Σαλβ. Νταλί, Η Μεταμόρφωση του Νάρκισσου

Ελαφρύ το ψέμα των ποιητών
προς το κοινό,
βαρύ και τυχοδιωκτικό
για τους ίδιους,
την ιδέα,
το σκοπό,
την αφιέρωση∙

όταν το Μ.Α. μετατράπηκε
ψευδώς
σε Α.Ε.
στοιχειώνοντας τα βράδια
από το κυνήγι των λέξεων
για την αλήθεια των λέξεων

Νέττα, 11/12/2014

Ανθολογία Σύγχρονης Κυπριακής Ποίησης. Η Κύπρος μετά το ’90,
επιμ. Βάκης Λοϊζίδης, Αθήνα, Μανδραγόρας, 2011, σελ. 150

Ανθολογίες κυπριακής ποίησης έχουν γίνει πολλές· προηγήθηκε η Ανθολογία των κυπρίων ποιητών 1878-1934 (1934) του Άδωνη Βερνάλη, ακολούθησαν η πιο ευπρόσωπη Ανθολογία κυπρίων ποιητών (1951) του Ανδρέα Σ. Ιωάννου και η πιο αναλυτική Ανθολογία κυπριακής ποιήσεως (1965, συμπληρωμένη έκδοση: 1973) των Κώστα Μόντη και Ανδρέα Χριστοφίδη, για να φτάσουμε σε πιο πρόσφατες ανάλογες εκδόσεις, όπως η Ανθολογία σύγχρονης κυπριακής ποίησης (1985) των Λεύκιου Ζαφειρίου και Λουκά Αξελού και η πιο πληθωρική και μάλλον ισοπεδωτική Ανθολογία κυπρίων ποιητών (2008) των Σωκράτη Σκαρτσή και Σωτήρη Βαρνάβα. Αξίζει να σημειωθεί ότι, με εξαίρεση την ανθολογία του Άδωνη Βερνάλη, οι υπόλοιπες τυπώθηκαν στην Αθήνα· και ότι οι περισσότερες από αυτές έγιναν από ποιητές. Υπάρχουν, βέβαια, αρκετές άλλες Ανθολογίες κυπριακής ποίησης, θεματικές, τοπικές ή πιο ειδικές, μερικές από τις οποίες είναι ενδιαφέρουσες. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι τέτοιες ανθολογήσεις κυπριακής ποίησης (και κυπριακής λογοτεχνίας γενικότερα) είναι αχρείαστες και βλαβερές, γιατί, κατά την άποψή τους, διαχωρίζουν, τάχα, την κυπριακή από την ευρύτερη νεοελληνική λογοτεχνία. Δεν συμφωνώ με μια τέτοια άποψη. Όσο ο Βασίλης Μιχαηλίδης και άλλοι σημαντικοί κύπριοι λογοτέχνες εξακολουθούν να απουσιάζουν και από τις πιο αξιόπιστες και πιο πρόσφατες Ανθολογίες νεοελληνικής ποίησης ή πεζογραφίας, είναι καλά να εκδίδονται τέτοιες ανθολογήσεις και άλλες εργασίες υποδομής· με την προοπτική οι κύπριοι λογοτέχνες (αλλά και συγγραφείς από άλλες περιοχές του ελληνισμού και της διασποράς) να αξιολογηθούν κάποτε όπως τους ταιριάζει στο πλαίσιο της ευρύτερης νεοελληνικής λογοτεχνίας: «Οι σημαντικότεροι με τους σημαντικότερους, και ο συρφετός με τον συρφετό», για να θυμηθούμε τα λόγια του Γ. Π. Σαββίδη.

Continue reading →

Ακόμα να φτάσει στο μώλο ο άνεμος,
καρτερία η μετάνοια, μετανάστευση η ώρα
περιμένουν ταξίμια

Στη ρούγα σε ξεχωρίσαν
ο τράφος, οι ξερολιθιές, πριν απ’ το μετά
πετάγονται στο βάδισμα της τύχης
-η θάλασσα έρπεται να φτάσει-
και περπατάς, κουτσοδιαβαίνεις

Η νέα δεν κοιμήθηκε ποτέ, η Χαρίσα

σταυρό από ελιάς κουκούτσι στο λαιμό
και ρέλι στο κουρέλι, μαλλί προβάτου το σημάδι…
όσα είχε

Μεταμφιεσμένοι την ξεφόρτωσαν στης αποθήκης
τα ζητούμενα, απωλεσμένα όλα
ακούγονται φωνές αυτή και τα βαριά εθίματα
και οι αρετές σταμπαρισμένες με αριθμούς,
σακούλες ασήκωτες
αποκαλούνται με μελάνι, με ρυθμούς,
σαν ένα, σαν επτά,
σαν εικοσπέντε
σε μια ναυτία γέννησης αθροιστικής
αφαιρούνται…
όλα, έμψυχα ή αντίθετα
για δόσιμο, χαριστικά, αιτήματα για αiμα
θεωρούνται

Στείλε για τη φουρτούνα πίστης
ντυμένο φως στην επιφάνεια
λυγίζει το κλαδί, κι η μέρα σε καραβίδας χρώμα

και ο χρόνος πια ακλώνιαστος, πιοτό και πιόμα

Με κάθε ευλογία,
κρίνο βασιλικό σε χαιρετά με μόσχους

κρίκος στη μύτη της ώρας,
αρχινάει ένα μέτρημα
Δώσου!

Mατοπερνάς αφήνοντας το κόκκινο,

μορφή η ανάσα σου,
πως δόθηκες πια, δώσου!

Αν συναντιόμασταν αυτή τη νύχτα
σε ένα μονοπάτι βυθισμένο στην ομίχλη
θα στέγνωναν οι λακκούβες
γύρω από το ζεστό κομμάτι της γης μας:
και το μάγουλό μου πάνω στα ρούχα σου
θα ήταν η γλυκιά λύτρωση της ζωής.
Όμως λεία πρόσωπα κοριτσιών
χλευάζουν την ηλικία μου: ένα δέντρο
μονάχα έχω συντροφιά στο βροχερό σκοτάδι
και φώτα αργά αμαξών με κάνουν να φοβάμαι,
να φοβάμαι και να καλώ το θάνατο.

*Το ποίημα και η φωτογραφία της Antonia Pozzi που το συνοδεύει αναδημοσιεύονται από το Translatum στο http://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=382700.0

Σιγανὰ βούλιαζε τὸ χιόνι κάτω ἀπ᾿ τὰ σκοτεινὰ βήματα.
Στὸν ἴσκιο τοῦ δέντρου οἱ ἐρωτευμένοι
Ἀνοίγουν τὰ τριανταφυλλένια βλέφαρα.
Τὸ ἄστρο κι ἡ νύχτα
Ἀκολουθοῦν ὁλοένα τὸ σκοτεινὸ κάλεσμα τῶν ναυτικῶν·
Καὶ τὰ κουπιὰ χτυποῦν σιγανὰ μὲ ρυθμό.
Σὲ λίγο θ᾿ ἀνθίσουν οἱ μενεξέδες
Στὸν πεσμένο τοῖχο,
Θὰ πρασινίσει τόσο ἥσυχα ὁ κρόταφος τοῦ Μοναχικοῦ.

*Από το βιβλίο «Ποιήματα», επετειακό τόμο για τα 100 χρόνια από τον θάνατο του ποιητή. Εκδόσεις “Περισπωμένη”. Μετάφραση-Σημειώσεις-Επίμετρο: Θανάσης Λάμπρου.

Ένα ηλεκτρικό χέρι τον έστιβε
με δανεικά δυό δάχτυλα κομμένα
και του ζητούσε να μετρηθεί με το σκοτάδι
αραδιάζοντας ξέφτια αναπνέοντα
το διάβα του να κάμει γλιστερό.
Παλιά από πάνω του είχε έναν φωταγωγημένο τοίχο
ακίνδυνο και ακίνητο, το φώναζε ουρανό
και παρέα, κάναν ξυπνητοί όνειρα υπνωτικά.
Τώρα είναι κατηφορικός.
Του προκαλεί ασφυξία.
Ξέμεινος ως είναι απ’ αντοχή
το βαφτίζει καθρέφτη και το μαυροντύνει,
για να αφήσει τη στασιά του άκριτη
σήμερα που ξεπεζεύει από αγερασιά και νιότη.

Έτσι για λίγο φωτίζει τη σκέψη του,
ξανά.

Μέχρι τον τελευταίο αναπαμό.