Αλήτις Τσαλαχούρη, Αδίστακτη 

Max Beckmann, Bird’s Hell (1938)

Αδίστακτη -Έξω απ’ το στριπτιζάδικο-Άγριο χάραµα-Moυ λέει πως είναι Αδίστακτη-Πως
όλα είναι χαµένα-Και δεν έχει να χάσει τίποτε-Πως η πατρίδα της σωριάστηκε στο
Παραπέτασµα-Πως σαν το εµπόρευµα την ξεπουλήσανε Άνθρωποι-Τέρατα-Αλλά αυτό το
χάραµα-Δεν µπορεί να ζήσει χωρίς εµένα-Θέλει να πάει στη θάλασσα-Να πάρει απ’ τον
κόσµο-Αέρα
-Στη διαδροµή µε το ταξί-Μιλάµε ελάχιστα-Πίνουµε απ’ την ίδια µπίρα-Κοιτάµε
τη Μητρόπολη των Θαυµάτων και της Απελπισίας-Να ξηµερώνει στα κτίρια-Στην παραλία
τρέχει σαν το παιδί-Ανάκατα-Λούζεται µε το νερό-Χορεύει µε το φουστάνι της σαν ιέρεια-
Δεν είναι πια Αδίστακτη-Η πατρίδα της δεν σωριάζεται στο Παραπέτασµα-Δεν την
ξεπουλάνε σαν το εµπόρευµα Άνθρωποι- Τέρατα-Μπορεί να ζήσει χωρίς εµένα-Για ένα
χάραµα-Στη θάλασσα-Που ζήτησε να πάρει από τον κόσµο-Αέρα


*Από την συλλογή “Σάκος του µποξ”, Εκδόσεις Οδός Πανός, 2025.

Μάριος Μαρκίδης (1940 – 2003), Ανακλητικό

Πρώτος να περάσει μέσα ο δεκαπενταετής πλοίαρχος
ύστερα να μπει σκονισμένος ο Ιβανόης αφήνοντας τ’ άλογό του στην πόρτα
Ο καλός μας επίσκοπος Μυριήλ να καθίσει σ’ αυτή την καρέκλα
καθ’ ον χρόνον ο Μάριος
θα ξεδιπλώσει μια βουτηγμένη στο αίμα του σημαία
προς απόδειξιν
της προδοσίας του βασιλόφρονος παππού του

Ο Τομ Σώγιερ, το πειραχτήρι, θα πετάξει ένα ποντίκι στο παράθυρο
και θα βγει να τον κυνηγήσει με τη σκούπα η κυρία Θεναρδιέρου
η γριά Φραγκογιαννού
(που έχει χρόνια να μιλήσει στις γειτόνισσες)
κι η ματαιόδοξη Μαρμελάδοβα

– Τόσο πολύ τους σκέπτομαι ώστε θα με βαρέθηκαν

*Από τη συλλογή “Ποιήματα με ημερομηνία λήξεως”, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα, 1995.

Γιάννα Μπούκοβα, Ωραία ρούχα στο χρώμα της φωτιάς

στην Κατερίνα

Αυτή η ζέστη που με κυνηγάει
σαν να με περίμενε από παλιά
Έχει πάρει τα μέτρα μου
ξέρει τα σωθικά μου απέξω
(σου δίνω έναν κόκκινο λαβύρινθο
δώσε μου μια μικρή αναβολή)
Για τις σκέψεις μου ούτε καν το συζητάω
αυτές δεν έχουν στροφές
χτυπάνε στον τοίχο
κι εγώ ρίχνω γάλα στον καφέ μου
(αραιώνοντας το μαύρο)
προσποιούμαι ακλόνητη μέσα στον κόσμο
Είναι τύχη, συλλογίζομαι,
να ονομάζεις τα πράγματα
έστω και με καθυστέρηση
Να βρίσκεις τόσο πρωτότυπα ρούχα
σ’ αυτό το χαμένο κατάστημα

*Από τη συλλογή “Ο ελάχιστος κήπος”, Εκδόσεις Ίκαρος, 2006. Μετάφραση: Δημήτρης Άλλος.

Νανά Ησαΐα (1934- 2003), Σημειολογία

Χαμένη η μνήμη της ζωής
Σαν αφήγηση κινήσεων προς τα σημεία
Ενός σχεδίου αφηρημένων εννοιών.
Κάποιο σημείο θα είναι λάθος.
Ή το σημείο των επιθυμιών.
Ένα φύλλο επίσης σημειώνει τον ουρανό.
Ένα άλλο το άστρο.
Αν και δεν βλέπω τον ωκεανό.
Με το υγρό πρόσωπο.
Το βάρος των μαλλιών.
Στα αιχμηρά σημεία των βράχων
–απόκρημνη-
όταν περίμενα στο δικό σου ειρμό
τον τελευταίο σπασμό των κυμάτων.

*Από τη συλλογή “Μορφή”, έκδοση Μικρή Εγνατία, 1980.

Φώτης Αγγουλές (1911-1964), Αν το λέμε…

Οι φτωχές μας καλύβες σηκώνουνε τις μεγάλες
πατρίδες,
κι οι καλοί πατριώτες
τεχνουργούν για τα χέρια μας δυνατές αλυσίδες.
Αν πονούμε, μας δείρανε όμοια εχθροί κι όμοια φίλοι,
κι αν το λέμε, αν το ξέρουμε
της ζωής το τραγούδι, το μάθαμε απ’ του Χάρου
τα χείλη.

Βερονίκη Δαλακούρα, Τραγούδι

Χρόνια πριν, σε μια ηλικία που δεν ήταν παιδική αλλ’ ούτε και ώριμη, βρήκα την ρομαντική μουσική να σφάζει τα δέντρα. Έπιασα τότε τον έρωτα στα δάκτυλά μου και τον συνέτριψα. Μετά προσπάθησα να εξαφανίσω όλων των ειδών τις ευαισθησίες. Δεν βρήκα καμιά αγάπη – ευτυχώς. Η ζωγραφική μου τάραξε το αίμα΄, κι αυτό για λίγο, προτού διαβάσω τα’ αριστουργήματα της χλόης. Χάρηκα χάρηκα τη μεγαλοφυΐα και το θάνατο. Κι όταν κουράστηκα να πονώ δεν ήρθε η σιωπή ή κανένα εξωτικό πλάσμα ν’ αποχαιρετήσει το ελληνικό χειμώνα. Ο Τετιμημένος και ο Ύπνος είχαν ξεκινήσει για καλύτερες εποχές.

*Από τη συλλογή “Η παρακμή του Έρωτα”, Εκδόσεις Διογένης 1976.

Τάσος Πορφύρης Ό,τι είχα για σένα 

Ό,τι είχα για σένα μέσα μου το κάνα στίχους.
Άδειασα, ρημάχτηκα για χατίρι σου κι εσύ
ρίχνεις μπόι κι ομορφαίνεις απ᾿ το στερνό μου
αίμα· μού καρφώνεις την ανάσα στο στήθος με
τα μακριά σου δάχτυλα κι από τις ρίζες της
ξεπηδάνε τριαντάφυλλα πού με πληγώνουν
Και με μεθάνε.

*Από τη συλλογή “Η πέμπτη έξοδος”, Έκδοση “Σημειώσεις”, 1980.

Hashim Saraj, Το λευκό κείμενο

Γραφή
Μια μάταιη πράξη
Στο παιχνίδι των νοημάτων
Έχω κουραστεί
Έλα
Κράς και κεβά μαρόν σου *
Βγάλε
Ιδού
Το Νεβρόζ έχει περάσει μέχρι να βάλουμε φωτιά**
στα ρούχα στη γωνιά του λευκού δωματίου
Και
Με το παιχνίδι των σωμάτων και την μπλε ηδονή
Ας εκφράσουμε την ματαιότητα της ύπαρξης
Επειδή
Αυτή η βαθιά και αιώνια απελπισία
Ούτε
Από τον
(Σόρεν Κίρκεγκορ)
Θεραπεύτηκε
Ούτε
Από τον
(Μάρτιν Χάιντεγκερ)!

*Κράς και κεβά – παραδοσιακή κουρδική γυναικεία φορεσιά.
**Νεβρόζ. Η κουρδική Πρωτοχρονιά, που γιορτάζεται στις 21 Μαρτίου και συμβολίζει την αναγέννηση και την ανθεκτικότητα του κουρδικού λαού. Κεντρικό στοιχείο της γιορτής είναι το άναμμα μεγάλων φωτιών, γνωστών ως “φωτιές του Νεβρόζ”. Αυτές συμβολίζουν τον εξαγνισμό και τον θρίαμβο του φωτός επί του σκότους. Οι Κούρδοι συγκεντρώνονται γύρω από τις φωτιές, χορεύουν και τραγουδούν, γιορτάζοντας την πολιτιστική τους ταυτότητα και την ελπίδα για το μέλλον. Το Νεβρόζ αποτελεί σύμβολο ενότητας και αντοχής του κουρδικού λαού απέναντι στις προκλήσεις.

***Μετάφραση από τα κουρδικά στα ελληνικά: Omed Qarani

Brion Gysin, Ο άνθρωπος ρίχνει φως στον Εσωτερικό του Εαυτό χρησιμοποιώντας λέξεις

Ο άνθρωπος ρίχνει φως στον Εσωτερικό του Εαυτό χρησιμοποιώντας λέξεις. Δεν βλέπει ο καθένας τη διαφορά ανάμεσα στο πράσινο και το γαλάζιο, όμως δύναται ν’ ακούσει τη διαφορά, ν’ ακούσει τη λέξη. Η λέξη συντάσσει την Εικόνα. Μία δραστική λέξη, κάποτε, συνέταξε μία ξεχωριστή, δραστική εικόνα. Λέμε Θεός, σήμερα. Καμία ξεχωριστή, δραστική εικόνα δεν ανακαλείται.

Το φως στερείται εικόνας. Το διάστημα στερείται εικόνας.

Η τέχνη καταγράφει τη Λέξη που το Φως γράφει στο Διάστημα.

Οι ζωγράφοι επιζητούν να γράψουν έναν κόσμο νέο. Η τέχνη βρίσκεται στην ουρά του κομήτη. Η ζωγραφική συνιστά το έναυσμα, το μήνυμα που το Φως γράφει στο Διάστημα προκειμένου να συντάξει απειράριθμες εικόνες.

Εγώ ίσως γράφω μονάχα ό,τι γνωρίζω στο διάστημα: Είμαι αυτό που είμαι. Εσύ, Λέξη, γέννησες Εμένα κι αυτό μονάχα ξέρω για τον εαυτό μου σε κάθε σημείο στο διάστημα. Η δραστική φράση, εντούτοις, συστήνει μία λεκτική κλειδαριά στατικής προαίρεσης˙ σκοπεύει να μ’ ακινητοποιήσει. Κάθε σημείο στο διάστημα αποτελεί μέρος διαπληκτισμού κι εγώ δεν θα περιοριστώ σ’ ένα σημείο. Θ’ αμφισβητήσω τη λέξη – κλειδαριά ώστε να κινηθώ. Θέλω να ταξιδέψω παντού στο Διάστημα.

*Brion Gysin, Πέντε Κείμενα, μετάφραση Χρήστος Αγγελακόπουλος, εκδ. Bibliotheque 2019.

Κωνσταντίνος Καραγιαννόπουλος, Το ποίημα του μηδενός

Γιατί τέτοιο σκοτάδι απόψε;
Ο χώρος μοιάζει με μια ακαθόριστη ηλικία
και το στερέωμα –φυλακή τεράτων- παραφυλά
σαν λαιμητόμος πάνω από το κρεβάτι μας.

Ούτε η έκλαμψη του σύμπαντος δεν δίνει ήχο απάντησης·
οι καμπανούλες των πολύχρωμων γαλαξιών
σήμαναν σιωπητήριο στη νυχτερινή μας αγρύπνια.
Κι άλλη αγωνία στην αγωνία μας. Κι άλλο έρεβος στον βορβορώδη
πόρο της ύπαρξής μας.

Γιατί τέτοιο σκοτάδι απόψε;
Η σελίδα μαύρισε στη μαυρίλα της τόσης απεραντοσύνης
που έγινε από μόνη της το ποίημα του μηδενός.