Ο χείμαρρος της Μουσικής με συνεπήρε.
Έφυγαν άπαντα τα βάρη που με συνέθλιβαν.
Έμειναν ορισμένοι πόνοι να μου θυμίζουν
τα λάθη και την αρρώστια μου.

Και να σκεφτεί κανείς πως είμαι κάποιος
που λατρεύει την ανόθευτη και άδολη Χαρά.
Ένας που η ψυχούλα του πετάει ψηλά
στην πρώτη ευκαιρία που της δίνεται.

Ένας που ονειρεύεται διαρκώς
το Υπέρτατο, το Καθαρό, το Αμόλυντο.
Ένας που λατρεύει τα στιλπνά χρώματα της Φύσης,
τις θεϊκές μνήμες και τη θαλπωρή των αδελφών ψυχών.

*Από τη συλλογή “Ποιήματα 2009-2013”.

*Από το περιοδικό “Σημειώσεις”, τχ. 73.

Κάτω από το σύννεφο φαγώθηκε ο ήλιος.
Βροντή κι ύστερα καταρροή.
Ακίνητοι μέσα στην πλημμύρα.

Νέττα, 3/7/2015

Οι νεκροί θα σώσουν

την Ευρώπη.
O κάτωXροI

εσείς νεκροί, φρουροί της Ευρώπης.

Ω ψέματα, ψέματα, ψέματα.
Καταστρέψτε, καταστρέψτε, καταστρέψτε!

Εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν,

κι ακόμη: ψέματα, ψέματα η Ευρώπη, ψέματα.

Καταστρέψτε, καταστρέψτε, καταστρέψτε!

Για τον Κοσοβέλ, η ποιητική διαδικασία ακολουθεί σπειροειδείς ρυθμούς και κατευθύνσεις – με εξαίρεση ίσως τα κονστρουκτιβιστικά ποιήματά του, τα περίφημα «Κονς» (Στα ελληνικά εκδόσεις Βακχικόν). Μολονότι, στη συγκεκριμένη ενότητα, η κατεύθυνση της ποίησής του παραμένει εξπρεσιονιστική, τα ποιήματα καθαυτά αποκτούν τη μορφή κολάζ και μιαν αισθητική παρουσία εκούσια διαφορετική από τη συνήθη αντίληψη για το Ωραίο.

H μείξη στοιχείων απ’ όλα τα πρωτοποριακά λογοτεχνικά κινήματα που εμφανίστηκαν στην Ευρώπη, στις αρχές του 20ού αιώνα, συνιστά την ιδιόρρυθμη –και πιθανώς μοναδική στο είδος της– αβανγκάρντ ποίηση του Κοσοβέλ.

Ο αναγνώστης βρίσκεται μπροστά σ’ ένα έργο όπου η αίσθηση του «χαμένου κέντρου» είναι κυρίαρχη∙ σ’ ένα έργο προφητικό στη σύλληψη και εκφορά της τραγωδίας «άνθρωπος», που υψώνει τον καθρέφτη της συλλογικότητας για να κατοπτριστεί εντός του το Άτομο.

Ο Σρέτσκο Κοσοβέλ γεννιέται στην πόλη Σέζανα της Σλοβενίας. Δημοσιεύει το πρώτο του ποίημα σε ηλικία 11 ετών. Σπουδάζει Ρωμανική και Σλαβική Φιλολογία. Συμμετέχει στη συντακτική ομάδα της φοιτητικής εφημερίδας Kres και τα επόμενα χρόνια προχωράει στην έκδοση της Novi Kres. Ιδρύει τα λογοτεχνικά περιοδικά Lepa Vida και Mladina, ενώ γίνεται συνεκδότης του προοδευτικού περιοδικού Vidovdan. Δημιουργεί επίσης τη λογοτεχνική Λέσχη «Ίβαν Τσάνκαρ». Τον χειμώνα του 1926 προσβάλλεται από μηνιγγίτιδα, μεταβαίνει στο πατρικό του για να αναρρώσει, αλλά τελικά πεθαίνει στις 26 Μαΐου. Τρεις μέρες αργότερα κηδεύεται στην παρουσία των Ιταλών «καραμπινιέρι» που παρευρίσκονται στη νεκρώσιμη ακολουθία για να καταστείλουν ενδεχόμενες αντιδράσεις των συντρόφων του ποιητή. Έναν χρόνο μετά τον θάνατό του εκδίδονται σε βιβλίο τα πρώιμα ποιήματά του. Το 1954 ξεκινάει η έκδοση των Απάντων που θα ολοκληρωθεί το 1977 σε τρεις τόμους.

*Από το http://www.vakxikon.gr

Αναπολώ το χρυσό των αγρών

Και το πράσινο της χαράς

Tη μυρωδιά μου

Το αλάτι των βράχων

Τρέφομαι με τα γδαρμένα μου γόνατα

Τη λάσπη των πύργων μου

Ανάμεσα σε γκρίζες φιγούρες

Παρατημένες μουτζούρες

Και λέξεις ακατανόητες

Το αίμα

Αρνείται να κυλήσει

Να ταΐσει τις φλέβες μου

Με κρυώνουν τ’ απολιθωμένα χνώτα

άρρωστων σκιών 

φωλιές στεγνές

και θραύσματα ανακατεμένα με κελύφη

Ακαμψία

Ξεγελάστηκα κι εκτινάχθηκα στο φως

Κι εκτέθηκα στο σκοτάδι του ανονείρευτου

*Από το “Χαμένο Σώμα”, ανέκδοτο.

Μαύρη εκδίκηση … (κορνάρισμα στο γάμο του Καραγκιόζη).
Πενθήμονας αναπνέω πάλι καπνίζοντας.
Θα ‘λεγα όμως το σκοτάδι μεγάλο προνόμιο -: τη νύχτα
είν’ όλα ανοιχτά τα ερωτήματα.
Στην αλήθεια δεν υπάρχει ωράριο, δεν κατεβάζει
τα ρολά της,
δεν κλείνει τις Κυριακές ή τα Χριστούγεννα.
Χτες το θυμήθηκα πως οι λέξεις τα μαύρα μας αγγελούδια
(οι αμέτοχες στον έρωτα ιερόδουλες) λικνίζονται
σαν ασέβειες πάντοτε.
Γοερότητα μέσα μου της ανέπαφης σιγής και το στόμα μου
αγαλλόμενο βάραθρο που συντρίβομαι
πάνω σε στίχους αρμαθιές (τα νεφρά μου στο απόλυτο).
Θα ‘θελα δίχως φωνήεντα τους βραδιάτικους καημούς
να ρημάξω
τα χιλιόχρονα βάσανα. Ω βραχύβια
μύρα του έαρος εσείς των λέξεων όλων ακατάδεχτα …
Τι είν’ η τόση λογική; δεν είναι μια πετυχημένη
παραφροσύνη;
Στο κάθε πυροτέχνημα η νύχτα, νύχτα ξαναμένει
χαρίζοντας στα χέρια μου σπαραχτικό τσεκούρι της αγάπης
τα όνειρα : ξερόκλαδα στην ερημιά κ’ η θάλασσα
το άσυλο του τίποτα, σκυλί με μπλάβο αίσθημα
κουρελιασμένο.
Έχω καρδούλα νηστικιά βλογιοκομμένη ελπίδα
(πότε το ‘λεγα;)
σήμερα δεν το βρίσκω στην αθώα της μνήμης μου
βαρβαρότητα.
Μα όμως να την η γυναίκα η κατάφυτη
η λαμπισμένη από σπίθες στα παράκρημνα του έρωτα
οπού της άρεσε να βουλιάζει παντέρημη κι αμάχητη
σε κυματώδη νυχτικά σαν αερόστατα ουρλιάζοντας
«κάνε με δίχως γυρισμό στην κόλαση να φτερουγίσω».
Τ’ ακούω (κλαίει λυπηρά) το χαροπούλι
μα έχει στο θεό σας εντολοδόχους ο θάνατος;
Εμένα είναι το μυαλό μου γιαπωνέζικο.

*Ευχαριστίες στον ποιητή Βαγγέλη Ρουσσάκη, που έφερε το ποίημα αυτό στην επιφάνεια.

Λιγόστεψε το φως,
χαμήλωσε ο ουρανός το πρόσωπό του,
κρεμάστηκε το φεγγάρι μεσίστιο
στον ιστό των ματιών μου
Στο στήθος μου κατοικεί ένα πουλί,
αλαφιασμένο, χωρίς φτερά και κράζει
Μοιάζω του Σίσυφου,
φορτωμένος μια πέτρα
να τη στηρίξω προσπαθώ στην κορυφή,
μα όλο κατρακυλά
Εδώ θα σταθώ,
σε τούτη την πέτρα,
στην πέτρα που με γέννησε
Αγωνιώντας για του ανθρώπου τις ρωγμές,
λουσμένος ιδρώτα, φορτωμένος μνήμες
Σηκώνοντας το βάρος της νυκτός
Εξουσιάζοντας τη θέληση κι ανάβοντας φωτιές
Εδώ θα σταθώ,
με το αγκάθι στο στήθος μου σφηνωμένο,
άγρυπνος μες στο σκότος που με περιβάλλει,
γυμνός από λάμψη – σαν φλόγα ασχημάτιστη,
όρθιος πάνω στον σταυρό,
καταρρίπτοντας με όνειρα τους εφιάλτες
Κι αν μέρα τη μέρα βαδίζω
σε λιμνασμένα νερά
και δρόμους φλογισμένους
Κι αν καίω το βλέμμα μου
σε αδιάβατες κορφές
Εδώ θα σταθώ,
ανάβοντας φωτιές σε πλατείες,
κτυπώντας καμπάνες
για να ξυπνήσουν του κόσμου οι γειτονιές Εδώ θα σταθώ,
μαστιγώνοντας τον φόβο
έξω απ’τις κατοικίες της σιωπής,
με τα μάτια στραμμένα στα βέλη που με σημαδεύουν
Εδώ θα σταθώ,
στην πέτρα που με γέννησε

*Το ποίημα του Μανώλη Μεσσήνη και η εικόνα της ανάρτησης αναδημοσιεύονται από τη σελίδα του ιδίου στο facebook.