«Σκοποί όπου πάτε, μη με ξεχνάτε»

 της Ευτυχίας Παναγιώτου

Η μελέτη των ποιημάτων της Μαρίας Πολυδούρη προέκυψε πάλι όταν η Χριστίνα Ντουνιά, η συστηματικότερη και σημαντικότερη μελετήτρια της ποίησης του ελληνικού μεσοπολέμου, με παρότρυνε, με τη διακριτικότητα που τη χαρακτηρίζει, να την ξαναδιαβάσω με άλλα μάτια. Εστιάζοντας στον κοινωνικό αντικομφορμισμό της Πολυδούρη ο οποίος αντανακλάται και στο έργο της, η Ντουνιά δεν πρότεινε την ανατροπή ενός διαδεδομένου και περιοριστικού μύθου, που θέλει την ποιήτρια άρρωστη και ανυπεράσπιστη και παράλληλα έρμαιο ενός θανατερού ρομαντικού έρωτα για τον Καρυωτάκη, αλλά τον εμπλουτισμό και την επανεξέτασή του.

Επανέρχομαι έτσι στα ποιήματα μιας γυναίκας η οποία κατά γενική ομολογία άνοιξε δρόμους στη νεοελληνική ποίηση εισάγοντας, σχεδόν μοιραία, την Ελληνίδα στην περιπέτεια της γραφής. Με τη γνώση αυτή προκαθορίζω το είδος της ανάγνωσής μου. Θα είναι φιλολογική. Τι επιδιώκω; Την αντικειμενικότητα. Θέλω να μάθω πώς συνδέεται με το σήμερα. Θέλω να μάθω με…

I sit in an ambulance
shaken, uncertain.
Strangers tell me
I am safe now.
I wipe warm blood
from my brow but
cold images remain.
Panic all around me.
People scream.
I hear crying.
I sense fear.
There is shouting.
Anger.
I sit quiet.
More children arrive.
I am told my friend
will no longer be
able to play with
me among
rivers of
rubbled
ruins

Από την διαφορά στην κοινότητα: ένα συναρπαστικό ταξίδι στις άκρες του κόσμου

Τόμος Α΄: Μακάμ, ντάσγκα, ράγκα.

Χρόνια και χρόνια τώρα το καραβάνι διασχίζει την έρημο. Κι ωστόσο κανείς δεν το είδε. Απαντάμε μόνο τα ίχνη του στην άμμο και σιγουρευόμαστε μέσα μας πως υπήρξε εδώ, κάποιαν άλλη στιγμή πριν από μας, όπως τώρα υπάρχει κάπου αλλού, όπου δεν είμαστε ακόμα ούτε φτάνει το μάτι μας. Έτσι, λέγαν’ εδώ κάποτε, είναι ο Θεός· κι εμείς, ο κόσμος, τα ζωντανά και τα άψυχα είμαστε μόνο τα σημάδια του, όμοια με ίχνη καραβανιού στην πλανώμενη άμμο της ερήμου. [σ. 150]

Θυμάμαι τα ταξιδιωτικά κείμενα του Φώτη Τερζάκη στις πίσω σελίδες παλαιών τευχών του περιοδικού Πλανόδιον, να συνδυάζουν την συναρπαστική διήγηση των περιπλανήσεων, με τον στοχασμό, το πολιτικό σχόλιο, την ανοιχτή προοπτική του τόπου και του χρόνου. Τώρα συγκεντρωμένα σε ενιαία σώματα τόμων, μπορεί κανείς να τα απολαύσει και στην φυσική –…

Μύ­ρι­ελ Ρου­κά­ι­ζερ (Muriel Rukeyser)

Μύ­θος

(Myth)

ΟΛΥ ΚΑΙΡΟ με­τά, ὁ Οἰ­δί­πο­δας, γέ­ρος καὶ τυ­φλός, περ­πα­τοῦ­σε στοὺς δρό­μους. Κι ἀ­να­γνώ­ρι­σε μιὰ οἰ­κεί­α μυ­ρω­διά. Ἦ­ταν ἡ Σφίγ­γα.

       «Θέ­λω νὰ σοῦ κά­νω μιὰ ἐ­ρώ­τη­ση. Για­τί δὲν ἀ­να­γνώ­ρι­σα τὴ μη­τέ­ρα μου;» εἶ­πε ὁ Οἰ­δί­πο­δας.

       «Ἔ­δω­σες λά­θος ἀ­πάν­τη­ση», εἶ­πε ἡ Σφίγ­γα.

        «Μὰ αὐ­τὴ ἦ­ταν ποὺ τὰ ἔ­κα­νε ὅ­λα ἐ­φι­κτά», ἀν­τα­πάν­τη­σε ὁ Οἰ­δί­πο­δας.

       «Ὄ­χι», εἶ­πε ἐ­κεί­νη. «Ὅ­ταν ρώ­τη­σα: Τί εἶ­ναι αὐ­τὸ ποὺ περ­πα­τά­ει στὰ τέσ­σε­ρα τὸ πρω­ί, στὰ δύ­ο τὸ με­ση­μέ­ρι καὶ στὰ τρί­α το βρά­δυ, ἐ­σὺ ἀ­πάν­τη­σες: ὁ Ἄν­θρω­πος. Δὲν εἶ­πες τί­πο­τα γιὰ τὶς γυ­ναῖ­κες.»

       «Ὅ­ταν λὲς ὁ Ἄν­θρω­πος», ἀ­πο­κρί­θη­κε ὁ Οἰ­δί­πο­δας, «συμ­πε­ρι­λαμ­βά­νεις καὶ τὶς γυ­ναῖ­κες. Ὅ­λοι τὸ γνω­ρί­ζουν αὐ­τό.»

       Κι ἐ­κεί­νη εἶ­πε, «Ἔ­τσι νο­μί­ζεις ἐ­σύ».

Πη­γή: Ἀ­πὸ τὴ συλ­λο­γὴ Breaking Open (Random House, USA, 1973).

Μύ­ρι­ελ Ρου­κά­ι­ζερ (MurielRukeyser ) (15 Δε­κεμ­βρί­ου 1913–12 Φε­βρου­α­ρί­ου 1980)…

Σκόνη πέφτει, όπως τρίζουν τα δοκάρια
του ουρανού.
Μας ασπρίζουν τα μαλλιά.
Δεν πρόκειται να γίνει καμιά καταστροφή,
απλώς περνάνε τα χρόνια.

De la poussière tombe, quand grincent les poutres
du ciel.
Ça nous blanchit les cheveux.
Non que ce soit une catastrophe,
simplement les années passent.

Jiannis Kontos

το ποίημα το βρήκα εδώ:http://kondoslfh2007.blogspot.gr/

in the movie, tenderness ended with this: a circle of children cast stones at a bird, a bird already injured, & when the girl did not join, thrust a stone into her hand, chanting, throw it, throw it! today, wondering when the sweetness left, when the Sunday teacher stopped saying he was a sweet boy; when the brother first said “hey, did you know our little sister is a bitch?” i see, someone says, a gap in foundation, a furrowing of landscape, where we place the pit bull. you see, via the pit bull, a lack of negation, a holocaust through action & hope inverted. well. it is not a neutral conversation, he says, but it must be had. be had. i changed my bedroom walls pink to yellow at a young age; no shams, pillows without cases, curtains torn like human membrane at the window — to remember, that’s…

Something is rotten in the states of Europe

children fighting for survival     tear-gassed

at close range

into the eyes

                                          down the throat.

Something is rotten in the Jungle

of democracy

and civilisation

refugee children starving

sent away from terror       to suffer in horror

or be killed on the road           to a better life.

Something is rotten in the states of America

land of the free                    capital of liberty.

Is something rotten at the heart of humanity?

refs:https://www.theguardian.com/world/2016/aug/02/child-refugees-calais-failed-by-britain

Woman’s Hour, Radio 4, August 3^rd, 2016.

Dave Urwin is a Mancunian poet living in west Wales. Some of his poetry is on http://www.jadedmountain.wordpress.com.

I’m afraid of people

When the primitive feeling inside them awakens

I’m afraid of people

When their eyes fill up with hatred and enmity

I’m afraid of people

When their hand instead of holding pen, are holding gun

I’m afraid of people

When their words are hiding poison

Dread their need

For sovereignty which deprives freedom

I grieve thinking

So many evolution centuries seem to have passed in vain

I fear for our future

Could it be gloomier than our past?

Φόβος

Φοβάμαι τους ανθρώπους

Όταν το πρωτόγονο αίσθημα μέσα τους ξυπνά

Φοβάμαι  τους ανθρώπους

Όταν τα μάτια τους γεμίζουν με μίσος και έχθρα

Φοβάμαι τους ανθρώπους

Όταν στα χέρια αντί για πένα κρατάνε όπλο

Φοβάμαι τους ανθρώπους

Όταν στα λόγια τους κρύβεται δηλητήριο

Τρέμω την ανάγκη τους

Για κυριαρχία που στερεί την ελευθερία

Θλίβομαι  σκεπτόμενη

Τόσους αιώνες εξέλιξης που μοιάζουν μάταιοι

Φοβάμαι το μέλλον μας

Μήπως είναι πιο ζοφερό…

                                                But

                                            still the

                                      earth endures

 Although the tides

      may rise and

fall

                   as those winds of

change do

                              blow,

                               the

                           deserts

                   becoming oceans,

whilst

        farmers fields

    may cease to grow.

But

            stardust

       is born eternal,

                                   this is a spark

                                      that never

                                           dies.

                 Mankind always

                      seems so

                        infernal.

                           The

                       rains are

                   heaven’s cries.

                                         But

                                     still the

                              earth  endures.

                         Can

somebody

please tell me why?

                                 .      Or

                                     if they

                              know how do I?

Just another piece expelled from this planet.

On this island night comes

at mid-day.

Time is a train,

as usual running late along

a golden rail which

crosses the clock´s face

East to West.

He who makes it here

wonders for the rest of his days

why he is now blind,

seeing only in dreams and nightmares.

He gropes around, hopes

to find a treasure

hidden in the hole where Alice

plunged after her rabbit.

His name is not Alice.