Οι φίλοι μου φυλή που αποδεκατίστηκε

σπάνια πουλιά που τα κυνήγησαν για τα φτερά τους

μαράζωσαν σε αστικά κλουβιά και την έκαναν μια νύχτα

με πανσέληνο

Οι φίλοι μου είχαν φτερά στην πλάτη

άγγελοι εκπεσόντες στη ζούγκλα

τους πήρε μια ζωή να βρουν το δρόμο πίσω

Οι φίλοι μου με περιμένουν, στέλνουν σημάδια με 

το Σείριο, να ξέρω να μη φοβάμαι

Έχοντας ένα σκορπισμένο βλέμμα στο δρόμο
που είν’ έρημος
ωχρός αγγίζει τον άχαρον αποσπερίτη-
μες στη φυλακή της θάλασσας η ποίηση του νερού.
Βρέθηκε σε τρόμους με δηλητήρια στα χέρια η μοναξιά σα δαχτυλίδι ζει στο δέρμα του
κ’ η μοίρα είναι μαύρη ως τα αστέρια.
Κακότυχοι έλληνες με τρύπιο μεροκάματο
Χρόνια και χρόνια ραγιάδες
Γύρω κλαίνε μητέρες γύρω κλαίνε κορίτσια
Ο ένας τραγουδά τη λησμονιά ο άλλος την αγάπη.
«Όσο βαριά είν’ τα σίδερα
είν’ η καρδιά μου σήμερα»…

*Από τη συλλογή “Η έλαφος των άστρων” (1962)
**Το ποίημα αναδημοσιεύεται από το http://greekpoems.wordpress.com/2014/05/13/%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AF%CF%80%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7-%CE%BD%CE%AF%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%BF%CF%8D%CE%B6%CE%BF%CF%82/

XI

Άνοιξη μουντή,
σα να μην έχει έλθει
κι εσύ πού είσαι;

XII

Δεν άναψες φως
στη σκοτεινή κάμαρη.
Μέσα σου ψάχνεις.

XΙΙΙ

Σουρούπωσε πια
κι εσύ του γκιώνη ακούς
το παράπονο.

XIV

Σε βρήκα, είπε,
Μη έχοντας προσέξει:
Διάβαζα στίχους.

XV

Σε χείλη γκρεμού
περπατώ. Πόσες φωνές
φτάνουν στ΄ αυτιά μου!

στέκομαι σύγκορμος
απέναντι στο φανοστάτη
της ζωής μου
τη στιγμή που
το παράθυρο
δεν περιέχει τίποτα
κι ο καθρέπτης αναπαράγει
τα μύρια όσα

Κρεσέντο μιας πλατιάς δημοκρατίας
είναι η φύση
Γιατί ποτέ δε ρώτησε το όνομα
και το ποιόν σου

Κι αν είσαι μόνος,
ο ωκεανός θα ενώνεται με τη στεριά
πέρα στη Mar del Plata κάθε βράδυ
ή θ’ αντηχεί ο αυγερινός τις μυρωδιές της Κίνας

Κι αν έχεις θλίψη,
μπορείς τη χούφτα σου ν’ απλώσεις στο φεγγάρι
στη χρυσαφιά παλάμη σου να λησμονήσεις
ανάμεσα σε αγριόχορτα και βάλτους ξαπλωμένος
τον τελευταίο σου χαμό

Κι αν έχεις χάσει,
υπάρχουν άστρα που τα μάτια σου αγνοούν
μα η καρδιά σου βλέπει
καθώς το πέρασμα των ανθοπώλεων αλαργεύει
πέρα στο Μεξικό, Νοέμβρη
Καθώς ο γύρω κόσμος σου είναι βαθύτερος
από την όποια σου περαστική θαμπάδα,
κοιτάς που ο χρόνος μοιάζει να σμίγει σε γιορτή
με ό,τι δεν αντιστέκεται

Κι αν είσαι μόνος,
τα αστέρια φέγγουν μιαν αλήθεια
μυριάδες χρόνια μακριά,
που ξεπερνά το όποιο βίωμά σου,
τον όποιο πόνο κρύβεις,
κάτω από το σηκωμένο σου γιακά,
στην πρωινή δροσιά

Όταν βραδιάσει ο ουρανός
βραδαίνει η στράτα προς το αύριο
Γιατί δημοκρατεί η φύση
ώστε δεν είσαι δα εσύ ο πιο εκλεκτός
παρά μονάχος σε μια κώχη γής
τριγυρισμένος από θάματα που ανήκουν σε πολλούς
ζωσμένος από ζωή άλλων που τρέχει
ενώ εσύ αργείς το λαβωμένο σου δρασκελισμό
προς την καινούργια μέρα

Κι αν έχεις χάσει,
τα αστέρια φέγγουν μιαν αλήθεια
μυριάδες δρόμους πιο μπροστά
Έτσι που κι αν πλαγιάσεις στο πεύκο δίπλα
και σηκωθείς στου πέλαγου το πρώτο κύμα,
την ευτυχία σου σκάβεις να βρεις
με λερωμένα μέλη στο άσπονδο χώμα

Σε πολιτείες που ‘ναι φρουροί ακοίμητοι
ή άλλες που ποτέ δεν θα ξυπνήσουν,
παραδομένες στο αιώνιο λίκνισμα της θάλασσας,
παντού θωρείς μικρός κι ολίγος
μπροστά στο στρόβιλο ετούτου του πλανήτη
μπρος στην πλημμύρα ανθρώπων που δικαιούνται

Κι αφού πονέσεις
για την λαμπρή την τύχη που δε βρήκες
θα λησμονήσεις πως είχες κάποτε αξιώσεις
Κι αν είσαι μόνος,
μην είν’ παράτερο,
μόνο επαλήθευση του Κόσμου

*Από την ποιητική συλλογή ΑΝ[ΩΝ]ΥΜΑ, εκδ. Δωδώνη, Αθήνα 2010.

Θα έρθει ο θάνατος και θα έχει τα μάτια σου.
αυτός ο θάνατος που μας συνοδεύει

μέχρι το βράδυ από το πρωί, ξάγρυπνος

αναίσθητος σαν παμπάλαια τύψη

ή παράλογη διαστροφή.

Τα μάτια σου θα είναι μια μάταιη λέξη

μια πνιγμένη κραυγή, μια σιωπή.

Έτσι τον βλέπεις κάθε πρωί, μόνη,

διπλωμένη στα δυο μπροστά

στον καθρέφτη. Ω, αγαπημένη ελπίδα,

εκείνη τη μέρα θα μάθουμε κι εμείς

πως είσαι το τίποτα πως είσαι η ζωή

Για όλους έχει ένα βλέμμα ο θάνατος.

Ο θάνατος θα έρθει και θα έχει τα μάτια σου.

Θα είναι σαν να σταματάς μια διαστροφή,

σαν να βλέπεις να αναδύεται απ’ τον καθρέφτη

ένα πρόσωπο νεκρό,

σαν να αφουγκράζεσαι ένα στόμα κλειστό.

Βουβοί θα βυθιστούμε στην άβυσσο.

*Μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Ποίηση
είναι να πεθαίνεις πάνω στο ποίημα,
να υπνοβατείς πάνω στους στίχους σου
νυσταγμένα όνειρα και ελπίδες
από έναν απαράμιλλο κόσμο Παραδείσου,
που με μιας απελευθερώθηκαν στο χαρτί
από τη βιαστική ένταση του κύματος,
από ένα χέρι που μιλά μόνο του,
από μια ψυχή
που βαπτίζει Λύτρωση
τον Πόνο που σπέρνουν
οι λέξεις που ουρλιάζουν
και η καρδιά που κλαυθμυρίζει.

Νέττα, 3/6/2011

Αυτή είναι η σκοτσέζικη φούστα
Αυτό το κόκκινο και το πράσινο καρό
Αυτά τα πόδια μου
Το κολάν και τα παπούτσια
με το ρελάκι.
Αυτά είναι τα χέρια μου
Βγαίνουν από το μάλλινο “angora”
Αυτή η στάση μου, όρθια με το βλέμμα στο φακό,
κι αυτό είναι όλο.
Κρατάω κόλλες χαρτιού.
Είμαι μικρή,
Ένα κορίτσι μέσ’ τα χέρια της
φύλλα γραμμένα με το χέρι.
Αυτό είναι όλο.
Και η μαμά. Λίγο απόμακρη.
Πίσω αριστερά.

Intimacy

This is the Scottish skirt
And the red and the green squares.
These are my legs
The woolen stockings
And the shoes
With the strap
These are my arms
They come out of the angora jumper.
This is my allure, straight and looking
right into the camera.
And this is all.
I am holding some paper sheets.
I am small,
A small girl holding
handwritten pages in its hands.
This is all.
And mum. A little further back.
On the left.

Του Κώστα Λογαρά

Το βιβλίο του Δημήτρη Δασκαλόπουλου για τον Καβάφη, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Κίχλη, περιέχει 20 κείμενα-μελέτες που αφορούν στον Αλεξανδρινό ποιητή. Γίνεται αναφορά στις επιρροές τού μεγάλου ποιητή, στις πρώτες εκδόσεις των έργων του, στα ψυχικά τοπία των ηρώων του· αλλά και σε συγκρούσεις, σε διενέξεις, στις απόψεις Ξενόπουλου και Παλαμά για την ποίηση του Καβάφη καθώς και μεταγενέστερων ομοτέχνων του (του Σεφέρη, αίφνης). Πρόκειται για επιλεγμένα κείμενα, δημοσιευμένα και αδημοσίευτα, που ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος συγκέντρωσε στα 40 χρόνια ενασχόλησής του με το έργο του  Αλεξανδρινού.
Όλα, ενδιαφέροντα, συμπεριλαμβάνονται σε μια εξαιρετική έκδοση καταταγμένα όχι με τη χρονική σειρά της δημοσίευσής τους (από το 1983 έως το 2013) αλλά παρακολουθούν, κατά το δυνατόν, την πορεία της ζωής και του έργου του Καβάφη. Την ποιητική του τέχνη.
Συστηματικός και αναγνωρισμένος ερευνητής του βίου και του έργου του Καβάφη,  ο Δ. Δ. έχει εκδώσει ως τώρα 6  βιβλία για τον Αλεξανδρινό ποιητή. Στο ευρύ κοινό είναι γνωστό το βιβλίο του Δημήτρη Δασκαλόπουλου – Μαρίας Στασινοπούλου Ο βίος και το έργο του Κ. Π .Καβάφη, Μεταίχμιο, 2002. Αλλά το θεμελιώδες βιβλίο του είναι αναμφίβολα η Βιβλιογραφία Κ. Π. Καβάφη 1886- 2000 – ογκώδες έργο 1300 σελίδων.  
   
Τα 20 μελετήματα τής πρόσφατης έκδοσης — μικρής έκτασης το καθένα—  τα διάβασα όχι με τη σειρά που έχουν στον τόμο. Αλλά, βάσει του ενδιαφέροντος που μου προκαλούσε κάθε φορά το ιδιαίτερο θέμα. Οδηγούμενος από την περιέργειά μου, οσμιζόμενος μάλλον το περιεχόμενο. Και, βεβαίως, με βάση τις δικές μου ελλείψεις ή ανάγκες αναφορικά με τον Καβάφη. Πρώτα τις παρωδίες των Καβαφικών ποιημάτων, στη συνέχεια την απόψεις του Παλαμά και του Ξενόπουλου καθώς και τις παρενέργειες που αυτές προκάλεσαν, ύστερα για τον Καβάφη στον 21ο αιώνα, ακολούθως για την εικονοποιία του καθώς και τις επιρροές του στους εικαστικούς καλλιτέχνες και πάει λέγοντας.

Έτσι προέκυψε ένα σπονδυλωτό ‘μυθιστόρημα’ για τον Αλεξανδρινό και την ποιητική του πορεία· μια σφαιρική καταγραφή για τον ίδιον, για την εποχή του και το έργο του,  που φτάνει ως τις μέρες μας. ( Σαν μια ιδιαίτερη γραμματειακή μορφή εργο-βιογραφίας : με τα πληρέστατα στοιχεία της έρευνας τού Δημήτρη Δασκαλόπουλου και με την ιδιότυπη πλοκή που τη δημιούργησε η αναγνωστική μου περιέργεια – από την οποία δεν απουσίαζε, ενίοτε, και το απαραίτητο σασπένς).

Continue reading →

It is a willow when summer is over,
a willow by the river
from which no leaf has fallen nor
bitten by the sun
turned orange or crimson.
The leaves cling and grow paler,
swing and grow paler
over the swirling waters of the river
as if loth to let go,
they are so cool, so drunk with
the swirl of the wind and of the river –
oblivious to winter,
the last to let go and fall
into the water and on the ground.

Το ποίημα της ιτιάς

Είναι μια ιτιά, όταν το καλοκαίρι έχει τελειώσει,
μια ιτιά δίπλα στο ποτάμι
απ’ όπου ούτε φύλλο δεν έχει πέσει ούτε
έχει χτυπηθεί απ’ τον ήλιο
έγινε πορτοκαλί ή βυσσινί.
Τα φύλλα κολούν μεταξύ τους και γίνονται πιο χλωμά,
αιωρούνται και γίνονται πιο χλωμά
πάνω από τα στροβιλίζοντα νερά του ποταμού
σαν να αφήνονται να κυλήσουν απρόθυμα,
είναι τόσο δροσερά, τόσο μεθυσμένα με
τη δίνη του ανέμου και του ποταμού –
ξεχασμένα στο χειμώνα,
το τελευταίο αφέθηκε και έπεσε
μέσα στο νερό και στο έδαφος.

*Μετάφραση: Δημήτρης Τρωαδίτης.