Can Yücel (1926-1999), Ποιήματα

Αν πεθάνω τώρα
θα μεταφέρω στην άλλη πλευρά
αυτή την άκαιρη βροχή
που όλο σταματά και ξαναρχίζει
αυτόν τον βρεγμένο δρόμο, τ’ αυτοκίνητα
τα κατακερματισμένα φώτα, τις ομπρέλες που τρέχουν
τα βήματα, τα άτομα
τον Ιρανό μπάρμαν που μιλά στο τηλέφωνο
και τα δέντρα, τον πόνο που φώλιασε μέσα μου
δηλαδή το Ντίσελντορφ
τον τρελό που ασταμάτητα πλένει τα πόδια του

*

Έχει τις τροχιές του το φως
Κάποτε πέφτει στο λεμόνι
Κάποτε στην αμυγδαλιά
Κάποτε στο φρεσκοσκαμμένο χώμα
Έχει τις τροχιές του ο άνεμος
Μια φέρνει τις φωνές του σκύλου
Μια της αγελάδας
Μια του κασμά
Ή της απόλυτης σιγής
Το βράδυ είναι πιο ωραίο
Φέρνει τον εαυτό του
Μόνο τον εαυτό του
Με το πορτοκαλί, το μοβ, το κίτρινο
Αναπηδώντας πάνω από τις πέτρινες σκάλες

*

Άνοιξα μια ταβέρνα τώρα…
Τα απογεύματα καθώς αραιώνουν οι πελάτες
Βάζω ρακί στο ποτήρι μου
Και με λίγα πασατέμπο κάθομαι στο παράθυρο
Στο τραπέζι αριθμός δύο
Και κοιτάω και κοιτάω τις ψαρόβαρκες στ’ ανοιχτά
Και τα βάζω με τον εαυτό μου
Τι γυρεύεις ρε πούστη εδώ από τα χαράματα
Σ’ αυτή την τρύπα δύο μέτρα μέρος, λέω…
Μ’ αυτό το βάσανο με βρίσκουν οι νυχτερινοί πελάτες
Και βουτάμε ξανά στις κουβέντες και στα τρεχάματα…

*Από το βιβλίο “Τζαν Γιουτζέλ – Ποιήματα”, Εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2002. Μετάφραση: Ηρακλής Μήλλας.

Αντιγόνη Κεφαλά, Ο τόπος

IV

Ταξιδέψαμε σε παλιά καράβια
με μικρές φθαρμένες καρδιές
κουβαλήσαμε το γιγάντιο θεριό
αβέβαιοι
αναπολήσαμε άλλα ταξίδια
και σκοτεινούς βυθούς
κάθε μέρα απολαμβάναμε το παρελθόν
φίλοι που φύλαγαν
αποσκευές γενεών
τα δελφίνια δεν μας ακολουθούσαν πια
ήμασταν σε ξένα νερά»

*Από τη συλλογή «Διψασμένος καιρός». Μετάφραση: Ελένη Νίκα. Φωτογραφία: Γιάννης Δραμιτινός.

Γιώργος Μπλάνας, Δύο ποιήματα

ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ

Κάτι φτερωτό ψυχορραγεί από την ώρα
που γεννήθηκα. Το ακούω. Κάπου-κάπου
σταματάει ν’ ανασαίνει. Σταματάω
ν’ ανασαίνω και καθώς νιώθω το κλάμα ν’ ανεβαίνει
ακούω… ακούω ένα τραγούδι. Ω, τι τραγούδι!
Αυτή η δουλειά από την ώρα που γεννήθηκα. Δεν έχω
δύναμη πια να περιμένω με αγωνία αν η σιωπή
θα φέρει θάνατο ή τραγούδι. Ωστόσο… ωστόσο
μου αρέσουν τα τραγούδια.
Ω, πώς μου αρέσουν τα τραγούδια!

*

ΑΥΤΟΧΕΙΡΙΑ

“Κάνε κουράγιο, καρδιά μου”.
“Ως πότε”
“Ώσπου να πέσει ο ήλιος”.
“Γιατί;”
“Θέλω ν’ ακούσω τη νύχτα να παίζει
την τρίτη Gnossienne του Satie”.
“Θα μπορέσω ν’ αντέξω μετά τη σιωπή;”
“Με λίγο κουράγιο νομίζω
πως δεν θα χρειαστεί”.

*Από την συλλογή “Ο κότσυφας του σύμπαντος και άλλα λυρικά πτηνά”, Εκδόσεις Bibliotheque, Αθήνα 2021.

Νίκος Σφαμένος, από τις “Άγιες, αιματόβρεκτες και άχρηστες λέξεις”

XI

ναι ρε
συνεχίζουμε να είμαστε κλεισμένοι
στα ίδια δωμάτια
δε θα μας βρεις πουθενά
εντωμεταξύ
υπάρχουν πολλές αργίες να περάσεις καλά
πολλά Σαββατοκύριακα
πολλές εκπομπές να ανακαλύψεις το
ταλέντο σου και να γίνεις φίρμα
-αν είσαι τυχερός εξώφυλλο-
πολλά μαγαζιά που δέχονται πιστωτικές
πολλοί εκδοτικοί οίκοι
ναι ρε
εμείς θα υπάρχουμε
ευτυχισμένοι
οι μέρες άδεια βαγόνια εδώ
θα γράψουμε αυτές τις λέξεις
ένα βράδυ του Οκτώβρη
και θα τις μοιράσουμε σε καναδυό φίλους
κοίτα μας
δεν έχουμε τίποτα και τραγουδάμε τα βράδια
εδώ
στις πολύχρωμες πολιτείες μας
εδώ
η ζωή και ο θάνατος μας
χαμογελούν
και ξέρουμε και οι δύο
πως δεν θα συναντηθούμε
ποτέ

*“Άγιες, αιματόβρεκτες και άχρηστες λέξεις”, Δεκέμβρης 2008.

Παναγιώτης Γαλανόπουλος, Συρμός

«Γιατί, βέβαια, είναι παράξενο η γη πια να μην κατοικείται,
να εγκαταλείπονται συνήθειες που μόλις αποκτήθηκαν,
τα ρόδα και ό,τι άλλο υπόσχεται πολλά να χάνει το νόημα
που του δίνει το μέλλον του ανθρώπου».

[Ρίλκε, «Ελεγείες του Ντουίνο», Ελεγεία Πρώτη].

«Παρακαλούμε όπως μετά τον χαρακτηριστικό ήχο
απομακρυνθείτε από τις θύρες του συρμού
γιατί ο συρμός θα αναχωρήσει αμέσως»
Ναι! ο συρμός θα αναχωρήσει αμέσως
ο συρμός θα αναχωρήσει τώρα
ο συρμός θα αναχωρήσει με φόρα
ο συρμός θα αναχωρήσει σφαίρα
ο ίδιος πάντα συρμός ο ένας και μοναδικός
ο συρμός που πάει κι έρχεται ολοταχώς
ο συρμός που πάει κι έρχεται σαν τρελός
ο συρμός που πάει κι έρχεται σαν δαιμονισμένος
αφηνιασμένος αφιονισμένος αλαφιασμένος
στα βάθη του υπόγειου τούνελ
από τα παράθυρά του εκτοξεύονται ανθρώπινα χέρια
από την οροφή του ανθρώπινα κεφάλια
από τον πάτο του ανθρώπινα πόδια
στις ράγες οι ρόδες του αλέθουν έντερα
σπίθες ρινίσματα ανθρώπινα εντόσθια
όσοι δεν πρόλαβαν και τρέχουν να προλάβουν
χτυπούν στη μούρη του και γίνονται χαλκομανίες
από την ουρά του πετιούνται άλλοι συρμοί
που πάνε και πέφτουνε
στους άλλους συρμούς
και όλοι μαζί γίνονται ένας
ένας συρμός που σφυρίζει
ένας συρμός που γαβγίζει
ένας συρμός που στριγγλίζει
ένας συρμός που τσιρίζει
ένας συρμός που στριφογυρίζει
στα βάθη του υπόγειου τούνελ
ένας συρμός ακραιφνής
ένας συρμός εμβριθής
ένας συρμός απαθής
ένας συρμός εμπαθής
ένας συρμός ποταμός
ένας συρμός αιώνιος
συρμός αιτία κι αποτέλεσμα
συρμός αποτέλεσμα κι αιτία
συρμός του πίσω και του μπρος
συρμός του μπρος και πίσω
συρμός του συρμού
συρμός του εσμού
συρμός του φευγιού
συρμός της άνοιξης
συρμός του καλοκαιριού
συρμός του φθινοπώρου
συρμός του αποχωρισμού
συρμός του χειμώνα
συρμός της αποκοτιάς
συρμός της συμφοράς
συρμός της αποφοράς
συρμός της μπογιάς
της σκουριάς και της σωβρακοφανέλας
ένας συρμός ασύρματος
ένας συρμός ασύστατος
ένας συρμός παρασιτικός
ένας συρμός παραπληγικός
ένας συρμός παραπλανητικός
ένας συρμός αποπλανητικός
ένας συρμός του αέρα
ένας συρμός του πατέρα
ένας συρμός του αέρα πατέρα
ένας συρμός καταχθόνιος
στυγνός σκοτεινός δολοφονικός
σατανικός υποχθόνιος
ένας συρμός εφιάλτης
ένας συρμός ανθρωπόμορφος
ανθρωποκεντρικός ανθρωποφοβικός
απάνθρωπος ανθρωποβόρος
ένας συρμός ακούραστος
ένας συρμός κουραστικός
ένας συρμός σε στυλ «ρόδα είναι και γυρίζει»
ώσπου κάποια στιγμή
στον επόμενο σταθμό
ευτυχώς ή δυστυχώς
και ευτυχώς και δυστυχώς
οι πόρτες δεν λεν να κλείσουν
ο συρμός δεν λέει να ξεκινήσει
τα λεπτά κυλάνε περνάει η ώρα
κι από τα μεγάφωνα αντί ν’ ακουστεί το γνωστό
«Παρακαλούμε μετά τον χαρακτηριστικό ήχο
απομακρυνθείτε από τις θύρες του συρμού
γιατί ο συρμός θα αναχωρήσει αμέσως»
ξαφνικά ακούγεται το άλλο το παράξενο
το αλλόκοτο το σκοτεινό
το ανοίκειο:
«Παρακαλούμε όπως εκκενώσετε το συρμό
ο συρμός αποσύρεται μετά από διαταγή της αστυνομίας».
Αποσύρεται ο συρμός;
Να εκκενώσουμε το συρμό;
Και τι θ’ απογίνουμε τώρα;
Κάποιοι αρχίζουν να τα σπάνε
άλλοι να φωνάζουν άλλοι να βρίζουν
άλλοι προτρέπουν να καταλάβουμε το συρμό
να τον οδηγήσουμε εκεί που θέλουμ’ εμείς
όχι εκεί που μας πάνε (με το πρώτο πληθυντικό
πάντα εννοούν τον εαυτό τους)
άλλοι λιγότερο υποταχτικοί στη μοίρα
ζαλώνονται τις βαλίτσες τους και το κόβουν με τα πόδια
άλλοι αρχίζουν τις βόλτες γύρω από το σταθμό
ακούγοντας μουσικές διαβάζοντας βιβλία (λέμε τώρα)
περιμένοντας την ανακοίνωση
ότι ο συρμός θα ξαναξεκινήσει
γιατί όλοι το ξέρουν ότι ο συρμός θα ξαναξεκινήσει
κανείς όμως δεν ξέρει το πότε
ούτε το πόσοι και ποιοι
θα ’χουν απομείνει τότε
να τρέξουν να σαλτάρουν στο συρμό
να ξαναγίνουνε οι σαλταρισμένοι του
επιβάτες

*Από την ανέκδοτη ποιητική συλλογή «Σχιστή πέτρα γλώσσα».

Λεωνίδας Καζάσης, Δύο ποιήματα

Futura

Στα παραδεδεγμένα ράθυμος.
Αράθυμος στα απροσπέλαστα,
στα ακροκνεφή, στα αλλόκοτα.
Μόνος. Πότε μ’ ορμή αφουγκραζόμενος, πότε με σύνεση.
Αυτάρκης, αφελής και πειραματιζόμενος.
Του λόγου η αμφίσημη αμφιθυμία,
των αφελών παικτών – ιχνηλατών
ονειρική, ματαιόπονη κυβεία.

*

Φυγή ανέτειλε 
(Στιχοποίηση του τραγουδιού “Не плачь” 1991”)
 
Μην κλαις, για όσα θα’ θελες να θες μα δεν τα θες,
για όσα σου ‘μαθαν παιδί και δάκρυσες,
οι αναμνήσεις συμφορές που μάτωσες!
Παιδί παρέμεινες εσύ στο ξέφωτο, στο όνειρο να περπατάς,
στη θάλασσα, στον ουρανό ψηλά κοιτάς.
 
Μην κλαις, αυτογεμής θα προχωράς παντοτινά,
μες την ζωή που θα φωτίζει δυνατά,
κολύμπα, άναψε φωτιά στην αμμουδιά,
η αγάπη έφυγε και πάντα θα ν’ εκεί,
φύγε κι εσύ από εδώ, και μην κοιτάξεις πίσω σου
αγάπα εκεί.
 
Μην κλαις, καμπάνα ήλιου δυνατή σήμανε, βγες!
Ευήθεια – σθένος – αντοχή τα ‘χες και χθες,
ευήθης ερωτεύεσαι, δημιουργείς!
Καμπάνες ήλιου σε καλούν, φύγε, μπορείς!
Αγκάλη, ελπίδα αφελή – ήλιου αέναη ωδή
αγάπα εκεί.
 
Μην κλαις για όσα θα ‘θελες να θες μα δεν τα θες,
αυτογεμής θα προχωράς παντοτινά,
κολύμπα, άναψε φωτιά στην αμμουδιά,
η αγάπη έφυγε και πάντα θα ν’ εκεί,
αγκάλη – ελπίδα αφελής – ήλιου αέναη ωδή
αγάπα εκεί.

Άρης Αλεξάνδρου, Η αναμμένη λάμπα

Εσείς που υπακούτε σε κυβερνήσεις και Π.Γ.
σαν τους νεοσύλλεκτους στο σιωπητήριο
θ’ αναγνωρίσετε μια μέρα πως η ποσότητα της πίκρας
έτσι που νότιζε τους τοίχους του κελιού
ήταν αναπόφευκτο να φτάσει στην ποιοτική μεταβολή της
και ν’ ακουστεί
σαν ουρλιαχτό
σαν εκπυρσοκρότηση.
Εσείς που άλλα λέγατε στους φίλους σας κι άλλα στην
καθοδήγηση
θ’ αναγνωρίσετε μια μέρα πως εγώ
ήμουνα μονάχα παραλήπτης
των όσων μου ‘στελναν γραμμένα με λεμόνι
οι φυλακισμένοι
και των δυο ημισφαιρίων.
Αν μου πρέπει τιμή
είναι που είχα πάντοτε τη λάμπα αναμμένη μέσα στην
κάμαρά μου
κι έκανα την εμφάνιση των μυστικών τους μηνυμάτων
κρατώντας τις λογοκριμένες τους γραφές πάνω από τη
φλόγα.

Irwan Abu Bakar, I plucked the rose

When I plucked the rose,
the fragrance and the thorns came with the blossom.
I was in love with the fragrance and the thorns:
a moment indulging in sniffing
a moment in pain being pricked
infatuated and maddened
with earthly pleasure.

ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟ

Έκοψα το τριαντάφυλλο
μπουμπούκι κι άρωμα μαζί και με τ’ αγκάθια
τ’ αγκάθια του αγάπησα και τ’ άρωμα του
για μια στιγμή χαμένος στ’ άρωμα του
για μια στιγμή στον πόνο του τσιμπίματος του
ερωτευμένος μα και ξετρελαμένος
από τη γηϊνη του ευφροσύνη

Αγγλική μετάφραση: Irwan Abu Bakar και Stanley Barkan, Kuala Lumpur, 12/2/2001. Ελληνική μετάφραση Μανώλης Αλυγιζάκης.

Χαρά Χρηστάρα (1957-2021), Δύο ποιήματα

Χαρά Χρηστάρα (1957-2021), Δύο ποιήματα

ΜΟΝΑΧΙΚΟΙ ΠΕΡΙΠΑΤΟΙ

Μοναχικοί περίπατοι
στην παραλία των λέξεων

οι γλάροι πάνω από τη θάλασσα
κρωγμοί
λόγια ανείπωτα
που έχουν έτσι μεταμορφωθεί

κι άλλα που έχουμε μεταναστεύσει
σε κλίματα θερμά
σε ξένους τόπους
απ’ όπου ο γυρισμός
είναι σαν χάντρα που ακτινοβολεί
σαν δάκρυ
σαν διαμάντι

σαν πυρσός που σιγοκαίει
μα κινδυνεύει να φουντώσει
σαν χάδι
σα σιωπή

*Από τη συλλογή “Στον ύπνο της Αφροδίτης”, Εκδόσεις Πάροδος, 1990.

*

ΤΡΕΜΟΝΤΑΣ Η ΣΙΩΠΗ

Τρεμάμενα τα γράμματα
μεσ’ στη σελίδα μου

σαν φλόγα όταν φυσάει

σαν την ψυχή
σαν την ελπίδα
σαν τον πόνο μου

σαν φύλλα δέντρου
εκτεθειμένα στο μπουρίνι

καράβι
σε κύμα πολεμόχαρο
αφρισμένου ωκεανού

Σαν τη φωνή
που πολεμάει ν’ ακουστεί
ο μέσα σπαραγμός της

*Από την ενότητα “Σφρίγος βελούδινο” της συλλογής “Αναλαμπές σωμάτων”, Εκδόσεις Νέα Πορεία, 1991.

**Τα ποιήματα περιλαμβάνονται στο βιβλίο της Χαράς Χρηστάρα “Ασθμαίνοντας τα όνειρα – Ποιήματα 1981-1999”, Εκδόσεις Νέα Πορεία, Θεσσαλονίκη 2006.

Ειρηναίος Μαράκης, Πέντε ποιήματα

Γιάννης Τσαρούχη, Καφενείον το Νέον

ΗΧΟΙ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ

Τα κωλόπαιδα και τα μηχανάκια τους
οι μεθυσμένοι οδηγοί που κάνουν στάση
στο κόκκινο φανάρι
με τη μουσική στη διαπασών
τα πρώτα λεωφορεία
το ροχαλητό των δικών σου ανθρώπων
στα διπλανά δωμάτια
το γλυκό τερέτισμα των πουλιών
το στυφό τραγούδι της νυχτερίδας,
οι ήχοι της νύχτας
η πρώτη φασαρία της ημέρας
εικόνα ό,τι ζεις
στο σπίτι σου
ελεύθερος
από τις λευκές αίθουσες
και τα νοσοκομεία,
μία εικόνα ψεύτικη κατά βάθος.
Στη Γάζα, σκοτώνουν τα παιδιά
και οι ήχοι της νύχτας αντικαταστάθηκαν
από τη μυρωδιά του θανάτου.

10/11/2024

*

ΑΥΤΗ Η ΝΥΧΤΑ ΜΕΝΕΙ

Αυτή η νύχτα μένει
έπαιζε στο ραδιόφωνο
χαμογέλασε, πήρε φόρα
και πήδηξε από την ταράτσα.
Νόμιζε ότι ήταν αεροπλάνο
αλλά στην πραγματικότητα
ήταν οι τελευταίες νότες
από ένα μακρύ ζεϊμπέκικο.

19/10/2024

*

Ο ΜΗΤΣΟΣ

Ο Μήτσος
με το μπλε μπλουζάκι
το μαύρο τζιν παντελόνι
και την κοτσίδα
στα μαλλιά
χορεύει
στη μέση μιας διαδήλωσης
στην πλατεία Αγοράς
στο λιμάνι.

Ο Μήτσος
που όλοι τον γνωρίζουν
αλλά που μόνος
αναζητά
ένα χαμόγελο
μια αγκαλιά
αράζει
στους κάδους σκουπιδιών
και ονειρεύεται.

Πέθανες Μήτσο
σε έθαψαν
χωρίς κάμερες
χωρίς φώτα λαμπερά
επικήδειους δεν έγραψαν
για σένα, αναρωτιέμαι
για πόσο ακόμα
θα ψάχνεις
την αγάπη;

31/7/2023-1/8/2024

*

SPLEEΝ

Στο δρόμο βαδίζουμε
σκυφτοί, χωρίς ελπίδα
στο μυαλό ακονίζουμε
μια αιχμηρή λεπίδα.

Τρέμουν τα χέρια μας
τρέμει και η καρδιά
που ψάχνει στα νυχτέρια μας
φιλί και αγκαλιά

μα έρχεται ένα πρωί
που όλα έχουν τελειώσει
ούτε αγκαλιά, ούτε φιλί
κανένας να μας νιώσει…

Στο δρόμο βαδίζουμε
σκυφτοί, χωρίς ελπίδα
και στο μυαλό ακονίζουμε
μια αιχμηρή λεπίδα.

4/12/2018 – 8/6/2024

*

ΟΤΑΝ ΛΙΩΝΕΙΣ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΜΟΥ

Ανοίγεις και κλείνεις σα λουλούδι.

Έρχομαι – κάνω να σε αγγίξω
αλλά λιώνεις στο χέρι μου
πέφτουν τα φύλλα σου
κάτω από τις ακτίνες του ήλιου
γύρω η φύση, άνυδρη και ξερή
στη μέση της άνοιξης
λες και είναι προχωρημένο καλοκαίρι.

Έρχομαι – κάνω να σε φιλήσω
αλλά σβήνεις στην αγκαλιά μου
άσπρισαν τα μαλλιά σου
κάτω από τις ακτίνες του ήλιου
γύρω άνθρωποι, θλιμμένοι και τρελοί
σε μια πόλη ερείπιο
βομβαρδισμένη από καιρό.

Ανοίγεις και κλείνεις σα λουλούδι
αλλά στεφάνι για την Πρωτομαγιά
χωρίς τα φύλλα σου
αδυνατώ να φτιάξω.

1η Μάη 2024

Σημειώσεις:

Ένα δείγμα από τα θέματα που με απασχολούν το τελευταίο διάστημα.

Αυτή η νύχτα μένει (2000) του Νίκου Παναγιωτόπουλου. Πρωταγωνιστούν ο Νίκος Κουρής και η Αθηνά Μαξίμου. Βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Θάνου Αλεξανδρή. Κέρδισε έξι βραβεία στα Ελληνικά Κρατικά Βραβεία Κινηματογράφου. Μουσική: Σταμάτης Κραουνάκης – Τραγούδι: Δήμητρα Παπίου

Ο Μήτσος: Στη μνήμη του Δημήτρη Λεντέρη, γνωστού στους Χανιώτες ως Μήτσος ή Μητσάρας, που έφυγε από τη ζωή την Παρασκευή 28/7/2023, στο Νοσοκομείο Χανίων. Ο Μήτσος είχε επανειλημμένα πέσει θύμα χλευασμού.

Ανοίγεις και κλείνεις σα λουλούδι: Ο πρώτος στίχος από το ομώνυμο ποίημα του Ντίνου Χριστιανόπουλου και από την ποιητική συλλογή Ο αλλήθωρος (1970) [Ποιήματα, δέκατη έκδοση, Ιανός Θεσσαλονίκη 2021.