Όταν αισθανθείς
πλήρης
πλούσιος
ευτυχής
κοίταξε δίπλα σου
τους συνανθρώπους
ξεκίνα απ΄τα αδέρφια σου
είναι κι αυτοί
ευτυχείς όπως εσύ
οι γείτονές σου
οι συγχωριανοί σου
έχουν αυτοί
τα ίδια συναισθήματα
με σένα
γιατί αν η απάντηση
είναι όχι
τότε ακυρώνεται
και η δική σου χαρά
το σύστημα όμως
σου λέει να μη σε νοιάζει
κοίτα τον εαυτό σου
μα κανείς δεν μπορεί
να είναι ευτυχής
όταν οι συνάνθρωποι του
δυστυχούν.

Η καρδιά μεταφέρει τις στάχτες της Ιερουσαλήμ
διεύθυνση ανθρώπων στην οποία τίποτα δεν μπορεί να παραδοθεί
«Η αποτυχία δεν την αγγίζει – με το βλέμμα καρφωμένο στα ερείπια»

Ο θάνατος ένα άνισο επιχείρημα
Αναπτύσσεται μεταξύ άνισων ψυχών
Πώς χάνω όσα είδα
Η ομορφιά επιτρέπει να πεθάνω

Άκουσε – μην ακούς
Τα στολίδια του Σύμπαντος καίγονται από παντού
«Το απάνθρωπο η συνήθεια το κάνει ανθρώπινο»
Ο τρόμος της παραδοχής διαιρεί τον κόσμο

The heart carries the cinders of Jerusalem
an undeliverable human address
«unspoilt by failure – staring at the ruins»

Death an unequal argument
Formed between unequal souls
How I miss those who saw
Beauty permitted to die

Listen – don’t listen
The jewlery of the cosmos burning at both ends
«With practice the inhuman becomes human»
The terror of acceptance e divides the world

*Από το βιβλίο «Η απατηλή ερμηνεία του χρόνου —The False Explanation of Time», (δίγλωσση έκδοση). Μετάφραση: Βερονίκη Δαλακούρα, Αθήνα: Άγρα 2022.

There’s a fire hood in the heart of the sacred root
Today the fragrant garden is shrouded in blood
Weeping ceaselessly in prayer with folded hands
The bodies of my relatives are flying in smoke.

The barbaric leader is a cruel gobbler
Hateful dirt is woven into the veins of his words
Nice people of the world are spitting on his face
Where will he escape from the court of nature?

The peace bomb of Palestine is the light of humanity
A unity of rebellion lies in the hearts broken by separations
The madness of the waves is the scent of inspiration
The homeland– the life of a free bird– is on the path to victory.

Υπάρχει μια γειτονιά -γη φωτιάς- στην καρδιά ιερής ρίζας
Σήμερα, σαβανώνεται ο εύοσμος κήπος στο αίμα αυτό
Με διπλωμένα χέρια σε προσευχή κλαίνε δίχως σταματημό
Τα κορμιά των συγγενών είναι που πετάνε στον καπνό.

O βάρβαρος αρχηγός δεν είναι παρά ένας αδερφοφάς στυγνός
Στις φλέβες των λόγων του, το υφάδι απεχθούς βρωμιάς
Κατάπτυστος στο πρόσωπο από τους ενάρετους του κόσμου
Πούθε θα τρέξει άραγε για να γλιτώσει απ΄ τη Θεία Δίκη;

Η βόμβα ειρήνης στην Παλαιστίνη είναι της ανθρωπότητας φως
Την επαναστατική ενότητα θα βρεις στις ραγισμένες καρδιές των αποχωρισμών.
Η παραφορά των κυμάτων γίνεται το αψύ άρωμα της έμπνευσης
Γιατί η πατρίδα -σαν τη λεύτερη ζωή πουλιού- είναι στον δρόμο για τη νίκη.

*Μετάφραση/Απόδοση: Κασσάνδρα Αλογοσκούφι.

**Niloy Rafiq (Νίλοϊ Ραφίκ). Γεννημένος το 1983 στο Cox’s Bazar του Μπαγκλαντές. Ασχολείται με τη λογοτεχνία από νεαρή ηλικία με δημοσιεύσεις αρχικά σε τοπικές εφημερίδες και εν συνεχεία σε λογοτεχνικά περιοδικά από όλο τον κόσμο. Μέχρι στιγμής, η ποίησή του έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από είκοσι γλώσσες. Το βιβλίο ποίησης «Sunleaf» κυκλοφορεί στην Αγγλική γλώσσα (εκδ. Amazon). Έχει δημοσιεύσει έξι ποιητικές συλλογές στη γλώσσα Μπενγκάλι: «Εγώ, ο κύκνος που επιπλέω στην ατόφια θλίψη», «Η αιωνιότητα της δίψας», «Το πρόσωπο του αλμυρού ανθρώπου», «Η άγνωστη φωτιά»,«Η Αδινάθ στα μάτια» και «Η προσευχή από κερί στο σκυφτό πήλινο σώμα». Η ποίησή του διακατέχεται από μια μαγική αίσθηση αιχμηρότητας με τις λέξεις εντούτοις να μη φείδονται ρυθμού και αρμονίας.

Σχόλιο: Το ποίημα αναδημοσιεύτηκε σαν σχόλιο συμπαράστασης από τον Niloy σε ανάρτηση του βραβευμένου με Pulitzer Παλαιστίνιου ποιητή Mosab Abu Toha για τη γενοκτονία στη Γάζα την Άνοιξη του 2025. Την ίδια μέρα -18 Μάη 2025- μεταφράστηκε στα Ελληνικά από την Κασσάνδρα ενόψει του κινήματος «Πορεία για τη Γάζα».

Μεταφραστής από Μπενγκάλι σε Αγγλικά: Jyotirmoy Nandy.

Σχετικός σύνδεσμος: https://thesilkroadtoday.com/2025/05/18/bodies-are-flying-in-smoke-poetry/

Ή ΘΑ ΒΡΕΞΕΙ ΤΩΡΑ Ή ΔΕΝ ΘΑ ΒΡΕΞΕΙ…
(Ποίημα παντός καιρού και panderma )

Σημειώσατε, κυρίες και κύριοι:

11 19 32 6 43 49 – 1
Είναι οι τυχεροί αριθμοί του επόμενου λόττο.

Εμένα ποσώς μ’ ενδιαφέρουνε τα λεφτά
Ούτε η τύχη αλλ’ ούτε κι’ ο λεγόμενος τίμιος μόχθος
Ούτε βεβαίως και το καπιταλιστιλίκι.

Είμαι περήφανος μεν αλλ’ ακατάδεκτος όχι:
Αν μου προσφέρατε τώρα ένα σάντουϊτς ή ένα άνθος θα το δεχόμουν.

Θέλω να ξέρετε:

Τ’ άνθη πολύ τα αγαπώ
Κι’ απ’ όλα τα άνθη πιο πολύ την Μαριάνθη
διότι – το λέει και σ’ ένα στίχο της: –

Μόνο από αυτούς (κάτι τύπους εννοεί σαν του λόγου μου) μπορούσα
να έχω αγαπηθεί / Μόνο από αυτούς ήξερα να αγαπιέμαι.

Πρέπει να ξέρετε:
Τα λεφτά δεν ξέρουν ούτε ν’ αγαπούν ούτε και ν’ αγαπιούνται.
Όσοι αγαπάτε τα λεφτά, εις μάτην τ’ αγαπάτε.

Αν βρέξει λεφτά, Μαριάνθη, να πάρουμε ομπρέλα.
Αν βρέξει αγάπη, Θεόδωρε, δεν χρειαζόμαστε ομπρέλα ας βραχούμε.

*

ΜΑΝΤΟΛΙΝΟ

«Τσου ρε Λάκη!»
(Σιγά μη του αφιερώσω και ποίημα!)

Ένας Λάκης των Χάρβαρντς περνιέται για πρωθυπουργός
και χαριεντίζεται με κούκλες βιτρίνας
(δεν παρεξηγώ, κι’ εις Ουάσιγκτον χειρότερα απ’ ό,τι εν Αθήναις).
Ένας μεθύστακας περνάει για μεθύστακα μια κολώνα
και τσαμπουκαλεύεται μαζί της.
Κι’ εγώ περνάω τον κυρ πόλισμαν στο σταυροδρόμι για κολώνα
και κολλάω πάνω του την αγγελία μου:

Α’ κρατικό βραβείο ποιήσεως ανταλλάσσεται με μαντολίνο
(κατά προτίμησιν ελαφρώς σκεβρωμένο)

– για να σας δείχνω πώς πονώ!

*

ΘΑ ΤΟ ΠΑΡΕΙ Ο ΣΕΦΕΡΛΗΣ ΤΟ ΟΚΤΑΚΟΣΑΡΙ;

1.
Εγώ πιστεύω πρέπει να το πάρει. Όλοι πρέπει να το πάρουν, ανεξαιρέτως, κι’ όχι μόνον οι άνθρωποι της Τέχνης και του Πολιτισμού, όλοι, απ’ τον πρωθυπουργό ως και τον τελευταίο άστεγο. Χωρίς καμμιά προϋπόθεση και χωρίς χαρτούρες γραφειοκρατικές κλπ.
Ποιος δεν το αξίζει;
Ποιος θα το κρίνει άραγε αυτό;

2.
Κάτι πήρε τ’ αφτί μου σήμερα στο ράδιο για μια τηλεδιάσκεψη του Τσίπρα με εκπροσώπους της Τέχνης και του Πολιτισμού σχετικά με το θέμα. Καλή πρωτοβουλία. Με παραξένεψε είν’ αλήθεια τ’ ότι μεταξύ των τελευταίων ούτε εκπροσωπούνται ούτε κι’ ακούστηκε κάτι για τους ποιητές.
Μην ενοχλείσθε φίλοι μου.
Ο ποιητής δεν είναι επάγγελμα και μάλιστα πληττόμενο από την παρούσα κρίση.
Έχουμε τον τρόπο μας οι ποιητές να τα φέρνουμε βόλτα, άλλος νόμιμα άλλος λιγότερο νόμιμα.

3.
Προσωπικά, αν μου δίνανε το 800άρι εμένα, θα το έπαιρνα. είμαι ναι περήφανος μεν, αλλ’ ακατάδεχτος όχι.
Τί θα το ’κανα;
Τσιγάρα κι’ αλκοόλ! Ό,τι θέλω θα το ’κανα. Παιδί του Κοροβέση είμαι.

(*) Το “Μαντολίνο” είναι λίγο παλιότερο αλλά πάντα επίκαιρο. Το κομμάτι του Σεφερλή ίσως δεν είναι καν ποίημα αλλά είναι άκρως επίκαιρο (υπάρχουνε εξελίξεις αλλά μηδέν εις το πηλίκον…)

στις δύσκολες στιγμές
σκέφτομαι τους φίλους μου
που με έσωσαν

τον Θερβάντες
τον Χάσεκ
τον Στάινμπεκ
τον Φιόντορ
και μερικούς ακόμα
που έγραφαν σε σκοτεινά κελιά
που δάκρυζαν στα λερωμένα χαρτιά
που τρελάθηκαν

λοιπόν φίλοι μου
αυτό το βράδυ του καύσωνα
που η πόλη είναι βουβή
και τίποτα δεν θα συμβεί
τριγυρίζετε όλοι εδώ
-περίεργο ε;-

λίγο να χαϊδέψω 
την δροσιά σας
φίλοι που με σώσατε
-άνθη σε διαλυμένους καιρούς-

Βάζοντας τη φτέρνα του ενός ποδιού στη μύτη του άλλου
ειρωνεύομαι συνήθως το περπάτημα
την αμοίραστη σκέψη κατορθώνοντας που δραπετεύει
μόνη της
απ’ του καιρού τα αναρίθμητα, του χώρου τα ειωθότα.
(Θα ‘πρεπε να προσθέσω ίσως πως ο άνεμος εμποδίζει το κέρδος.)
Εγώ τη ζωή μου την έχασα κι αυτό ειν’ η άρρωστη
κουλουριασμένη μου ευτυχία.
Είναι μια φράση τούτη που σήμερα την ξελεπιάζω.
Τα επίγεια λέει κάπου ο Ιησούς – και τα επίγεια -,
συντρίβοντας τους πλαστούς ουρανούς ανάμεσα στα άμφια.
Για σκέψου το καλά -: ο θάνατος ν’ απόκειται στην άνθηση
να γεύεται τη γεύση μας μυρίζοντας τέτοια ζωντανίλα…
Σιχάθηκα τους στίχους τα βοερά σκάνδαλα των λέξεων.
Εσύ δεν είσαι ο νυμφίος της διάνοιας ο προικοθήρας
(του όντος η εξεύρεση)
κάτι ορέγεσαι εσύ να απαστράπτει κρεμάμενος
απάνω απ’ τους λαίμαργους κρημνούς της ορατότητας
την έμμονη σκιά σου γυρεύοντας από χάμω ναν την ξεριζώσεις
οπουδήποτε στην κίνηση ή στην ευλάβεια δίχως εκκλησία:
τη θρυμματίζουσα τον εαυτό της ακινησία.

Θα έρθουν άλλοι βάρβαροι.
Θα απαχθεί η γυναίκα του αυτοκράτορα.
Τύμπανα θα χτυπήσουν δυνατά.
Τύμπανα θα χτυπήσουν δυνατά κι άλογα θα καλπάσουν
πάνω από μια θάλασσα ανθρωπινά κορμιά
απ’ το Αιγαίο ως τα Δαρδανέλλια.
Κι εμάς γιατί να μας νοιάζει;
Τι σχέση έχουν οι γυναίκες μας με τις ιπποδρομίες;

Θα απαχθεί η γυναίκα του αυτοκράτορα.
Τύμπανα θα χτυπήσουν δυνατά.
και θα έρθουν άλλοι βάρβαροι.
Οι βάρβαροι θα καταλάβουν άδειες πόλεις,
θα εγκατασταθούν λίγο πιο πάνω από τη στάθμη της θάλασσας,
πιο δυνατά απ’ το σπαθί σε καιρό παραφροσύνης.
Κι εμάς γιατί να μας νοιάζει;
Τι σχέση έχουν τα δικά μας τα παιδιά με τα τέκνα του όχλου;

Τύμπανα θα χτυπήσουν δυνατά.
Και θα έρθουν άλλοι βάρβαροι.
Θα απαχθεί η γυναίκα του αυτοκράτορα από το σπιτικό του.
Από το σπιτικό του θα εξαπολύσει στρατιωτική επίθεση,
να ξαναφέρει τα ύψη στο κρεβάτι του.
Κι εμάς γιατί να μας νοιάζει;
Τι σχέση έχουν πενήντα χιλιάδες σοροί μ’ αυτόν
τον σύντομο γάμο;
Θα ξαναγεννηθεί ο Όμηρος μετά από μας;
Θα ανοίξουνε ποτέ τις πύλες τους οι μύθοι στους πολλούς;

Η ποίησή μου είναι αυτό το κλειδί
που κρατάω μπροστά στα μάτια σας.
Δεν ξέρετε τι είναι αυτό που ανοίγει
ή αυτό που κλειδώνεται ξοπίσω του
ή αν πρόκειται, απλώς, για ένα αντικείμενο
χαμένο από κάθε προορισμό.
Είναι ένα κλειδί σαν όλα τα άλλα.
Σαν το κλειδί του σπιτιού σας
ή εκείνης της παλιάς σκονισμένης αποθήκης.
Κανείς δεν ξέρει αν και πότε
θα χρησιμεύσει σε κάτι.
Κι όμως είναι ένα κλειδί.
Αυτό από μόνο του είναι, ίσως, αρκετό
για να το κρατήσετε έστω και λίγο
στην παλάμη σας, κοιτώντας το
για μία ελάχιστη κοινή στιγμή
προτού ξεχαστεί μαζί με τα υπόλοιπα δάκρυα
στο βάθος του τελευταίου συρταριού.

Μια πόρνη αγκαλιάζει τα χαμένα της χρόνια.
Τα τρίδυμα “χαίρουν άκρας υγείας”.
Το τρύπιο παπούτσι του εργάτη έχει μεγαλύτερη αξία
απ’ το πορτοφόλι του κοιλαρά βιομήχανου.
Η Μαρία στο κρεβάτι έχει ιλαρά,
η Χαρά διαβάζει Ιστολογία.
Πολλά βυτιοφόρα στο Σχιστό,
το REO που ακολουθεί
φέρνει τα OFF στη Διοικητική Μέριμνα.
Μού αρέσει τ’ ωραίο όποιο και να ‘ναι,
λέει η Μαρίνα.
Ο Αλέκος δάγκωσε τη λαμαρίνα
με την Άννα.
Πολύ ακριβή στην αγορά η μπανάνα.
Ένα χαρτί λευκό η σκέψη του Αντώνη.
Η στέψη θα γίνει στις 6 παρά τέταρτο.
Η Αντιγόνη θυμώνει
και σπάει τον πήλινο κουμπαρά.
Η κουμπάρα του Λεωνίδα είναι τσαχπίνα.
Στην “Αλκυονίδα” έχει “εβδομάδα σοβιετικού κινηματογράφου”.

1997

*Από τη συλλογή “Ποιητική καταδίκη”, Εκδόσεις “Το Κοινόν των ωραίων τεχνών”/Μαΐστρος, 2025.

Όπως κάποιος που σε ασημένιο όραμα μετεωρίζεται
Υπακούοντας στην σαρωτική κίνηση των ανέμων των δυσωδών
Από τα υπέροχα σύννεφα επάνω, τόσο γρήγορα
Κατά μήκος των σκοτεινών και ταραγμένων νερών γοργοδιάβαινε
Η βάρκα.― Ένας ανεμοστρόβιλος την παράσερνε συνεχώς,
Με βίαιες ριπές και δύναμη επιταχυντική,
Μέσα από τους χιονισμένους σκοπέλους της θάλασσας της ερεθισμένης.
Τα κύματα υψώνονταν. Ολοένα και υψηλότερα
Οι άγριοι λαιμοί τους σφάδαζαν κάτω από της τρικυμίας το μαστίγιο
Όπως ερπετά που πασχίζουνε σαν τα αδράχνουνε τα όρνια.
Ήρεμος και χαρούμενος μέσα στον πόλεμο τον τρομακτικό
Των κυμάτων που συντρίβονταν μεταξύ τους και όπως χτυπούσαν
Έπεφταν, και την μαύρη πλημμύρα που ακολουθούσε του ανεμοστρόβιλου
Την σκοτεινή πορεία την καταστροφική, καθόταν:
Σάμπως οι διάνοιές τους να ευθύνονταν
Που ορίστηκαν για να τον οδηγήσουνε στο φως
Των ματιών των αγαπημένων, ο Ποιητής καθότανε
Κρατώντας το πηδάλιο σταθερό. Το βράδυ ήρθε,
Οι αχτίδες του ηλιοβασιλέματος κρεμούσανε τις ιριδωτές τους αποχρώσεις
Ψηλά ανάμεσα στους ασταθείς από σταγόνες θόλους
Που περιέβαλαν το μονοπάτι του στα ανοιχτά˙
Το λυκόφως, ανεβαίνοντας αργά από την ανατολή,
Συνέπλεκε τις πλεξούδες του σε σκοτεινότερα στεφάνια
Επάνω από την ξάστερη πρόσοψη και τα ακτινοβόλα μάτια της ημέρας˙
Η νύχτα ακολούθησε, ενδεδυμένη αστέρια. Σε κάθε πλευρά,
Ακόμα τρομακτικότερα τα πολυάριθμα ρέματα
Της φουσκοθαλασσιάς, σε πόλεμο αμοιβαίο,
Εφόρμησαν με μαύρη αναταραχή όλο κεραυνούς, σαν για να περιγελάσουν
Τον γαλήνιο ουρανό, τον διάστικτο. Η μικρή βάρκα
Ακόμα πήγαινε μπροστά στην καταιγίδα˙ ακόμα πήγαινε, όπως ο αφρός
Καθοδικά στον απόκρημνο καταρράκτη παγερού ποταμού˙
Πότε σταματώντας στο χείλος του κύματος του σπαραγμένου˙
Πότε φεύγοντας μακριά πίσω από τον εκρηγνυόμενο σωρό
Που έπεφτε, τον ωκεανό συνταράσσοντας. Με ασφάλεια πήγαινε―
Λες και εκείνη η εύθραυστη και χαραμισμένη ανθρώπινη μορφή,
Θεός των στοιχείων.

Percy Bysshe Shelley, από το βιβλίο “Περί ζωής: Διακήρυξη Δικαιωμάτων / Αλάστωρ ή Το Πνεύμα της Μοναξιάς”, μτφρ. Γ. Μπλάνας & Χ. Αγγελακόπουλος, εκδ. Bibliotheque, 2020.