραδείγματα αποκηρυγμένων ποιημάτων. Νεανικές αδεξιότητες, συναισθηματικές εκτροπές, ιδεολογικές αστοχίες… υπάρχουν χίλιοι δυο λόγοι για τους οποίους ένας ποιητής που ενδιαφέρεται για την εικόνα του έργου του μπορεί να οδηγηθεί στην αποκήρυξη ορισμένων συνθέσεών του” όπως γράφει ο Γιώργος Μπλάνας στον πρόλογό του. Για τις εκδόσεις Βακχικόν, η εν λόγω έκδοση έγινε και για έναν άλλο λόγο: συμπεριλαμβάνεται σε αυτή το ποίημα “Βακχικόν” από όπου προήλθε και το όνομα της ποιητικής και λογοτεχνικής αυτής πλατφόρμας http://vakxikon.gr (η οποία συνδυάζει περιοδικό, εκδόσεις και ραδιόφωνο) και το οποίο φιλοξενείται στο οπισθόφυλλο του βιβλίου καθώς και στη σελίδα 15.

Έτσι, λοιπόν, «Τα αποκηρυγμένα» ποιήματα του Κ. Π. Καβάφη κυκλοφόρησαν ως συμβολή στη μνήμη του μεγάλου Αλεξανδρινού.

Το λιτό, αλλά απέριττο εξώφυλλο του βιβλίου αυτού κοσμείται από φωτογραφία των νεανικών χρόνων του Καβάφη (βγαλμένη πιθανόν το 1890) και η υπογραφή είναι Κ. Φ. Καβάφης, δηλαδή Κωνσταντίνος Φωτιάδης Καβάφης, τα ποιήματα του οποίου αποκήρυξε ο Κωνσταντίνος Πέτρου Καβάφης, λέγοντας … χωρίς άλλες εξηγήσεις, ότι ανήκαν σε κάποιον εξάδελφό του.

Όπως συνεχίζει στον πρόλογό του ο ποιητής Γιώργος Μπλάνας, “ακόμη και οι μεγαλύτεροι ποιητές μπορούν να κάνουν λάθη. Φυσικά, δεν χάθηκε ο κόσμος αν μερικά ποιήματα ξαστοχήσουν. Η ποίηση είναι τέχνη και μια τέχνη δεν μαθαίνεται ποτέ μονομιάς. Ένας σπουδαίος ποιητής πρέπει να ωριμάσει αργά, κατά προτίμηση ακολουθώντας τη ράθυμη κριτική. Τα αποκηρυγμένα του, μάλιστα, μπορούν να αποθηκευτούν ως τεκμήρια του σπουδαίου αγώνα που έδωσε για να πλουτίσει τη γλώσσα”.

Φυσικά και σε αυτά τα ποιήματα ο συνδυασμός λεκτικής και δραματικής ειρωνείας είναι μοναδικός. Ο Κωνσταντίνος Καβάφης ήταν και είναι γνωστός για την ειρωνεία του, ένα μοναδικό συνδυασμό λεκτικής και δραματικής ειρωνείας. Πολλοί όμως από τους αλλόγλωσσους ομότεχνους και αναγνώστες του (π.χ. Όντεν, Φόρστερ κ.ά.) αρχικά γνώρισαν και αγάπησαν τον ερωτικό Καβάφη.

Στο βιβλίο φιλοξενούνται εν όλω 27 ποιήματα τα οποία συνοδεύονται, όπως είπαμε από επεξηγηματικές σημειώσεις του ποιητή Γιώργου Μπλάνα.

Παραθέτω ένα δείγμα:

Ώραι μελαγχολίας

Τους ευτυχείς οι άνθρωποι τιμώσι.
Και τους υμνούσι ψευδοποιηταί.
Αι πύλαι, πλην, της Φύσεως είναι κλεισταί
εις όσους αδιάφοροι, σκληροί γελώσι,
γελώσι ξένοι εν τη πατρίδι δυστυχεί.

(1895)

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ελληνική εφημερίδα της Μελβούρνης “Νέος Κόσμος”, το Σάββατο, 28 Ιούνη 2014.

The water

A the water’s edge
The fish moves
Images foundered and fearful from before
In seaweed
In muddy sand
In cracks in the rocks
Grown slimy in the water.

The fish: reptile
The fish: hanged man’s tongue
Membrane still held by a slaughters beast
Hazy plucked-out star the fish in the shallows.

—-

Digression about the spider

Striking the spider
The spasm of its legs
That falling contract and tangle together
In three closed corners
The whole spider shrinking
Death when it suddenly comes
With a swift pain from the strike
And that strength you have in your hands
The image collects for a few moments
As passing you saw it on the wall
Walking with its eight legs
In a strange rhythmical arrangement
The rapid change
In the sight, starting with the strike,
Transforms what was innocent in intent.

*From the “Diary of Age”.

After dark

Εκρηκτικά φαινόμενα εκλάψεων
μετά τη νύχτα
που λάμπει αδιάκοπα
στα μαύρα ηχητικά συστήματα
ώθησαν σπασμούς
στο πεζοδρόμιο
και στις πέριξ ανταύγειες οφθαλμών.

Οι προβολείς άναψαν
στη ροή των διαχωρισμών των ήχων
φύλλα που σκέπαζαν
τα ευτυχισμένα λουλούδια.

Σ’ ένα μπαρ στα Εξάρχεια, 2006

Ρεύματα

Στο μήκος του ήχου προεξείχε η διαδήλωση
αναλώσιμη στη φλόγα των φλογοβόλων

Ανάμεσα στα γυμνά πόδια των λαμπρών φεγγαριών
οι υπόγειοι ρυθμοί ούρλιαζαν στο βάθος
ρεύματα οινοπνεύματος.

Αθήνα, 2006

*Από τη συλλογή “Κύβος”, εκδ. Κοινωνία των (δε)κάτων, 2011.

Φώτο: Paul Martin

αγωνιζόμαστε να προσπεράσουμε
τις άφατες μεταμορφώσεις μας
καθώς τα πρωινά μας
ξεκινούν βουρκωμένα
και δεν είναι σίγουρο
κατά πόσο μια ηλιαχτίδα φωτός
θα μας επισκεφθεί
έστω και προσωρινά

Περιορίζω την αιωνιότητα
σε δώδεκα χαραγμένα όνειρα.
Ο χρόνος περιδίνητος
απ’ τους έλικες του σώματος
δίχως εξουσία
στον καιάδα του γκρεμίζεται
με ένα δικό μας χτύπημα στον άνεμο.
Φαντάζει η ζωή
λίγη για να μετρήσει τους σιωπηλούς αντίλαλους
της αγάπης μας.

Σ’ αυτή την παύση
ξεκινάω κι αναποδογυρίζω αριθμούς,
για να σβήσω στη σκιά σου.

*Από τη συλλογή “Έρως ονειρευόμενος”, εκδ. Γαβριηλίδης, 2012.

Stone Postcard
by Paul Magee
 John
Leonard Press, 2014

Unlike the recent Australian governmental fervour for signs of title (British, monarchist, hierarchical) and their accompanying anathemas contra entitlement (Australian, social democratic, welfarist), poetry titles struggle with self-authorization and singularisation. A poet’s title is not ‘Lord’ or ‘Lady,’ nor a state certificate legitimating territorial possession, but established by the fiat of the verse itself. Nor are poetry titles like those of narrative fiction. As Franco Moretti proves in ‘Style, Inc.: Reflections on 7,000 Titles (British Novels, 1740-1850),’ reprinted in Distant Reading (London: Verso, 2013): the ‘major metamorphosis of eighteenth-century titles is simple: in the space of two generations, they become much, much shorter … they also become much more similar to each other.’ With the development of a significant publishing ecology, novel titles no longer needed to be explanatory, but brief, attention-grabbing and memorable. Yet for poetry a title must be neither governmental nor novelistic. It must be impossible.

So, then – Stone Postcard? Magee’s previous book (John Leonard, 2006) bore a strongly oxymoronic title: Cube Root of Book. A striking phrase, drawing its provenance from a mathematical operation patently misapplied to the wrong kind of material and medium altogether: poetry as category error. As Jen Webb put it in Text (October 2008): ‘Cube root of book … in mathematical terms, roots are the inverse or opposite of powers.’ Poetry’s powers derive from its burrowing into the radicles of impotence.

Continue reading →

Εικόνα του Roberto Paletti

Λιγόστεψε το φως,
χαμήλωσε ο ουρανός το πρόσωπό του,
κρεμάστηκε το φεγγάρι μεσίστιο
στον ιστό των ματιών μου
Στο στήθος μου κατοικεί ένα πουλί,
αλαφιασμένο, χωρίς φτερά και κράζει
Μοιάζω του Σίσυφου,
φορτωμένος μια πέτρα
να τη στηρίξω προσπαθώ στην κορυφή,
μα όλο κατρακυλά
Εδώ θα σταθώ,
σε τούτη την πέτρα,
στην πέτρα που με γέννησε
Αγωνιώντας για του ανθρώπου τις ρωγμές,
λουσμένος ιδρώτα, φορτωμένος μνήμες
Σηκώνοντας το βάρος της νυκτός
Εξουσιάζοντας τη θέληση, κι ανάβοντας φωτιές
Εδώ θα σταθώ,
με το αγκάθι στο στήθος μου σφηνωμένο,
άγρυπνος μες στο σκότος που με περιβάλλει,
γυμνός από λάμψη – σαν φλόγα ασχημάτιστη,
όρθιος πάνω στον σταυρό,
καταρρίπτοντας με όνειρα τους εφιάλτες
Κι αν μέρα τη μέρα βαδίζω
σε λιμνασμένα νερά
και δρόμους φλογισμένους
Κι αν καίω το βλέμμα μου
σε αδιάβατες κορφές
Εδώ θα σταθώ,
ανάβοντας φωτιές σε πλατείες,
κτυπώντας καμπάνες
για να ξυπνήσουν του κόσμου οι γειτονιές
Εδώ θα σταθώ,
μαστιγώνοντας τον φόβο
έξω απ’τις κατοικίες της σιωπής,
με τα μάτια στραμμένα στα βέλη που με σημαδεύουν
Εδώ θα σταθώ,
στην πέτρα που με γέννησε

© Μανώλης Μεσσήνης

when they came/ for you elegies/ of resistance

by Christopher Barnett,
Wakefield Press, 2013

Christopher Barnett is an enigmatic figure: an exile and outsider, an active and proud Socialist, Australian but long based in Europe because of feeling, as Mark Roberts asserts in the book’s foreword, ‘profound disillusionment with Australian society’ (ix). This deeply aggrieved, political book is a 300-page anti-paean purporting to eulogise Furkan Doğan, the North American teenager killed alongside eight others by Israeli forces storming the Gaza Peace Flotilla in 2010.

But this book also contains the perceptions of an ageing poet grieving the loss of their own youth. Barnett’s memorialising is in the mode of a musical manifesto, in which the dramatis personae (Faust, Marx, Althusser, Apollinaire, Dick Cheney, Jeremiah, Trần Đức Thảo, Gregory Peck, et al) traverse either ideological or remembered space (Leningrad, Golgotha, Wangaratta, Babylon, Haiphong, Jerusalem, Salzburg, etc) in an effort for the poet to better display the ‘state of things// things of state’ (287) by which we are interpellated, instrumentalised, and commodified or, worse, in the way of monstrous and mobilised forces.

Continue reading →