Χρίστος Λάσκαρης (1931-2008), Τέσσερα ποιήματα

ΜΑΚΡΙΑ

Και έτσι βρέθηκα σ’ αυτή την πόλη:
μακριά απ’ ό,τι αγάπησα,
μακριά απ’ ό,τι γύρεψα,
μακριά –
σε πολυκατοικίες μέσα.
Η μέρα είναι δύσκολη εδώ,
κι η νύχτα πάντα μια ποινή
καθώς στο μαξιλάρι σου θυμάσαι.
Όσο για την αυγή
ανύπαρκτη.

*

ΑΣΤΙΚΑ ΛΕΩΦΟΡΕΊΑ

Χρόνια τώρα
πηγαινοέρχονται φορτωμένα.

Κανένα τους δε σκέφτηκε
να βγει απ’ τη γραμμή.

*

ΕΠΑΡΧΙΑ

Πόσος θάνατος κυκλοφορεί στους δρόμους,
πόσο καλοντυμένος θάνατος:
άντρες μες στ’ ακριβά κοστούμια τους
γυναίκες μέσα στα πλούσια παλτά τους.
Δείχνουνε ζωντανοί
και θα μπορούσες να τους πεις ευτυχισμένους
καθώς με δώρα επισκέψεις ανταλλάσσουνε.
Μα το βράδυ
που επιστρέφουνε στα σπίτια τους
κι αρχίζουν να ξεντύνονται αργά,
μέσα απ’ τον καθρέφτη
ένας πεθαμένος τους κοιτάζει.

*

ΤΑ ΜΕΓΑΦΩΝΑ

Μεγάφωνα

Τρέφω
μια έντονη αποστροφή
για τα μεγάφωνα.
Έτσι όπως τα βλέπω
από πάνω μου να χάσκουνε,
μου θυμίζουν επίμονα
την εξουσία.

*Τα ποιήματα περιλαμβάνονται στο βιβλίο “Χρίστος Λάσκαρης – Ποιήματα” Εκδόσεις Τύρφη, 2022.

Αλέξανδρος Ίσαρης, Μες στο χώμα καληνύχτα

Έργο του Αλέξανδρου Ίσαρης

Ναι, θα επιστρέψω στο σκοτάδι όπως κι εσύ.
Όμως ώς τότε θέλω να γευτώ τα χρώματα
Που βγαίνουν απ’ τα άνθη
Όταν το σώμα σφίγγεται για να μη σπάσει.
Θέλω ν’ ανοίξω τα φυλλώματα
Και να ριχτώ στη θάλασσα του στήθους σου
Γλείφοντας και ρουφώντας.
Θέλω να γίνω το κουκούτσι σου
Να τυλιχτείς σαν αύρα γύρω απ’ τη ζωή μου
Να λύσεις τα φιλιά τα κλειδωμένα
Και θέλω να με πάρεις στη μεγάλη προκυμαία.
Θέλω να βγω απ΄τον κλοιό σου
Για να ξανάρθω πέτρινος
Στην τρυφερή πληγή σου.
Να κλέψω τα λειψά σου όνειρα
Ν’ ακούσω την ορμή σου
Λίγο πριν σκοτεινιάσει
Πριν κλείσει η πόρτα
Και ψιθυρίσω μες στο χώμα καληνύχτα.

*Από τη συλλογή “Θα επιστρέψω φωτεινός”, Εκδόσεις Άγρα, 2000.

Ra’ad Abdulqadir (1953-2003), His life / Η ζωή του

At the moment
of the bridge
of crossing
of the shadow
of the step
of the rhythm
of the echo
of the trace of life.
At the moment
of sleep on the other shore
I am the man at the moment of crossing to the shore of sleep
I am the woman not reached by the man at the crossing
I am the sleep
I am the sleep on the other shore
I am the echo
the trace
the shadow
the crossing
the bridge
at the moment of
my life.

*

Η ζωή του

Τη στιγμή
της γέφυρας
του περάσματος
της σκιάς
του βήματος
του ρυθμού
της ηχούς
του ίχνους της ζωής.
Τη στιγμή
του ύπνου στην άλλη όχθη
είμαι ο άντρας τη στιγμή του περάσματος στην όχθη του ύπνου
είμαι η γυναίκα που δεν έφτασε ο άντρας στο πέρασμα
είμαι ο ύπνος
είμαι ο ύπνος στην άλλη όχθη
είμαι η ηχώ
το ίχνος
η σκιά
το πέρασμα
η γέφυρα
τη στιγμή
της ζωής μου

*Αγγλική μετάφραση από τα κουρδικά: Dunya Mikhail. Η αγγλική μετάφραση δημοσιεύτηκε στο “Fifty Iraqi Poets”, Dunya Mikhail (ed.), New Directions Poetry Pamphlet No 12, 2013. Ελληνική απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

Ευαγγελία Τάτση, Σε υψηλή ανάλυση

Βλέπω όσα θα πω
και είναι σαν να βλέπω
ένα μαύρο ρούχο
σε ανάστερη νύχτα

η λύπη των ανθρώπων.

Ένα σύννεφο
μέσα στην ομίχλη
και μια τρύπα
μέσα σε μια άλλη τρύπα

τα σύννεφα πέφτουν
μέσα στην τρύπα του κόσμου
σαν άνθρωποι.

Και ξεχωρίζω την ντροπή
στη βασική στοιβάδα του δέρματος
πάνω σ’ όλα τα μάγουλα.

Ενδοκρινείς των δακρύων
οι άνθρωποι που βλέπω
στεγνώνουν
σε μια απλώστρα στην έρημο.

Η εικόνα σίγησε.

*Από τη συλλογή “Φυτά εσωτερικού χώρου”, Εκδόσεις Βακχικόν.

Najwan Darwish, Κάθε φορά που πλησιάζω μια καταιγίδα (Μια εποχή στο Λονδίνο)

Σαρωμένη από τη βροχή
Αλήθεια, είναι μια χώρα που οι βροχές την σάρωσαν
μια χώρα που έχασα και μετά από καιρό την ξαναβρήκα
που πάντα την έχανα
πάντα την ξαναέβρισκα
Ήταν το μόνο που μπορούσα να κάνω αυτή ήταν η μοίρα μου
Συντριβόμουν στα όνειρά μου
όταν την επανακτούσα
και στον ξύπνιο μου
που την είχα πάλι απωλέσει
Κι όμως δεν έχω ποτέ κοιμηθεί
κι όμως δεν έχω ποτέ ξυπνήσει
Είναι μια χώρα που σάρωσαν οι βροχές
και με άφησε
ούτε τη χάνω
ούτε την παίρνω πίσω
Οι βροχές με σάρωσαν
και άφησαν τη χώρα μου μόνη

*

Κάθε φορά που πλησιάζω μια καταιγίδα
Σε θυμάμαι στην καταιγίδα
γιατι’ είσαι η καταιγίδα
χάρη στο πείσμα
καταφέραμε να ζήσουμε μέσα σου
Χάρισέ μου αυτό το πρωινό, άφησα τα χέρια μου,
θα σε χάσω για πάντα;
Θα πέσω στα χάσματα της απώλειας,
χάσματα που πολλαπλασιάζονται,
άκουσε το κρύο τους γέλιο,
άφησε πίσω σου κάθε ελπίδα
Χάρισέ μου αυτό το πρωινό, άφησα τα χέρια μου,
θα χάσω τον εαυτό μου για πάντα,
τον εαυτό που έχασα χθες,
τον εαυτό που θα χάσω αύριο;
Η μοίρα τον φέρνει πίσω
μόνο ώστε να τον χάσω ξανά
Πώς θα καταλάβουν οι άνθρωποι
ότι ζήσαμε χάρη στο πείσμα,
παγιδευμένοι ανάμεσα
στο να είμαστε ξεριζωμένοι
και να μένουμε ανυποχώρητοι;
Και πώς εγώ θα καταλάβω
ότι κάθε φορά που πλησιάζω μια καταιγίδα θυμάμαι το σπίτι μας;

*Μετάφραση: Χρήστος Κούκης και Ρόνι Μπου Σάμπα, Εκδόσεις Ειρήνη.

Γρηγόρης Σακαλής, Ζήτημα χρόνου

Σ΄αυτή τη ζήση
άλλοι κολυμπούν στην άνεση
κι άλλοι ζουν, μα δεν ζουν
ένα βίο αβίωτο
τα κατώτερα οικονομικά στρώματα
κυρίως η εργατική τάξη
υποφέρουν καθημερινά
η πιο τίμια τάξη
της κοινωνίας
αυτή που παράγει τον πλούτο
θα έπρεπε
να είναι η ανώτερη
μα το χρηματιστικό κεφάλαιο
φροντίζει να την κρατάει χαμηλά
κάποιοι θέλουν να ρίξουν
τον εργάτη στο πιοτό
να μην αγωνίζεται
να μην αντιδρά
μα δεν θα τους βγει
τα σχέδια τους θ΄ανατραπούν
είναι απλά ζήτημα χρόνου.

Sherko Bekas (1940-2013), Separation / Χωρισμός

If they deprive my poems
of flowers
one of my seasons will die.

If the deprive my poems
of my beloved
two of my seasons will die.

If they deprive my poems
of bread
three of my seasons will die.

If they deprive my poems
of freedom
my whole year will die
as will I.

Χωρισμός

Αν στερήσουν τα ποιήματά μου
από λουλούδια
μια από τις εποχές μου θα πεθάνει.

Αν στερήσουν από τα ποιήματά μου
από τους αγαπημένους μου
δύο από τις εποχές μου θα πεθάνουν.

Αν στερήσουν τα ποιήματά μου
από το ψωμί
τρεις από τις εποχές μου θα πεθάνουν.

Αν στερήσουν από τα ποιήματά μου
την ελευθερία
όλη μου η χρονιά θα πεθάνει
όπως και εγώ.

*Αγγλική μετάφραση από τα κουρδικά: Reinhard and Shirwan Mirza. Η αγγλική μετάφραση δημοσιεύτηκε στο “Fifty Iraqi Poets”, edited by Dunya Mikhail. New Directions Poetry Pamphlet No 12, 2013. Ελληνική απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

Gentjan Tufa, άτιτλο

*Απόσπασμα από άτιτλο ποίημα του Gentjan Tufa

Τον φόβο σας
Που δεν ξέρω σε ποιον εύθραυστο ναό ζυμώθηκε
Σαν κατηφής Ρωμαίος στρατιώτης κάτω απ’ την ασπίδα του
Τον περιφρονώ με την ακάματη διαύγεια του νου
Όντας κτηνώδης και αταλάντευτος

Ούτε ψήγμα λύπης δεν με βαραίνει για όσα έκανα
Κι αν κάτι με ώθησε προς αυτό το ακατάβλητο σκότος
Eίναι οι βαθιές αναπνοές κάτω από ρυπαρά σκεπάσματα
Ο πιο λαμπρός ποιητής θα είμαι επί προσώπου γης
O πιο μεγαλειώδης

Θέλετε
Σε σταυροδρόμια τα φλογόπνοα άλογα
Με χτύπους άγριους των οπλών τους να θρυμματίζουν
πεζοδρόμια
Ύστερα σαν πετεινός ισχνός με λαιμό κυρτό
Κεραυνός τη θλιβερή τελμάτωση να φλογίσει
Η πέμπτη σάλπιγγα

Δεν θέλετε;!
Όπως επιθυμείτε. Δεν απελπίζομαι
Αργά ή γρήγορα θα σβήσουν τα κεριά
Η Τροία έπεσε όταν αλλοπαρμένη
Αποκάλεσαν οι Τρώες την Κασσάνδρα

*Μετάφραση: Ελεάνα Ζιάκου. Δημοσιεύτηκε στο τεύχος 32 (χειμώνας-άνοιξη 2025) του Τεφλόν, ως μέρος αφιερώματος στη σύγχρονη ποίηση από την Αλβανία.

Μαρία Χριστοδούλου, Γλάρος

Σιωπή.
Εγώ δεν ανήκω εδώ.

Αλλόκοτες κεραίες στο κεφάλι
βάδισμα ξέφρενο
στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα
χορός τρελός
στους τρούλους των κυμάτων
ίδιος ο Ιωνάθαν
με το σκαρφάλωμα άγριο
στις άπαρτες βουνοκορφές του Ολύμπου.

Στην όψη της ασημένιας γραμμής
σκορπώ ηχητικά κύματα.
Δακρύζω στη διερώτηση
της μικρής ανεμώνας.

Μεθάω με τα χρώματα της γήινης παλέτας.
Παίζω κρυφτό στις δρύινες συστάδες
με τις νύφες του μύθου.

Ακολουθήστε τον άνεμο
των πατημασιών μου.

*Από τη συλλογή “Χειρονομίες στο φως”, Εκδόσεις Θράκα, 2024.

Αγγελική Κουντουράκη, Nigredo

Δύση στον θρήνο της νύχτας
πόθος αγγέλου
σφηνωμένος σε βρώμικη γλώσσα
Γλύφω συμπόνοια
από τον φόβο στα μάτια τους
Οργή εκπνέω
από τον δεμένο στη μέση τους οίκτο
Πώς να ξεκάνω το κορμί;
Πώς να φυλάξω την ύβρη;
Το όνομά σου ποτάμι πορφυρό
οστά και σάρκα
κυλάει καίγοντας ψυχές
με κραυγές στα θηρία
σε παγανιστική τελετουργία σε βαφτίζω
πρώτη επιθυμία και οριστική
Να διψάει η κοιλιά για θάνατο
Να μαυρίζει το χώμα για βεβήλωση
Ανείπωτη η πίστη
να αποκεφαλίζεται μπροστά μας
σαν θυσία
σαν θύμα
σαν μέλλον
Γνωρίζω με δάκρυα
Τελειώνω με ύλη
Η μοίρα αναφλέγεται
στη διαδρομή μια ετοιμόρροπης οδύνης
Αιχμάλωτη της απώλειας
ολόκληρη η ποίηση μας

Nigredo* es mi nombre

Nigredo: Στη φιλοσοφία ο όρος χρηιμοποιείται σαν μεταφορά για τη συνάντηση μνε την “μαύρη νύχτα της ψυχής”, όταν δηλαδή ένας άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος με τη σκιά που έχει μέσα του.

*Από τη συλλογή “Nigredo”, ΑΩ Εκδόσεις, 2023.