Τους είδα τους ανθρώπους
άσχημους και κακούς
αδύναμους και νοσηρούς
κι αδιάφορους
ισορροπημένους πάνω στο αδιέξοδο
ισοπεδωμένους απ’ τη γνώση
οικτρά πλανεμένους
μέσα σε τύπους άλυτους κι εξισώσεις
σε προθαλάμους μαντείων
σε προθαλάμους γραφείων
να μην είναι στο εδώ
μήτε στο εκεί
γλιστρώντας η ψυχή τους μες στη λάσπη

αξιωματούχους
εμπόρους
φορώντας καθαρό πουκάμισο
φορώντας καθαρό παντελόνι
γραβάτα
ατσαλάκωτους
σε συνέδρια
σε τελετές
πάνω σε κόκκινα χαλιά
και πλατείες κατάμεστες
ουρλιάζοντας στο μπαλκόνι
με τις φωνές τους τελεσίγραφα σαν το χαλάζι
να πήζουν πληγές στην ακοή

κι έρπητες τους είδα
κι εγγαστρίμυθους
πίσω απ’ το κρυφό φονικό
κουνώντας την ουρά τους σαν μαστίγιο
τρέμοντας το σινιάλο του φοβερού αρχηγού
τρέμοντας ακόμη και τον εαυτό τους
μικρούς
βαρετούς
ξέπνοους
πίνοντας ήσυχα τον καφέ τους
ναυαγισμένους στη βαθιά τους πολυθρόνα
σε στάσιμα νερά
πονηρούς
συριχτά ανασαίνοντας σαν το φίδι
καχύποπτους
Τελώνες και Φαρισαίους στη χάρτινη τάφρο τους

κι εκδιδόμενους
εισπράττοντας παλιά ξεπουλήματα
πλάσματα της λύπησης με τις αφέγγαρες νύχτες
οξειδωμένους
ρίχνοντας το λίπασμα του μετάλλου στις ρίζες των παιδιών
παράφρονες
αμετανόητους
όμοιους με τα άγρια ζώα που συνήθισαν το κυνήγι.

Τους είδα τους ανθρώπους
δίχως έπη
δίχως ήρωες και θεούς
σκυλιά γαυγίζοντας στα όνειρά μου
κουρδισμένα κοράκια
λύκους μέσα στο βέλασμα του αρνιού
ενώ τα τοπία βουλιάζαν
βουλιάζαν
τοποτηρητές σ’ ένα διαρκές πραξικόπημα
μαυραγορίτες με την πραμάτια τους –
στερήσεις
φόβο
ψέματα κι απόγνωση
στο τρομακτικό έρεβος ενός απύθμενου φερέτρου.

Ναι
ναι
τους είδα
σε δωμάτια ερειπωμένων ασύλων
σκαλί σκαλί ν’ ανεβαίνουν στα δωμάτια της τρέλας
αλέθοντας με την ψυχή τους πόνους αγιάτρευτους
χρόνια σκληρά
κάθε νύχτα
και το πρωί να τους λείπει το σώμα

κι άλλους
σε πολέμους
κραχ
ξεριζωμούς
μέσα σε τάφους
έξω από τάφους
ανάμεσα στο θάνατο και τον αριθμό
στην απέραντη έκσταση της βόμβας μεγατόνων
στάζοντας αίματα
αίματα
με σπλάχνα χυμένα

κι άλλους
κι άλλους
ξέπνοους
αποκοιμισμένους στο νεκρικό φως
της τηλεοπτικής σκλήρυνσης κατά πλάκας
σάπια μαργαριτάρια που έχασαν την αξία τους.

Τους είδα
τους είδα τους ανθρώπους
πολλούς μαζί και πάντοτε μόνους
να τους υφαίνει η αράχνη του πλεξιγκλάς
ο ιστός της να τυλίγει τις μέρες
τις νύχτες τους

σκορπισμένους παντού
πάνω σε τρένα και τραμ
και καταστρώματα πλοίων που πρόδωσε η αντάρα
με την ανάσα κομμένη στα στεγνά τους λαρύγγια
κομματιασμένους
κουλουριασμένους
στήνοντας αυτί στο ατέλειωτο κλάμα
που ξέσκιζε το σιδηρούν παραπέτασμα
ψηλαφώντας σιωπηλές φωνές
νεκρές ανεμώνες
καταδικασμένους να επαναλαμβάνουν κάθε μεσάνυχτα
τον ίδιο δίκαιο φόνο

χωρίς μάτια
χωρίς χέρια
στο στόμα του τυφώνα
στη γλώσσα του τυφώνα
να πέφτουν πρηνηδόν βλέποντας ανθρώπους.

Έκαμα τόση υπομονή
που πια, δεν τη θυμάμαι.
Έμαθα άωρα να ζω
το έτσι, στο αλλιώς,
της ανοχής μου,
της ενοχής μου.

Ποιας σάρκας ηδονή τώρα να γίνω;
Απουσιάζει η ζωή μου από τούτη
την πραγματικότητα
και συ, που με κοιτάς με αθωότητα,
φύλαξε τα σεντόνια σου
κρυφοί οι πόθοι σου,
στου μπαλκονιού σου τη σιωπή
αυγή δε θα υπάρξει,
για όσους κοιτάξουν.

Φύλαξε τα σεντόνια σου,
κρυφοί οι πόθοι σου.

Έκαμα τόση υπομονή
ζωή ευτέλεια
για όλους όλα τέλεια,
θα το φωνάξω!
Άπλωσα τα σεντόνια μου
στης μειονότητας τη θέα,
εδώ οι πόθοι μου!
Και κείνη η σάρκα, η ηδονή;
Παραδοχή, αποδοχή, μοιραία.

Άπλωσα τα σεντόνια μου,
νιώθω τους πόθους σου.

Της ηδονής μου η αθωότητα
πραγματικότητα,
στης ενοχής μου την αβρότητα
δε θα γυρίσω.
Έκαμα τόση υπομονή,
θέλω να ζήσω!.

*Από τη συλλογή “Εν πορεία…”, Εκδ. Γιάννης Σκ. Πικραμένος, Πάτρα 2010, σελ. 11.

Να μετράς αλλιώς χρόνο και
Υποτακτική πορεία στο να / αποστάσεις
Να βγάζεις το τίποτα
Και πάλι από αυτό να ξεκινάς
Μικρό αλόγιστο μελάνι
Σχηματισμός
Να εκδίδεσαι σε ορισμένες επαναλήψεις
Να εκπορνεύεσαι με περισσή αθωότητα
Να γίνεσαι α λιβιδινική γραφή
Και συναίσθημα πολυεπίπεδο
Να προσδοκάς τον διάλογο
Και να βάζεις παύλες στο αριστερό διάκενο
της γραφής—————–
Καμιά απάντηση
Καμιά απάντηση
Να αφήνεσαι να καταπίνεις σιωπή και μανιτόλη
στο λευκό δερματόδετο βιβλίο
Να μην βάζεις τελείες ούτε ελιές στο δέρμα
Να λες κάποια παιχνίδια πρέπει
Να παίζονται πιο παιχνιδιάρικα
Παίζουμε τώρα αλήθεια ή ψέμα;
Αλήθεια ή ψέμα;
Όπως τόσοι κορμοί δέντρων για να πάω εκεί
Τόσοι δαχτύλιοι για να μετρήσω ηλικία
Τόσα χαραγμένα κεφαλαία σχεδιασμένα
Με λεπίδα ενός ανεπίτρεπτου ενεστώτα
Να υπηρετήσεις την διαφυγή
Να εκ πορνεύεσαι με περισσή αθωότητα
Να γίνεσαι α λιβιδινική γραφή και συναίσθημα πολυπεπίπεδο
Να απαιτήσεις το πέρασμα
Να ακυρώσεις την λάμψη
Να ωφελήσεις το ανώφελο
Το αδύνατο
Το ανύπαρκτο
Το Α
Του Κενταύρου
Του ανθρώπου
Του ά κεντρου
Να
Πειραζόμαστε πού και πού
Να γελάμε
Να περνάει η κόκκινη μπάλα
Κάτω από τα πόδια μας
Και να μην λέμε
Να!εγώ την έπιασα
Όχι !Εγώ.
Πάει την πάτησε
Πάει!Αυτό ήταν
Αυτός ο γίγαντας έπεσε για ύπνο
Υπάρχει και άλλος πιο πέρα θάνατος
Από την καταστροφή
Μεγάλωσε τόσο πολύ
Στο κρεβάτι του
Που δεν χώρεσε ποτέ
Να βγει από
Το όνειρο
Να.
Τόσα χαλίκια για τις διαβάσεις
Τις μετατοπίσεις
Τις διαδρομές
Τόσες παραλλαγες
Για να μετράς δέρμα
Σε άνθρωπο

ΤΟΥ ΘΕΟΧΑΡΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Πώς θα μας φαινόταν μια εξυπνότερη, ωριμότερη αλλά και κοινωνικότερη ελληνική εκδοχή του Sex and the City? Και πως θα μας φαινόταν αν αυτή η εκδοχή δεν ήταν μια ακόμα εύπεπτη τηλεοπτική σειρά, αλλά ένα πολλά υποσχόμενο μυθιστόρημα;

Έχουμε, λοιπόν, την ευκαιρία να έχουμε στα χέρια μας το μυθιστόρημα της Ελένης Φουρνάρου: Microαστές, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις: Vakxikon.gr. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα γλαφυρό με ζωντανές περιγραφές και ρέουσα πλοκή. Με χιούμορ, τροφή για σκέψη και μια γλυκόπικρη επίγευση, που αφήνει σε κάθε αναγνώστη.

Ας δούμε λίγο την υπόθεση: Μια παρέα γυναικών γύρω στα τριάντα ζουν και κινούνται στα Εξάρχεια και τα πέριξ, τα πρώτα χρόνια του νέου αιώνα. Στο επίκεντρο η Ιωάννα, η Κάτια και η Δέσποινα, φίλες από τα φοιτητικά τους χρόνια. Πίνουν καφέδες και ποτά συζητώντας πρωτίστως τα ερωτικά τους και ό,τι άλλο ελαφρύ ή βαρύτερο προκύψει. Ώσπου στη ζωή τους εμπλέκονται αναπάντεχα μια διεθνής τρομοκρατική οργάνωση, η ελληνική αστυνομία, οι μυστικές υπηρεσίες και, φυσικά, η οικονομική κρίση. Οι αντοχές τους δοκιμάζονται, οι φιλίες επίσης και τα προσωπικά τους αφηγήματα υπονομεύονται από την αναπόφευκτη πραγματικότητα.

Ξεκινώντας, ας σταθούμε λίγο στον τίτλο. Αντί του γνωστού όρου μικροαστές, η συγγραφέας κάνει λογοπαίγνιο γράφοντας microαστές χρησιμοποιώντας τον όρο micro, που χρησιμοποιείται τόσο στην τεχνολογία όσο και στην οικονομία για να εκφράσει μικρά και πολλές φορές απειροελάχιστα μεγέθη δίνοντάς έτσι από την αρχή έναν ειρωνικό τόνο στο μυθιστόρημα.

Διαβάζοντας το μυθιστόρημα Microαστες διαπιστώνουμε ότι η Ελένη Φουρνάρου περιγράφει πολύ γλαφυρά κωμικοτραγικές καταστάσεις με αρκετή δόση αυτοσαρκασμού καθώς η ίδια παίρνει το ρόλο της Ιωάννας, που αναφέρεται σε πρώτο πρόσωπο. Μέσω της Ιωάννας η συγγραφέας δεν μας αφηγείται μόνο γεγονότα, αλλά στέκεται πίσω από αυτά και φιλοσοφεί καυστικά. Ας δούμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: «Η κρίση των σαράντα δεν είναι εφεύρεση των επιτήδειων ψυχολόγων, ούτε των λάιφ στάιλ περιοδικών-σας τ’ ορκίζομαι. Υπάρχει στ’ αλήθεια. Παραμονεύει χαιρέκακα να νιώσει πως το ξέχασες, καιροφυλακτεί σατανικά να σε πιάσει αφηρημένο. Και σε χτυπάει αλύπητα. Εκεί που δεν το περιμένεις. Και σου θυμίζει μονομιάς όλα αυτά που έτρεχες να προλάβεις. Και δεν πρόλαβες γιατί δεν βρήκες το χρόνο. Δεν θα γίνεις ποτέ πρίμα μπαλαρίνα, ολυμπιονίκης στο έπταθλο, πυρηνικός επιστήμονας, αστροναύτης, ούτε καν προπονητής του Παναργειακού. Ή δεν θα κάνεις τέσσερα ξανθά, στρουμπουλά μωρά που τρέχουν μέσα σ’ ένα μαγευτικό κήπο με σιντριβάνια…. Τα σαράντα σου σκάνε στη μούρη κωμικά, σαν τούρτα από το υπερπέραν.»

Το μυθιστόρημα της Ελένης Φουρνάρου microαστες, θα μπορούσε, λοιπόν, να είναι ένα χιουμοριστικό βιβλιαράκι για να περνάει ευχάριστα ή ώρα, όμως, οι κοινωνικές προεκτάσεις, που εμπεριέχει βάζουν σε σκέψεις τον αναγνώστη για την οικονομική κρίση, αλλά και το για το πώς πρέπει να αντιστεκόμαστε στο σύστημα. Πως αγωνιζόμαστε; Με ατομική τρομοκρατία ή μέσα από συλλογικότητες; Το μυθιστόρημα δεν απαντά. Θέτει το ερώτημα και αφήνει τον αναγνώστη να προβληματιστεί. Η φιλία δοκιμάζεται. Ποιος θα νικήσει; Η φιλία ή η ιδεολογική περιχαράκωση;

Κλείνοντας, οφείλουμε να ευχαριστήσουμε την Ελένη Φουρνάρου για το πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημά της microαστές και να περιμένουμε τις νέες πνευματικές της δημιουργίες.
ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

Wolfgang Paalen, The light towers



ΑΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ 3

τα αυτοκίνητα στη λεωφόρο

οι πεζοί που αργοπορούν

καθώς τα φώτα εναλλάσσονται

τα αυτοκίνητα αργοπορούν

οι πεζοί καθώς εναλλάσσονται

τα φώτα στη λεωφόρο

τα αυτοκίνητα εναλλάσσονται

οι πεζοί καθώς αργοπορούν

και τα φώτα εναλλάσσονται

τα αυτοκίνητα στη λεωφόρο

οι πεζοί καθώς αργοπορούν

τα φώτα στη λεωφόρο καθώς

ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΝΤΑΙ

αυτοκίνητα πεζοί φώτα
 

***

ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΣΜΟΣ

υδαταγωγός υδάτινος υδατόπτωση

υδατόστρωμα υδατόσφαιρα υδραγωγός

υδραντλία υδρατμός υδροδείκτης

ύδρευμα υδρόγειος υδροδίαιτος

υδροδοχείο ΕΝΑ υδροθεραπεία

υδροθήκη ΠΟΤΗΡΙ υδροθάλαμος

υδροληψία ΝΕΡΟ υδρομετρητής

υδρόβιος υδρόλυτος υδρολαίλα
ψ
υδροπότης υδρορροή υδροστεγής

υδροσκοπία υδροστάσιο υδρόσφαιρα

υδροστεγής υδρόφιλος υδροφοβία
 

***

Η ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ
ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ

απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος
απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος

ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ Η ΕΙΣΟΔΟΣ

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΕΞΟΔΟΣ

*Aπό τις «Διακριτικές Μεταβολές»
συγκεντρωτική έκδοση ποιημάτων του, 1982-2002, Απόπειρα, 2004.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ

Μεταφραστές σιωπής μού είπαν
πως τάχα σε δύσκολους καιρούς
κόβεις δρόμο, περνάς μέσα απ’ τις ζωές των άλλων
φορώντας μια μεταποιημένη λύπη, που σέρνεται πίσω σου.
Χρυσοφόρων Μήδων αναπνοές σε προσεγγίζουν,
εκεί που κατοικείς σε πάθη αλλότρια,
που σχίζεται μεταξωτός ο χρόνος,
μισός για πεθαμένους κι άλλος μισός για ζωντανούς.
Σε λένε Οδυσσέα στο τέλος.
Μα ξέρω, μπροστά σου τείχος, πίσω σου κορναρίσματα,
δεν επαναπατρίζεσαι.

***

Ο χρόνος υπερδιπλασιασμού του πόνου
δεν ορίζεται.
Θα περπατάει εκεί που τον αφήσατε
με το κούτελο ψηλά.
Δεν χάνεται. Κινούμενος ασυμπτωματικά σε τοίχους για
παράδειγμα νεκροταφείων, καίγοντας τα λιβάνια του,
μοιράζοντας φρούτρα στους περαστικούς,
ευλογώντας τα γένια του
με τη βραδύτητα αυτού που στηρίζεται στην ξινή
εσπεριδοειδή του φύση.
Γι’ αυτό δεν θα ’ρθω να σε δω, μητέρα,
εκεί που ξεκουράζεσαι,
σηκώνοντας πάνω στο λιπόσαρκο κορμί σου -έτσι ήσουν
πάντα-
πάλλευκα μάρμαρα.

*Από τη συλλογή ‘Η άστεγη μέρα”, Εκδόσεις Μελάνι, 2014 (σελ. 14-15).