ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Έχει συμβεί σε αρκετούς ποιητές να έχουν εκλεκτικές συγγένειες. Δηλαδή, η ποίησή τους να παραπέμπει σε άλλους ποιητές ακόμα κι αν δεν υπάρχει άμεσος επηρεασμός. Πέρα από την διακειμενικότητα, που υπάρχει στην ποίηση, υπάρχει και μια τάση ποιητών να γράφουν χρησιμοποιώντας παρόμοιο στυλ με παλιότερους ποιητές, χωρίς απαραίτητα να γνωρίζουν την ποίησή τους ή να έχουν επηρεαστεί από αυτή.
Τέτοιες σκέψεις κάναμε διαβάζοντας την ποιητική συλλογή της Μαγδαληνής Τσακάλωφ «Το βλέμμα του χάους», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Αρισταρέτη». Στην πρώτη ανάγνωση μας φέρνει στο νου την Κατερίνα Γώγου, αλλά και την μπιτ γενιά της Αμερικής. Τα ποιήματα είναι σε ελεύθερο στίχο και ορισμένα από αυτά θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν πεζοποιήματα. Η ποιήτρια δεν ψάχνει ιδιαίτερες τεχνικές και δεν έχει κρυμμένα νοήματα. Τα λέει όλα καθαρά, έξω από τα δόντια, χωρίς φτιασίδια και ωραιοποιημένες εκφράσεις. Αν μέναμε, όμως, μόνο σε αυτά τα στοιχεία, θα βγάζαμε ένα γρήγορο συμπέρασμα, θα τοποθετούσαμε την ποιήτρια κάπου ανάμεσα στους μπιτ και στην Γώγου και θα χάναμε την ουσία.
«Το βλέμμα του χάους» της Μαγδαληνής Τσακάλωφ, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια διαμαρτυρία για την σύγχρονη απάνθρωπη κοινωνία, δεν είναι όμως μια διαμαρτυρία. Είναι μια κραυγή. Μια κραυγή για το χάος, που είναι δίπλα μας, αλλά δεν το έχουμε ακόμα συνειδητοποιήσει. Και αυτό είναι το πιο τραγικό. Για το χάος, που έχουμε μέσα μας. «Είμαι το χάος!», γράφει στο «Προοίμιο» προετοιμάζοντάς μας για το τι θα επακολουθήσει. Και αυτό που ακολουθεί είναι η εξάρτηση, όχι πια από τα ναρκωτικά, αλλά από τα ψυχοφάρμακα: «Απαγορεύεται να πεθάνουμε! / Καταργήσανε και την πρέζα. / Τώρα στα τζάνκια σπρώχνουν / κινέζικα ψυχοφάρμακα με πονστάν στο μπλέντερ.» Λίγο παρακάτω θα δούμε στίχους, που θα μας θυμίσουν Street poetry και πιο συγκεκριμένα το σύνθημα: «Είμαστε αυτοί, που οι γονείς μας έλεγαν να μην κάνουμε παρέα», δηλαδή τα κακά παιδιά. Ας δούμε τι γράφει γι’ αυτό η Μαγδαληνή Τσακάλωφ: «Απλά, μου λέγανε: / «Εσύ; Γιατί; Εσύ είσαι καλό παιδί!» / κι έγινα κακό παιδί / μόνο και μόνο για να μην είμαι καλό παιδί.»
Σε αρκετά σημεία του βιβλίου της η Μαγδαληνή Τσακάλωφ είναι απαισιόδοξη και κατηγορηματική: «Η Επανάστασή σας πέθανε.», γράφει, αλλά δεν ξεχνά να προτρέψει, να προειδοποιήσει και να στηλιτεύσει: «Έχετε ευθύνη για τα όνειρά σας! / Κάνουν ζωές εφιάλτες!»
Θα σταθούμε λίγο στην τελευταία ενότητα του βιβλίου, που έχει τον τίτλο «Ζώα». Πρόκειται για τα πιο ενδιαφέροντα, κατά τη γνώμη μας, ποιήματα της συλλογής. Σε αυτή την ενότητα η ποιήτρια αναπτύσσει ένα δικό της προσωπικό στυλ, που απογειώνει όλη τη συλλογή. Εδώ ξεχωρίσαμε το πεζοποίημα «Κότες», όπου με αφοπλιστική ειρωνεία περιγράφεται ο έρωτας μιας πλούσιας Κολωνακιώτισσας και ενός υδραυλικού. Η Μαγδαληνή Τσακάλωφ γίνεται αποφθεγματική στο ποίημα «Καναρίνι», ενώ στο ποίημα «Κοράκια» τα «μαύρα άμφια» ακκίζονται με τις «χρυσές πιστωτικές». Η οργή είναι μεγάλη και η αντίδραση μια: «Τουφέκι, ρε!!!»
Συμπερασματικά, η ποιητική συλλογή της Μαγδαληνής Τσακάλωφ «Το βλέμμα του χάους» είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα βιβλία, που έχουν κυκλοφορήσει τα τελευταία χρόνια επιβεβαιώνοντας πως και η σύγχρονη ποίηση έχει τις δυνατές της στιγμές.
Υπάρχει μια στιγμή στη μέση ενός τυφώνα ή στη γωνία ενός μπαρ, τις πρώτες πρωινές ώρες, που αναρωτιέσαι, ταυτόχρονα, για το πως βρέθηκες στην θέση αυτή κι ακόμα αν είσαι εσύ ο ίδιος που κάνει αυτή την σκέψη ή έχεις αντικατασταθεί με κάποιον ή κάτι που αρκείται σε τέτοιες απορίες προκειμένου η καταστροφή να συμμαχήσει με την σιωπή που απλώνεται πάνω από τα φιλικά πυρά της βλεμματικής επαφής που απέμεινε γύρω από δέκα ή περισσότερα μπουκάλια μπύρας, ξεθυμασμένης και στυφής, σε παράτολμες επιχειρήσεις θάρρους ή αλήθειας, ανόητα απροκάλυπτης ως επιχείρημα υπεράσπισης της αποτυχίας της ή της θυσίας της για το κεφάλι μες στα παπλώματα ενός ακόμα αύριο.
To Koskino 