Казимир Малевич, Скачет красная конница

Βύρων Λεοντάρης

Στον δεύτερο όρο της αντίφασης

(1978)

Από το βιβλίο Δοκίμια για την ποίηση

(Έρασμος, 1985)

    Η ολοκληρωτική δημοκρατία, που σφραγίζει τη σημερινή ιστορική φάση της ανθρωπότητας, επανεντάσσει δυναμικά τον ποιητή στο σύστημα των εξουσιαστικών αξιών. Όταν η ανθρωποκεντρική άποψη για την ποίηση, που πάσχιζε να συγκαλύψει την σοβούσα (ανέκαθεν και οπωσδήποτε από το μεσαίωνα) διάσταση ανάμεσα στον ποιητή και στην ποίηση, κατέρρευσε με την έκρηξη του ρομαντισμού, που αποκάλυψε όλο το χάος αυτής της διάστασης, η κρατούσα κοινωνική τάξη υιοθέτησε σαν κατά παραχώρηση αξία την ποίηση (αναγορεύοντας την σε Ποίηση και θεμελιώνοντας μορφές κοινωνικής συμπεριφοράς και σωσίβιους ηθικούς κομφορμισμούς πάνω στην ιδέα της «ποιητικής αδείας»), αποκλήρωσε όμως τον ρομαντικό και μεταρομαντικό ποιητή, αφήνοντας του μόνο τους δήθεν «πύργους» του εγκλεισμού του και τα παγκάκια των πάρκων. Σήμερα η ολοκληρωτική δημοκρατία, όπως η ανεπτυγμένη βιομηχανία, δεν είναι διατεθειμένη καθόλου να αφήσει…

Το κενό μας δωμάτιο/

ο καιρός δεν το διέλυσε/

παρότι εγκαταλείφθηκε εν θερμώ/

ρητή κυρτή αναίρεση/

αρσενικά γατιά με κοκίτη/

στο χαλί/

βήχοντας αίμα/

σημάδεψαν τις στιγμές του/

ώσπου εξέπνευσαν τα Σάββατα/

και μείναμε οι δυό μας γέροι και βουβοί/

στην κλωστή του πέρατος, ισορρόπησα/

έναν άδειο σκαντζόχοιρο με λαστιχένια αγκάθια/

μια μελάτη γκέισα/

κι ένα σπασμένο χερουβείμ/

με φτερά συρμάτινα/

και σταρένιους γλουτούς/

αλλά εσύ αναδύθηκες/

μια απόνησος μέσα από τα νερά του Ευρίπου/

γυμνή/

με το κορμί καυτό στις φτέρνες/

απλώθηκες πάνω μου ερείπιο του έρωτα/

εκατονταετής δαγκεροτυπία/

με οξέα στις κλειδώσεις και νιτρικά αλατα/

οι προνύμφες σου χώρισαν μέσα μου/

το χθεσινό μου όνειρο/

απ’ τη σημερινή του σάρκα/

και τα χείλη σου/

μια θάλασσα από πάγο/

-να τη διαβώ ή να πνιγώ, είπα/

δώδεκα φορές/

στη γλώσσα του χιονιού/

αλλά εξέπεσε η θέληση/

χωρικό εκκρεμές και εν ζωή πάρεργο/

ενώ

από ένα τσουβάλι δάκρυα/

έπινες το…

Έτρεξα να τον συναντήσω στην ακρογιαλιά μας και τον βρήκα μ’ ένα ξανθό κορίτσι σφιχταγκαλιασμένους. Κρύφτηκα σε μιαν ύφαλη σπηλιά κι όταν εκείνη έπεσε ξαναμμένη στο νερό την τράβηξα απ’ τα πόδια κράτησα ανάμεσα στα γόνατά μου το κεφάλι της ώσπου τα γαλανά της μάτια αναστράφηκαν ολόλευκα και στο κορμί της πάνω κόλλησαν πεταλίδες. Ύστερα βγήκα φαινομενικώς ατάραχη να συναντήσω τον καλό μου. Εκείνος όμως πλάγιαζε με κοπέλα μελαψή κι αφού τη χιλιοφίλησε και τη γλυκονανούρισε έριξε τη βαρκούλα του στη θάλασσα κι ανοίχτηκε να παίξει με το κύμα. Σώριασα τότε γύρω στο κοιμισμένο κορίτσι φρύγανα κι άναψα κλοιό φωτιάς που φιδογύριζε και σφύριζε ώσπου από το ωραίο καλοκαιριάτικο κορμί της δεν απομείναν παρά δυο χούφτες μαύρη στάχτη. Τον άκουσα να επιστρέφει λάμνοντας ρυθμικά και τραγουδώντας. Έσιαξα βιαστικά τ’ αγριεμένα μου μαλλιά κι όρμησαν να τον προϋπαντήσω. Δίπλα του ήταν νέα γυναίκα με γέλιο μαργαριταρένιο. Ο λαιμός της που έγερνε…

Σου έδινα συνέχεια σου έδινα
Και συ έπαιρνες συνέχεια έπαιρνες
Και δεν ήξερες πως παίρνεις
Δεν ήξερες κι ούτε ποτέ θα ξέρεις
Πώς η ψιχάλα γίνεται βροχή

Γ. Βέης

Τοπία ποὺ δὲν τοὺς δόθηκε τὸ φῶς
Πόλεις ποὺ παρέλειψαν ὁριστικὰ οἱ χάρτες
Αὐλὲς ἐρειπωμένων ἀσύλων
Ὑπεραστικὰ λεωφορεῖα
Ὑπόγειοι σταθμοὶ ποὺ κυλᾶνε τὰ χρόνια
Πλατεῖες μὲ ξύλινες ἀγχόνες καὶ στάσιμα νερὰ
Ἡ γέφυρα ποὺ ἔτρεμε ἀπ’ τὸν ἀέρα
Προθάλαμοι μαντείων μὲ τὴ φλύαρη σκόνη
Τραῖνα ποὺ πρόδωσε ἡ ὁμίχλη
Σχολεῖο ὅπου ἔμαθες νὰ συλλαβίζεις τὸ χῶμα
Δωμάτια μὲ σκεπασμένα ἔπιπλα ποὺ περιμένουν τὸ παρελθὸν
Διάδρομοι νοσοκομείων μὲ ζεστά, ἀνίατα ἀπογεύματα
Σπίτια ποὺ τὰ κατοικοῦν ἀκόμα τὰ πουλιὰ
Τὸ ὑπαίθριο καφενεῖο ποὺ χάθηκε μὲς στὴ βροχὴ
Αἴθουσες ἀναμονῆς μὲ ἰσόβιους νεκροὺς
Στενοί, λασπωμένοι δρόμοι νησιῶν
Μονοπάτι ποὺ τὸ ξέρουν μόνο τὰ κυνηγημένα ἀγρίμια
Ἡ ἄκρη τῆς θάλασσας ποὺ ξέχασες τὸ σῶμα
Ἄδεια καταστρώματα πλοίων, λίγο πρὶν γίνουν βυθὸς
Τέλος μιᾶς ζωῆς ποὺ δὲν ἄντεξε νὰ γίνει μνήμη
Δέντρο μὲ τὰ μαῦρα φύλλα, μὲ τὶς φωνὲς τοῦ δάσους.

http://www.ekebi.gr/dam/poems.aspx?tmp=1&item=64

κόλαση                                                                                                    
με τόσο φως                                                         
δεν το περίμενα                                                  
στρίβοντας στη γωνιά                                          
ν’ αντικρίσω
το μαύρο κόκκινο                  …

Μια από τις τελευταίες φωτογραφίες του Νίκου Καββαδία

Με αφορμή τη σημερινή επέτειο από τη γέννηση του ποιητή που έζησε, έγραψε καιχόρεψε πάνω στο φτερό του Καρχαρία μέσα σε μια θάλασσα γιομάτη με λογής παράξενα φυτά παρουσιάζεται στο Ποιείν μια συνέντευξή του ποιητή Νίκου Καββαδία στον Γεράσιμο Α. Ρηγάτο για λογαριασμό της εφημερίδας«Δημοκρατική Πορεία» στο φύλλο 167, τη Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου 1966.

Η συνέντευξη έγινε στο σπίτι της αδερφής του, Τζένιας Καββαδία, στη Δεξαμενή. Η συνέντευξη αυτή, όπως λέει ο ίδιος ο Ρηγάτος, (περιοδικό Ομπρέλα τ.71 01-02/2006 σ.9) δημιούργησε ένα κλίμα εμπιστοσύνης ώστε να δοθεί δύο χρόνια αργότερα, ίσως η πιο γνωστή συνέντευξη του Νίκου Καββαδία, στην«Πανσπουδαστική» στις 24 Μαρτίου 1967.

Παρακάτω η σύντομη και «σφιχτή» συνέντευξη*:

«Δεν είναι καθόλου συνηθισμένο το φαινόμενο να καθιερώνεται και να περνά στη γραμματολογία μας ένας λογοτέχνης, με το πρώτο του κιόλας βιβλίο. Ο Νίκος Καββαδίας, όμως, ανήκει σ’ αυτή τη θαυμαστή μειονότητα. Το…