Στρατής Παρέλης, Μια μουσική –όχι γαλάζια ή λευκή- μια μουσική αρχαιότροπη

Στο φως που τρέχει πάνω από τους ορυζώνες
ένα ελεύθερο πουλί που ένιωσε
δικαίωμα να υπερβάλλει.

Και μια μουσική –όχι γαλάζια ή λευκή- μια μουσική
αρχαιότροπη, γυμνή, υποταγμένη
στον παλμό της εύφορης γης.

Ο λόγος έχει αφιόνι, ο λόγος εξάπτεται
κάποτε γίνεται η μικρή στιγμή μεγάλη
η αλλαγή στον τρόπο που κοιτάς δεν έχει νόημα
η περίπτωση τώρα είναι σπουδαία
που το γραμμένο εξίσου είναι ρέον ποταμός- κι η πεμπτουσία
των πάντων μες το παρόν σου φανερώνεται.

Πόση σκέψη διανύουμε πριν να βρεθούμε
σε ένα ξέφωτο δύσκολο απ’ όπου
κοιτάς αλλιώς και τον ίδιο τον θάνατο- κοιτάς
και δεν ξέρεις ποιά είναι η ζωή για ζωή..

Επιστρέφω από μέρες που δεν τις εμπιστεύτηκα
ποτέ μου. Έμαθα την ψυχή μου ουρλιάζοντας
λυσσασμένα- να μου αποδοθεί
ένα δίκαιο αγκαθωτό- όπως
να σε κεντά τσουκνίδα
και να σε πνίγει το αίμα
το πάθος
το γάργαρο όνειρο.

6.4.2010

*Από το http://stratisparelis.blogspot.com

Η εποχή των κερασιών

Όταν θα τραγουδάμε την εποχή των κερασιών
τ’ αηδόνια και τα κοτσύφια,
θα χουν γιορτή…
Οι ομορφούλες θα ‘χουν την τρέλλα στα μυαλά
κι οι εραστές, τον ήλιο στην καρδιά.
Όταν θα τραγουδάμε την εποχή των κερασιών
καλύτερα θα κελαηδά κι ο παιχνιδιάρης κότσυφας.

Μα είναι τόσο σύντομη η εποχή των κερασιών!
Εκείνη, που πηγαίνουμε με τ’ όνειρο να βρούμε τα διπλά,
να φτιάχνουν σκουλαρίκια…
Κεράσια του έρωτα με ίδια φορεσιά,
πέφτουν στα φύλλα σα σταγόνες αίμα.
Μα είναι τόσο σύντομη η εποχή των κερασιών!
Κοράλλια που τα μαζεύουμε στα όνειρα.

Όταν θα ζήσετε την εποχή των κερασιών
αν φοβάστε τον πόνο του έρωτα,
μακριά απ’ τις ομορφούλες…
Εγώ, που δε φοβάμαι τις θλίψεις τις μεγάλες
ξέρω πως μια μέρα θα υποφέρω.
Όταν θα ζήσετε την εποχή των κερασιών,
θα ζήστε και τον πόνο του έρωτα.

Πάντα θ’ αγαπώ την εποχή των κερασιών!
Είναι η εποχή που κρατώ μες στην καρδιά μου
μια ανοιχτή πληγή…
Και η Κυρά Μοίρα που μου προσφέρεται
δεν θα μπορέσει ποτέ να κλείσει την πληγή μου.
Πάντα θ’ αγαπώ την εποχή των κερασιών!
Και την ανάμνησή της, που την κρατώ μες στην καρδιά μου.

*Ερωτικό τραγουδάκι που γράφτηκε το 1866 από τον Jean Baptiste Clément και τη μουσική του την έφτιαξε ο Antoine Renard το 1868. Το τραγουδάκι συνδέθηκε με την Παρισινή Κομμούνα του 1871 και όπως λέει στις αναμνήσεις της η Louise Michel, ο Clément το αφιέρωσε στις τελευταίες στιγμές της Κομμούνας, αλλά και σε μια νοσοκόμα που σκοτώθηκε στο οδόφραγμα τη Ματωμένη Εβδομάδα.

Eξυψώνοντας τις μόνες αλήθειες

Δίνουμε χρησμούς ως οραματιστές,
ξοφλώντας το χρέος μας ως επαναστάτες,
ν’ απευθυνθούμε στα πλήθη,
ν’ αφυπνιστεί η σκέψη τους,
ν’ ακονιστεί το κριτήριό τους,
εξυψώνοντας τις μόνες αλήθειες.
Να εξεγερθεί η φύση
με ιαχές και σαλπίσματα,
να λυτρωθούμε απ’ το παλιό,
απ’ τις φυλακές που είναι αμπάρια,
απ’ τους τοίχους που στάζουν μούχλα,
απ’ τις εξόδους
που είναι όμοιες με τσεκούρια…

*Από τον κύκλο ποιημάτων «Σκέψεις τη νύχτα» που γράφτηκε στη Μελβούρνη το διάστημα 1993-1997.

**Η φωτογραφία της ανάρτησης είναι από το http://diffusedlight.blogspot.com

Νίκος Καρούζος: Η ποίηση ως ενσάρκωση

ΤΗΣ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑΣ ΛΥΜΠΕΡΗ

Θα μπορούσαμε να ονομάσουμε πατέρες (και μητέρες) του Νίκου Καρούζου τον Τ.Κ. Παπατσώνη και τη Ζωή Καρέλλη, πράγμα που θα έθετε ένα σημείο αναφοράς για το υπαρξιακό περιεχόμενο του έργου του και την ιδιαίτερη πνοή μιας πνευματικότητας η οποία αντλεί από το θρησκευτικό βίωμα (στη δική του περίπτωση, βεβαίως, ιδιότυπο και πολύ διευρυμένο). Όμως, αυτό δεν θα ήταν αρκετό για να φωτιστούν όλες οι πτυχές της ποιητικής του ιδιοσυγκρασίας. Το καθολικό βλέμμα, η πολυεπίπεδη σύλληψη του κόσμου, η δυνατότητα σύνθεσης όλων των πνευματικών παραδόσεων, η επαναστατική αντίληψη, είναι μερικά από τα στοιχεία που ευθύνονται για την μοναδικότητα αυτού του ποιητή.

Ο Νίκος Καρούζος είχε αφομοιώσει την ελληνική παράδοση -αρχαία και νεώτερη- με πολύ φυσικό τρόπο, χωρίς αγκυλώσεις• κατόρθωσε έτσι να αξιοποιήσει τους καρπούς της γενιάς του 30, συμπεριλαμβάνοντας την εμπειρία του μοντερνισμού, και, ταυτοχρόνως, παραμένοντας σταθερά σ’ ένα ελληνικό κέντρο. Για τη σχέση του αυτή με τις δομές της παράδοσης (δομές της σκέψης αλλά και της κουλτούρας) έχω την αίσθηση ότι αποτελεί και τον πιο ώριμο εκπρόσωπο της μεταπολεμικής ποίησης.

Η φιλοσοφική και θεολογική παιδεία του Ν.Κ, καθώς και ένα ισχυρό κριτήριο – πολιτικό, αισθητικό, ηθικό- ήταν οι βασικοί μοχλοί της τέχνης του. Ωστόσο προσέγγισε τις ιδέες χωρίς τον στείρο εγκεφαλισμό του ψυχρού διανοούμενου, με την περίσσεια της αισθαντικότητάς του, η οποία καλούσε κάθε σκέψη για να την εντάξει δημιουργικά στην εμπειρία της ύπαρξης. Έτσι, το ποιητικό του βίωμα έγινε ο μεσοσταθμός αυτής της μεταμόρφωσης των ιδεών σε υπαρκτικές φανερώσεις.

Continue reading →

Ρόμπερτ Λόουελ – Επίλογος (Epilogue)

Εκείνα τα ευλογημένα εργαλεία,
πλοκή και ομοιοκαταληξία…
γιατί βοήθεια δεν μου δίνουν τώρα
που θέλω να κάνω
κάτι της φαντασίας μου, κι όχι από μνήμης;
Ακούω τον θόρυβο της φωνής μου:
Του ζωγράφου η όραση φακός δεν είναι,
Τρέμει, το φως για να αγκαλιάσει.

Αλλά κάποιες φορές ό,τι κι αν γράφω
με του ματιού την ξεφτισμένη τέχνη
μοιάζει ενσταντανέ
γρήγορο κι υπερφωτισμένο,
φανταχτερό και ταξινομημένο,
πιο τονισμένο απ’ τη ζωή,
μα από το γεγονός παραλυμένο.
Όλα γάμος αταίριαστος.
Γιατί όμως να μην πω τι έγινε;
Προσευχηθείτε για της ακρίβειας τη χάρη
που ο Βερμέερ έδωσε στον φωτισμό του ήλιου
όπως γλιστρά σαν την παλίρροια στον χάρτη
προς το κορίτσι του το στέρεο από λαχτάρα.
Είμαστε φτωχά φευγαλέα γεγονότα,
γι’ αυτό θέλει προσοχή, να δώσουμε
σε κάθε μορφή στη φωτογραφία
το ζωντανό της όνομα.

*Τελευταίο ποίημα της συλλογής Day by Day, 1977 – Μετάφραση: Παναγιώτης Αλεξανδρίδης

Έρμα Βασιλείου, Ρωτάς για περιόδους

του ήλιου και για ηλιοστάσια
ανοικτά περιμένουν βροχή
τ’ αναμμένα κοχύλια
η θάλασσα δεν σβήνει πυρετούς
και η λάβρα βάφει
σαν να θέλει να πεθάνει
σαν να θέλει να ζήσει
τα φαινόμενα έχουν όλα
την ερμηνεία τους
μια μικρή με βάδισμα μάγισσας
και κόκκινη φούστα
φέρνει μια ανάσα
από τα χείλη του αστεριού
μα το θηρίο φυσάει στα σωθικά μας

*Από τη συλλογή “Κρυπτογραφίες”

Ντίνα Γερολύμου, Δύο ποιήματα

Ίσαλος γραμμή

Πάνω στη ίσαλο γραμμή ξεψύχησε η νηνεμία
βυθίστηκε η ανάσα μου στη πλώρη του κόσμου
κι έβρεξ’ αστέρια το σκοτάδι

μια προσευχή ικέτεψε το άπειρο
να μου χαρίσει μια στάλα ουρανό
κι ας είν’ απ΄ αλμυρό νερό

κι ας είναι απ’τα χέρια ενός κλέφτη.

Πάντα φευγάτοι

ταξιδεύουμε
πάντα φευγάτοι επιστρέφουμε
στις χειμέριες νάρκες μιας άλλης ζωής
ανακούρκουδα γελάμε κι αναδεύουμε
ημιτελή φεγγάρια
σε απαλά χαράματα
κι είν΄το χαμόγελό μας
το νήμα μιάς ντροπαλής αυγής
κι είν΄το δάκρυ μας
η ακτίνα ενός τρεμάμενου σεληνόφωτος
και ναυαγούμε στο ενδιάμεσο κενό
πάντα φευγάτοι…

*Παρμένα από το blog της Ντίνας Γερολύμου στο http://perpetualresidence.wordpress.com

Άννα Αχμάτοβα, Η Μούσα

Τον ερχομό σου μες στη νύχτα καρτερώ
σε μια κλωστή θαρρώ κρέμεται η ζωή μου
νιότη, ελευθερία, δόξα, ας πάνε στο καλό.
Αγαπημένη εσύ, πλησίασε, έλα με τη φλογέρα
να την, που πέταξε το πέπλο της.
Στα μάτια με κοιτά προσεχτικά: Ρωτώ:
«Του Δάντη τις σελίδες υπαγόρεψες εσύ;
τους στίχους για την κόλαση;» Και απαντά. Εγώ.

* Μετάφραση: Άρης Αλεξάνδρου

Δάκρυα που καρτερούν εκείνες τις νύχτες

Δακρύζω κι είσαι στη σκέψη μου
με δάκρυα που έχουν τόσα να πουν
χαράζοντας ανείπωτες αλήθειες,
δάκρυα που καρτερούν εκείνες τις νύχτες
τις κρεμασμένες στο παράθυρο τ’ ουρανού.
Παιδί σαν ήμουνα
κοιτούσα τον ουρανό ακίνητος
με τις ώρες
κι έτσι έμαθα ν’ αγαπώ τ’ αστέρια.
Έπειτα έζησα με των καιρών τα ξεροβόρια
κι έτσι γεννήθηκαν
τα μοναχικά τραγούδια μου.

*Από τον κύκλο ποιημάτων “Ηλιοβασιλέματα” που γράφτηκαν στην Ικαρία τον Ιούλη του 1990.

Άννα Νιαράκη, Mε το κεφάλι προς τα πάνω

Έκκεντρες απώλειες
σε τροχιές ρητορικές
αρχαίων λόγων.
Απαγορευτικές δεσπόζουν
πάνω στα δάκρυα.
Είναι ο πνιγμός, ο ύστατος φόβος
μέσα σε μήτρα υγρή και σκοτεινή.
Να ψάχνεις μάταια για ένα φως
με το κεφάλι προς τα πάνω.
Χρόνια πολλά αργότερα
σε ύπτια θέση, στην πλάτη της
θάλασσας ακουμπάς,
και με τα μάτια να καίγονται
φυλακίζεις στη μνήμη σου
σύννεφα κι ένα γαλάζιο καθρέφτη.
Σε αυτόν θα καταφεύγεις
καθ’ όλη την πορεία σου.
Σείριος, Κασσιόπη, Βέγας
Κι ένα γαλάζιο κάτοπτρο.
Θα ψάχνεις μάταια για ένα φως